Risperdal®

INSTRUKCJA DOTYCZĄCA STOSOWANIA LEKU Risperdal® (RISPOLEPT®)

Skład:

substancja czynna: risperidon;

1 tabletka powlekana zawiera 2 mg rysperydonu;

substancje pomocnicze: laktoza jednowodna; skrobia kukurydziana; celuloza mikrokryształowa; hydroksypropyloceluloza; stearynian magnezu; dwutlenek krzemu bezwodny; laurylosiarczan sodu; dwutlenek tytanu (E 171); talk; glikol propylenowy; żółto-pomarańczowy S (E 110).

Postać farmaceutyczna. Tabletki powlekane.

Główne właściwości fizykochemiczne: jasnopomarańczowe, wydłużone, podwójnie wypukłe tabletki powlekane z napisami „Ris” i „2”, oddzielonymi linią dzielącą.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki przeciwpadaczkowe. Kod ATC N05AX08.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Risperdal® to selektywny monoaminergiczny antagonist o unikalnych właściwościach. Wykazuje wysoką powinowactwo do serotonergicznych receptorów 5-HT2 i dopaminergicznych receptorów D2. Risperdal® wiąże się również z receptorami α1-adrenergicznymi oraz, w mniejszym stopniu, z receptorami H1-histaminergicznymi i α2-adrenergicznymi. Risperdal® nie wykazuje powinowactwa do receptorów cholinergicznych. Choć risperidon jest silnym antagonistą D2, co wiąże się z jego skutecznością wobec objawów pozytywnych schizofrenii, nie powoduje znacznego hamowania aktywności ruchowej i wywołuje katapleksję w mniejszym stopniu niż klasyczne neuroleptyki. Zrównoważony centralny antagonizm działania wobec serotoniny i dopaminy zmniejsza skłonność do występowania skutków ubocznych ekstrapiramidowych i poszerza wpływ terapeutyczny leku, obejmując objawy negatywne i afektywne schizofrenii.

Farmakokinetyka

Rispolapt® w formie tabletów rozpuszczalnych w jamie ustnej oraz roztwór do stosowania doustnego są bioekwiwalentne do tabletek powlekanych.

Risperidon ulega metabolizmowi do 9-hydroksyrisperidonu, który wykazuje działanie farmakologiczne podobne do risperidonu.

Wchłanianie.

Po przyjęciu doustnym risperidon jest całkowicie wchłaniany i osiąga maksymalne stężenia w osoczu w ciągu 1–2 godzin, u pacjentów w podeszłym wieku – w ciągu 2–3 godzin. Absolutna dostępność biologiczna po doustnym podaniu risperidonu wynosi 70% (CV = 25%). Względna dostępność biologiczna po doustnym podaniu risperidonu w postaci tabletek wynosi 94% (CV = 10%) w porównaniu z formą roztworu. Pokarm nie wpływa na wchłanianie leku, dlatego risperidon można stosować niezależnie od posiłku. Absolutna dostępność biologiczna wynosi 66% u szybkich metabolizatorów i 82% u wolnych metabolizatorów.

Rozprzestrzenienie.

Risperidon szybko rozprzestrzenia się w organizmie. Objętość rozprzestrzenienia wynosi 1–2 l/kg. W osoczu risperidon wiąże się z albuminą i kwasowym α1-glikoproteiną. Risperidon wiąże się z białkami osocza w 90%, 9-hydroksyrisperidon – w 77%. Stężenie równowagowe risperidonu w organizmie większości pacjentów osiągane jest w ciągu 1 dnia. Stężenie równowagowe 9-hydroksyrisperidonu osiągane jest w ciągu 4–5 dni.

Biopreparacja i wydalanie.

Risperidon ulega metabolizmowi przez cytochrom CYP2D6 do 9-hydroksyrisperidonu, który wykazuje działanie farmakologiczne analogiczne do risperidonu. Risperidon i 9-hydroksyrisperidon tworzą aktywną frakcję przeciwpsychotyczną. Cytochrom CYP2D6 podlega polimorfizmowi genetycznemu. U szybkich metabolizatorów CYP2D6 risperidon szybko przekształca się w 9-hydroksyrisperidon, natomiast u wolnych metabolizatorów przemiana ta zachodzi znacznie wolniej. Choć stężenia risperidonu i 9-hydroksyrisperidonu u szybkich metabolizatorów są niższe niż u wolnych metabolizatorów, farmakokinetyka risperidonu i 9-hydroksyrisperidonu łącznie (czyli aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej) po dawce pojedynczej i wielokrotnych dawkach u szybkich i wolnych metabolizatorów cytochromu CYP2D6 jest podobna.

Inną drogą metabolizmu risperidonu jest N-dezalkilacja. Badania in vitro na mikrosomach wątroby człowieka wykazały, że risperidon w klinicznie istotnych stężeniach nie hamuje istotnie metabolizmu leków, które są metabolizowane przez izoenzymy cytochromu P450, w tym CYP1A2, CYP2A6, CYP2C8/9/10, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4 oraz CYP3A5. Po tygodniu od podania leku 70% dawki wydala się z moczem, 14% – z kałem. Stężenie risperidonu i 9-hydroksyrisperidonu w moczu wynosi 35–45% przyjętej dawki. Pozostałą część stanowią metabolity nieaktywne. Okres półtrwania po przyjęciu doustnym u chorych na psychozy wynosi około 3 godzin. Okres półtrwania 9-hydroksyrisperidonu oraz aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej wynosi 24 godziny, a u pacjentów w podeszłym wieku – 34 godziny.

Linowość.

Stężenia risperidonu w osoczu są proporcjonalne do dawki leku (w zakresie dawek terapeutycznych).

Pacjenci w podeszłym wieku oraz pacjenci z zaburzeniami funkcji nerek i wątroby.

W badaniu farmakokinetycznym po jednorazowym podaniu leku u pacjentów w podeszłym wieku wykazano, że u tych pacjentów stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej jest wyższe o 43%, okres półtrwania jest dłuższy o 38%, a klirens aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej obniżony o 30%.

U dorosłych pacjentów z zaburzeniem funkcji nerek wartość klirensu aktywnej frakcji wynosiła ~48% wartości u dorosłych bez zaburzeń funkcji nerek. U dorosłych pacjentów z ciężkim zaburzeniem funkcji nerek wartość klirensu wynosiła ~31% wartości u dorosłych bez zaburzeń funkcji nerek. Okres półtrwania aktywnej frakcji wynosił 16,7 godziny u młodych dorosłych pacjentów, 24,9 godziny u dorosłych z umiarkowanym zaburzeniem funkcji nerek (czyli około 1,5 raza dłuższy niż u młodych dorosłych pacjentów) oraz 28,8 godziny u pacjentów z ciężkim zaburzeniem funkcji nerek (czyli około 1,7 raza dłuższy niż u młodych dorosłych pacjentów). U pacjentów z niewydolnością wątroby obserwowano normalne stężenia risperidonu w osoczu, ale średnia wartość frakcji wolnej risperidonu w osoczu była zwiększona o 37,1%.

Po doustnym podaniu wartości klirensu i okresu półtrwania risperidonu oraz aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej u pacjentów z umiarkowanym i ciężkim zaburzeniem funkcji wątroby istotnie nie różniły się od wartości u młodych zdrowych ochotników.

Dzieci.

Farmakokinetyka risperidonu, 9-hydroksyrisperidonu oraz aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej u dzieci jest podobna do tej u dorosłych.

Płeć, pochodzenie rasowe i palenie tytoniu.

Analiza populacyjna farmakokinetyki nie wykazała widocznego wpływu płci, wieku ani nawyku palenia tytoniu na farmakokinetykę risperidonu lub aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

• Leczenie schizofrenii;
• leczenie epizodów maniakalnych o umiarkowanym do ciężkiego nasilenia w zaburzeniach dwubiegunowych;
• krótkoterminowe leczenie (do 6 tygodni) wyraźnej agresywności u pacjentów z otępieniem typu Alzheimera o umiarkowanym do ciężkiego nasilenia, gdy istnieje zagrożenie dla siebie lub innych oraz brak odpowiedzi na nielikowe metody leczenia (patrz sekcje „Sposób dawkowania i stosowania” oraz „Szczególne wskazania”);
• objawowe krótkoterminowe leczenie (do 6 tygodni) wyraźnej agresywności w zaburzeniach zachowania u dzieci od 5. roku życia oraz u młodzieży z poziomem rozwoju intelektualnego poniżej średniego lub z upośledzeniem umysłowym zdiagnozowanym zgodnie z kryteriami DSM-IV, u których nasilenie zachowania agresywnego lub innego zachowania destrukcyjnego wymaga leczenia farmakologicznego. Leczenie farmakologiczne powinno być integralną częścią kompleksowego programu terapeutycznego obejmującego wsparcie psychologiczne i działania wychowawcze. Zaleca się, aby Risperdal® był przepisywany przez specjalistę w dziedzinie neurologii dziecięcej, psychiatrii dziecięcej i młodzieńczej lub lekarza z doświadczeniem w leczeniu zaburzeń zachowania u dzieci i młodzieży.

Przeciwwskazania.

Nadwrażliwość na substancję czynną lub którykolwiek ze składników pomocniczych preparatu.

Otępienie oraz objawy choroby Parkinsona (sztywność, bradykinezja i zaburzenia postawy parkińskie).

Otępienie oraz podejrzenie otępienia z ciałami Lewego (oprócz objawów otępienia, co najmniej dwa z następujących objawów: parkinsonizm, halucynacje wzrokowe, niestabilny chód).

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Interakcje farmakodynamiczne.

Leki wydłużające odcinek QT.

Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwdziaurycznych, należy zachować ostrożność przy stosowaniu rysperydonu z lekami wydłużającymi odcinek QT, np. z lekami przeciwarytmicznymi (chinidyna, dysopyrydami, prokainamid, propafenon, amiodaron, sotalol), trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi (amitryptylina), czteropierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi (maprotylin), niektórymi lekami przeciwhistaminowymi, innymi lekami przeciwdziaurycznymi, niektórymi lekami przeciwmalarialnymi (chinina, meflochina) oraz z lekami powodującymi zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hipomagnezemia), bradykardię lub lekami hamującymi metabolizm wątrobowy rysperydonu. Powyższa lista jest orientacyjna i niepełna.

Środki działające na ośrodkowy układ nerwowy oraz alkohol.

Rysperydon należy stosować z ostrożnością w połączeniu z innymi substancjami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy, w tym z alkoholem, opioidami, lekami przeciwhistaminowymi oraz benzodiazepinami, ze względu na zwiększony ryzyko sedacji.

Levodopa i agonisty dopaminy.

Risperdal® może wykazywać działanie antagonistyczne wobec lewodopy i innych agonistów dopaminy. Jeśli takie połączenie jest konieczne, szczególnie w końcowym stadium choroby Parkinsona, należy stosować najniższe skuteczne dawki każdego z leków.

Leki obniżające ciśnienie tętnicze.

W okresie pogwarancyjnym obserwowano przypadki klinicznie istotnej hipotensji przy jednoczesnym stosowaniu rysperydonu i leków obniżających ciśnienie tętnicze.

Psychostymulanty.

Stosowanie rysperydonu w połączeniu z psychostymulantami (np. metylfenydatem) może powodować wystąpienie objawów ekstrapiramidowych po skorygowaniu dawki jednego lub obu leków (patrz sekcja „Szczególne wskazania”).

Paliperidon.

Jednoczesne stosowanie doustnego Risperdal® z paliperidonom nie jest zalecane, ponieważ paliperidon jest aktywnym metabolitem rysperydonu, a ich połączenie może prowadzić do dodatkowego wpływu aktywnej frakcji antypsychotycznej.

Interakcje farmakokinetyczne.

Jedzenie nie wpływa na wchłanianie Risperdal®.

Rysperydon jest metabolizowany głównie przez CYP2D6 i w mniejszym stopniu przez CYP3A4. Rysperydon i jego aktywny metabolit 9-hydroksyrysperydon są substratami białka P-glikoproteinowego (P-gp). Substancje modyfikujące aktywność CYP2D6 lub silne inhibitory lub induktory aktywności CYP3A4 i/lub P-gp mogą wpływać na farmakokinetykę aktywnej frakcji antypsychotycznej rysperydonu.

Silne inhibitory CYP2D6.

Przy jednoczesnym stosowaniu Risperdal® z silnym inhibitorem CYP2D6 może wzrosnąć stężenie rysperydonu we krwi, ale mniej niż stężenie aktywnej frakcji antypsychotycznej. Wyższe dawki silnego inhibitora CYP2D6 mogą zwiększać stężenie aktywnej frakcji antypsychotycznej rysperydonu (np. paroksetyny, patrz niżej). Oczekuje się, że inne inhibitory CYP2D6, takie jak chinidyna, mogą wpływać na stężenie rysperydonu we krwi podobnie. Na początku jednoczesnego stosowania, a także w przypadku odstawienia paroksetyny, chinidyny lub innego silnego inhibitora CYP2D6, szczególnie w wysokich dawkach, lekarz powinien przeanalizować dawkę Risperdal®.

Inhibitory CYP3A4 i P-gp.

Jednoczesne stosowanie Risperdal® z silnymi inhibitorami CYP3A4 i/lub P-gp może istotnie zwiększyć stężenie aktywnej frakcji antypsychotycznej rysperydonu we krwi. Na początku jednoczesnego stosowania, a także w przypadku odstawienia itrakonazolu lub innych silnych inhibitorów CYP3A4 i/lub P-glikoproteiny, lekarz powinien przeanalizować dawkę Risperdal®.

Induktory CYP3A4 i P-gp.

Jednoczesne stosowanie Risperdal® z silnymi induktorami CYP3A4 i/lub P-gp może obniżyć stężenie aktywnej frakcji antypsychotycznej rysperydonu we krwi. Na początku terapii, a także w przypadku odstawienia karbamazepiny lub innych silnych induktorów CYP3A4/P-glikoproteiny, lekarz powinien przeanalizować dawkę Risperdal®. Efekt stosowania induktorów CYP3A4 zależy od czasu, maksymalny wpływ może być osiągnięty co najmniej po 2 tygodniach od rozpoczęcia leczenia. Odpowiednio, po odstawieniu indukcji CYP3A4 może ona trwać co najmniej 2 tygodnie.

Leki silnie wiążące się z białkami.

Przy stosowaniu rysperydonu razem z innymi lekami silnie wiążącymi się z białkami osocza, nie obserwowano klinicznie istotnego wypierania żadnego z leków z frakcji białkowej. Przy jednoczesnym stosowaniu takiego leku należy zapoznać się z instrukcją do niego dotyczącą drogi metabolizmu i konieczności korekty dawki.

Dzieci.

Badania interakcji przeprowadzono wyłącznie na dorosłych pacjentach. Nie wiadomo, czy uzyskane wyniki mogą być stosowane u dzieci.

Jednoczesne stosowanie psychostymulantów (np. metylfenydatu) z Risperdal® u dzieci nie wpływało na farmakokinetykę i skuteczność Risperdal®.

Wpływ innych leków na farmakokinetykę rysperydonu.

Leki przeciwbakteryjne

• Erytromycyna, umiarkowany inhibitor CYP3A4 i inhibitor P-gp, nie zmienia farmakokinetyki rysperydonu i aktywnej frakcji antypsychotycznej.
• Ryfampicyna, silny induktor CYP3A4 i induktor P-gp, obniża stężenie aktywnej frakcji antypsychotycznej we krwi.

Inhibitory cholinesterazy

• Donepezyl i galantamina, substraty CYP2D6 i CYP3A4, nie wykazują klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę rysperydonu i aktywnej frakcji antypsychotycznej.

Leki przeciwpadaczkowe

• Karbamazepina, silny induktor CYP3A4 i induktor P-gp, wykazała wpływ na obniżenie stężenia aktywnej frakcji antypsychotycznej rysperydonu we krwi. Podobny efekt może występować przy stosowaniu fenytoiny i fenobarbitalu, które są również induktorami enzymów wątrobowych CYP3A4 i P-glikoproteiny.
• Topiramate umiarkowanie obniża biodostępność rysperydonu i nie wpływa na biodostępność aktywnej frakcji antypsychotycznej. Mało prawdopodobne, że ta interakcja może spowodować klinicznie istotny efekt.

Leki przeciwbłonkowe

• Itrakonazol, silny inhibitor CYP3A4 i inhibitor P-gp, w dawce 200 mg na dobę zwiększa stężenie aktywnej frakcji antypsychotycznej we krwi o około 70% przy jednoczesnym stosowaniu z rysperydonem w dawkach od 2 do 8 mg na dobę.
• Ketoconazol, silny inhibitor CYP3A4 i inhibitor P-gp, w dawce 200 mg na dobę zwiększa stężenie rysperydonu i obniża stężenie 9-hydroksyrysperydonu we krwi.

Leki przeciwdziauryczne

• Fenotiazyny mogą zwiększać stężenie rysperydonu we krwi, ale nie aktywnej frakcji antypsychotycznej.

Leki przeciwwirusowe

• Inhibitory proteazy: dane badań są niedostępne; ponieważ rytonawir jest silnym inhibitorem CYP3A4 i słabym inhibitorem CYP2D6, rytonawir i inhibitory proteazy wzmocnione rytonawirem mogą zwiększyć stężenie aktywnej frakcji antypsychotycznej rysperydonu.

Blokery beta-adrenergiczne

• Niektóre blokery beta-adrenergiczne mogą zwiększać stężenie rysperydonu, ale nie wpływają na stężenie aktywnej frakcji antypsychotycznej we krwi.

Blokery kanałów wapniowych

• Werapamil, umiarkowany inhibitor CYP3A4 i inhibitor P-gp, zwiększa stężenie rysperydonu i aktywnej frakcji antypsychotycznej we krwi.

Leki stosowane w leczeniu chorób przewodu pokarmowego

• Antagoniści receptora H2: cyklosporyna i ranitydyna, słabe inhibitory CYP2D6 i CYP3A4, zwiększają biodostępność rysperydonu i minimalnie wpływają na biodostępność aktywnej frakcji antypsychotycznej.

SSRI i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne

• Fluoksetyna, silny inhibitor CYP2D6, zwiększa stężenie rysperydonu we krwi, ale mniej niż stężenie aktywnej frakcji antypsychotycznej.
• Paroksetyna, silny inhibitor CYP2D6, zwiększa stężenie rysperydonu we krwi, ale (w dawce do 20 mg na dobę) mniej niż stężenie aktywnej frakcji antypsychotycznej. Jednak wyższe dawki paroksetyny mogą zwiększyć stężenie aktywnej frakcji antypsychotycznej.
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne mogą zwiększać stężenie rysperydonu we krwi, ale nie aktywnej frakcji antypsychotycznej. Amitryptylina nie wpływa na farmakokinetykę rysperydonu i aktywnej frakcji antypsychotycznej.
• Sertalina, słaby inhibitor CYP2D6, oraz fluwoksamina, słaby inhibitor CYP3A4, w dawkach do 100 mg na dobę nie powodują klinicznie istotnych zmian stężenia aktywnej frakcji antypsychotycznej rysperydonu. Jednak dawki sertaliny lub fluwoksaminy przekraczające 100 mg na dobę mogą zwiększyć stężenie aktywnej frakcji antypsychotycznej rysperydonu.

Wpływ rysperydonu na farmakokinetykę innych leków.

Leki przeciwpadaczkowe

• Rysperydon nie wywiera klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę walproinianu ani topiramatu.

Leki przeciwdziauryczne

• Arypiprazol, substrat CYP2D6 i CYP3A4: doustne lub wstrzykiwalne postaci lekowe rysperydonu nie wpływają na farmakokinetykę aripiprazolu i jego aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu.

Glikozydy nasierdziowe

• Rysperydon nie wywiera klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę digoksyny.

Lit

• Rysperydon nie wywiera klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę litu.

Jednoczesne stosowanie rysperydonu z furosemidem.

Patrz sekcja „Szczególne wskazania” w odniesieniu do zwiększonego ryzyka śmiertelności u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem przy jednoczesnym stosowaniu z furosemidem.

Szczególności stosowania.

Pacjenci w podeszłym wieku z demencją.

Zwiększony poziom śmiertelności.

W przebiegu metaanalizy 17 kontrolowanych badań leków atypowych leków przeciwpsychotycznych, w tym Risperdal®, u pacjentów w podeszłym wieku z demencją obserwowano zwiększony poziom śmiertelności w porównaniu z grupą placebo. W badaniu z randomizacją do grupy placebo z zastosowaniem Risperdal® częstość zgonów w tej grupie wyniosła 4,0% w porównaniu z 3,1% w grupie placebo. Stosunek szans (95% przedział ufności) wyniósł 1,21 (0,7; 2,1). Średni wiek pacjentów, którzy zmarli, wynosił 86 lat (zakres – 67–100 lat).

Dane uzyskane w dwóch dużych badaniach obserwacyjnych wskazują, że u osób w podeszłym wieku z demencją, leczonych typowymi (klasycznymi) lekami przeciwpsychotycznymi, ryzyko śmiertelności było nieco wyższe w porównaniu z pacjentami, którzy nie otrzymywali leków przeciwpsychotycznych. Na podstawie istniejących danych badań nie można dokładnie określić poziomu tego ryzyka, a przyczyna zwiększonego ryzyka jest nieznana.

Jednoczesne stosowanie z furozepamidem.

W przebiegu badania z randomizacją do grupy placebo u pacjentów w podeszłym wieku z demencją obserwowano zwiększony poziom śmiertelności przy jednoczesnym stosowaniu rysperydonu z furozepamidem (7,3%; średni wiek – 89 lat, zakres – 75–97 lat) w porównaniu z pacjentami leczonymi wyłącznie rysperydonem (3,1%; średni wiek – 84 lata, zakres – 70–96 lat) lub wyłącznie furozepamidem (4,1%; średni wiek – 80 lat, zakres – 67–90 lat). Zwiększenie poziomu śmiertelności u pacjentów leczonych jednocześnie rysperydonem i furozepamidem obserwowano w dwóch spośród czterech badań klinicznych. U pacjentów stosujących jednocześnie rysperydon z innymi diuretykami nie zaobserwowano zwiększonego poziomu śmiertelności.

Mechanizmy patofizjologiczne wyjaśniające ten fakt nie zostały ustalone. Przyczyna śmierci również nie była jednolita. Należy jednak zachować szczególną ostrożność przy przepisywaniu leku w takich przypadkach oraz należy ocenić ryzyko i korzyści wynikające z tej kombinacji lub kombinacji z innymi potencjalnymi diuretykami przed przepisaniem leku. U pacjentów stosujących rysperydon w połączeniu z innymi diuretykami nie obserwowano zwiększenia poziomu śmiertelności. Należy jednak uważnie monitorować odwodnienie jako wspólny czynnik ryzyka śmiertelności u pacjentów z demencją, niezależnie od leczenia.

Reakcje niepożądane o charakterze naczyniowym mózgu.

W przebiegu placebo-kontrolowanych badań klinicznych u pacjentów z demencją leczonych Risperdal® obserwowano wyższy poziom (około trzykrotnie) występowania reakcji niepożądanych o charakterze naczyniowym mózgu (udarów i przejściowych ataków niedokrwienia mózgu) zakończonych śmiercią w porównaniu z grupą otrzymującą placebo (średni wiek – 85 lat; zakres – 73–97 lat).

Połączone dane sześciu badań kontrolowanych z udziałem pacjentów w podeszłym wieku z demencją (w wieku powyżej 65 lat) wykazały występowanie zaburzeń naczyniowych mózgu (poważnych i niepoważnych, łącznie) u 3,3% (33/1009) pacjentów leczonych Risperdal®, w porównaniu z 1,2% (8/712) pacjentów stosujących placebo. Stosunek szans między grupą Risperdal® a placebo (stosunek szans; 95% przedział ufności) wyniósł 2,96 (1,34; 7,50). Mechanizm takiego zwiększonego ryzyka jest nieznany. Nie można wykluczyć zwiększonego ryzyka wystąpienia ZNM (zaburzeń naczyniowych mózgu) dla innych leków przeciwpsychotycznych lub innych grup pacjentów. Risperdal® należy stosować z ostrożnością u pacjentów z czynnikami ryzyka wystąpienia udaru.

Ryzyko reakcji niepożądanych naczyniowych mózgu jest znacznie wyższe u pacjentów z demencją mieszaną lub naczyniową w porównaniu z demencją Alzheimera. Dlatego pacjentom z innymi typami demencji niż demencja Alzheimera nie należy przepisywać leczenia rysperydonem.

Należy dokładnie rozważyć wszystkie ryzyka i korzyści związane z przepisaniem Risperdal® pacjentom w podeszłym wieku z demencją, szczególnie ryzyko udaru. Należy poinstruować pacjentów oraz osoby opiekujące się nimi, aby natychmiast zgłaszały objawy możliwych zaburzeń naczyniowych mózgu, takie jak nagła słabość, odrętwienie twarzy, rąk lub nóg, zaburzenia mowy i wzroku. Należy niezwłocznie rozważyć wszystkie możliwe opcje leczenia, w tym przerwanie terapii Risperdal®.

W przypadku trwałej agresji u pacjentów z chorobą Alzheimera w stopniu od umiarkowanego do ciężkiego, Risperdal® należy stosować wyłącznie jako krótkoterminowe leczenie wspomagające niefarmakologiczne środki, które okazały się nieskuteczne lub mało skuteczne, pod warunkiem braku potencjalnego ryzyka zranienia siebie lub innych.

Podczas leczenia należy regularnie oceniać stan pacjentów i ponownie rozważać konieczność kontynuacji terapii.

Hipotensja ortostatyczna.

Z powodu aktywności α1-blokującej rysperydonu, szczególnie na początku leczenia, może wystąpić hipotensja ortostatyczna. W okresie postmarketingowym obserwowano klinicznie istotną hipotensję podczas jednoczesnego stosowania rysperydonu z lekami obniżającymi ciśnienie tętnicze. Risperdal® należy stosować z ostrożnością u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego (takimi jak niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zaburzenia przewodnictwa, odwodnienie, hipowolemia lub choroby naczyniowe mózgu). W takich przypadkach dawkę należy stopniowo dostosować (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”). W przypadku wystąpienia hipotensji należy rozważyć możliwość zmniejszenia dawki.

Leukopenia, neutropenia, agranulocytoza.

Podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych, w tym rysperydonu, obserwowano przypadki leukopenii, neutropenii i agranulocytozy. W okresie postmarketingowym agranulocytoza występowała bardzo rzadko (<1/10 000 pacjentów).

Pacjentów z istotnym zmniejszeniem liczby białych krwinek w wywiadzie lub z lekami wywołaną leukopenią/neutropenią należy dokładnie monitorować w pierwszych kilku miesiącach leczenia i przerwać stosowanie rysperydonu w przypadku pojawienia się objawów istotnego zmniejszenia liczby białych krwinek i braku innych przyczyn takiego spadku.

Pacjentów z klinicznie istotną neutropenią należy monitorować pod kątem wystąpienia gorączki i innych objawów infekcji i leczyć odpowiednio po wykryciu objawów. W przypadku ciężkiej neutropenii (<1×10⁹/l) leczenie rysperydonem należy przerwać i monitorować liczbę białych krwinek do momentu ich przywrócenia.

Pląsawica późna / objawy ekstrapiramidowe.

Podczas stosowania leków o właściwościach antagonistów receptorów dopaminowych obserwowano występowanie pląsawicy późnej, charakteryzującej się mimowolnymi ruchami rytmicznymi (głównie języka i/lub twarzy). Występowanie objawów ekstrapiramidowych jest czynnikiem ryzyka rozwoju pląsawicy późnej. Jeśli wystąpią objawy i objawy pląsawicy późnej, należy rozważyć odstawienie wszystkich leków przeciwpsychotycznych.

Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu psychostymulantów (np. metylfenydatu) i rysperydonu, ponieważ przy dostosowywaniu dawki jednego lub obu leków mogą wystąpić objawy ekstrapiramidowe. Zaleca się stopniowe odstawienie leczenia psychostymulantami (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Zespół neuroleptyczny złośliwy.

Podczas stosowania klasycznych leków neuroleptycznych rzadko obserwowano przypadki wystąpienia zespołu neuroleptycznego złośliwego, charakteryzującego się hipertermią, sztywnością mięśni, niestabilnością funkcji autonomicznych, zaburzeniami świadomości i podwyższeniem stężenia kreatynofosfokinazy. Dodatkowe objawy obejmują mioglobinurię (rabdomiolizę) i ostra niewydolność nerek. W przypadku rozwoju zespołu neuroleptycznego złośliwego należy odstawić wszystkie leki przeciwpsychotyczne, w tym Risperdal®.

Choroba Parkinsona i demencja z ciałami Lewy’ego.

Lekarze powinni rozważyć ryzyko stosowania leków przeciwpsychotycznych, w tym Risperdal®, u pacjentów z chorobą Parkinsona lub demencją z ciałami Lewy’ego (patrz sekcja „Przeciwwskazania”). Stosowanie rysperydonu może nasilić przebieg choroby Parkinsona. Pacjenci z jednym z tych stanów mogą mieć zwiększone ryzyko zespołu neuroleptycznego złośliwego oraz zwiększoną wrażliwość na leki przeciwpsychotyczne (np. dezorientację, stępienie bólu, niestabilność postawy z częstymi upadkami, oprócz objawów ekstrapiramidowych).

Podwyższone stężenie glukozy we krwi i cukrzyca.

Podczas leczenia Risperdal® zgłaszano przypadki rozwoju hiperglikemii, cukrzycy i nasilenia istniejącej cukrzycy.

W niektórych przypadkach zgłaszano istniejącą nadmierną masę ciała, która mogła być czynnikiem wyzwalającym. Z tego powodu bardzo rzadko zgłaszano przypadki kwasicy ketonowej i rzadko rozwój śpiączki cukrzycowej. Zaleca się odpowiednie monitorowanie kliniczne zgodnie z zasadami stosowania leków przeciwpsychotycznych. Pacjenci przyjmujący jakiekolwiek leki atypowe przeciwpsychotyczne, w tym Risperdal®, powinni być monitorowani pod kątem wystąpienia objawów hiperglikemii (np. polipragzja, poliuria, polifagia i osłabienie), a pacjenci z cukrzycą powinni regularnie poddawać się badaniom w celu oceny pogorszenia kontroli stężenia glukozy.

Zwiększenie masy ciała.

Podczas stosowania Risperdal® zgłaszano przypadki istotnego zwiększenia masy ciała. Zaleca się kontrolę masy ciała.

Hiperprolaktynemia.

Hiperprolaktynemia jest częstym efektem niepożądanym leczenia Risperdal®. Pacjentom z istniejącymi efektami niepożądanymi, które mogą zależeć od stężenia prolaktyny we krwi (np. z ginekomastią, zaburzeniami menstruacyjnymi, anowulacją, zaburzeniami płodności, obniżonym libido, dysfunkcją erekcyjną i galaktoreą), zaleca się kontrolę stężenia prolaktyny.

Badania na kulturach tkankowych wskazują, że wzrost komórek w guzach piersi u ludzi może być stymulowany przez prolaktynę. Chociaż dotychczas nie stwierdzono jednoznacznego związku z klinicznymi i epidemiologicznymi badaniami stosowania leków przeciwpsychotycznych, zaleca się ostrożne przepisywanie rysperydonu pacjentom z odpowiednią patologią w wywiadzie. Risperdal® należy stosować z ostrożnością u pacjentów z hiperprolaktynemią i guzami zależnymi od prolaktyny.

Wydlużenie odcinka QT.

W okresie postmarketingowym bardzo rzadko obserwowano wydłużenie odcinka QT. Podobnie jak inne leki przeciwpsychotyczne, rysperydon należy stosować z ostrożnością u pacjentów z istniejącymi chorobami sercowo-naczyniowymi, wydłużeniem odcinka QT w wywiadzie rodzinnym, bradykardią lub zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej (hipokaliemia, hipomagnezemia), ponieważ może to zwiększyć ryzyko wpływu arytmogennego. Należy również zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu rysperydonu z innymi lekami wydłużającymi odcinek QT.

Drżenia.

Risperdal® należy stosować z ostrożnością u pacjentów z drżeniami lub innymi stanami, które potencjalnie obniżają próg drgawkowy, w wywiadzie.

Przetrwały ból erekcji.

Istnieje możliwość wystąpienia przetrwałego bólu erekcji podczas leczenia Risperdal® z powodu jego działania blokującego alfa-adrenergiczne.

Regulacja temperatury ciała.

Leki przeciwpsychotyczne mogą zaburzać zdolność organizmu do obniżania podstawowej temperatury ciała. Zaleca się odpowiednią opiekę nad pacjentami leczonymi Risperdal®, którzy będą narażeni na warunki mogące powodować podwyższenie podstawowej temperatury ciała, takie jak intensywne ćwiczenia fizyczne, wpływ wysokich temperatur otoczenia, wspomagające leczenie lekami o działaniu antycholinergicznym lub wpływ odwodnienia.

Działanie przeciwwymiotne.

W badaniach przedklinicznych właściwości rysperydonu zaobserwowano działanie przeciwwymiotne. Ta właściwość może maskować objawy przedawkowania niektórych leków lub takich stanów jak obturacja jelita, zespół Reya czy guzy mózgu.

Zaburzenia funkcji wątroby i nerek.

U pacjentów z zaburzoną funkcją nerek obserwuje się zmniejszoną zdolność do wydalania aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej w porównaniu z dorosłymi pacjentami z prawidłową funkcją nerek. U pacjentów z zaburzoną funkcją wątroby obserwuje się podwyższone stężenie frakcji wolnej rysperydonu we krwi (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”).

Zakrzepica żylna i zatorowość płucna.

Zgłaszano przypadki zakrzepicy żył i zatorowości płucnej podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych. Ponieważ pacjenci leczeni lekami przeciwpsychotycznymi często mają nabyte czynniki ryzyka zakrzepicy żył i zatorowości płucnej, wszystkie możliwe czynniki ryzyka należy zidentyfikować przed i podczas leczenia Risperdal® oraz podjąć odpowiednie środki zapobiegawcze.

Zespół operacyjny atonii tęczówki (ZSAT).

Podczas operacji usuwania zaćmy obserwowano zespół operacyjny atonii tęczówki u pacjentów leczonych antagonistami receptorów α1-adrenergicznych, w tym Risperdal®.

ZSAT może zwiększać ryzyko powikłań operacji oka podczas i po zabiegu chirurgicznym. Należy poinformować okulisty o wcześniejszym lub bieżącym stosowaniu leków przeciwpsychotycznych. Potencjalne korzyści wynikające z odstawienia leków z działaniem blokującym α1 przed operacją nie zostały ustalone, należy rozważyć ryzyko odstawienia leczenia lekami przeciwpsychotycznymi.

Dzieci.

Przed przepisaniem Risperdal® dzieciom lub nastolatkom z zaburzeniami zachowania należy dokładnie rozważyć stosunek ryzyka do korzyści, ocenić przyczyny fizyczne i społeczne zachowania agresywnego, takie jak bodźce bólowe lub nieadekwatna reakcja na środowisko.

Działanie uspokajające rysperydonu należy dokładnie monitorować u pacjentów pediatrycznych ze względu na możliwe konsekwencje dla zdolności do nauki. Zmiana czasu podawania rysperydonu może poprawić wpływ sedyacji na zdolność dzieci i nastolatków do koncentracji uwagi.

Stosowanie rysperydonu wiąże się z nieznacznym zwiększeniem masy ciała i wskaźnika masy ciała (BMI). Przed rozpoczęciem leczenia zaleca się pomiar początkowej masy ciała i regularne monitorowanie masy ciała w trakcie leczenia. Zmiany wzrostu w długoterminowych, otwartych badaniach rozszerzonych były w granicach oczekiwanych norm dla wieku. Wpływ długotrwałego leczenia rysperydonem na dojrzewanie płciowe i wzrost nie został wystarczająco zbadany.

Ze względu na potencjalny wpływ długotrwałej hiperprolaktynemii na wzrost i dojrzewanie płciowe u dzieci i nastolatków, należy rozważyć konieczność regularnej kontroli klinicznej stanu endokrynologicznego pacjenta, w tym pomiaru wzrostu, masy ciała, kontroli dojrzewania płciowego, cyklu menstruacyjnego i innych objawów zależnych od prolaktyny.

Wyniki małego badania postmarketingowego obserwacyjnego wykazały, że pacjenci w wieku 8–16 lat przyjmujący rysperydon byli średnio o 3,0–4,8 cm wyżsi niż ci, którzy przyjmowali inne leki przeciwpsychotyczne. Dane z tego badania są niewystarczające, aby określić, czy rysperydon wpływa na końcowy wzrost w dorosłości, czy wyniki pomiarów bezpośrednio zależą od wpływu rysperydonu na wzrost kości, czy samo schorzenie wpływa na wzrost kości, czy jest to wynik lepszego kontroli choroby i w konsekwencji zarejestrowania większego wzrostu.

Podczas leczenia rysperydonem należy regularnie monitorować występowanie objawów ekstrapiramidowych i innych zaburzeń ruchu.

Wskazówki dotyczące dawkowania dla dzieci znajdują się w sekcji „Sposób stosowania i dawki”.

Składniki pomocnicze.

Tabletki powlekane zawierają laktozę. Pacjenci z dziedziczną nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować leku Risperdal®, tabletek powlekanych.

Zawiera barwnik żółto-pomarańczowy S (E 110), który może powodować reakcje alergiczne.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża.

Nie przeprowadzono kontrolowanych badań z udziałem kobiet w ciąży. Chociaż badania na zwierzętach nie wykazały wpływu teratogennego, obserwowano inne objawy toksyczności rozrodczej. Potencjalne ryzyko dla ludzi jest nieznane.

U noworodków, których matki stosowały leki przeciwpsychotyczne (w tym rysperydon) w trzecim trymestrze ciąży, istnieje ryzyko wystąpienia odwracalnych objawów ekstrapiramidowych i/lub zespołu odstawienia leku. Objawy te obejmują niepokój, nietypowo zwiększony lub obniżony napięcie mięśniowe, drżenie, senność, zaburzenia oddychania lub trudności z karmieniem. Te powikłania mogą mieć różny stopień ciężkości. Dlatego należy dokładnie monitorować stan noworodków.

Risperdal® nie jest zalecany w czasie ciąży, z wyjątkiem przypadków konieczności życiowej. Jeśli konieczne jest przerwanie leczenia Risperdal® w czasie ciąży, nie należy tego robić nagle.

Karmienie piersią.

W badaniach na zwierzętach rysperydon i 9-hydroksyrysperydon wydzielają się w mleko matki. Istnieją obserwacje, że rysperydon i 9-hydroksyrysperydon mogą również wydzielać się w mleko matki człowieka. Brak danych dotyczących reakcji niepożądanych u niemowląt karmionych piersią. Dlatego należy rozważyć korzyści z karmienia piersią i potencjalne ryzyko dla dziecka.

Plodność

Podobnie jak inne leki będące antagonistami receptorów dopaminowych D2, Risperdal® zwiększa stężenie prolaktyny.

Hiperprolaktynemia może hamować wydzielanie hormonu uwalniającego gonadotropiny w podwzgórzu, co prowadzi do zmniejszenia wydzielania gonadotropin w przysadce. Może to negatywnie wpływać na funkcję rozrodczą zarówno u kobiet, jak i mężczyzn, z powodu zaburzeń sterydogenezy gonadalnej.

W badaniach przedklinicznych nie obserwowano odpowiednich efektów.

Wpływ na zdolność reagowania podczas prowadzenia samochodu lub obsługi innych urządzeń.

Risperdal® może mieć niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych z powodu potencjalnego wpływu na układ nerwowy i narządy wzroku (patrz sekcja „Efekty niepożądane”). W trakcie leczenia zaleca się unikanie prowadzenia pojazdów mechanicznych i pracy z innymi urządzeniami, dopóki nie zostanie ustalona indywidualna wrażliwość pacjenta na lek.

Sposób stosowania i dawki

W celu osiągnięcia dawki 0,25–1,5 mg stosuje się Risperdal® w postaci roztworu doustnego. W celu osiągnięcia dawki 1 mg tabletkę dzieli się na pół.

Dawkowanie

Schizofrenia

Dorośli

Risperdal® można podawać jeden lub dwa razy na dobę.

Leczenie należy rozpocząć od dawki 2 mg Risperdal® na dobę, a dawkę można zwiększyć do 4 mg w drugim dniu. Następnie dawkę można utrzymywać bez zmian lub, w razie potrzeby, kontynuować indywidualną korektę dawki.

Zalecana dawka dla większości pacjentów wynosi 4–6 mg na dobę. Niektórzy pacjenci mogą wymagać stopniowego zwiększenia dawki lub obniżonej dawki początkowej i utrzymującej.

Dawki przekraczające 10 mg rysperydonu na dobę nie wykazały wyższej skuteczności w porównaniu z niższymi dawkami, ale mogą powodować wystąpienie objawów ekstrapiramidowych.

Bezpieczeństwo dawek przekraczających 16 mg na dobę nie zostało zbadane.

Pacjenci w wieku podeszłym (od 65 roku życia)

Zalecaną dawką początkową jest 0,5 mg dwa razy na dobę. W razie potrzeby dawkę można zwiększyć do 1–2 mg dwa razy na dobę, zwiększając o 0,5 mg dwa razy na dobę.

Dzieci

Nie zaleca się stosowania leku u dzieci (do 18 roku życia).

Epizody maniakalne w zaburzeniach dwubiegunowych

Dorośli

Zalecaną dawką początkową Risperdal® jest 2 mg jeden raz na dobę. Dawkę można indywidualnie zwiększać, dodając 1 mg/ dobę nie częściej niż co 24 godziny. Zalecany zakres dawek to od 1 do 6 mg na dobę. Stosowanie rysperydonu w dawce przekraczającej 6 mg na dobę u pacjentów z epizodami maniakalnymi nie było badane.

Tak jak w przypadku innych form leczenia objawowego, długotrwałe stosowanie Risperdal® należy okresowo przeglądać i korygować w trakcie całej terapii.

Pacjenci w wieku podeszłym (od 65 roku życia)

Zalecaną dawką początkową jest 0,5 mg dwa razy na dobę. W razie potrzeby dawkę można zwiększyć do 1–2 mg dwa razy na dobę, zwiększając o 0,5 mg dwa razy na dobę. Ze względu na ograniczone doświadczenie w stosowaniu u pacjentów w wieku podeszłym, zaleca się ostrożność.

Dzieci

Nie zaleca się stosowania leku u dzieci (do 18 roku życia).

Krótkoterminowa terapia nasilonej agresji u pacjentów z demencją Alzheimera

Zalecaną dawką początkową jest 0,25 mg dwa razy na dobę. Risperdal®, roztwór doustny, jest zalecaną postacią leku dla dawki 0,25 mg. W razie potrzeby dawkę można zwiększać, podnosząc dawkę o 0,25 mg dwa razy na dobę nie częściej niż co drugi dzień. Dla większości pacjentów optymalna dawka to 0,5 mg dwa razy na dobę. Jednakże u niektórych pacjentów skuteczną dawką jest 1 mg dwa razy na dobę.

Risperdal® nie powinien być stosowany dłużej niż przez 6 tygodni u pacjentów z nasiloną agresją w przebiegu choroby Alzheimera. Tak jak w przypadku innych form leczenia objawowego, stosowanie Risperdal® należy okresowo przeglądać i korygować w trakcie całej terapii.

Leczenie objawowe krótkoterminowe (do 6 tygodni) nasilonej agresji w zaburzeniach zachowania

Dzieci i młodzież w wieku od 5 do 18 lat

Pacjenci o masie ciała ≥ 50 kg

Zalecaną dawką początkową jest 0,5 mg jeden raz dziennie. W razie potrzeby dawkę należy korygować, dodając 0,5 mg jeden raz dziennie nie częściej niż co drugi dzień. Optymalna dawka dla większości pacjentów to 1 mg jeden raz dziennie. Jednakże u niektórych pacjentów do osiągnięcia pozytywnego efektu wystarcza nie więcej niż 0,5 mg jeden raz dziennie, podczas gdy inni mogą wymagać 1,5 mg jeden raz dziennie.

Pacjenci o masie ciała < 50 kg

Zalecaną dawką początkową jest 0,25 mg jeden raz dziennie. Risperdal®, roztwór doustny, jest zalecaną postacią leku dla dawki 0,25 mg. W razie potrzeby dawkę można korygować, dodając 0,25 mg jeden raz dziennie nie częściej niż co drugi dzień. Optymalna dawka dla większości pacjentów to 0,5 mg jeden raz dziennie. Jednakże u niektórych pacjentów do osiągnięcia pozytywnego efektu wystarcza nie więcej niż 0,25 mg jeden raz dziennie, podczas gdy inni mogą wymagać 0,75 mg jeden raz dziennie.

Tak jak w przypadku innych form leczenia objawowego, stosowanie Risperdal® należy okresowo przeglądać i korygować w trakcie całej terapii.

Dzieci

Nie zaleca się stosowania leku u dzieci poniżej 5 roku życia.

Pacjenci z chorobami wątroby i nerek

U pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek aktywna frakcja przeciwpsychotyczna jest wydalana wolniej niż u pacjentów z prawidłową czynnością nerek. U pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby stężenie wolnej frakcji rysperydonu we krwi wzrasta.

Niezależnie od wskazania, pacjentom tym należy podawać połowę dawki początkowej i utrzymującej, a dawkowanie powinno być wolniejsze.

Risperdal® należy stosować z ostrożnością u tej grupy pacjentów.

Sposób stosowania

Risperdal® przeznaczony jest do stosowania doustnego. Spożycie posiłku nie wpływa na wchłanianie Risperdal®.

Na zakończenie leczenia zaleca się stopniowe odstawienie leku. Po nagłym zaprzestaniu przyjmowania wysokich dawek leków przeciwpsychotycznych obserwowano pojedyncze przypadki ostrych objawów odstawienia, w tym nudności, wymioty, potliwość i bezsenność (patrz sekcja „Działania niepożądane”). Mogą również wystąpić nawroty objawów psychicznych oraz zgłaszano przypadki wystąpienia mimowolnych ruchów (np. akatyzja, dystonia i dyskinezja).

Przejście z terapii innymi lekami przeciwpsychotycznymi.

Jeśli jest to uzasadnione klinicznie, zaleca się stopniowe zaprzestanie poprzedniej terapii innymi lekami podczas leczenia Risperdal®. Jeśli pacjent przechodzi z terapii lekami przeciwpsychotycznymi w formie „depot”, leczenie Risperdal® należy rozpocząć zamiast następnej planowanej iniekcji. Należy okresowo oceniać potrzebę kontynuacji aktualnej terapii lekami przeciwparkinsonowskimi.

Dzieci

Rysperydon stosuje się w leczeniu nasilonej agresji w zaburzeniach zachowania u dzieci od 5 roku życia.

Przedawkowanie

Objawy
Objawy i objawy przedawkowania, które obserwowano, to znane działania niepożądane leku, które występują w nasilonej formie: senność i uspokojenie, tachykardia i hipotensja tętnicza oraz objawy ekstrapiramidowe. W przypadku przedawkowania zgłaszano wydłużenie interwału QT oraz napady drgawkowe. Zgłaszano również migotanie-kołatanie serca związane z przedawkowaniem Risperdal® w połączeniu z paroksetyną.

W przypadku ostrego przedawkowania należy rozważyć możliwość przyjęcia kilku leków.

Leczenie
Należy zapewnić i utrzymać drożność dróg oddechowych w celu zapewnienia odpowiedniej wentylacji i utlenowania. Należy rozważyć podanie węgla aktywowanego wraz z lekiem przeczyszczającym nie później niż godzinę po przyjęciu leku. Wskazane jest monitorowanie czynności sercowo-naczyniowej, w tym ciągła rejestracja EKG w celu wykrycia możliwych arytmii. Rysperydon nie ma specyficznego antydota. Dlatego należy podjąć odpowiednie działania wspierające. W przypadku ostrego przedawkowania należy przeanalizować możliwość interakcji kilku leków. Hipotensję tętniczą i kolaps naczyniowy należy leczyć takimi zabiegami, jak wlewy dożylne i/lub leki sympatomietyczne. W przypadku wystąpienia ostrych objawów ekstrapiramidowych należy podać leki antycholinergiczne. Konieczne jest kontynuowanie stałej opieki medycznej aż do pełnego wyzdrowienia pacjenta.

Efekty uboczne.

Najczęstsze efekty uboczne, o których się zgłasza (częstość ≥ 10%), to parkinsonizm, osłabienie/senność, ból głowy oraz bezsenność. Parkinsonizm i akatyzja są efektami ubocznymi zależnymi od dawki.

Poniżej wymienione efekty uboczne to takie, o których zgłaszano podczas badań klinicznych oraz w okresie posprzedażowym. Częstość występowania efektów ubocznych: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), nieczęsto (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10000) oraz nieznana (częstości nie można ustalić na podstawie dostępnych danych).

W każdej grupie efekty uboczne są wymienione w kolejności malejącego nasilenia.

a Hiperprolaktynemia w niektórych przypadkach może prowadzić do ginekomastii, zaburzeń cyklu menstruacyjnego, amenorii, anowulacji, galaktorei, zaburzeń płodności, obniżenia libidum, dysfunkcji erektilnej.

b W badaniach kontrolowanych placebo o cukrzycy donoszono u 0,18 % pacjentów przyjmujących rysperydon, w porównaniu do 0,11 % w grupie placebo. Ogólna częstość w całych badaniach klinicznych wynosiła 0,43 % u pacjentów przyjmujących rysperydon.

c Nie odnotowano w badaniach klinicznych Risperdal®, jednak stwierdzono w okresie obserwacji pogwarancyjnej.

d Zaburzenia ekstrapiramidowe obejmują: parkinsonizm (nadmierną sekrecję śliny, sztywność mięśni, parkinsonizm, ślinotok, fenomen „koła zębatego”, bradykinezę, hipokinezę, maskowate spojrzenie, napięcie mięśni, akinezę, sztywność mięśni potylicznych, sztywność mięśni, chód parkinsonowski, zaburzenia odruchu nadczołowego, drżenie typu parkinsonowskiego), akatyzję (akatyzję, niepokój, hiperkinezę, zespół niespokojnych nóg), drżenie, dyskinezę (dyskinezę, mimowolne skurcze mięśni, choreoatechotezę, atechezję, mioklonus), dystonię.

Dystonia obejmuje dystonię, nadciśnienie mięśniowe, kręcz szyi, mimowolne skurcze mięśni, kurcze miogenne, blefarospazm, ruch gałki ocznej, porażenie języka, tik (w okolicy twarzy), laryngospazm, miotonię, opistotonus, skurcz gardła i jamy ustnej, plewrotonus, skurcz języka, trismus. Uwzględniono szerszy zakres objawów, które niekoniecznie mają pochodzenie ekstrapiramidowe. Niesamowitość obejmuje trudności zasypiania, zaburzenia w trakcie snu. Drżenie obejmuje wielki napad padaczkowy. Zaburzenia menstruacyjne obejmują nieregularne miesiączkowanie, oligomenoreę. Obrzęk obejmuje obrzęk ogólny, obrzęk obwodowy, obrzęk „punktowy”.

Efekty niepożądane paliperidonu

Paliperidon jest czynnym metabolitem rysperydonu, dlatego profile efektów niepożądanych tych substancji (w tym formy doustne i wstrzykowe) są podobne. Oprócz powyżej wymienionych efektów niepożądanych, przy stosowaniu paliperidonu donoszono o zespole ortostatycznej tachykardii posturalnej, który prawdopodobnie może również występować przy stosowaniu Risperdal®.

Efekty niepożądane charakterystyczne dla leków przeciwwszczółkowych

Wydlęganie odcinka QT

Podobnie jak przy stosowaniu innych leków przeciwwszczółkowych, w okresie pogwarancyjnym donoszono o wydłużeniu odcinka QT przy stosowaniu rysperydonu. Ponadto przy stosowaniu leków przeciwwszczółkowych donoszono o innych efektach niepożądanych ze strony serca wydłużających odcinek QT, takich jak arytmia komorowa, migotanie komór, tachykardia komorowa, nagła śmierć, zatrzymanie krążenia, migotanie i trzepotanie przedsionków.

Zatorowość żylna

W przebiegu stosowania leków przeciwwszczółkowych odnotowano przypadki rozwoju zatorowości żylnej, w tym zatoru tętnicy płucnej i zakrzepicy żył głębokich.

Przyrost masy ciała

Porównanie liczby pacjentów przyjmujących Risperdal® oraz pacjentów przyjmujących placebo i mających przyrost masy ciała o 7 % w badaniach kontrolowanych placebo trwających od 6 do 8 tygodni wykazało istotną statystycznie różnicę w częstości przypadków przyrostu masy ciała w grupie pacjentów przyjmujących Risperdal® (18 %) w porównaniu z grupą przyjmującą placebo (9 %). W 3-tygodniowych badaniach kontrolowanych placebo u dorosłych pacjentów z ostrym maniastwem częstość przyrostu masy ciała o ≥7 % była porównywalna w grupie przyjmującej Risperdal® (2,5 %) i w grupie przyjmującej placebo (2,4 %), a była nieco wyższa w grupie aktywnego kontroli (3,5 %).

W populacji dzieci z zaburzeniami zachowania w długotrwałych badaniach masa ciała pacjentów wzrastała średnio o 7,3 kg po 12 miesiącach leczenia. Oczekiwany przyrost masy ciała u dzieci o normalnej masie ciała w wieku 5–12 lat to od 3 do 5 kg rocznie. Począwszy od 12 roku życia przyrost masy ciała u dziewcząt pozostaje na poziomie 3–5 kg rocznie, podczas gdy chłopcy przybierają średnio 5 kg rocznie.

Dodatkowe informacje dotyczące szczególnych kategorii pacjentów

Efekty niepożądane u pacjentów starszych z demencją lub u dzieci, o których donoszono częściej niż u dorosłych, opisano poniżej.

Pacjenci starsi z demencją

Przejściowy stan niedokrwienny oraz zaburzenia mózgowonaczyniowe – efekty niepożądane, o których donoszono w badaniach klinicznych z częstością odpowiednio 1,4 % i 1,5 % u pacjentów starszych z demencją. Ponadto o następujących efektach niepożądanych donoszono z częstością ≥ 5 % u pacjentów starszych z demencją i co najmniej dwukrotnie wyższą niż w innych kategoriach dorosłych pacjentów: infekcje dróg moczowych, obrzęk obwodowy, letargia oraz kaszel.

Dzieci

Ogólnie oczekiwane efekty niepożądane u dzieci są podobne do tych u dorosłych pod względem częstości występowania, rodzaju i stopnia nasilenia.

Efekty niepożądane obserwowane u dzieci (w wieku od 5 do 17 lat) z częstością ≥ 5 % i co najmniej dwukrotnie wyższą niż u dorosłych pacjentów: senność/sedacja, zmęczenie, ból głowy, zwiększone poczucie głodu, wymioty, infekcje górnych dróg oddechowych, zatkany nos, ból brzucha, zawroty głowy, kaszel, gorączka, drżenie, biegunka oraz enureza.

Wpływ długotrwałego leczenia rysperydonem na dojrzewanie płciowe i wzrost nie został wystarczająco zbadany (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności stosowania”).

Zawartość substancji pomocniczych

Zawiera żółto-pomarańczowy S (E 110), który może powodować reakcje alergiczne.

Okres ważności. 3 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie wyższej niż 30 °C, w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Po 10 tabletek powlekanych w blistrze z PVC/PE/PVDCH/folii aluminiowej, po 2 lub po 6 blisterów w tece kartonowej.

Kategoria wydania.

Na receptę.

Producent.

Janssen-Cilag S.p.A./ Janssen Cilag S.p.A.

Miejsce produkcji oraz adres siedziby producenta.

Via S. Janssen, 04100 Borgo S. Michele, Latina, Włochy /
Via S. Janssen, 04100 Borgo S. Michele, Latina, Italy.