Movalis®

INSTRUKCJA dotyczÄ cza stosowania leku Movalis®

SkÅ ad:

substancja czynna: 1,5 ml preparatu zawiera 15 mg meloksykamu;

substancje pomocnicze: meglumina, glikofurol, poloksymer 188, chlorek sodu, glicyna, wodorotlenek sodu, woda do wstrzutek.

Postać leku. Roztwór do wstrzutków.

GÅ owne wÅ asciwoÅ ci fizykochemiczne: przezroczysty, Å ¼Ã³Å‚ty roztwór o zielonkawym odcieniu, praktycznie wolny od czÄ stek.

Grupa farmakoterapeutyczna. Niesteroidowe leki przeciwzapalne i przeciwreumatyczne. Oksykamy.

Kod ATC M01A C06.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Movalis® to niesteroidowy lek przeciwbólowy (NSAID) z grupy oksazyn, wykazujący działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe oraz przeciwgorączkowe.

Meloksykam wykazuje wysoką aktywność przeciwzapalną w standardowych modelach zapalenia. Podobnie jak w przypadku innych leków NSAID, dokładny mechanizm działania pozostaje nieznany. Jednakże istnieje wspólny mechanizm działania dla wszystkich leków NSAID (w tym meloksykamu): hamowanie biosyntezy prostaglandyn, które są mediatorami zapalenia.

Farmakokinetyka.

Absorpcja. Meloksykam jest całkowicie wchłaniany po wstrzyknięciu do mięśnia. Względna biodostępność w porównaniu z podawaniem doustnym wynosi prawie 100%. Dlatego nie jest konieczna korekta dawki przy przejściu z drogi wewnątrzmięśniowej na doustną. Po wstrzyknięciu wewnątrzmięśniowym dawki 15 mg maksymalne stężenie w osoczu wynosi około 1,6–1,8 μg/ml i osiągane jest po 1–6 godzinach.

Rozkład. Meloksykam wiąże się bardzo silnie z białkami osocza, głównie z albuminą (99%). Meloksykam przenika do płynu synowialnego, gdzie jego stężenie wynosi około połowy stężenia w osoczu. Objętość rozkładu jest niska, średnio 11 l po podaniu drogą wewnątrzmięśniową lub dożylną, z indywidualnymi odchyleniami w granicach 7–20%. Objętość rozkładu po podawaniu wielokrotnych dawek doustnych meloksykamu (od 7,5 do 15 mg) wynosi 16 l z współczynnikiem odchylenia w granicach 11–32%.

Biotałtwornia. Meloksykam ulega intensywnej biotransformacji w wątrobie.

W moczu zidentyfikowano cztery różne metabolity meloksykamu, które są farmakodynamicznie nieaktywne. Główny metabolit, 5’-karboksymeloksykam (60% dawki), powstaje w wyniku utlenienia pośredniego metabolitu 5’-hydroksymetylo-meloksykamu, który jest wydzielany w mniejszym stopniu (9% dawki). Badania in vitro sugerują, że CYP 2C9 odgrywa istotną rolę w procesie metabolizmu, podczas gdy izoenzym CYP 3A4 odgrywa mniejszą rolę. Aktywność peroksydazy u pacjentów może odpowiadać za dwa inne metabolity, które stanowią odpowiednio 16% i 4% podanej dawki.

Eliminacja. Wydalanie meloksykamu odbywa się głównie w postaci metabolitów w równych proporcjach z moczem i kałem. Mniej niż 5% dobowej dawki wydzielane jest w niezmienionej postaci z kałem, niewielka ilość wydzielana jest z moczem. Okres półtrwania wynosi od 13 do 25 godzin, w zależności od drogi podania (doustnej, wewnątrzmięśniowej lub dożylnej). Klirens osoczowy wynosi około 7–12 ml/min po pojedynczej dawce doustnej, dożylnej lub doodbytniczej.

Liniowość dawki. Meloksykam wykazuje liniową farmakokinetykę w zakresie terapeutycznego dawkowania od 7,5 mg do 15 mg po podaniu doustnym i wewnątrzmięśniowym.

Osoby z grup szczególnych.

Pacjenci z niewydolnością wątroby/nerek. Niewydolność wątroby i nerek w stopniu od łagodnego do umiarkowanego nie wpływa istotnie na farmakokinetykę meloksykamu. Pacjenci z umiarkowanym stopniem niewydolności nerek mieli istotnie wyższy całkowity klirens. Obniżone wiązanie z białkami osocza obserwowano u pacjentów z niewydolnością nerek w stadium końcowym. W przypadku niewydolności nerek w stadium końcowym zwiększenie objętości rozkładu może prowadzić do wzrostu stężenia wolnego meloksykamu (patrz punkty „Sposób stosowania i dawki” oraz „Przeciwwskazania”).

Pacjenci w wieku podeszłym. U pacjentów w wieku podeszłym płci męskiej średnie parametry farmakokinetyczne są podobne do tych u młodych ochotników płci męskiej. U pacjentek w wieku podeszłym płci żeńskiej wartości AUC są wyższe, a okres półtrwania dłuższy w porównaniu z odpowiednimi wartościami u młodych ochotników obu płci. Średni klirens osoczowy w stanie stacjonarnym u pacjentów w wieku podeszłym był nieco niższy niż u młodych ochotników (patrz punkt „Sposób stosowania i dawki”).

Właściwości kliniczne.

Wskazania.

Krótkotrwałe leczenie objawowe ostrego napadu reumatoidalnego zapalenia stawów i spondylitis ankylosans, gdy inne drogi podania nie mogą być zastosowane. Movalis®, roztwór do wstrzykiwań, wskazany jest w leczeniu dorosłych.

Przeciwwskazania.

• III trymestr ciąży (patrz sekcja „Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią”);
• wiek pacjenta poniżej 18 roku życia;
• nadwrażliwość na substancję czynną lub na inne składniki leku;
• nadwrażliwość na substancje czynne o podobnym działaniu, takie jak leki przeciwnowotworne (NLPZ), kwas acetylosalicylowy. Meloksikam nie powinien być stosowany u pacjentów, u których po przyjęciu kwasu acetylosalicylowego lub innych NLPZ pojawiały się objawy astmy, polipów nosa, obrzęku naczynioruchowego lub pokrzywki;
• krwawienie żołądkowo-jelitowe lub perforacja związane z wcześniejszą terapią NLPZ w wywiadzie;
• aktywna lub nawracająca choroba wrzodowa/krwawienie żołądkowe w wywiadzie (dwa lub więcej potwierdzonych przypadków wrzodów lub krwawień);
• ciężka niewydolność wątroby;
• ciężka niewydolność nerek bez stosowania dializy;
• krwawienie żołądkowo-jelitowe, krwawienie mózgowe w wywiadzie lub inne zaburzenia krzepnięcia krwi;
• zaburzenia hemostazy lub jednoczesne stosowanie leków przeciwwstrząsowych (przeciwwskazania związane z drogą podania);
• ciężka niewydolność serca;
• leczenie bólu w okresie operacyjnym po by-passie tętnic wieńcowych (CABG).

Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji.

Ryzyka związane z hiperkaliemią

Niektóre leki lub grupy terapeutyczne mogą sprzyjać hiperkaliemii: sole potasu, diuretyki zatrzymujące potas, inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę (ACE), antagoniści receptora angiotensyny II, niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), (niskocząsteczkowe lub niemodyfikowane) heparyny, cyklosporyna, takrolimus i trimetoprim.

Rozwój hiperkaliemii może zależeć od obecności czynników z nią związanych. Ryzyko wystąpienia hiperkaliemii wzrasta, gdy powyższe leki są stosowane równolegle z meloksikamem.

Interakcje farmakodynamiczne.

Inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) i kwas acetylosalicylowy. Nie zaleca się stosowania w połączeniu z innymi NLPZ (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności stosowania”), kwasem acetylosalicylowym w dawkach ≥ 500 mg na raz lub ≥ 3 g całkowitej dawki dobowej.

Kortykosteroidy (np. glukokortykosteroidy). Jednoczesne stosowanie z kortykosteroidami wymaga ostrożności ze względu na zwiększone ryzyko krwawień lub powstawania wrzodów w przewodzie pokarmowym.

Antykoagulancy lub heparyna. Znacznie zwiększa się ryzyko krwawień w wyniku hamowania funkcji płytek krwi i uszkodzenia błony śluzowej żołądka i dwunastnicy. NLPZ mogą nasilać działanie antykoagulantów, takich jak warfaryna (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności stosowania”). Nie zaleca się jednoczesnego stosowania NLPZ i antykoagulantów lub heparyny w praktyce geriatrycznej lub w dawkach terapeutycznych. Ze względu na wstrzykiwanie wewnętrzne roztworu do wstrzykiwań meloksikam jest przeciwwskazany u pacjentów leczonych antykoagulantami (patrz sekcje „Przeciwwskazania” i „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności stosowania”).

W innych przypadkach (np. przy dawkach profilaktycznych) przy stosowaniu heparyny wymagana jest ostrożność ze względu na zwiększone ryzyko krwawień.

Leki trombolityczne i przeciwzakrzepowe. Zwiększony ryzyko krwawień poprzez hamowanie funkcji płytek krwi i uszkodzenie błony śluzowej żołądka i dwunastnicy.

Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Zwiększony ryzyko krwawienia żołądkowo-jelitowego.

Diuretyki, inhibitory ACE i antagoniści angiotensyny II. NLPZ mogą zmniejszać działanie diuretyków i innych leków przeciwciśnieniowych. U niektórych pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek (np. u pacjentów odwodnionych lub u starszych pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek) jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE lub antagonistów angiotensyny II oraz leków hamujących cyklooksygenazę może prowadzić do dalszego pogorszenia funkcji nerek, w tym do możliwej ostrej niewydolności nerek, co zazwyczaj jest odwracalne. Dlatego połączenie należy stosować z ostrożnością, szczególnie u starszych pacjentów. Pacjenci powinni otrzymywać odpowiednią ilość płynów, a funkcję nerek należy kontrolować po rozpoczęciu terapii wspólnej i okresowo później (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności stosowania”).

Inne leki przeciwciśnieniowe (np. blokery beta-adrenergiczne). Podobnie jak przy stosowaniu niżej wymienionych leków, może dojść do zmniejszenia działania przeciwciśnieniowego blokerów beta (w wyniku hamowania prostaglandyn o działaniu rozszerzającym naczynia).

Inhibitory kalcyneuryny (np. cyklosporyna, takrolimus). Nefrotoxiczność inhibitorów kalcyneuryny może być nasilana przez NLPZ poprzez wpływ na prosteaglandyny nerkowe. W czasie leczenia należy kontrolować funkcję nerek. Zalecana jest staranna kontrola funkcji nerek, szczególnie u starszych pacjentów.

Deferaziroks.

Jednoczesne stosowanie meloksikam i deferaziroks może zwiększyć ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych. Należy zachować ostrożność przy łączeniu tych leków.

Interakcja farmakokinetyczna: wpływ meloksikam na farmakokinetykę innych leków.

Lit. Istnieją dane dotyczące NLPZ, które zwiększają stężenie litu w osoczu (poprzez zmniejszenie wydalania litu z moczem), co może osiągnąć wartości toksyczne. Jednoczesne stosowanie litu i NLPZ nie jest zalecane. Jeśli terapia połączona jest konieczna, należy dokładnie monitorować stężenie litu w osoczu krwi na początku leczenia, przy doborze dawki oraz po zakończeniu leczenia meloksikamem.

Metylotreksat. NLPZ mogą zmniejszać sekrecję tubularną metotreksatu, zwiększając w ten sposób jego stężenie w osoczu. Z tego powodu nie zaleca się jednoczesnego stosowania NLPZ u pacjentów przyjmujących wysokie dawki metotreksatu (powyżej 15 mg/tydzień) (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności stosowania”). Ryzyko interakcji NLPZ i metotreksatu należy uwzględnić również u pacjentów przyjmujących niskie dawki metotreksatu, w tym u pacjentów z zaburzoną funkcją nerek. W przypadku konieczności leczenia połączonego należy monitorować parametry morfologii krwi i funkcję nerek. Należy zachować ostrożność, gdy przyjmowanie NLPZ i metotreksatu trwa 3 dni z rzędu, ponieważ poziom metotreksatu w osoczu może wzrosnąć i nasilić toksyczność. Chociaż farmakokinetyka metotreksatu (15 mg/tydzień) nie była wpływowana przez jednoczesne leczenie meloksikamem, należy brać pod uwagę, że hematologiczna toksyczność metotreksatu może wzrosnąć podczas leczenia NLPZ (patrz wyżej) (patrz sekcja „Efekty niepożądane”).

Pemetreksed. Przy jednoczesnym stosowaniu meloksikam i pemetreksed u pacjentów z klirem kreatyniny od 45 do 79 ml/min przyjmowanie meloksikam należy wstrzymać na 5 dni przed podaniem pemetreksedu, w dniu podania oraz przez 2 dni po podaniu. Jeśli połączenie meloksikam i pemetreksed jest konieczne, pacjentów należy dokładnie monitorować, szczególnie pod kątem wystąpienia mielosupresji i powikłań żołądkowo-jelitowych. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirem kreatyniny poniżej 45 ml/min) jednoczesne stosowanie meloksikam i pemetreksed nie jest zalecane.

U pacjentów z normalną funkcją nerek (klirem kreatyniny ≥ 80 ml/min), dawka 15 mg meloksikam może zmniejszyć eliminację pemetreksedu, a tym samym zwiększyć częstość występowania działań niepożądanych związanych z pemetreksedem. Dlatego należy zachować ostrożność przy przepisywaniu 15 mg meloksikam jednocześnie z pemetreksedem u pacjentów z normalną funkcją nerek (klirem kreatyniny ≥ 80 ml/min).

Interakcja farmakokinetyczna: wpływ innych leków na farmakokinetykę meloksikam.

Cholestyramina przyspiesza wydalanie meloksikam poprzez zakłócenie obiegu wątrobowego, w wyniku czego klirens meloksikam wzrasta o 50%, a okres półtrwania zmniejsza się do 13±3 godzin. Interakcja ta ma znaczenie kliniczne.

Interakcja farmakokinetyczna: wpływ kombinacji meloksikam i innych leków na farmakokinetykę.

Leki przeciwcukrzycowe doustne (pochodne sulfonilomocznika, nateglinid)

Meloksikam jest prawie całkowicie wydalany poprzez metabolizm w wątrobie, który w przybliżeniu w dwóch trzecich jest pośredniczony przez enzymy cytochromu (CYP) P450 (główna droga CYP 2C9 i droga pomocnicza CYP 3A4) oraz w jednej trzeciej innymi drogami, np. poprzez utlenianie peroksydazowe. Należy wziąć pod uwagę możliwość interakcji farmakokinetycznych przy jednoczesnym podawaniu meloksikam i leków, które wyraźnie hamują lub są metabolizowane przez CYP 2C9 i/lub CYP 3A4. Interakcje pośredniczone przez CYP 2C9 można oczekiwać w połączeniu z takimi lekami, jak doustne leki przeciwcukrzycowe (pochodne sulfonilomocznika, nateglinid); interakcja ta może prowadzić do zwiększenia stężenia tych leków i meloksikam w osoczu krwi. Stan pacjentów przyjmujących meloksikam i leki z grupy pochodnych sulfonilomocznika lub nateglinid należy dokładnie monitorować pod kątem rozwoju hipoglikemii.

Nie stwierdzono klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej przy jednoczesnym stosowaniu z lekami przeciwwstrząsowymi, cytydydyną i digoksyną.

Dzieci

Badania interakcji przeprowadzono wyłącznie na dorosłych.

Szczególne środki ostrożności.

Działania niepożądane mogą być minimalizowane poprzez stosowanie najniższej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy czas leczenia, konieczny do kontrolowania objawów (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki” oraz informacje dotyczące ryzyka żołądkowo-jelitowego i kardiowaskularnego poniżej).

Nie należy przekraczać zalecanej maksymalnej dawki dobowej w przypadku niewystarczającego efektu terapeutycznego, ani stosować dodatkowo innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), ponieważ może to zwiększyć toksyczność, podczas gdy korzyści terapeutyczne nie zostały udowodnione. Należy unikać jednoczesnego stosowania meloksikamu z NLPZ, w tym z selektywnymi inhibitorami cyklooksygenazy-2.

Meloksikam nie powinien być stosowany w leczeniu pacjentów wymagających złagodzenia ostrego bólu.

W przypadku braku poprawy po kilku dniach należy ponownie ocenić korzyści terapeutyczne leczenia.

Należy zwrócić uwagę na zapalenie przełyku, żołądka i/lub wrzód żołądkowo-jelitowy w wywiadzie, w celu zapewnienia pełnego wyleczenia przed rozpoczęciem terapii meloksikamem. Należy regularnie monitorować możliwość nawrotu u pacjentów leczonych meloksikamem oraz u pacjentów z takimi przypadkami w wywiadzie.

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe.

Podobnie jak przy stosowaniu innych NLPZ, potencjalnie śmiertelne krwawienie żołądkowo-jelitowe, wrzód lub perforacja mogą wystąpić w dowolnym czasie podczas leczenia, niezależnie od obecności objawów wstępnych lub poważnych chorób żołądkowo-jelitowych w wywiadzie.

Ryzyko krwawienia żołądkowo-jelitowego, wrzodu lub perforacji jest większe przy podwyższeniu dawki NLPZ u pacjentów z wrzodem w wywiadzie, szczególnie komplikowanym krwawieniem lub perforacją (patrz sekcja „Przeciwwskazania”) oraz u pacjentów w starszym wieku. Takim pacjentom należy rozpocząć leczenie od najniższej skutecznej dawki. U takich pacjentów należy rozważyć terapię skojarzoną z lekami ochronnymi (np. misoprostolem lub inhibitorami pompy protonowej), a także u pacjentów wymagających jednoczesnego stosowania małej dawki aspiryny lub innych leków zwiększających ryzyko żołądkowo-jelitowe (patrz informacja poniżej oraz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Pacjentom z toksycznością żołądkowo-jelitową w wywiadzie, szczególnie pacjentom w starszym wieku, należy przekazać informację o wszelkich nietypowych objawach brzusznych (szczególnie krwawieniu żołądkowo-jelitowym), szczególnie na wczesnych etapach leczenia.

Nie zaleca się stosowania meloksikamu u pacjentów jednoczesnie przyjmujących leki, które mogą zwiększyć ryzyko wrzodu lub krwawienia, takie jak heparyna, jako terapię radykalną lub w praktyce geriatrycznej, lub inne niesteroidowe leki przeciwzapalne, lub kwas acetylosalicylowy w dawkach ≥ 500 mg na dawkę lub ≥ 3 g całkowitej dawki dobowej) (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

W przypadku wystąpienia krwawienia żołądkowo-jelitowego lub wrzodu u pacjentów stosujących meloksikam, leczenie należy przerwać.

NLPZ należy stosować ostrożnie u pacjentów z chorobami żołądkowo-jelitowymi w wywiadzie (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna), ponieważ mogą one się nasilać (patrz sekcja „Działania niepożądane”).

Zaburzenia ze strony wątroby.

Do 15 % pacjentów stosujących NLPZ (w tym Movalis®) może wystąpić podwyższenie jednego lub więcej badań wątrobowych. Takie odchylenia laboratoryjne mogą się nasilać, pozostawać bez zmian lub być tymczasowe podczas kontynuacji leczenia. Istotne podwyższenie ALAT lub ASAT (około trzy lub więcej razy powyżej normy) odnotowano u 1 % pacjentów podczas badań klinicznych z NLPZ. Ponadto podczas badań klinicznych z NLPZ zgłaszano rzadkie przypadki ciężkich reakcji wątrobowych, w tym żółtaczkę i błyskawiczny śmiertelny zapalenienie wątroby, martwicę wątroby i niewydolność wątroby, niektóre z nich zakończone śmiercią.

Pacjentów z objawami i/lub oznakami dysfunkcji wątroby lub u których zaobserwowano odchylenia badań wątrobowych należy ocenić pod kątem rozwoju objawów cięższej niewydolności wątroby podczas terapii Movalisem®. Jeśli objawy kliniczne i objawy są zgodne z rozwojem choroby wątroby lub jeśli występują objawy systemowe (np. eozynofilia, wysypka i inne), stosowanie Movalis® należy przerwać.

Zaburzenia sercowo-naczyniowe i zaburzenia krążenia mózgowego.

Pacjentom z nadciśnieniem tętniczym i/lub z przewlekłą niewydolnością serca o lekkim do umiarkowanego stopnia w wywiadzie zaleca się staranne monitorowanie, ponieważ podczas terapii NLPZ obserwowano zatrzymanie płynów i obrzęki.

Pacjentom z czynnikami ryzyka zaleca się kliniczne monitorowanie ciśnienia tętniczego na początku terapii, szczególnie na początku leczenia meloksikamem.

Dane badań i epidemiologiczne umożliwiają przypuszczenie, że stosowanie niektórych NLPZ, w tym meloksikamu (szczególnie w wysokich dawkach i przy długotrwałym leczeniu), może być związane z niewielkim zwiększeniem ryzyka zdarzeń trombotycznych naczyniowych (takich jak zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu). Brakuje wystarczających danych, aby wykluczyć takie ryzyko dla meloksikamu.

Pacjentom z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, przewlekłą niewydolnością serca, ustaloną chorobą niedokrwienną serca, chorobą tętnic obwodowych i/lub chorobą naczyniową mózgu należy prowadzić terapię meloksikamem tylko po starannym badaniu. Takie badanie jest konieczne przed rozpoczęciem długotrwałego leczenia pacjentów z czynnikami ryzyka chorób sercowo-naczyniowych (np. z nadciśnieniem tętniczym, hiperlipidemią, cukrzycą, palaczy).

NLPZ mogą zwiększyć ryzyko poważnych sercowo-naczyniowych powikłań trombotycznych, zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu, które mogą mieć śmiertelny skutek. Zwiększenie ryzyka jest związane z długością stosowania. Pacjenci z chorobami sercowo-naczyniowymi lub czynnikami ryzyka chorób sercowo-naczyniowych mogą mieć zwiększone ryzyko powikłań trombotycznych.

Reakcje skórne.

Zgłaszano śmiertelnie niebezpieczne ciężkie uszkodzenia skóry: zespół Stevensa-Johnsona i toksyczny epidermalny nekroliz przy stosowaniu meloksikamu. Pacjenci powinni być poinformowani o objawach i objawach ciężkich uszkodzeń skóry i dokładnie monitorować reakcje skóry. Największe ryzyko wystąpienia zespołu Stevensa-Johnsona lub toksycznego epidermalnego nekrolizu istnieje w pierwszych tygodniach leczenia. Jeśli pacjent ma objawy lub oznaki zespołu Stevensa-Johnsona lub toksycznego epidermalnego nekrolizu (np. postępująca wysypka, często z pęcherzami lub uszkodzeniem błon śluzowych), należy przerwać leczenie meloksikamem. Ważne jest jak najszybsze rozpoznanie i przerwanie stosowania wszelkich leków, które mogą powodować ciężkie uszkodzenia skóry: zespół Stevensa-Johnsona lub toksyczny epidermalny nekroliz. Z tym wiąże się lepszy rognostyczny przy ciężkich uszkodzeniach skóry. Jeśli u pacjenta zdiagnozowano zespół Stevensa-Johnsona lub toksyczny epidermalny nekroliz po zastosowaniu meloksikamu, stosowanie leku nie może być wznowione w przyszłości.

Zgłaszano przypadki ustalonego wysypu lekowego przy stosowaniu meloksikamu. Meloksikamu nie należy ponownie przepisywać pacjentom, którzy mieli w wywiadzie ustalony wysyp lekowy związany ze stosowaniem meloksikamu. Potencjalna reakcja krzyżowa może wystąpić z innymi oksykamami.

Reakcje anafilaktyczne.

Podobnie jak przy stosowaniu innych NLPZ, reakcje anafilaktyczne mogą występować u pacjentów bez znanej reakcji na Movalis®. Movalis® nie powinien być stosowany u pacjentów z triadą aspirynową. Ten zespół objawów występuje u pacjentów z astmą, u których zgłaszano zapalenie nosa z lub bez polipów nosowych lub u których wystąpił ciężki, potencjalnie śmiertelny skurcz oskrzeli po zastosowaniu aspiryny lub innych NLPZ. Należy podjąć natychmiastowe działania ratunkowe w przypadku wystąpienia reakcji anafilaktycznej.

Parametry wątroby i funkcja nerek.

Podobnie jak przy leczeniu większości NLPZ, opisano pojedyncze przypadki podwyższenia poziomu aminotransferaz w surowicy, bilirubiny w surowicy lub innych parametrów funkcji wątroby, podwyższenia kreatyniny w surowicy i azotu mocznikowego w surowicy, a także inne odchylenia badań laboratoryjnych. W większości przypadków te odchylenia były nieznaczne i miały charakter tymczasowy. W przypadku istotnego lub trwałego potwierdzenia takich odchyleń należy przerwać stosowanie meloksikamu i przeprowadzić badania kontrolne.

Funkcyjna niewydolność nerek.

NLPZ ze względu na hamowanie rozszerzającego naczynia wpływu prostaglandyn nerkowych mogą wywoływać funkcjonalną niewydolność nerek poprzez zmniejszenie filtracji kłębuszkowej. Ten efekt niepożądany jest zależny od dawki. Na początku leczenia lub po zwiększeniu dawki zaleca się staranne monitorowanie funkcji nerek, w tym objętości diurezy, u pacjentów z następującymi czynnikami ryzyka:

• wiek starszy;
• jednoczesne stosowanie z inhibitorami ACE, antagonistami angiotensyny II, sartanami, diuretykami (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”);
• hipowolemia (każdego pochodzenia);
• przewlekła niewydolność serca;
• niewydolność nerek;
• zespół nerczy;
• nefropatia toczeniowa;
• ciężki stopień dysfunkcji wątroby (albumina surowicy < 25 g/l lub ≥ 10 według klasyfikacji Childa-Puga).

W pojedynczych przypadkach NLPZ mogą prowadzić do zapaleń nerek, zapaleń kłębuszków nerkowych, martwic rdzeniowych nerek lub zespołów nerczych.

Dawka meloksikamu u pacjentów z niewydolnością nerek końcową poddawanych dializacji nie powinna przekraczać 7,5 mg. U pacjentów z niewydolnością nerek o lekkim do umiarkowanego stopnia dawkę można nie zmniejszać (stopień klirensu kreatyniny > 25 ml/min).

Zatrzymanie sodu, potasu i wody.

NLPZ mogą nasilać zatrzymanie sodu, potasu i wody oraz wpływać na efekty natriuretyczne diuretyków. Ponadto może występować zmniejszenie efektu przeciwciśnieniowego leków obniżających ciśnienie (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”). W rezultacie u wrażliwych pacjentów mogą się nasilać lub nasilać obrzęki, niewydolność serca lub nadciśnienie tętnicze. Dlatego pacjentom z ryzykiem zatrzymania sodu, potasu i wody zaleca się prowadzenie monitorowania klinicznego (patrz sekcje „Sposób stosowania i dawki” i „Przeciwwskazania”).

Hipokaliemia.

Hipokaliemii może sprzyjać cukrzyca lub jednoczesne stosowanie leków zwiększających poziom potasu (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”). W takich przypadkach należy regularnie kontrolować poziom potasu.

Kombinacja z pemetreksedem.

U pacjentów z lekką i umiarkowaną niewydolnością nerek otrzymujących pemetreksed leczenie meloksikamem należy wstrzymać co najmniej na 5 dni przed podaniem pemetreksedu, w dniu podania oraz co najmniej przez 2 dni po podaniu (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Inne ostrzeżenia i środki ostrożności.

Działania niepożądane są często gorzej tolerowane przez pacjentów w starszym wieku, osłabionych lub wyczerpanych, którzy wymagają starannego monitorowania. Podobnie jak przy leczeniu innymi NLPZ, należy zachować ostrożność u pacjentów w starszym wieku, u których bardziej prawdopodobne jest zmniejszenie funkcji nerek, wątroby i serca. Pacjenci w starszym wieku mają wyższe ryzyko wystąpienia działań niepożądanych NLPZ, szczególnie krwawień żołądkowo-jelitowych i perforacji, które mogą być śmiertelne (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”).

Meloksikam, jak każdy inny NLPZ, może maskować objawy chorób zakaźnych.

Podobnie jak przy wstrzykiwaniu do mięśni innych NLPZ, w miejscu wstrzyknięcia może dojść do powstania ropnia lub martwicy.

Stosowanie meloksikamu może negatywnie wpływać na funkcję rozrodczą i nie jest zalecane kobietom, które chcą zajść w ciążę. Dlatego u kobiet planujących zajście w ciążę lub poddawanych badaniom z powodu niepłodności, należy rozważyć możliwość przerwania stosowania meloksikamu (patrz sekcja „Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią”).

Lek zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na ampułkę 1,5 ml, co oznacza, że jest praktycznie wolny od sodu.

Maskowanie stanu zapalnego i gorączki.

Działanie farmakologiczne Movalis®, skierowane na zmniejszenie gorączki i stanu zapalnego, może zmniejszyć przydatność tych danych diagnostycznych przy określaniu powikłań podejrzanego nieinfekcyjnego stanu bólowego.

Leczenie kortykosteroidami.

Movalis® nie może być prawdopodobnym zamiennikiem kortykosteroidów w leczeniu niedoboru kortykosteroidów.

Efekty hematologiczne.

Anemia może występować u pacjentów przyjmujących NLPZ, w tym Movalis®. Może to być związane z zatrzymaniem płynów, krwawieniem żołądkowo-jelitowym o nieznanym pochodzeniu lub krwawieniem makroskopowym, lub nie w pełni opisanym wpływem na erytropoegenezę. Pacjentom poddawanym długotrwałemu leczeniu NLPZ, w tym Movalis®, należy kontrolować poziom hemoglobiny lub hematokrytu, jeśli występują objawy i oznaki anemii.

NLPZ hamują agregację płytek krwi i mogą wydłużyć czas krwawienia u niektórych pacjentów. W przeciwieństwie do aspiryny, ich wpływ na funkcję płytek krwi jest mniejszy ilościowo, krótkotrwały i odwracalny. Wymagają starannego monitorowania pacjenci, którym przepisano Movalis® i u których możliwe są działania niepożądane związane ze zmianami funkcji płytek krwi, takie jak zaburzenia krzepnięcia krwi, lub pacjenci przyjmujący leki przeciwkrzepliwe.

Stosowanie u pacjentów z istniejącą astmą.

Pacjenci z astmą mogą mieć astmę wrażliwą na aspirynę. Stosowanie aspiryny pacjentom z astmą wrażliwą na aspirynę jest związane z ciężkim skurczem oskrzeli, który może być śmiertelny. Z uwagi na reakcję krzyżową, w tym skurcz oskrzeli, między aspiryną a innymi NLPZ Movalis® nie powinien być stosowany u pacjentów wrażliwych na aspirynę i należy ostrożnie stosować u pacjentów z istniejącą astmą.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża. Hamowanie syntezy prostaglandyn może negatywnie wpływać na ciążę i/lub rozwój embrionalny/płodowy. Dane badań epidemiologicznych pozwalają przypuszczać zwiększenie ryzyka poronienia i rozwoju wad serca i gastroschizy po stosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn w wczesnym okresie ciąży. Absolutne ryzyko rozwoju wad serca wzrosło z mniej niż 1 % do około 1,5 %. Uważa się, że ryzyko to wzrasta wraz ze wzrostem dawki i długością leczenia. U zwierząt ustalono, że podawanie inhibitora syntezy prostaglandyn prowadziło do zwiększenia przed- i poimplantacyjnych utrat oraz śmiertelności embrionalnej i płodowej. Ponadto u zwierząt otrzymujących inhibitor syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy, zgłaszano zwiększoną częstość różnych wad rozwojowych, w tym sercowo-naczyniowych.

Od 20. tygodnia ciąży stosowanie meloksikamu może powodować oligohydramnios w wyniku dysfunkcji nerek płodu. Może to wystąpić wkrótce po rozpoczęciu leczenia i jest zwykle odwracalne po przerwaniu leczenia. Ponadto zgłaszano przypadki zwężenia przewodu tętniczego po leczeniu w II trymestrze, z których większość ustąpiła po przerwaniu leczenia. Z tego powodu w I i II trymestrze ciąży meloksikam nie powinien być stosowany, z wyjątkiem nagłej potrzeby. Jeśli kobieta próbująca zajść w ciążę lub w I i II trymestrze ciąży stosuje meloksikam, dawkowanie i długość leczenia powinny być minimalne. Należy rozważyć monitorowanie okołoporodowe oligohydramniosu i zwężenia przewodu tętniczego po wpływie meloksikamu w ciągu kilku dni od 20. tygodnia ciąży. W przypadku stwierdzenia oligohydramniosu lub zwężenia przewodu tętniczego stosowanie meloksikamu należy przerwać.

W III trymestrze ciąży wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn mogą stwarzać dla płodu ryzyko:

• toksyczności sercowo-płucnej (z przedwczesnym zwężeniem/zamknięciem przewodu tętniczego i nadciśnieniem płucnym);
• zaburzenia funkcji nerek (patrz wyżej);

możliwe ryzyka w późnych okresach ciąży dla matki i noworodka:

• możliwość wydłużenia czasu krwawienia, efektu przeciwagregacyjnego nawet przy bardzo niskich dawkach;
• hamowanie skurczów macicy, prowadzące do opóźnienia lub przedłużenia porodu.

Dlatego meloksikam jest przeciwwskazany w III trymestrze ciąży.

Karmienie piersią. Choć nie ma konkretnych danych dotyczących Movalis®, wiadomo, że NLPZ mogą przenikać do mleka matki. Dlatego stosowanie nie jest zalecane kobietom karmiącym piersią.

Plodność. Meloksikam, podobnie jak inne leki hamujące synteza cyklooksygenazy/prostaglandyny, może negatywnie wpływać na funkcję rozrodczą i nie jest zalecany kobietom, które chcą zajść w ciążę. Dlatego u kobiet planujących ciążę lub poddawanych badaniom z powodu niepłodności, należy rozważyć możliwość przerwania stosowania meloksikamu.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługi mechanizmów.

Nie przeprowadzono specjalnych badań dotyczących wpływu leku na zdolność prowadzenia pojazdów lub pracy z innymi mechanizmami. Jednak na podstawie profilu farmakodynamicznego i obserwowanych działań niepożądanych, meloksikam ma tendencję do nie wpływu lub ma niewielki wpływ na te działania. Jednak pacjentom, u których obserwowano zaburzenia funkcji wzroku, w tym nieostrość widzenia, zawroty głowy, senność, zawroty głowy lub inne zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, zaleca się powstrzymywanie się od prowadzenia pojazdów lub pracy z innymi mechanizmami.

Sposób stosowania i dawki.

Dawkowanie.

Jedna iniekcja 15 mg raz dziennie.

NIE PRZEKRACZAĆ DAWKI 15 mg/24 godziny.

Leczenie powinno być ograniczone do jednej iniekcji na początku terapii, maksymalnie przez 2–3 dni w uzasadnionych wyjątkowych przypadkach (czyli gdy inne drogi podania są niemożliwe). Reakcje niepożądane mogą być minimalizowane poprzez stosowanie najniższej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy czas leczenia, konieczny do kontroli objawów (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności”).

Należy okresowo oceniać potrzebę łagodzenia objawów u pacjenta oraz jego odpowiedź na leczenie.

Osoby z grup szczególnych.

Pacjenci w podeszłym wieku (patrz sekcja „Farmakokinetyka”)

Zalecana dawka dla pacjentów w podeszłym wieku wynosi 7,5 mg na dobę (połowa ampułki o pojemności 1,5 ml) (patrz także sekcja „Sposób stosowania i dawki” – „Pacjenci z podwyższonym ryzykiem wystąpienia reakcji niepożądanych” oraz sekcja „Szczególne środki ostrożności”).

Pacjenci z podwyższonym ryzykiem wystąpienia reakcji niepożądanych (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności”)

Pacjentom z podwyższonym ryzykiem wystąpienia reakcji niepożądanych, np. z wywiadem chorób przewodu pokarmowego lub czynnikami ryzyka rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego, leczenie należy rozpocząć od dawki 7,5 mg na dobę (połowa ampułki o pojemności 1,5 ml).

Niewydolność nerek.

Środek ten jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek niepoddawanych hemodializie (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

U pacjentów z końcowym stadium niewydolności nerek poddawanych hemodializie dawka nie powinna przekraczać 7,5 mg na dobę (połowa ampułki 1,5 ml).

U pacjentów z łagodną i umiarkowaną niewydolnością nerek (czyli u pacjentów z klirem kreatyniny powyżej 25 ml/min) nie ma potrzeby zmniejszania dawki.

Niewydolność wątroby.

U pacjentów z łagodną i umiarkowaną niewydolnością wątroby nie ma potrzeby zmniejszania dawki. Informacje dotyczące pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby znajdują się w sekcji „Przeciwwskazania”.

Sposób stosowania.

Dla wstrzykiwań do mięśni.

Roztwór do wstrzykiwań 15 mg/1,5 ml podaje się drogą głębokiego wstrzykiwania do mięśni pośladkowych w górnym zewnętrznym kwadrancie pośladka, z zachowaniem rygorystycznej techniki aseptycznej. W przypadku powtarzanego wstrzykiwania zaleca się naprzemienne stosowanie lewego i prawego pośladka. Przed wstrzyknięciem ważne jest sprawdzenie, czy koniec igły nie trafił do naczynia.

Wstrzyknięcie należy natychmiast przerwać w przypadku silnego bólu podczas iniekcji.

W przypadku protezy stawu biodrowego iniekcję należy wykonać w drugi pośladka.

Do kontynuacji leczenia należy stosować doustne formy leku (tabletki).

Dzieci.

Movalis®, roztwór do wstrzykiwań 15 mg/1,5 ml, jest przeciwwskazany dzieciom (do 18. roku życia) (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Przedawkowanie.

Objawy.

Objawy ostrego przedawkowania NSAID są zazwyczaj ograniczone do letargii, senności, nudności, wymiotów i bólu nadbrzusza, które w ogólnym przypadku są odwracalne przy leczeniu wspierającym. Może wystąpić krwawienie z przewodu pokarmowego. Ciężkie zatrucie może prowadzić do nadciśnienia tętniczego, ostrej niewydolności nerek, zaburzeń czynności wątroby, niewydolności oddechowej, śpiączki, drgawek, niewydolności sercowo-naczyniowej i zatrzymania serca. Opisywano reakcje anafilaktyczne podczas terapii NSAID, które mogą również wystąpić w przypadku przedawkowania.

Leczenie.

W przypadku przedawkowania NSAID zaleca się leczenie objawowe i wspierające. Badania wykazały przyspieszone wydalanie meloksikamu po podaniu doustnym cholestyraminy w dawce 4 g trzy razy dziennie.

Działania niepożądane.

Ogólny opis

Dane z badań klinicznych oraz dane epidemiologiczne pozwalają przypuszczać, że stosowanie niektórych leków przeciwbólowych niesteroidowych (LZP) (szczególnie w wysokich dawkach i przy długotrwałym leczeniu) może być związane z niewielkim wzrostem ryzyka wystąpienia zjawisk tromboembolii naczyniowej (takich jak zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu) (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

Obserwowano obrzęki, nadciśnienie tętnicze oraz niewydolność serca podczas leczenia LZP.

Większość obserwowanych działań niepożądanych ma pochodzenie przewodu pokarmowego. Możliwe są wrzody trawiennego układu pokarmowego, perforacja lub krwawienie przewodu pokarmowego, czasem zakończone śmiercią, szczególnie u pacjentów starszych (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”). Po zastosowaniu obserwowano nudności, wymioty, biegunkę, wzdęcia, zaparcia, niestrawność, ból brzucha, melenu, wymioty krwią, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, nasilenie zapalenia jelita grubego i choroby Crohna (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”). Z mniejszą częstotliwością obserwowano zapalenie żołądka.

Zgłaszano ciężkie uszkodzenia skóry: zespół Stevensa-Johnsona oraz toksyczny epidermalny nekrolioza (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

Częstotliwość działań niepożądanych wymienionych poniżej oparta jest na zgłoszeniach dotyczących działań niepożądanych zarejestrowanych w 27 badaniach klinicznych o czasie trwania leczenia nie krótszym niż 14 dni. Informacje oparte są na badaniach klinicznych z udziałem 15197 pacjentów, którzy przyjmowali meloksikam doustnie w dawce dobowej 7,5 mg lub 15 mg przez okres do jednego roku.

Dołączone są również działania niepożądane wykryte na podstawie zgłoszeń otrzymanych w okresie po rejestracji.

Kryteria oceny częstotliwości występowania działań niepożądanych: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100, < 1/10); rzadko (≥ 1/1000, < 1/100); pojedyncze (≥ 1/10000, < 1/1000); rzadkie (<1/10000); nieznane (nie można określić na podstawie dostępnych danych).

Ze strony układu krwi i układu limfatycznego:

rzadko – anemia;

pojedyncze – odchylenia wyników badań krwi od normy (w tym zmiany liczby leukocytów), leukopenia, trombocytopenia.

Zgłaszano bardzo rzadkie przypadki agranulocytozy (patrz „Odrębne poważne i/lub częste działania niepożądane”).

Ze strony układu odpornościowego:

rzadko – reakcje alergiczne, z wyłączeniem reakcji anafilaktycznych lub anafilakto-idnych;

nieznane – wstrząs anafilaktyczny, reakcja anafilaktyczna, reakcja anafilakto-idna, w tym wstrząs.

Zaburzenia psychiczne:

pojedyncze – zmiana nastroju, koszmary nocne;

nieznane – dezorientacja, dezorientacja, bezsenność.

Ze strony układu nerwowego:

często – ból głowy;

rzadko – zawroty głowy, senność.

Ze strony narządów wzroku:

pojedyncze – zaburzenia funkcji wzroku, w tym nieostre widzenie; zapalenie spojówek.

Ze strony narządów słuchu i aparatu przedsionkowego:

rzadko – zawroty głowy;

pojedyncze – szumy w uszach.

Zaburzenia serca:

pojedyncze – uczucie przyspieszonego rytmu serca.

Zgłaszano niewydolność serca związaną ze stosowaniem LZP.

Ze strony naczyń:

rzadko – podwyższenie ciśnienia tętniczego (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”), napływy gorąca.

Ze strony układu oddechowego, narządów klatki piersiowej i śródpiersia:

pojedyncze – astma u pacjentów uczulonych na kwas acetylosalicylowy i inne LZP;

nieznane – infekcje dróg oddechowych górnych, kaszel.

Ze strony przewodu pokarmowego:

bardzo często – zaburzenia układu pokarmowego: niestrawność, nudności, wymioty, ból brzucha, zaparcia, wzdęcia, biegunka;

rzadko – utajone lub makroskopowe krwawienie przewodu pokarmowego, stomatyt, zapalenie żołądka, odbijanie;

pojedyncze – zapalenie jelita grubego, wrzody żołądka i dwunastnicy, zapalenie przełyku;

rzadkie – perforacja przewodu pokarmowego;

nieznane – zapalenie trzustki.

Krwawienie przewodu pokarmowego, wrzody lub perforacja mogą być ciężkie i potencjalnie śmiertelne, szczególnie u pacjentów starszych (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

Ze strony układu wątrobowo-żółciowego:

rzadko – zaburzenia wyników funkcji wątroby (np. podwyższenie aminotransferaz lub bilirubiny);

rzadkie – zapalenie wątroby;

nieznane – żółtaczka, niewydolność wątroby.

Ze strony skóry i tkanki podskórnej:

rzadko – obrzęk naczynioruchowy, swędzenie, wysypka;

pojedyncze – zespół Stevensa-Johnsona, toksyczny epidermalny nekrolioza, pokrzywka;

rzadkie – dermatyt pęcherzowy, wielopostaciowe rumienie;

nieznane – reakcje fotouczulenia, dermatyt egzfoliatywny, ustalony wysyp lekowy (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

Ze strony układu moczowego:

rzadko – zatrzymanie sodu i wody, hiperkaliemia (patrz sekcje „Szczególne wskazania dotyczące stosowania” oraz „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”), zmiany wyników funkcji nerek (podwyższenie kreatyniny i/lub mocznika we krwi);

rzadkie – ostre niewydolność nerek, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”);

nieznane – infekcje dróg moczowych, zaburzenia częstości oddawania moczu.

Ze strony układu rozrodczego i gruczołów piersiowych:

nieznane – bezpłodność u kobiet, opóźnienie owulacji.

Ogólne zaburzenia i reakcje w miejscu wstrzyknięcia:

często – zgrubienie w miejscu wstrzyknięcia, ból w miejscu wstrzyknięcia;

rzadko – obrzęk, w tym obrzęk kończyn dolnych;

nieznane – objawy grypopodobne.

Ze strony układu mięśniowo-szkieletowego:

nieznane – ból stawów, ból pleców, objawy i dolegliwości związane z stawami.

Odrębne poważne i/lub częste działania niepożądane.

Zgłaszano bardzo rzadkie przypadki agranulocytozy u pacjentów przyjmujących meloksikam i inne potencjalnie mielotoksyczne leki (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Działania niepożądane, które nie są związane ze stosowaniem leku, ale są typowe dla innych związków tej klasy.

Uszkodzenie nerek o charakterze organicznym, które może prowadzić do ostrej niewydolności nerek: zgłaszano bardzo rzadkie przypadki zapalenia nerek typu interstycyjnego, ostrego martwicy kanalików nerkowych, zespołu nerczycowego i martwicy brodawek nerkowych (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Zgłaszanie działań niepożądanych po rejestracji leku ma istotne znaczenie. Umożliwia to monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka w trakcie stosowania tego leku. Osoby medyczne i farmaceutyczne, a także pacjenci lub ich uprawnieni przedstawiciele powinni zgłaszać wszystkie przypadki podejrzewanych działań niepożądanych oraz braku skuteczności leku poprzez zautomatyzowany system informacyjny nadzoru farmakologicznego pod adresem: https://aisf.dec.gov.ua

Okres ważności. 3 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w miejscu chronionym przed światłem słonecznym, niedostępnym dla dzieci, w temperaturze nie wyższej niż 25 °C.

Opakowanie.

Po 1,5 ml w ampułce szklanej; po 5 ampułek w pudełku kartonowym.

Kategoria sprzedaży.

Na receptę.

Producent.

Boehringer Ingelheim Espana, SA, Hiszpania / Boehringer Ingelheim Espana, SA, Spain.

Miejsce produkcji oraz adres siedziby producenta.

Prat de la Riba, 50, 08174 SANT CUGAT DEL VALLÈS (Barcelona), Hiszpania / Prat de la Riba, 50, 08174 SANT CUGAT DEL VALLÈS (Barcelona), Spain.