Maltifer®

INSTRUKCJA dotycz¹ca stosowania leku MALTIFER®

Skład:

substancja czynna: 1 tabletka zawiera 357 mg kompleksu żelaza (III) z polimaltozą, co odpowiada 100 mg żelaza;

substancje pomocnicze: celuloza mikrokryształowa, proszek kakaowy, cyklamat sodu, polietylenoglikol 6000, talk, wanilina, dekstraty, aromat czekoladowy.

Postać leku. Tabletki żuwne.

Główne właściwości fizykochemiczne: brązowe tabletki z białymi domieszkami i podziałką.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki przeciwanemiczne. Preparaty żelaza (III) do stosowania doustnego. Kod ATC B03A B05.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Powierzchnia wielojądrowego rdzenia wodorotlenku żelaza(III) w składzie kompleksu polimaltozowego wodorotlenku żelaza otoczona jest niekowalencyjnie związanymi cząsteczkami polimaltozy, co odpowiada średniej masie cząsteczkowej około 50 kDa. Struktura wielojądrowego rdzenia wodorotlenku żelaza(III) w składzie kompleksu żelazo–polimaltoza jest podobna do struktury ferrytyny – fizjologicznego białkowego magazynu żelaza. Kompleks polimaltozowy wodorotlenku żelaza jest stabilny i nie uwalnia żelaza w dużych ilościach w normalnych warunkach fizjologicznych. Ze względu na jego rozmiar dyfuzja kompleksu polimaltozowego wodorotlenku żelaza przez błonę śluzową jest około 40 razy mniejsza niż dyfuzja większości rozpuszczalnych w wodzie soli żelaza(II), które w roztworach wodnych występują jako kompleks heksaakwa-żelazo(II). Żelazo z kompleksu polimaltozowego jest wchłaniane w przewodzie pokarmowym za pomocą aktywnych mechanizmów. Wchłonięte żelazo wiąże się z transferyną i jest wykorzystywane do syntezy hemoglobiny w szpiku kostnym lub magazynowane głównie w wątrobie w formie związanej z ferrytyną.

Skuteczność kliniczna.

Skuteczność zastosowania leku Maltifer® w zakresie normalizacji wskaźników hemoglobiny oraz przywrócenia zapasów żelaza w porównaniu z placebo lub podobnymi lekami żelaza w różnych postaciach lekarskich została wykazana w wielu badaniach klinicznych przeprowadzonych u niemowląt, dzieci, nastolatków i dorosłych. W tych badaniach stosowano zarówno postacie stałe, jak i ciekłe kompleksu polimaltozowego żelaza. Głównym celem doustnej terapii zastępczej lekiem zawierającym żelazo jest utrzymanie własnych zapasów żelaza w organizmie w granicach normy (w celu zapobiegania niedoborowi żelaza, np. przy zwiększonym zapotrzebowaniu), uzupełnienie depozytów żelaza lub korekta istniejącej anemii z niedoboru żelaza.

Badania kliniczne przeprowadzone u dorosłych.

Ogółem przeprowadzono 11 kontrolowanych badań klinicznych monoterapii kompleksem polimaltozowym wodorotlenku żelaza(III) w porównaniu z zastosowaniem placebo i/lub doustnych leków żelaza(II).

Do udziału w tych badaniach włączono ponad 900 pacjentów, z czego około 500 otrzymywało monoterapię kompleksem polimaltozowym wodorotlenku żelaza(III). Na początku leczenia u populacji badawczej nie stwierdzono istotnych różnic pod względem parametrów hematologicznych i wskaźników żelaza (poziom hemoglobiny (Hb), średni objętość erytrocytów (MCV), ferrytyna surowicy). Doustna terapia zastępcza kompleksem polimaltozowym wodorotlenku żelaza w dawce 100–200 mg żelaza/dobę przez kilka tygodni, maksymalnie do sześciu miesięcy, zapewniła klinicznie istotny wzrost wskaźników żelaza i parametrów hematologicznych na końcu terapii w porównaniu z wartościami na początku leczenia. Poprawa parametrów hematologicznych (Hb, MCV, ferrytyna surowicy) po 12-tygodniowym cyklu terapii kompleksem polimaltozowym żelaza była porównywalna z taką uzyskaną po leczeniu siarczanem żelaza(II).

Skuteczność kompleksu polimaltozowego żelaza w leczeniu dorosłych pacjentów z anemią z niedoboru żelaza porównywano ze skutecznością siarczanu żelaza(II) w metaanalizie sześciu prospektywnych, randomizowanych badań klinicznych. Całkowita liczba pacjentów włączonych do metaanalizy wynosiła 557; 319 z nich otrzymywało kompleks polimaltozowy wodorotlenku żelaza, a 238 pacjentów otrzymywało siarczan żelaza(II). Średni łączny poziom hemoglobiny na początku leczenia wynosił 10,35 ± 0,92 g/dl (w grupie kompleksu polimaltozowego żelaza) oraz 10,20 ± 0,93 g/dl (w grupie siarczanu żelaza(II)). Po okresie leczenia o średniej długości 8–13 tygodni przy równoważnych dawkach średni poziom hemoglobiny wyniósł 12,13 ± 1,19 g/dl (w grupie kompleksu polimaltozowego żelaza) oraz 11,94 ± 1,84 g/dl (w grupie siarczanu żelaza(II)), p = 0,93; wzrost poziomu hemoglobiny był większy po dłuższym stosowaniu obu leków.

Badania kliniczne przeprowadzone u dzieci i nastolatków.

Zastosowanie leku Maltifer® w terapii dzieci i nastolatków (w wieku do 18 lat) badano w licznych badaniach klinicznych z udziałem ponad 1000 pacjentów. Skuteczność leku Maltifer® w zakresie poprawy wskaźników żelaza została potwierdzona w porównaniu z placebo lub innymi lekami żelaza.

Farmakokinetyka.

Wchłanianie i rozkład.
Badania z wykorzystaniem radioznakowanego kompleksu polimaltozowego wodorotlenku żelaza wykazały dobrą korelację między wchłanianiem żelaza a jego akumulacją w hemoglobinie. Istnieje korelacja między stopniem niedoboru żelaza a względną ilością wchłoniętego żelaza (im wyższy poziom niedoboru żelaza, tym lepsze wchłanianie). Stwierdzono, że jedzenie, w przeciwieństwie do soli żelaza(II), nie wywiera negatywnego wpływu na biodostępność żelaza z leku Maltifer®: w badaniu klinicznym wykazano, że biodostępność żelaza istotnie wzrasta przy jednoczesnym przyjmowaniu z posiłkiem, podczas gdy w trzech innych badaniach zaobserwowano jedynie tendencję pozytywną, a nie istotny efekt kliniczny.

Wydalanie.

Żelazo, którego nie wchłonięto, wydala się z kałem.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

Leczenie niedoboru żelaza bez anemii oraz anemii z niedoboru żelaza.

Niedobór żelaza i jego stopień należy potwierdzić odpowiednimi badaniami laboratoryjnymi.

Przeciwwskazania.

• Istniejąca nadwrażliwość lub nietolerancja substancji czynnej lub jakiegokolwiek składnika leku;
• nadmiar żelaza w organizmie (np. hemochromatoza, hemosyderoza);
• zaburzenia mechanizmów wydalania żelaza (anemia ołowiowa, anemia sierpocytowa, talasemia);
• anemie nie spowodowane niedoborem żelaza (np. anemia hemolityczna, anemia megaloblastyczna spowodowana niedoborem witaminy B12).

Interakcje z innymi lekami oraz inne rodzaje interakcji.

Badania przeprowadzone na szczurach z zastosowaniem tetracykliny, wodorotlenku glinu, kwasu acetylosalicylowego, sulfasalazyny, węglanu wapnia, octanu wapnia, fosforanu wapnia z witaminą D3, bromazepamu, asparaganianu magnezu, D-penicillaminy, metyldopy, paracetamolu oraz auranofiny nie wykazały interakcji z polimaltozowym kompleksem wodorotlenku żelaza(III).

W badaniach in vitro nie zaobserwowano interakcji polimaltozowego kompleksu wodorotlenku żelaza(III) z takimi składnikami pokarmowymi jak kwas fitynowy, kwas szczawiowy, tanina, alginian sodu, cholina i sole cholinowe, witamina A, witamina D3 oraz witamina E, olej sojowy i mąka sojowa. Wyniki badań wskazują, że polimaltozowy kompleks wodorotlenku żelaza(III) można przyjmować podczas lub bezpośrednio po posiłku.

Interakcję polimaltozowego kompleksu wodorotlenku żelaza(III) z tetracykliną lub wodorotlenkiem glinu badano w trzech badaniach klinicznych (badania krzyżowe z udziałem 22 pacjentów w każdym badaniu). Nie zaobserwowano istotnego zmniejszenia wchłaniania tetracykliny. Stężenie tetracykliny we krwi nie spadło poniżej poziomu niezbędnego do działania bakteriostatycznego. Stosowanie wodorotlenku glinu i tetracykliny nie obniżało wchłaniania żelaza z polimaltozowego kompleksu wodorotlenku żelaza(III). Dlatego polimaltozowy kompleks wodorotlenku żelaza(III) można stosować jednocześnie z tetracyklinami, innymi związkami fenolowymi oraz wodorotlenkiem glinu.

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania leków żelaza podawanych dożylnie i leku Maltifer® ze względu na możliwość hamowania wchłaniania leków żelaza do stosowania doustnego. Leki żelaza do stosowania dożylnego mogą być stosowane tylko w przypadkach, gdy leczenie lekami doustnymi nie jest odpowiednie.

Stosowanie leku nie wpływa na wynik testu wykrywania krwi utajonej (czułego na hemoglobinę), dlatego nie ma potrzeby przerywania leczenia lekiem.

Szczególne wskazania.

Leczenie anemii należy zawsze prowadzić pod kontrolą lekarza. Jeśli nie obserwuje się poprawy wskaźników hematologicznych (wzrost poziomu hemoglobiny o około 20–30 g/l po 3 tygodniach od rozpoczęcia leczenia), należy przeanalizować ponownie schemat terapii.

Należy zachować ostrożność u pacjentów otrzymujących powtarzane przetaczania krwi, ponieważ krwinki czerwone już zawierają zapas żelaza, a przyjmowanie leku może prowadzić do jego nadmiaru. Infekcje oraz nowotwory mogą powodować rozwój anemii. Leki żelaza do stosowania doustnego można podawać po wyleczeniu choroby podstawowej, biorąc pod uwagę stosunek korzyści do ryzyka.

Przy przepisywaniu leku pacjentom z cukrzycą należy wziąć pod uwagę, że 1 tabletka żująca leku zawiera 0,03 jednostki chlebowej.

Leki żelaza należy stosować z ostrożnością u pacjentów z następującymi chorobami: białaczka, przewlekłe choroby wątroby i nerek, choroby zapalne przewodu pokarmowego, wrzodziejące zapalenie żołądka i dwunastnicy, choroby jelit (enteropatia, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna).

Podczas stosowania polimaltozowego kompleksu żelaza możliwe jest wystąpienie ciemnego zabarwienia stolca, jednak nie ma to znaczenia klinicznego.

Dane kliniczne dotyczące stosowania leku Maltifer® u pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek są ograniczone. Przed zastosowaniem leku Maltifer® należy dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka u tych pacjentów.

Jedna tabletka żująca leku Maltifer® zawiera 10 mg sodu. Ta ilość odpowiada 0,5% rekomendowanej przez WHO maksymalnej dobowej dawki spożycia sodu dla dorosłych, wynoszącej 2 g.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Dane dotyczące stosowania w I trymestrze ciąży nie wskazują na niepożądane działanie na ciążę ani na zdrowie płodu czy noworodka. Brak danych z badań epidemiologicznych. Badania na zwierzętach nie wykazały bezpośrednich ani pośrednich szkodliwych skutków na ciążę, rozwój embrionalny lub płodowy. Jednakże lek należy stosować z ostrożnością w okresie ciąży.

Mleko matki zawiera żelazo związane z laktoferyną. Nie wiadomo, jaka ilość żelaza z polimaltozowego kompleksu wodorotlenku żelaza (III) przenika do mleka matki.

Stosowanie leku Maltifer® w okresie ciąży lub karmienia piersią zaleca się wyłącznie po konsultacji z lekarzem. Zaleca się przeprowadzenie oceny stosunku korzyści do ryzyka.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi skomplikowanych urządzeń.

Odpowiednich badań nie przeprowadzono. Mało prawdopodobne, aby lek Maltifer® wpływał na szybkość reakcji podczas prowadzenia pojazdów lub pracy z urządzeniami wymagającymi skoncentrowania.

Sposób stosowania i dawki.

Dawka i długość leczenia zależą od stopnia niedoboru żelaza.

Leczenie niedoboru żelaza bez anemii.
Zalecana dawka dla dorosłych i młodzieży od 12. roku życia to 50–100 mg żelaza. 1 tabletka leku Maltifer® zawiera 100 mg żelaza. Dawkę 50 mg żelaza można uzyskać, stosując inne postaci leku Maltifer®.

Leczenie anemii z niedoboru żelaza.
Zalecana dawka dla dorosłych i młodzieży od 12. roku życia to 1–3 tabletki leku Maltifer® (100–300 mg żelaza).

Dawkę dobową można przyjąć jednorazowo lub podzielić na kilka dawek. Tabletki żuwane Maltifer® należy przyjmować podczas lub bezpośrednio po posiłku, można je żuć lub połykać całe.

Czas leczenia anemii z niedoboru żelaza aż do normalizacji poziomu hemoglobiny wynosi średnio 3–5 miesięcy. Następnie należy kontynuować przyjmowanie leku w odpowiedniej dawce na leczenie niedoboru żelaza bez anemii w celu uzupełnienia zapasów żelaza. Czas leczenia utajonego niedoboru żelaza bez anemii wynosi 1–2 miesiące.

Dzieci.
Lek wskazany jest dla dzieci od 12. roku życia. Dzieciom poniżej 12. roku życia zaleca się stosowanie syropu Maltifer® lub kropli doustnych Maltifer®.

Przedawkowanie.

W przypadku przedawkowania zatrucie lub nagromadzenie żelaza są mało prawdopodobne ze względu na niską toksyczność kompleksu polimaltozowego wodorotlenku żelaza(III) (dla myszy i szczurów dawka powodująca śmierć 50% zwierząt (LD50) wynosi > 2000 mg żelaza/kg masy ciała), oczekuje się nasycenia wchłaniania żelaza. Nie zgłaszano przypadków niezamierzonego przedawkowania zakończonych zgonem.

Niepożądane działania.

Niepożądane efekty według częstości występowania klasyfikuje się według następujących kategorii: bardzo często ( > 1/10), często (< 1/10, ≥ 1/100), rzadko (< 1/100, ≥ 1/1000), bardzo rzadko (< 1/1000).

Bezpieczeństwo i tolerancja leku Maltifer® oceniano na podstawie wyników metaanalizy danych z 24 publikacji i raportów z badań klinicznych przeprowadzonych wśród 1473 pacjentów przyjmujących lek. Najważniejsze niepożądane reakcje na lek zgłaszane w tych badaniach dotyczyły czterech klas układów narządów (patrz poniżej).

Zmiana koloru stolca jest dobrze znanym niepożądanym działaniem przy stosowaniu doustnych leków żelaznych, jednak zjawisko to nie ma znaczenia klinicznego i często o nim nie informuje się. Innymi częstymi niepożądanymi zjawiskami były zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (nudności, zaparcia, biegunka i ból brzucha).

Ze strony przewodu pokarmowego.

Bardzo często: zmiana koloru stolca*.

Często: biegunka, nudności, ból brzucha (w tym ból brzucha, dyspepsja, dyskomfort w nadbrzuszu, wzdęcia), zaparcia.

Rzadko: wymioty (w tym wymioty, odrzutki), zmiana koloru szkliwa zębów, zapalenie żołądka.

Ze strony skóry i tkanek podskórnych.

Rzadko: świąd, wysypka (w tym wysypka, wysypka makularna, wysypka bąblowa**, pokrzywka**, rumień**).

Ze strony układu nerwowego.

Rzadko: ból głowy.

Ze strony układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej.

Bardzo rzadko: skurcze mięśni (w tym mimowolne skurcze mięśni, drżenie), ból mięśni.

*Częstość przypadków zmiany koloru stolca według wyników metaanalizy jest niższa, mimo że jest to dobrze znane niepożądane zjawisko przy stosowaniu doustnych leków żelaznych. Dlatego zmianę koloru stolca sklasyfikowano jako bardzo częste niepożądane zjawisko.

**Informacja o tych zjawiskach pochodzi ze spontanicznych zgłoszeń po wprowadzeniu na rynek; według szacunków częstość występowania wynosi < 1/491 (górna granica 95 % przedziału ufności).

Okres ważności.
5 lat.

Warunki przechowywania.
Przechowywać w miejscu chronionym przed światłem, w temperaturze nie przekraczającej 25 °C. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci!

Opakowanie.
10 tabletów w blisterze; 3 blistery w pudełku kartonowym.

Kategoria wydawania.
Na receptę.

Producent.

Vifor (International) Inc., Szwajcaria / Vifor (International) Inc., Switzerland.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności.
Rechenstrasse 37, 9014 St. Gallen, Szwajcaria / Rechenstrasse 37, 9014 St. Gallen, Switzerland.