Pentoksyfilin

INSTRUKCJA dotyczaca stosowania leczniczego leku PENTOKSYFILIN (PENTOXIFYLLINE)

Skład:

substancja czynna: pentoksyfilin;

1 ml roztworu zawiera 20 mg pentoksyfilinu;

substancje pomocnicze: sodu chlorek, woda do wstrzykiwań.

Postać leku. Roztwór do wstrzykiwań.

Główne właściwości fizykochemiczne: przezroczysty, bezbarwny roztwór, sterylny, wolny od toksyn bakteryjnych.

Grupa farmakoterapeutyczna. Rozkurczacze naczyń obwodowych. Pochodne puryny.

Kod ATX C04AD03.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Pentoksyfilin – pochodna metyloksantyny. Mechanizm działania pentoksyfiliny wiąże się z hamowaniem fosfodiesterazy i gromadzeniem się cAMP w komórkach mięśni gładkich naczyń, komórkach krwi, a także w innych tkankach i narządach. Właściwości leukocytów mające znaczenie hemoreologiczne zostały zmodyfikowane w badaniach na zwierzętach oraz in vitro u ludzi. Wykazano, że pentoksyfilin zwiększa odkształceniowość leukocytów oraz hamuje adhezję i aktywację neutrofili. Pentoksyfilin hamuje agregację płytek krwi i erytrocytów, zwiększa ich giętkość, zmniejsza podwyższone stężenie fibrynogenu w osoczu krwi i wzmacnia fibrynolizę, co prowadzi do zmniejszenia lepkości krwi i poprawy jej właściwości reologicznych. Ponadto pentoksyfilin wywiera słabe działanie miotropowe rozszerzające naczynia, nieco zmniejsza ogólny obwodowy opór naczyniowy i wykazuje pozytywny efekt inotropowy. W wyniku stosowania pentoksyfiliny poprawia się mikrocyrkulacja i ukrwienie tkanek tlenem, szczególnie w kończynach i centralnym układzie nerwowym, w umiarkowanym stopniu – w nerkach. Lek nieznacznie poszerza naczynia wieńcowe.

Farmakokinetyka.

Główny farmakologicznie aktywny metabolit 1-(5-hydroksyheksyl)-3,7-dimetyloksantyna (metabolit I) wykrywany jest we krwi w stężeniu dwukrotnie przekraczającym stężenie niezmienionej substancji i pozostaje z nią w stanie odwracalnej równowagi biochemicznej. Z tego powodu pentoksyfilinę oraz jej metabolit należy traktować jako jedność aktywną. Okres półwyladowania pentoksyfiliny wynosi 1,6 godziny.

Pentoksyfilina jest całkowicie metabolizowana, ponad 90 % wydala się z moczem w postaci niekonjugowanych, wodnorozpuszczalnych metabolitów polarnych. Mniej niż 4 % podanej dawki wydala się z kałem. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami funkcji nerek wydalanie metabolitów jest opóźnione. U pacjentów z zaburzoną funkcją wątroby stwierdzono wydłużenie okresu półwyladowania pentoksyfiliny.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

Encefalopatia miażdżycowa; udar niedokrwienny mózgu; encefalopatia dyskrążeniowa; zaburzenia krążenia obwodowego spowodowane miażdżycą, cukrzycą (w tym angio-patią cukrzycową), stanami zapalnymi; zaburzenia troficzne tkanek związane z uszkodzeniem żył lub zaburzeniami mikrokrążenia (zespołem popostromboflebitycznym, ranami trójkątnymi, gangreną, odmrożeniami); obturacyjny zapalenie tętnic; angioneuropatie (choroba Raynauda); zaburzenia krążenia w oku (ostra, podostra, przewlekła niewydolność krążenia w siatkówce i tunicie naczyniowej oka); zaburzenia funkcji wewnętrznego ucha o podłożu naczyniowym towarzyszące pogorszeniu słuchu.

Przeciwwskazania.

• Podwyższona wrażliwość na pentoksyfilin, inne pochodne metyloksantynowe lub którykolwiek z substancji pomocniczych leku Pentoksyfilin;
• masywna krwawota (ryzyko nasilenia krwawienia);
• rozległe krwawienie do siatkówki oka, krwawienia do mózgu (ryzyko nasilenia krwawienia). W przypadku wystąpienia krwawienia do siatkówki oka podczas leczenia pentoksyfilinem, należy natychmiast przerwać stosowanie leku;
• okres ostry zawału mięśnia sercowego;
• ciężkie zaburzenia rytmu serca;
• wrzód żołądka i/lub wrzód dwunastnicy;
• hemoragiczny diateza.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Podczas jednoczesnego stosowania z poniższymi lekami należy uwzględnić możliwość wystąpienia interakcji lekowych.

Leki przeciwdiabetyczne doustne, insulina.

Wysokie dawki wstrzykiwań pentoksyfilinu rzadko wykazują działanie obniżające poziom glukozy we krwi, charakterystyczne dla insuliny lub leków przeciwdiabetycznych doustnych, które może się nasilać i prowadzić do reakcji hipoglikemicznych. Dlatego pacjenci leczeni lekami przeciwdiabetycznymi powinni być poddawani ścisłej obserwacji.

Antagoniści witaminy K.

W okresie postmarketingowym stosowania pentoksyfilinu zgłaszano przypadki nasilenia działania przeciwkrzepliwego u pacjentów jednoczesnie przyjmujących pentoksyfilin i antywitaminy K. W przypadku przepisywania lub zmiany dawki pentoksyfilinu zaleca się monitorowanie aktywności przeciwkrzepliwej u pacjentów.

Leki obniżające ciśnienie tętnicze.

Pentoksyfilin może nasilać działanie hipotensyjne leków przeciwciśnieniowych (w szczególności inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę), co może prowadzić do obniżenia ciśnienia tętniczego, dlatego konieczna jest odpowiednia korekta dawek leków hipotensyjnych.

Teofilina.

Jednoczesne stosowanie pentoksyfilinu i teofiny u niektórych pacjentów może prowadzić do wzrostu stężenia teofiny we krwi. Dlatego możliwe jest zwiększenie częstości i nasilenia działań niepożądanych teofiny podczas leczenia chorób układu oddechowego.

Cyprofloksacyna.

Cyprofloksacyna hamuje metabolizm pentoksyfilinu w wątrobie, dlatego jednoczesne stosowanie pentoksyfilinu i cyprofloksacyny może prowadzić do podwyższenia stężenia pentoksyfilinu w osoczu krwi. W konsekwencji może wzrastać częstość i nasilenie reakcji niepożądanych związanych z jednoczesnym stosowaniem tych leków.

Potencjalny efekt addytywny leków przeciwkrzepliwych, inhibitorów agregacji płytek krwi.

Z uwagi na zwiększony ryzyko krwawienia jednoczesne stosowanie inhibitorów agregacji płytek krwi (np. klopidogrelu, eptifibatidu, tyrofibany, epoprostenolu, iloprostu, abciksimabu, anagrelidu, niesteroidowych leków przeciwzapalnych, z wyjątkiem selektywnych inhibitorów COX-2, acetylosalicylanów [ASA/LSA], tyklopidyny, dipyrydamolu) z pentoksyfilinem należy prowadzić ostrożnie.

Antykoagulancy.

Pentoksyfilin może nasilać działanie antykoagulantów. Pacjenci z podwyższonym ryzykiem krwawienia, np. ci, którzy otrzymują leczenie wspomagające antykoagulantami, wymagają ścisłego monitorowania (w tym regularnej kontroli międzynarodowego znormalizowanego stosunku), ponieważ istnieje ryzyko wystąpienia cięższych krwawień.

Ketorolak, meloksikam.

Pentoksyfilinu nie należy stosować jednoczesnie z ketorolakiem, ponieważ istnieje zwiększone ryzyko krwawienia i/lub wydłużenia czasu protrombinowego. Ryzyko krwawienia również wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu pentoksyfilinu i meloksikamu. Dlatego jednoczesne leczenie tymi lekami nie jest zalecane.

Cymetydyna.

Jednoczesne stosowanie z cymetydyną może zwiększać stężenie pentoksyfilinu i jego aktywnego metabolitu – lizofilinu – w osoczu krwi. Należy uważnie obserwować wystąpienie objawów przedawkowania pentoksyfilinu. Inne antagoniści receptorów H2 (famotydyna, ranitydyna i nizatydyna) wpływają na metabolizm pentoksyfilinu znacznie słabiej.

Erytromycyna.

Brak danych dotyczących interakcji pentoksyfilinu i erytromycyny. Jednak przy jednoczesnym stosowaniu pentoksyfilinu i erytromycyny obserwuje się podwyższenie stężenia teofiny w osoczu z objawami reakcji toksycznych.

Nitraty.

Pentoksyfilin nasila działanie nitratów.

Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności podczas stosowania.

W przypadku pierwszych objawów reakcji anafilaktycznej/anafilakso-podobnej podczas stosowania Pentoksyfilinu należy natychmiast przerwać wlewanie i skontaktować się z lekarzem.

Pentoksyfilin należy stosować z ostrożnością u pacjentów z hipotensją lub wyraźną przewlekłą niewydolnością serca, ponieważ możliwe jest wystąpienie przejściowego efektu hipotensyjnego, które w niektórych przypadkach może prowadzić do obniżenia perfuzji tętnic wieńcowych. Przed zastosowaniem leku Pentoksyfilin należy wcześniej osiągnąć fazę kompensacji krążenia. Należy unikać wlewania dużych objętości płynów. W takich warunkach dużą zaletą jest stosowanie pompy wlewową.

U chorych na cukrzycę leczonych insuliną lub doustnymi lekami przeciwdiabetycznymi, przy stosowaniu wysokich dawek pentoksyfiliny możliwe jest wzmocnienie działania tych leków na poziom glukozy we krwi (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”). W takich przypadkach należy zmniejszyć dawkę insuliny lub doustnych leków przeciwdiabetycznych i szczególnie starannie opiekować się pacjentem.

Pentoksyfilin można przepisać pacjentom z toczeniem układowym (SLE) lub innymi chorobami tkanki łącznej tylko po gruntownej analizie możliwych ryzyka i korzyści.

Ponieważ w trakcie leczenia pentoksyfiliną istnieje ryzyko rozwoju anemii aplastycznej, konieczne jest regularne wykonywanie morfologii krwi.

U pacjentów z ciężką dysfunkcją wątroby wydalanie pentoksyfiliny może być opóźnione. Wymagany jest odpowiedni monitoring.

U pacjentów z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny mniejszy niż 30 ml/min) lub ciężką dysfunkcją wątroby wydalanie pentoksyfiliny może być opóźnione, dlatego może być konieczne zmniejszenie dawki dobowej w celu uniknięcia jej kumulacji.

Osobliwa ostrożność i ścisła obserwacja są wymagane u następujących pacjentów:

• pacjentów z zawałem mięśnia sercowego;
• pacjentów z hipotensją tętniczą lub niestabilną funkcją krążenia: wlewy należy rozpoczynać od podania niskiej dawki leku i stopniowo zwiększać dawkę, ponieważ podanie każdego środka rozszerzającego naczynia może spowodować przejściowe obniżenie ciśnienia tętniczego z tendencją do kolapsu, a w niektórych przypadkach – z rozwojem objawów dławicy piersiowej;
• pacjentów, u których obniżenie ciśnienia tętniczego stanowi wysokie ryzyko (np. pacjentów z ciężką chorobą niedokrwienną serca lub zwężeniem naczyń doprowadzających krew do mózgu);
• pacjentów z wyraźnym miażdżycą naczyń mózgowych i wieńcowych, szczególnie przy współistniejącej nadciśnieniu tętniczym i zaburzeniach rytmu serca. U tych pacjentów przyjmowanie leku może powodować napady dławicy piersiowej, arytmie oraz nadciśnienie tętnicze;
• pacjentów z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min): może być konieczne zmniejszenie dawki leku o około 30–50%, uwzględniając indywidualną tolerancję leczenia;
• pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby: może dochodzić do spowolnienia wydalania pentoksyfiliny, dlatego w takich przypadkach konieczne jest zmniejszenie dawki leku i monitorowanie stanu pacjenta;
• pacjentów z dużym ryzykiem krwawień, spowodowanym np. leczeniem antykoagulantami lub zaburzeniami krzepnięcia krwi: konieczne jest staranne monitorowanie i kontrola wskaźników krzepnięcia krwi; w kwestii krwawień – patrz sekcja „Przeciwwskazania”;
• pacjentów, którzy niedawno przeszli leczenie operacyjne (zwiększony ryzyko wystąpienia krwawienia, zatem wymagana jest systematyczna kontrola poziomu hemoglobiny i hematokrytu);
• pacjentów, którzy jednocześnie otrzymują leczenie pentoksyfiliną i antywitaminami K lub inhibitorami agregacji płytek krwi: konieczne jest staranne monitorowanie stanu (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”);
• pacjentów, którzy jednocześnie otrzymują leczenie pentoksyfiliną i lekami przeciwdiabetycznymi: może dochodzić do obniżenia poziomu glukozy we krwi, dlatego konieczne jest staranne monitorowanie stanu pacjentów leczonych lekami przeciwdiabetycznymi (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”);
• pacjentów, którzy jednocześnie otrzymują leczenie pentoksyfiliną i cyprofloksacyną (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”);
• pacjentów, którzy jednocześnie otrzymują leczenie pentoksyfiliną i teofiliną (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”);
• pacjentów z toczeniem układowym lub mieszanymi chorobami kolagenowymi: pentoksyfilin można przepisać tylko po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka.

Lek Pentoksyfilin zawiera 0,086 mmol (lub 1,967 mg) sodu w 1 ml; 2,58 mmol (lub 59,01 mg) sodu w 30 ml. Należy zachować ostrożność przy stosowaniu u pacjentów przestrzegających diety z kontrolowaną zawartością sodu.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża

Doświadczenie stosowania leku u kobiet w ciąży jest niewystarczające, jednak w badaniach na zwierzętach nie stwierdzono żadnych działań niepożądanych. Stosowanie Pentoksyfilinu w okresie ciąży nie jest zalecane.

Karmienie piersią

Pentoksyfilin w niewielkich ilościach przenika do mleka matki. Ze względu na niewystarczające doświadczenie, w przypadku przepisywania leku Pentoksyfilin karmiącym matkom należy dokładnie rozważyć możliwe ryzyko i korzyści.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn.

Nie wpływa.

Sposób stosowania i dawki.

Lek stosuje się za pomocą wlewu dożylnego i powolnych wstrzyknięć dożylnych.

Wlewy dożylne są najbardziej skuteczną formą podania leku do organizmu drogą pozajelitową, które są lepiej tolerowane. Dawkowanie ustala lekarz i zależy od stopnia nasilenia zaburzeń krążenia, masy ciała oraz tolerancji leczenia.

Dorosłym zaleca się następujące schematy leczenia:

1. Wlew dożylny 100–600 mg pentoksyfilinu w 100–500 ml roztworu Ringera z laktałem, 0,9 % roztworu chlorku sodu lub 5 % roztworu glukozy 1–2 razy na dobę. Czas trwania wlewu dożylnego kroplowego wynosi 60–360 minut, to znaczy, że podawanie 100 mg pentoksyfilinu powinno trwać co najmniej 60 minut. Wlew może być uzupełniony doustnym przyjmowaniem pentoksyfilinu (400 mg), przy czym maksymalna dobową dawkę (wlew i doustnie) wynosi 1200 mg.
2. W przypadku ciężkiego stanu pacjenta (szczególnie przy ciągłym bólu, gangrenie lub owrzodzeniach troficznych) możliwe jest przeprowadzenie wlewu leku Pentoksyfilin przez 24 godziny. W przypadku takiego schematu dawkowanie należy ustalić w dawce 0,6 mg/kg/godz. Obliczona w ten sposób dobową dawkę dla pacjenta o masie ciała 70 kg wynosi 1000 mg, dla pacjenta o masie ciała 80 kg – 1150 mg. Niezależnie od masy ciała pacjenta maksymalna dobową dawkę wynosi 1200 mg. Objętość roztworu do wlewu ustala się indywidualnie, uwzględniając współistniejące choroby i stan pacjenta, i wynosi średnio 1–1,5 l na dobę.
3. W pojedynczych przypadkach lek można stosować w postaci wstrzyknięcia dożylnego, po 5 ml (100 mg). Wstrzyknięcie należy wykonać powoli, w ciągu 5 minut, pacjent powinien znajdować się w pozycji leżącej.

Czas trwania leczenia dożylnego ustala lekarz prowadzący. Po poprawie stanu pacjenta zaleca się kontynuację leczenia w postaci tabletek pentoksyfilinu.

Dzieci.

Brak doświadczeń z zastosowaniem leku Pentoksyfilin u dzieci.

Przedawkowanie.

Początkowymi objawami ostrego przedawkowania pentoksyfilinu są nudności, zawroty głowy, podwyższone lub obniżone ciśnienie tętnicze. Ponadto mogą wystąpić takie objawy jak gorączka, pobudzenie, uczucie gorąca (gorączki), tachykardia, utrata przytomności, arefleksja, arytmia, drgawki toniczno-kloniczne oraz wymioty o barwie kawy w proszku jako objaw krwawienia z przewodu pokarmowego.

Leczenie przedawkowania.

W celu leczenia ostrego przedawkowania i zapobiegania powikłaniom konieczna jest ogólna i specyficzna intensywna opieka medyczna oraz prowadzenie zabiegów terapeutycznych, szczególnie w odniesieniu do układu sercowo-naczyniowego.

Leczenie powinno być objawowe, ponieważ nieznany jest specyficzny antydot. Aby zapobiec powikłaniom, może być konieczna obserwacja w oddziale intensywnej terapii.

Zabiegi nagłe w przypadku wystąpienia ciężkich reakcji nadwrażliwościowych (szok). Przy pierwszych objawach (np.: reakcje skórne (postrzęp), gorączki, niepokój, ból głowy, nagły pot, nudności) należy założyć cewnik dożylny. Oprócz standardowych zabiegów ratunkowych, takich jak ułożenie chorego w pozycji leżącej z podniesionymi kończynami dolnymi, zapewnienie drożności dróg oddechowych i podanie tlenu, wskazane jest natychmiastowe leczenie farmakologiczne, w tym wlew dożylny w celu uzupełnienia objętości płynów, adrenalina (epinefryna) dożylnie, glikokortykosteroidy (np. 250–1000 mg metylprednizolonu dożylnie) oraz antagonisty receptorów histaminowych.

W zależności od nasilenia objawów klinicznych może być konieczna wentylacja sztuczna, a w przypadku zatrzymania krążenia – przywrócenie funkcji życiowych zgodnie ze standardowymi zaleceniami.

Niepożądane działania.

Poniżej przedstawiono niepożądane działania występujące podczas badań klinicznych oraz w okresie posprzedażowym stosowania pentoksyfilinu.

Niepożądane działania sklasyfikowano według układów narządów oraz częstości ich występowania: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 i < 1/10), rzadko (≥ 1/1000 i < 1/100), rzadko (≥ 1/10000 i < 1/1000), bardzo rzadko (< 1/10000), w tym pojedyncze przypadki, częstość nieznana (niemożliwe oszacowanie na podstawie dostępnych danych).

1 W przypadku pierwszych objawów reakcji anafilaktycznej należy natychmiast przerwać stosowanie leku i powiadomić lekarza.

2 Zgłaszano kilka bardzo rzadkich przypadków krwawień (np. ze skóry, błony śluzowej) u pacjentów stosujących pentoksyfilin w połączeniu z lekami przeciwkrzepliwymi lub inhibitorami agregacji płytek krwi, a także bez takiego połączenia. Poważne przypadki dotyczyły głównie przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego oraz wielu obszarów ran chirurgicznych, co wiązało się z czynnikami ryzyka krwawienia. Nie stwierdzono związku przyczynowo-skutkowego między terapią pentoksyfilinem a krwawieniem. Trombocytopenia obserwowana była w pojedynczych przypadkach.

3 W przypadku wystąpienia krwotoków do siatkówki oka podczas leczenia pentoksyfilinem należy natychmiast przerwać przyjmowanie leku.

4 Konieczne jest regularne wykonywanie ogólnego badania krwi.

5 Zgłoszenia dotyczące zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych bez cech zapalenia bakteryjnego pochodziły głównie od pacjentów z chorobami tkanki łącznej.

Zgłaszanie działań niepożądanych

Zgłaszanie działań niepożądanych po rejestracji leku jest ważne dla monitorowania stosunku korzyści do ryzyka. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem państwowego systemu farmakologii.

Okres ważności. 2 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 25 °C we włościwej opakowaniu.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Niezgodność.

Nie należy mieszać leku z innymi roztworami w jednym pojemniku, z wyjątkiem roztworów wymienionych w sekcji „Sposób stosowania i dawki”.

Opakowanie.

Po 5 ml w fiolce szklanej, po 5 fiolki w blisterze, po 2 blistry w kartonie.

Kategoria wydawania. Na receptę.

Producent.

TOV „Yurіa-Farm”.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności.

Ukraina, 18030, obwód czerczeński, miasto Czerciszki, ul. Kozbiarska 108. Tel.: (044) 281-01-01.