Makoks 300

INSTRUKCJA dot. stosowania leku Makoks 150, Makoks 300 (MACOX 150, MACOX 300)

Skład:

substancja czynna: rifampicin;

1 kapsułka zawiera ryfampycynę w ilości 150 mg lub 300 mg;

substancje pomocnicze: celuloza mikrokryształowa, powidon K-30, skrobia kukurydziana, sodu laurylosiarczan, talk, stearynian magnezu;

otoczka kapsułki 150 mg zawiera: żelatynę, karmoizynę (E 122), ponczo 4R (E 124), żółć zachodnią FCF (E 110), dwutlenek tytanu (E 171), sodu laurylosiarczan, metylo-p-hydroksybenzoesan (E 218), propylo-p-hydroksybenzoesan (E 216);

otoczka kapsułki 300 mg zawiera: żelatynę, metylo-p-hydroksybenzoesan (E 218), propylo-p-hydroksybenzoesan (E 216), dwutlenek krzemu koloidalny bezwodny, sodu laurylosiarczan, glicerynę, dwutlenek tytanu (E 171), ponczo 4R (E 124), karmoizynę (E 122).

Postać leku. Kapsułki.

Główne właściwości fizykochemiczne:

kapsułki 150 mg: twarde żelatynowe kapsułki nr 2 z czerwoną pokrywką i czerwonym korpuskiem, zawierające proszek ceglastoczerwony;

kapsułki 300 mg: twarde żelatynowe kapsułki nr 0 z czerwoną pokrywką i czerwonym korpuskiem, zawierające proszek ceglastoczerwony.

Grupa farmakoterapeutyczna.

Leki przeciwbakteryjne przeciwbóbrzykowe. Antibiotyki. Kod ATC J04A B02.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Ryfampicyna jest półsyntetycznym antybiotykiem z grupy ryfamycyn, środkiem przeciwgruźniczym I rzutu. Wykazuje działanie bakteriobójcze, którego mechanizm polega na hamowaniu aktywności zależnej od DNA polimerazy RNA poprzez tworzenie z nią kompleksów, co prowadzi do obniżenia syntezy RNA mikroorganizmów.

Ryfampicyna to antybiotyk o szerokim spektrum działania, z największą aktywnością w stosunku do prątków gruźlicy.

Lek jest aktywny wobec nietypowych prątków różnych gatunków (z wyjątkiem M. fortuitum), bakterii Gram-dodatnich (gronkowców, paciorkowców), prątków wąglika, Clostridium itd. Bakterie Gram-ujemne – N. meningitidis i N. gonorrhoeae (w tym wytwarzające β-laktamazy) – są wrażliwe, jednak szybko rozwijają oporność. Aktywny wobec H. influenzae (w tym szczepów opornych na ampicylina i chloramfenikol), H. ducreyi, B. pertussis, B. anthracis, L. monocytogenes, F. tularensis, Legionella pneumophila, Rickettsia prowazekii, Mycobacterium leprae. Ryfampicyna wykazuje działanie wirulicydowe wobec wirusa wścieklizny, hamuje rozwój encefalitu wściekliznowego.

Przedstawiciele rodziny Enterobacteriaceae oraz niefermentujące bakterie Gram-ujemne (Pseudomonas spp., Acinetobacter spp., Stenotrophomonas spp. itd.) są oporne. Nie działa na mikroorganizmy beztlenowe ani grzyby.

Oporność na ryfampicynę rozwija się szybko. Nie stwierdzono oporności krzyżowej do innych środków przeciwgruźniczych (z wyjątkiem innych ryfamycyn).

Farmakokinetyka.

Ryfampicyna dobrze wchłania się w przewodzie pokarmowym, biodostępność po podaniu na czczo wynosi 95%. Po podaniu w trakcie posiłku biodostępność zmniejsza się. Tworzy skuteczne stężenia w wydzielinie oskrzelowej, ślinie, wydzielinie nosa, płucach, wysiękach opłucnowych i otrzewnowych, nerkach, wątrobie. Dobrze przenika do wnętrza komórek. Przenika przez barierę krew-mózg, przy gruźliczym zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych wykrywa się ją w płynie mózgowo-rdzeniowym w stężeniach terapeutycznych. Przenika przez łożysko i do mleka matki. Wiąże się z białkami osocza w 60–90%, rozpuszcza się w lipidach. Maksymalne stężenie we krwi obserwuje się po 2 godzinach po podaniu na czczo, po 4 godzinach – po posiłku. Terapeutyczne stężenie leku w organizmie utrzymuje się przez 8–12 godzin (dla mikroorganizmów o wysokiej wrażliwości – 24 godziny). Ryfampicyna może gromadzić się w tkance płucnej i przez dłuższy czas utrzymywać stężenie w jamach. Metabolizowana jest w wątrobie z utworzeniem aktywnego metabolitu. Okres półtrwania wynosi 3–5 godzin. Wydalana z organizmu głównie z żółcią i moczem, w niewielkiej ilości – z kałem.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

W terapii skojarzonej:

• gruźlicy różnych lokalizacji, gruźlicy opon mózgowo-rdzeniowych, a także nietypowych gruźlic;
• chorób zapalno-zakaźnych nietuberkulogennych wywołanych drobnoustrojami wrażliwymi na lek (w tym ciężkich form infekcji stafilokokowych, trądu, legionellozy, brucelozy);
• nosicielstwa N. meningitidis bezobjawowego w celu eliminacji meningokoków z gardła i zapobiegania meningokokowemu zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych.

Przeciwwskazania.

Nadwrażliwość na ryfampicynę, inne ryfamycyny lub inne składniki leku; ciężkie zaburzenia funkcji wątroby i nerek; żółtaczka (w tym mechaniczna); niedawno przebyty (poniżej 1 roku) zakaźny zapalenie wątroby; ciężka niewydolność serca i płuc; jednoczesne stosowanie sakuinawiru/rytonawiru.

Współdziałanie z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Ryfampicyna jest silnym induktorem enzymów mikrosomalnych wątroby (cytochromu P450) i może powodować potencjalnie niebezpieczne interakcje lekowe. Stosowanie ryfampicyny w połączeniu z lekami, które są również metabolizowane przez ten układ enzymatyczny, może przyspieszyć ich metabolizm i zmniejszyć aktywność, dlatego utrzymanie optymalnej stężenia terapeutycznego tych leków we krwi wymaga zmiany dawkowania tych środków na początku stosowania ryfampicyny oraz po jej odstawieniu.

Ryfampicyna przyspiesza metabolizm:

• leków przeciwarytmicznych (np. dysopyramid, moksylytyna, chinidyna, propafenon, tokaїnida);
• blokerów beta (np. bisoprolol, propranolol);
• blokerów kanałów wapniowych (np. diltiazem, nifedypina, werapamil, nimodypina, izradypina, nikardypina, nysolpidyna);
• glikozydów nasercowych (digoksyna, digitytoksyna);
• leków przeciwpadaczkowych, przeciwdrgawkowych (np. fenytoina, karbamazepina);
• leków psychotropowych – neuroleptyków (np. haloperidol, aripiprazol), trójpierścieniowych leków przeciwdrgawkowych (np. amitryptylina, nortryptylina), leków przeciwlękowych i nasennych (np. diazepam, benzodiazepiny, zopiklon, zolpidem), barbituranów;
• środków przeciwzakrzepowych (antagonistów witaminy K), leków przeciwkrzepiących pośrednich; zaleca się kontrolę czasu protrombinowego codziennie lub tak często, jak to konieczne do ustalenia odpowiedniej dawki leku przeciwkrzepiącego;
• leków przeciwgrzybiczych (np. terbinafina, fluconazol, itrakonazol, ketokonazol, worykonazol);
• leków przeciwwirusowych (np. sakuinawir, indynawir, efawiernc, amprenawir, nelfinawir, atazanawir, lopinawir, nevirapin);
• leków przeciwbakteryjnych (np. chloramfenikol, klaritromycyna, dapson, doksycyklina, fluorochinolony, telitromycyna);
• glikokortykosteroidów (do stosowania systemowego);
• antyestrogenów (np. tamoksyfen, toremififen, gestrynon), hormonalnych środków antykoncepcyjnych, estrogenów, gestagenów; pacjentkom stosującym doustne środki antykoncepcyjne należy zalecić alternatywne metody antykoncepcji nienormalne podczas terapii ryfampicyną;
• hormonów tarczycy (np. lewotyroksyna);
• klofibranu;
• doustnych leków przeciwcukrzycowych (sulfonyloamidy i ich pochodne, np. chlorpropamid, tolbutamid, tiazolidyndiony);
• leków immunosupresyjnych (np. cyklosporyna, syrolimus, tacrolymus);
• cytotoksycznych (np. imatydynib, erlotynib, irynotekan);
• losartanu;
• metadonu, środków przeciwbólowych narkotycznych;
• prazikwantelu;
• chininy;
• rylozolu;
• selektywnych antagonistów receptora 5-HT3 (np. ondansetron);
• statyn metabolizowanych przez CYP3A4 (np. symwastatyna);
• teofiliny;
• moczopędnych (np. eplerenon).

Inne interakcje.

W przypadku jednoczesnego stosowania ryfampicyny z:

• atowakwonem – obniża się stężenie atowakwonu i wzrasta stężenie ryfampicyny w osoczu krwi;
• ketokonazolem – obniżają się stężenia obu leków w osoczu krwi;
• enalaprylem – obniża się stężenie w krwi enalaprylatu, aktywnego metabolitu enalaprylu. W zależności od stanu klinicznego możliwe jest dostosowanie dawki enalaprylu;
• lekami przeciwwątrobowymi – możliwe jest obniżenie wchłaniania ryfampicyny. Ryfampicynę należy przyjmować co najmniej godzinę przed przyjęciem leków przeciwwątrobowych;
• probenecydem i ko-trymoksazolem – zwiększa się stężenie ryfampicyny we krwi;
• sakuinawirem/rytonawirem – zwiększa się ryzyko hepatotoksyczności. Połączenie to jest przeciwwskazane;
• sulfasalazyną – obniża się stężenie plazmatyczne sulfapirydyny, co może być wynikiem zaburzenia flory bakteryjnej jelita odpowiedzialnej za przekształcanie sulfasalazyny w sulfapirydynę i mezalaminę;
• halotanem, izoniazydem – zwiększa się ryzyko hepatotoksyczności. Należy unikać jednoczesnego stosowania ryfampicyny i halotanu. U pacjentów otrzymujących ryfampicynę i izoniazyd należy dokładnie monitorować funkcję wątroby;
• pirazynamidem – opisywano ciężkie uszkodzenia wątroby, w tym zakończone śmiercią, u pacjentów otrzymujących codziennie ryfampicynę i pirazynamid przez okres 2 miesięcy; takie połączenie jest możliwe tylko przy ścisłym monitorowaniu i wtedy, gdy potencjalna korzyść przeważa nad ryzykiem hepatotoksyczności i śmiertelności;
• klozapinem, flekainidem – zwiększa się toksyczne działanie na szpik kostny;
• lekami zawierającymi kwas para-aminosalicylowy z bentonitem (krzemianem glinu wodorotlenionym) – w celu zapewnienia odpowiednich stężeń tych leków we krwi odstęp czasu między ich przyjmowaniem powinien wynosić co najmniej 4 godziny;
• cyprofloksacyną, klaritromycyną – możliwe jest zwiększenie stężenia ryfampicyny we krwi; opisywano przypadki zespołu podobnego do toczenia przy jednoczesnym przyjmowaniu z ryfampicyną.

Badania laboratoryjne i diagnostyczne.

W okresie leczenia ryfampicyną nie należy stosować testu bromsulfaleiny, ponieważ ryfampicyna zmienia parametry wydalenia bromsulfaleiny, co może prowadzić do błędnych interpretacji zaburzeń tego wskaźnika. Nie należy również stosować mikrobiologicznych metod oznaczania stężenia kwasu foliowego i witaminy B12 w osoczu krwi.

Może wystąpić reakcja krzyżowa i wyniki fałszywie dodatnie podczas wykonywania testów przesiewowych na opioidy, przeprowadzanych metodą KIMS, metodą ilościowego analizy immunologicznej; zaleca się stosowanie testów kontrolnych (np. chromatografia gazowa/spektrometria mas).

Szczególne wskazania dotyczące stosowania.

Monoterapia gruźlicy ryfampicyną często wiąże się z rozwojem oporności patogenu na antybiotyk, dlatego należy ją łączyć z innymi lekami przeciwpochłonkowymi. W leczeniu infekcji niepochłonkowych możliwe jest szybkie rozwijanie się oporności mikroorganizmów; ten proces można zapobiegać, łącząc ryfampicynę z innymi środkami chemioterapeutykami.

W przypadku nawrotu nie zaleca się przepisywania leku bez wcześniejszych badań bakteriologicznych.

W leczeniu niespecyficznych zmian płucnych z podejrzeniem gruźlicy nie należy przepisywać leku przed ustaleniem ostatecznej diagnozy.

W przypadku gruźlicy szyjki macicy ryfampicyna, w przeciwieństwie do penicyliny, nie maskuje kiły przy infekcji mieszanej, testy surowicowe na kiłę pozostają pozytywne.

Przy długotrwałym stosowaniu konieczna jest systematyczna, miesięczna kontrola funkcji wątroby oraz wskaźników krwi obwodowej.

Należy ostrożnie stosować lek u pacjentów w wieku podeszłym ze względu na możliwość zmian wiekowych funkcji wątroby.

Pacjentom z zaburzeniami funkcji wątroby o umiarkowanym i średnim stopniu ciężkości można podawać ryfampicynę tylko w ostateczności i pod stałą kontrolą lekarską. U takich pacjentów kontrolę należy przeprowadzać co tydzień przez pierwsze dwa tygodnie, a następnie co 2 tygodnie przez kolejne 6 tygodni. W przypadku objawów hepatotoksyczności lek należy odstawić.

W czasie stosowania alkoholu w okresie leczenia zwiększa się również ryzyko hepatotoksyczności.

U niektórych pacjentów możliwe jest wzrost bilirubiny w pierwszych dniach leczenia ryfampicyną. Ryfampicyna powoduje indukcję enzymów przyspieszających metabolizm substratów endogennych, takich jak hormony nadnerczy, hormony tarczycy i witamina D.

Kobietom w wieku rozrodczym w czasie leczenia ryfampicyną należy stosować niezawodne metody antykoncepcji (dodatkowo doustne hormonalne środki antykoncepcyjne oraz niehormonalne metody antykoncepcji).

Przepisywać z ostrożnością chorym wyczerpanym; pacjentom nadużywającym alkoholu; w porfirii.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Stosowanie w czasie ciąży możliwe jest w wyjątkowych przypadkach ze wskazań życiowych, jeżeli oczekiwana korzyść dla kobiety przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu. Stosowanie ryfampicyny w ostatnich tygodniach ciąży zwiększa ryzyko krwawień u noworodków i matek w okresie poporodowym.

Ryfampicyna przenika do mleka matki. W razie konieczności zastosowania leku należy przerwać karmienie piersią.

Możliwość wpływu na szybkość reakcji przy prowadzeniu pojazdów mechanicznych lub pracy z innymi urządzeniami.

W czasie leczenia ryfampicyną możliwe jest wystąpienie zaburzeń koordynacji ruchów, zaburzeń wzroku, dlatego w przypadku wystąpienia takich reakcji należy powstrzymać się od prowadzenia pojazdów mechanicznych lub pracy z złożonymi urządzeniami.

Sposób stosowania i dawki.

Ryfampicynę stosować doustnie, 30 minut przed lub 2 godziny po posiłku, zapijając dużą ilością wody.

Gruźlica: dorosłym przepisuje się w dawce 8–12 mg/kg masy ciała na dobę. Pacjentom o masie ciała poniżej 50 kg – 450 mg na dobę, 50 kg i więcej – 600 mg na dobę. Dzieciom w wieku od 6 do 12 lat przepisuje się w dawce 10–20 mg/kg masy ciała na dobę; maksymalna dawka dzienna nie powinna przekraczać 600 mg.

Czas trwania terapii przeciwgruźliczej jest indywidualny, uzależniony od efektu terapeutycznego i może wynosić 1 rok lub więcej. Aby uniknąć rozwoju oporności prątków na ryfampicynę, lek należy zazwyczaj stosować w połączeniu z innymi lekami przeciwgruźliczymi I i II rzędu w ich standardowych dawkach.

Zakaźno-zapalne choroby niegruźlicze, wywołane przez wrażliwe na lek patogeny – bruceloza, legionella, ciężkie postacie zakażenia bakteriami Staphylococcus (w połączeniu z innym odpowiednim antybiotykiem w celu zapobiegania powstawaniu szczepów opornych): dorosłym przepisuje się w dawce 900–1200 mg na dobę w 2–3 dawkach; maksymalna dawka dzienna – 1200 mg. Po zniknięciu objawów choroby lek należy przyjmować jeszcze przez 2–3 dni.

Lepra: lek (w połączeniu ze środkami immunostymulującymi) stosować doustnie w dawce 600 mg na dobę w 1–2 dawkach przez 3–6 miesięcy (możliwe powtarzane kursy z miesięcznym odstępem). Według innego schematu (na tle skojarzonej terapii przeciwleprzowej) lek przepisuje się w dawce dobowej 450 mg, podzielonej na 3 dawki, przez 2–3 tygodnie z odstępem 2–3 miesiące przez 1–2 lata.

Nośicielstwo N. meningitidis: ryfampicynę przepisuje się przez 4 dni. Dawkę dzienną dla dorosłych – 600 mg; dla dzieci – 10–12 mg/kg masy ciała.

Zaburzenia funkcji wątroby: dawka dzienna nie powinna przekraczać 8 mg/kg u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby.

Stosowanie u pacjentów w wieku podeszłym: u pacjentów w wieku podeszłym wydalanie ryfampicyny przez nerki zmniejsza się proporcjonalnie do spadku fizjologicznej funkcji nerek, w związku z czym kompensacyjnie zwiększa się wydalanie leku przez wątrobę. Należy zachować ostrożność przy przepisywaniu ryfampicyny pacjentom tej grupy wiekowej, szczególnie jeśli występują objawy zaburzeń funkcji wątroby.

Dzieci.

Leku w tej postaci lekowej nie stosuje się dzieciom poniżej 6. roku życia.

Przedawkowanie.

Objawy: nudności, wymioty, biegunka, ból w okolicy brzucha, zwiększona zmęczalność, senność, powiększenie wątroby, żółtaczka, podwyższenie stężenia bilirubiny i transaminaz wątrobowych we krwi; zabarwienie skóry, błony śluzowej jamy ustnej, twardówki, moczu, śliny, potu, śluzu i kału na brązowo-czerwono lub pomarańczowo w zależności od przyjętej dawki leku, reakcje alergiczne, podwyższenie temperatury ciała, duszność, gorączka, leukopenia, trombocytopenia, ostra anemia hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk w okolicy oczu lub twarzy, świąd, dezorientacja, obrzęk płuc, drgawki.

Leczenie: odstawienie leku. Terapia objawowa. W ciężkich przypadkach – wymuszone moczowanie. Nie istnieje specyficzny antydot.

Niepożądane działania.

Ze strony układu pokarmowego: nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, obniżenie apetytu, anoreksja, zapalenie błony śluzowej żołądka typu erozyjnego, kolit pseudomembranozny, uczucie dyskomfortu.

Ze strony układu wątrobowo-żółciowego: podwyższenie aktywności transaminaz wątrobowych w surowicy krwi, hiperbilirubinemia, zapalenie wątroby, dyskomfort w okolicy podżebrza prawego.

Ze strony skóry: rumień, świąd, wysypka, pokrzywka, egzantema, zapalenie skóry o charakterze odspajalnym, reakcja pęcherzowa typu pęcherzyca, zespół wielopostaciowej rumieniowca, w tym zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella oraz zapalenie naczyń.

Ze strony układu odpornościowego: reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, wstrząs anafilaktyczny, anafilaksja.

Inne: artralgia, gorączka, opryszcz, nadmierna produkcja łez.

Ze strony układu krwiotwórczego: leukopenia, neutropenia, anemia hemolityczna, trombocytopenia z/nie z towarzyszącą purpurą (częściej podczas terapii przerywanej), eozynofilia; bardzo rzadko – agranulocytoza, zespół wewnątrznaczyniowego krzepnięcia. W przypadku pierwszych objawów purpury należy przerwać terapię ryfampycyną, ponieważ opisywano przypadki krwotoków mózgowych i zgonów po kontynuowaniu lub ponownym włączeniu terapii ryfampycyną po wystąpieniu purpury.

Ze strony układu nerwowego: ból głowy, zawroty głowy, obniżenie ostrości wzroku, ataksja, dezorientacja, psychozy.

Ze strony układu hormonalnego: zaburzenia cyklu menstruacyjnego, niedoczynność nadnerczy u chorych z zaburzeniami czynności nadnerczy.

Ze strony układu moczowego: nekroza nerek, nefryt śródmiąższowy, ostre niewydolność nerek (odwracalne), hiperurykemia.

Inne: zabarwienie moczu, stolca, śliny, plwociny, płynu łzawego, potu, śluzu w kolorze pomarańczowoczerwonym, indukcja porfirii, miastenia, miopatia, zaostrzenie dny moczanowej, duszność i świsty oddechowe, krwotoki do mózgu, obniżenie ciśnienia tętniczego.

Przy nieregularnym przyjmowaniu leku lub po wznówieniu leczenia po przerwie możliwe są objawy przypominające grypę (ból głowy, zawroty głowy, napady gorączki, dreszcze, artralgia).

Ze względu na zawartość substancji pomocniczych możliwe jest wystąpienie reakcji alergicznych, również opóźnionych.

Okres ważności. 2 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w suchym, chronionym przed światłem miejscu w temperaturze nie wyższej niż 25 °C.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Po 10 kapsułek w blistrze; po 10 blisterów w tekturowym pudełku.

Po 10 kapsułek w strypie; po 10 strypów w tekturowym pudełku.

Kategoria receptury. Na receptę.

Producent.

MAKLEODS PHARMACEUTICALS LIMITED.

Siedziba producenta oraz adres miejsca prowadzenia działalności.

Faza II, działka nr 12, 15, 21, 23, 24, 25, 26, 27, 28 i 30, działka ewidencyjna nr 366, Premier Industrial Estate, Kachigam, Daman, 396210, Indie