Penester®

INSTRUKCJA DOTYCZĄCA STOSOWANIA LĘKU Penester® (PENESTER®)

Skład:

substancja czynna: finasteryd;

1 tabletka zawiera 5 mg finasterydu;

substancje pomocnicze: laktoza jednowodna, skrobia kukurydziana, powidon 30, skrobioglikolan sodu (typ A), dokuzat sodu, stearyna magnezu, hipromeloza 2910/5, makrogol 6000, talk, dwutlenek tytanu (E 171), emulsja simetykonu SE4, żółty tlenek żelaza (E 172).

Postać farmaceutyczna. Tabletki powlekane.

Główne właściwości fizykochemiczne: żółte, okrągłe, podwójnie wypukłe tabletki powlekane o średnicy 7,1 mm.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki stosowane w łagodnym przeroście gruczołu krokowego. Kod ATC G04C B01.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Finasterid to specyficzny inhibitor 5-alfa-reduktazy typu II, enzymu wewnątrzkomórkowego, który przekształca testosteron w bardziej aktywny androgen – dihydrotestosteron (DHT). W przypadku łagodnego przerostu prostaty (LPP) jej powiększenie zależy od przekształcania testosteronu w DHT w tkankach prostaty. Finasterid skutecznie obniża stężenie DHT zarówno krążącego, jak i wewnątrzprostatycznego. Finasterid nie wykazuje powinowactwa do receptorów androgenowych.

W badaniach klinicznych z udziałem pacjentów z umiarkowanymi i ciężkimi objawami łagodnego przerostu prostaty (LPP), powiększoną prostatą w badaniu rektalnym oraz niską objętością szczątkową moczu, finasterid zmniejszył częstość występowania ostrego zatrzymania moczu z 7/100 do 3/100 w ciągu czterech lat oraz konieczność interwencji chirurgicznych (transuretralna resekcja prostaty i prostatektomia) z 10/100 do 5/100. Zmniejszenie to towarzyszyło poprawie o 2 punkty w skali oceny objawów QUASI-AUA (zakres 0–34), istotnej regresji objętości prostaty o około 20% oraz istotnemu wzrostowi szybkości przepływu moczu.

Badanie MTOPS (Medical Treatment of Prostatic Symptoms) było 4–6-letnim badaniem z udziałem 3047 mężczyzn z objawową LPP, którzy zostali losowo przydzieleni do przyjmowania finasteridu w dawce 5 mg/dzień, doksazosyny – 4 lub 8 mg/dzień, kombinacji finasteridu – 5 mg/dzień i doksazosyny – 4 lub 8 mg/dzień albo placebo. Głównym punktem końcowym obserwacji był czas do klinicznego postępu LPP (określonego jako wzrost od punktu wyjściowego o 4 lub więcej punktów w skali oceny objawów, epizod ostrego zatrzymania moczu, niewydolność nerek związana z LPP, nawracające infekcje dróg moczowych lub urosepsa, nietrzymanie moczu). W porównaniu z placebo leczenie finasteridem, doksazosyną lub kombinacją istotnie zmniejszyło ryzyko klinicznego postępu LPP odpowiednio o 34% (p = 0,002), 39% (p < 0,001) i 67% (p < 0,001). Większość przypadków (274 z 351) postępu LPP została potwierdzona wzrostem o ≥ 4 punkty w skali oceny objawów; pod wpływem leczenia ryzyko postępu objawów zmniejszyło się odpowiednio o 30% (95% przedział ufności 6–48%), 46% (95% przedział ufności 25–60%) i 64% (95% przedział ufności 48–75%) w grupach przyjmujących finasterid, doksazosynę i kombinację w porównaniu z placebo. Oste zatrzymanie oddawania moczu zaobserwowano w 41 z 351 przypadków postępu LPP; pod wpływem leczenia ryzyko wystąpienia ostrego zatrzymania oddawania moczu zmniejszyło się odpowiednio o 67% (p = 0,011), 31% (p = 0,296) i 79% (p = 0,001) w grupach przyjmujących finasterid, doksazosynę i kombinację w porównaniu z placebo. Istotne różnice w porównaniu z grupą placebo stwierdzono wyłącznie w grupach przyjmujących finasterid i terapię kombinowaną.

Farmakokinetyka.

U mężczyzn po jednorazowym doustnym przyjęciu dawki finasteridu znakowanego izotopami węgla 14C, 39% podanej dawki wydalało się z moczem w postaci metabolitów (prawdopodobnie z moczem wydalała się również niewielka ilość niezmienionego finasteridu). 57% podanej dawki wydalało się z kałem. Stwierdzono, że dwa metabolity finasteridu wykazują słabsze działanie hamujące na 5-alfa-reduktazę. Biodostępność finasteridu po przyjęciu doustnym wynosi około 80%. Spożycie pokarmu nie wpływa na biodostępność leku. Maksymalne stężenie finasteridu w osoczu osiągane jest około 2 godziny po przyjęciu doustnym. Wchłanianie leku z przewodu pokarmowego kończy się 6–8 godzin po jego przyjęciu. Okres półwylu z osocza krwi wynosi średnio 6 godzin. Wiązanie z białkami osocza – 93%. Klirens systemowy wynosi około 165 ml/min, objętość rozproszenia – 76,1 litra.

W wieku starszym szybkość wydalenia finasteridu nieco maleje. U mężczyzn w wieku powyżej 70 lat okres półwylu finasteridu wynosi około 8 godzin, podczas gdy u osób w wieku 18–60 lat – 6 godzin. Nie jest to jednak wskazanie do zmniejszenia dawki leku u osób starszych.

U pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek (klirens kreatyniny od 9 do 55 ml/min) nie stwierdzono różnic w szybkości wydalenia jednorazowej dawki finasteridu znakowanego izotopami węgla 14C w porównaniu ze zdrowymi ochotnikami. Wiązanie z białkami osocza krwi u tych grup pacjentów również nie różniło się. Jest to spowodowane tym, że u pacjentów z niewydolnością nerek frakcja metabolitów finasteridu, która w warunkach normalnych wydala się z moczem, wydala się z kałem. Potwierdza to zwiększenie ilości metabolitów finasteridu w kale u tych pacjentów przy jednoczesnym obniżeniu ich stężenia w moczu. Z powyższego względu u pacjentów z niewydolnością nerek, u których hemodializa nie jest wskazana, nie jest konieczna korekta dawki finasteridu.

Brak danych dotyczących farmakokinetyki leku u pacjentów z niewydolnością wątroby.

Finasterid przenika przez barierę krew-mózg. Niewielkie ilości finasteridu wykryto w nasieniu.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

Leczenie i kontrola łagodnego przerostu gruczołu krokowego (LPGK) u pacjentów z powiększonym gruczołem krokowym w celu:

• zmniejszenia rozmiarów (regresji) powiększonego gruczołu, poprawy odpływu moczu oraz zmniejszenia objawów związanych z LPGK;
• zmniejszenia ryzyka wystąpienia nagłego zatrzymania moczu oraz potrzeby interwencji chirurgicznej, w tym resekcji przezcewkowej gruczołu krokowego czy prostatektomii.

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość na finasteryd lub na inne składniki leku.

Finasteryd jest przeciwwskazany u kobiet i dzieci.

Ciąża: stosowanie u kobiet, które są lub mogą potencjalnie być w ciąży (patrz sekcja „Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią”).

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Nie stwierdzono klinicznie istotnych interakcji z innymi lekami. Finasteryd nie wywiera istotnego wpływu na enzymatyczny układ metabolizujący leki związane z cytochromem P450. Chociaż ryzyko wpływu finasterydu na farmakokinetykę innych leków oceniane jest jako niskie, istnieje możliwość, że inhibitory i induktory cytochromu P450 3A4 będą wpływać na stężenie finasterydu we krwi. Jednakże, biorąc pod uwagę ustalone wskaźniki bezpieczeństwa, wszelkie zwiększenie stężenia finasterydu związane z jednoczesnym stosowaniem inhibitorów cytochromu P450 3A4 mało prawdopodobne jest, aby miało znaczenie kliniczne. U wolontariuszy przetestowano związki takie jak propranolol, digoxyna, gliburyda, warfaryna, teofilina i antypiryna; nie stwierdzono klinicznie istotnych interakcji.

Inna terapia współistniejąca. Choć nie przeprowadzono specjalnych badań interakcji, w badaniach klinicznych finasteryd stosowano łącznie z inhibitorami enzymu konwertującego angiotensynę, blokerami alfa, blokerami beta, blokerami kanałów wapniowych, nitratami, diuretykami, antagonistami receptora H2, inhibitorami reduktazy HMG-CoA, niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ), w tym aspiryną i paracetamolem, chinolonami oraz benzodiazepinami. Nie stwierdzono klinicznie istotnych niepożądanych interakcji.

Szczególne wytyczne dotyczące stosowania.

Ogólne środki ostrożności.

Należy dokładnie monitorować stan pacjentów z dużą objętością moczu zalegającego i/lub znacznie obniżonym przepływem moczu ze względu na możliwość rozwoju uropatii obturacyjnej. Należy rozważyć możliwość wykonania zabiegu chirurgicznego jako alternatywy.

Wpływ na poziom antygenu specyficznego dla prostaty (PSA) i diagnostykę raka prostaty.

Do chwili obecnej nie wykazano korzystnego wpływu klinicznego leczenia finasterydem u pacjentów z rakiem prostaty. Pacjenci z adenomą prostaty i podwyższonym poziomem PSA byli obserwowani w kontrolowanych badaniach klinicznych, podczas których wielokrotnie oznaczano poziom PSA i przeprowadzano biopsję prostaty. W tych badaniach leczenie finasterydem nie wpływało na częstość wykrywania raka prostaty. Ogólna częstość występowania raka prostaty istotnie nie różniła się między grupami pacjentów otrzymujących finasteryd i placebo.

Przed rozpoczęciem leczenia oraz okresowo podczas terapii finasterydem zaleca się przeprowadzanie pacjentom badania rektalnego oraz innych badań w celu wykluczenia raka prostaty. Oznaczanie stężenia PSA w surowicy stosuje się również do wykrywania raka prostaty. Ogólnie, przy stężeniu PSA powyżej 10 ng/ml należy przeprowadzić szczegółowe badanie pacjenta, w tym, jeśli konieczne, biopsję. Przy stężeniu PSA w zakresie 4–10 ng/ml zaleca się dalsze badania pacjenta. Istnieje znaczne nakładanie się poziomów PSA u mężczyzn z rakiem prostaty i u tych, którzy nie chorują na tę chorobę. W związku z tym u mężczyzn z adenomą prostaty normalne wartości PSA nie pozwalają wykluczyć raka prostaty, niezależnie od leczenia finasterydem. Podstawowe stężenie PSA poniżej 4 ng/ml nie wyklucza obecności raka prostaty.

Finasteryd powoduje obniżenie stężenia PSA w surowicy o około 50% u pacjentów z adenomą prostaty, nawet w przypadku współistniejącego raka prostaty. Należy to uwzględnić przy ocenie poziomu PSA, ponieważ to obniżenie nie wyklucza współistniejącego raka prostaty. Aby poprawnie interpretować wyniki, u większości pacjentów przyjmujących finasteryd przez co najmniej 6 miesięcy wartości PSA należy podwoić w porównaniu do wartości normalnych u osób nieleczonych. Taka korekta pozwala zachować czułość i swoistość oznaczania PSA oraz jego zdolność do wykrywania raka prostaty.

W przypadku trwałego wzrostu poziomu PSA u pacjenta leczonego finasterydem w dawce 5 mg konieczne jest szczegółowe badanie w celu ustalenia przyczyny, w tym ewentualnego nieprzestrzegania zaleceń dotyczących przyjmowania leku.

Wpływ leku na wyniki badań laboratoryjnych

Wpływ na poziom PSA

Poziom PSA w surowicy krwi koreluje z wiekiem pacjenta i objętością prostaty, przy czym objętość prostaty koreluje z wiekiem pacjenta. Przy ocenie laboratorycznych wyników PSA należy uwzględnić fakt, że poziom PSA obniża się w trakcie leczenia finasterydem. U większości pacjentów obserwuje się szybkie obniżenie poziomu PSA w pierwszych miesiącach leczenia, po czym stężenie PSA ustabilizowuje się na nowym poziomie, stanowiącym około połowy wartości wyjściowej. Z tego względu u typowych pacjentów przyjmujących finasteryd przez co najmniej 6 miesięcy wartości PSA należy podwoić w porównaniu do wartości normalnych u osób nieleczonych.

Finasteryd nie powoduje istotnego zmniejszenia procentowej zawartości wolnego PSA (stosunek wolnego PSA do całkowitego). Stosunek wolnego do całkowitego PSA pozostaje stały nawet pod wpływem finasterydu. W przypadku oznaczania procentowej zawartości wolnego PSA stosowanego w diagnostyce raka prostaty korekta wartości nie jest wymagana.

Rak piersi u mężczyzn

Podczas badań klinicznych i w okresie postmarketingowym zgłaszano przypadki raka piersi u mężczyzn przyjmujących finasteryd w dawce 5 mg. Lekarze powinni poinstruować pacjentów o konieczności natychmiastowego zgłoszenia wszelkich zmian w tkankach piersi, takich jak guz, ból, ginekomastia lub wydzielina z brodawki.

Zmiany nastroju i depresja

Zgłaszano przypadki zaburzeń nastroju, w tym depresyjnego nastroju, depresji oraz rzadziej myśli samobójczych u pacjentów przyjmujących finasteryd w dawce 5 mg. Konieczna jest obserwacja pacjentów pod kątem wystąpienia objawów psychicznych, a w przypadku ich wystąpienia należy zalecić pacjentowi skonsultowanie się z lekarzem.

Laktuloza

Lek zawiera laktozę, dlatego nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami wchłaniania galaktozy, niedoborem laktozy lub zespołem niewchłaniania glukozy-galaktozy.

Niewydolność wątroby

Wpływ niewydolności wątroby na farmakokinetykę finasterydu nie był badany.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Stosowanie w czasie ciąży.

Penester® jest przeciwwskazany u kobiet.

Działanie finasterydu: ryzyko dla płodu płci męskiej.

Kobietom, które potencjalnie mogą zajść w ciążę lub są w ciąży, należy unikać kontaktu z rozdrobnionymi lub uszkodzonymi tabletkami finasterydu ze względu na możliwość wchłonięcia się substancji czynnej i potencjalne ryzyko dla płodu płci męskiej (patrz sekcja „Stosowanie w czasie ciąży” powyżej). Tabletki są pokryte powłoką, która zapobiega kontaktowi z substancją czynną pod warunkiem, że tabletki nie są rozdrobnione ani nie utraciły integralności.

Dostępne dane wskazują na wydzielanie się niewielkiej ilości finasterydu z nasieniem pacjenta przyjmującego finasteryd w dawce 5 mg/dobę. Nie wiadomo, czy nasienie pacjenta leczonego finasterydem może negatywnie wpływać na płód płci męskiej, jeśli matka była narażona na takie nasienie. Jeśli partnerka seksualna pacjenta jest w ciąży lub może potencjalnie zajść w ciążę, pacjentowi zaleca się zapobieganie narażeniu partnerki na nasienie.

Ze względu na zdolność inhibitorów 5-alfa-reduktazy typu II do hamowania przekształcania testosteronu w dihydrotestosteron, leki te, w tym finasteryd, mogą powodować zaburzenia rozwoju narządów płciowych zewnętrznych u płodu płci męskiej.

Tabletki są pokryte powłoką, która zapobiega kontaktowi z substancją czynną pod warunkiem, że tabletki nie są rozdrobnione ani nie utraciły integralności.

Stosowanie w czasie karmienia piersią.

Penester® nie jest wskazany u kobiet. Nie wiadomo, czy finasteryd przenika do mleka matki.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługi urządzeń.

Lek nie wpływa na zdolność prowadzenia samochodu ani pracy z innymi urządzeniami.

Sposób stosowania i dawki.

Zalecana dawka to 1 tabletka 5 mg 1 raz dziennie niezależnie od przyjmowania pokarmu.

Finasterid może być stosowany jako monoterapia lub w połączeniu z blokerem alfa-doksazozyną.

Czas trwania leczenia określa lekarz indywidualnie. Pomimo że poprawa objawów może być obserwowana wcześniej, do oceny skuteczności działania konieczne jest co najmniej sześciomiesięczne przyjmowanie leku, po czym należy kontynuować leczenie. Ryzyko wystąpienia ostrego zatrzymania moczu zmniejsza się w ciągu czterech miesięcy po zakończeniu leczenia.

U pacjentów z niewydolnością nerek o różnym stopniu nasilenia (przy zmniejszeniu klirensu kreatyniny do 0,9 ml/min) nie jest wymagana korekta dawki, ponieważ badania farmakokinetyczne nie wykazały żadnych zmian w rozprzestrzenianiu się finasteridu.

Brak danych dotyczących stosowania leku u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby.

U pacjentów w wieku starszym nie jest wymagana korekta dawki.

Nie stosować u dzieci.

Dzieci.

Penester® jest przeciwwskazany u dzieci.

Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania leku u dzieci nie zostały ustalone.

Przedawkowanie.

U pacjentów, którzy otrzymywali finasterid w dawce do 400 mg jednorazowo oraz w dawce do 80 mg dziennie przez 3 miesiące, nie zaobserwowano żadnych niepożądanych efektów.

Nie istnieją specjalne zalecenia dotyczące leczenia przedawkowania finasteridu.

Efekty uboczne.

Najczęstsze efekty uboczne to impotencja i obniżenie libidum. Zjawiska te występują na początku leczenia i ustępują w trakcie dalszej terapii u większości pacjentów.

Efekty uboczne zgłaszane podczas badań klinicznych i/lub stosowania pozarejestrowego wymieniono poniżej w tabeli.

Częstotliwość występowania efektów ubocznych określono jako: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 — <1/10), rzadko (≥1/1000 — <1/100), rzadko (≥1/10000 — <1/1000), bardzo rzadko (<1/10000), nieznane (nie można oszacować na podstawie dostępnych danych).

Ponadto podczas badań klinicznych oraz w okresie po wprowadzeniu na rynek zgłaszano przypadki raka piersi u mężczyzn stosujących finasteryd (patrz sekcja „Szczególne wskazania stosowania”).

Leczenie farmakologiczne objawów ze strony gruczołu krokowego

W badaniu MTOPS porównywano finasteryd w dawce 5 mg/dzień (n = 768), doksazosynę – 4 lub 8 mg/dzień (n = 756), terapię skojarzoną finasterydem – 5 mg/dzień i doksazosyną – 4 lub 8 mg/dzień (n = 786) oraz placebo (n = 737). Profil bezpieczeństwa i skuteczności terapii skojarzonej odpowiadał profilom poszczególnych składników. Częstość zaburzeń ze strony ejakulacji u pacjentów przyjmujących terapię skojarzoną wynosiła odpowiednio: finasteryd – 8,3%, doksazosyna – 5,3%, terapia skojarzona – 15%, placebo – 3,9%.

Inne dane z długotrwałych badań

W siedmioletnim, randomizowanym badaniu z udziałem 18882 zdrowych mężczyzn, u których u 9060 dostępne były dane z biopsji igłowej gruczołu krokowego do analizy, raka gruczołu krokowego wykryto u 803 (18,4%) mężczyzn przyjmujących finasteryd oraz u 1147 (24,4%) mężczyzn przyjmujących placebo. W grupie otrzymującej finasteryd u 280 (6,4%) mężczyzn stwierdzono raka prostaty z punktacją Gleasona 7–10 wykrytą w biopsji igłowej, w porównaniu do 237 (5,1%) mężczyzn w grupie placebo. Dodatkowe analizy wskazują, że zwiększone ryzyko wystąpienia raka gruczołu krokowego wysokiego stopnia, obserwowane w grupie przyjmującej finasteryd, może być wyjaśnione wpływem finasterydu na objętość gruczołu krokowego. Spośród wszystkich przypadków raka gruczołu krokowego zdiagnozowanych w tym badaniu, około 98% przypadków sklasyfikowano jako raka wewnątrzkapsułowego (stopień T1 lub T2). Brak informacji dotyczących związku między długotrwałym stosowaniem finasterydu a guzami z punktacją Gleasona 7–10.

Dane z badań laboratoryjnych

Poziom PSA we krwi wiąże się z wiekiem pacjenta i objętością gruczołu krokowego, przy czym objętość gruczołu krokowego również koreluje z wiekiem pacjenta. Przy ocenie wyników laboratoryjnych PSA należy uwzględnić fakt, że poziom PSA obniża się w trakcie leczenia finasterydem (patrz sekcja „Szczególne wskazania stosowania”).

Okres ważności. 3 lata.

Warunki przechowywania.

Nie wymaga specjalnych warunków przechowywania. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Nr 30 (15x2): po 15 tabletek w blistrze, 2 blistery w pudełku kartonowym.

Nr 90 (30x3): po 30 tabletek w blistrze, 3 blistery w pudełku kartonowym.

Warunek odmowy. Na receptę.

Producent.

Zentiva, k.s.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności.

U kabelovny 130, Dolní Měcholupy, Praga-Dolní Měcholupy, 102 00, Republika Czeska.