INSTRUKCJA DOTYCZĄCA STOSOWANIA LEKU Lorista® (Lorista®)

Skład:

substancja czynna: losartan;

1 tabletka powlekana zawiera 12,5 mg lub 25 mg lub 50 mg lub 100 mg losartanu potasu;

substancje pomocnicze: celaktóza (zawiera laktozę monohydrat i celulozę proszkową), skrobię kukurydzianą, skrobię żelatynizowaną, celulozę mikrokryształczną, dwutlenek krzemu (bezwodny) koloidalny, stearynian magnezu, hipromelozę, talk, glikol propylenowy, dwutlenek tytanu (E 171), barwnik chinolinowy żółty (E 104) – wyłącznie w tabletkach o dawce 12,5 mg i 25 mg.

Postać leku. Tabletki powlekane.

Główne właściwości fizykochemiczne:

tabletki 12,5 mg: żółte, owalne, nieco dwuwypukłe tabletki powlekane;

tabletki 25 mg: żółte, owalne, nieco dwuwypukłe tabletki powlekane, z rowkiem po jednej stronie;

tabletki 50 mg: białe, okrągłe, nieco dwuwypukłe tabletki powlekane, z zaokrąglonymi krawędziami i rowkiem po jednej stronie;

tabletki 100 mg: białe, owalne, nieco dwuwypukłe tabletki powlekane.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki działające na układ renina-angiotensyna. Proste leki będące antagonistami receptora angiotensyny II. Kod ATC C09CA01.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Losartan to syntetyczny antagonist receptorów angiotensyny II (typu AT1) do stosowania doustnego. Angiotensyna II to silny wazokonstryktor, będący aktywnym hormonem układu renina-angiotensyna i jednym z najważniejszych czynników patofizjologii nadciśnienia tętniczego. Angiotensyna II wiąże się z receptorem AT1 obecnym w wielu tkankach (np. w mięśniu gładkim naczyń, nadnerczach, nerkach i sercu), wywołując szereg istotnych efektów biologicznych, w tym wazokonstrykcję i uwalnianie aldosteronu. Angiotensyna II stymuluje również proliferację komórek mięśnia gładkiego.

Losartan selektywnie wiąże się z receptorem AT1. In vitro i in vivo losartan oraz jego farmakologicznie aktywny metabolit – kwas karboksylowy (E-3174) – blokują wszystkie fizjologicznie istotne działanie angiotensyny II niezależnie od jej źródła lub drogi syntezy.

Losartan nie wiąże się i nie blokuje innych receptorów hormonów ani kanałów jonowych istotnych dla regulacji układu sercowo-naczyniowego. Losartan nie hamuje ACE (kinazy II) – enzymu przyczyniającego się do rozpadu bradykininy. W związku z tym nie występuje nasilenie niepożądanych działań pośrednich przez bradykininę. Stosowanie losartanu prowadzi do usunięcia negatywnej reakcji zwrotnej angiotensyny II na sekrecję reniny, co powoduje wzrost aktywności reniny w osoczu (AOR). Taki wzrost AOR prowadzi do wzrostu stężenia angiotensyny II w osoczu. Mimo tego wzrostu, antyhipertensyjna aktywność i supresja stężenia aldosteronu w osoczu są zachowane, co świadczy o skutecznym blokowaniu receptorów angiotensyny II. Po odstawieniu leczenia losartanem aktywność reniny w osoczu i poziomy angiotensyny II wracają do wartości wyjściowych w ciągu 3 dni.

Zarówno losartan, jak i jego główny metabolit mają wyższe powinowactwo do receptorów AT1 niż do receptorów AT2. Aktywny metabolit jest 10–40 razy bardziej aktywny niż losartan.

Badania u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym

W kontrolowanych badaniach klinicznych stosowanie losartanu raz dziennie u pacjentów z łagodnym i umiarkowanym nadciśnieniem pierwotnym pozwoliło osiągnąć statystycznie istotne obniżenie ciśnienia tętniczego skurczowego i rozkurczowego. Pomiar ciśnienia tętniczego po 24 godzinach od przyjęcia leku w porównaniu z pomiarem po 5–6 godzinach po przyjęciu wykazał, że obniżenie ciśnienia tętniczego utrzymuje się przez 24 godziny; naturalny rytm dobowy został zachowany. Obniżenie ciśnienia tętniczego na końcu okresu dawkowania wynosiło 70–80% efektu obserwowanego po 5–6 godzinach od przyjęcia leku.

Przerywanie leczenia losartanem u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym nie prowadziło do nagłego wzrostu ciśnienia tętniczego (zespół odstawienia). Pomimo istotnego obniżenia ciśnienia tętniczego, losartan nie wywierał klinicznie istotnego wpływu na częstość skurczów serca.

Stosowanie losartanu jest jednakowo skuteczne u mężczyzn i kobiet, u młodszych pacjentów (< 65 lat) i u pacjentów w wieku podeszłym z nadciśnieniem tętniczym.

Badanie LIFE (Losartan Intervention For Endpoint) – badanie wpływu losartanu na punkt końcowy zmniejszenia nasilenia nadciśnienia tętniczego.

Wiadomo, że interwencyjne badanie losartanu w celu osiągnięcia docelowego obniżenia ciśnienia tętniczego przy nadciśnieniu tętniczym (badanie LIFE) było randomizowanym, trójstronnie ślepym badaniem z aktywnym kontrolowaniem, w którym wzięło udział 9193 pacjentów z nadciśnieniem tętniczym w wieku od 55 do 80 lat, u których stwierdzono przerost lewej komory serca w badaniu EKG. Pacjentów losowano do grup leczenia losartanem w dawce 50 mg raz dziennie lub atenololem w dawce 50 mg raz dziennie. Jeśli nie udało się osiągnąć docelowej wartości (< 140/90 mm Hg), do leczenia dodawano najpierw hydrochlorotiazyd (12,5 mg), a w razie potrzeby dawkę losartanu lub atenololu zwiększono do 100 mg na dobę. W razie potrzeby dodawano inne leki przeciwhypertensyjne w celu osiągnięcia docelowej wartości ciśnienia tętniczego, z wyjątkiem inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę (ACE), antagonistów angiotensyny II lub beta-blokerów.

Średnia długość okresu dalszego obserwowania wynosiła 4,8 roku.

Głównym parametrem skuteczności był połączony wskaźnik zachorowalności układu sercowo-naczyniowego i śmiertelności z powodu zaburzeń układu sercowo-naczyniowego, mierzony poprzez zmniejszenie całkowitej częstości śmiertelności z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego, udaru mózgu i zawału mięśnia sercowego. Ciśnienie tętnicze było istotnie niższe w porównaniu z wartościami uzyskanymi w obu grupach. W wyniku leczenia losartanem ryzyko zmniejszyło się o 13% (p = 0,021, 95% przedział ufności (PU) 0,77–0,98) w porównaniu z pacjentami, którzy otrzymywali atenolol. W ten sposób osiągnięto główny połączony wynik końcowy. Ten wynik przede wszystkim wynikał ze zmniejszenia liczby udarów mózgu. W wyniku leczenia losartanem ryzyko udaru mózgu zmniejszyło się o 25% w porównaniu z leczeniem atenololem (p = 0,001, 95% PU 0,63–0,89).

Nie zaobserwowano istotnych różnic w częstości śmiertelności z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego i zawału mięśnia sercowego między grupami leczenia.

Rasa

W badaniach LIFE u pacjentów nieczarnoskórych przyjmujących losartan obserwowano wyższy wskaźnik zachorowalności układu sercowo-naczyniowego (w tym zawał mięśnia sercowego i śmiertelność), szczególnie udarów mózgu, w porównaniu z leczeniem pacjentów nieczarnoskórych przyjmujących atenolol. Jednak wyniki badania LIFE dotyczące chorób sercowo-naczyniowych/śmiertelności uzyskane przy stosowaniu losartanu w porównaniu z atenololem nie dotyczą pacjentów nieczarnoskórych z nadciśnieniem tętniczym i przerostem lewej komory serca.

Badanie RENAAL

Badanie RENAAL (Reduction of Endpoints in NIDDM with the Angiotensin II Receptor Antagonist Losartan) – kontrolowane badanie kliniczne z udziałem 1513 pacjentów z cukrzycą typu II towarzyszącą chorobie nerek, z nadciśnieniem tętniczym lub bez niego. 751 pacjentów leczono losartanem.

Celem badania było zademonstrowanie korzyści nefroprotektorowego działania losartanu ponad obniżenie ciśnienia tętniczego.

Pacjentów z proteinurią i stężeniem kreatyniny we krwi 1,3–3,0 mg/dl losowano do grup leczenia losartanem w dawce 50 mg raz dziennie lub placebo; w razie potrzeby, w celu osiągnięcia docelowej wartości ciśnienia tętniczego, wyłączono inhibitory ACE, antagonistów angiotensyny II lub beta-blokery.

W trakcie badania zaproponowano zwiększenie dawki leku do 100 mg dziennie; 72% pacjentów przyjmowało losartan w dawce 100 mg raz dziennie przez dłuższy czas. Inne leki hipotensyjne (diuretyki, antagonistów potasu, alfa- i beta-receptorów, a także leki hipotensyjne o działaniu centralnym) stosowano jako leczenie wspomagające w zależności od potrzeby dla obu grup pacjentów. Czas trwania okresu obserwacji wynosił 4,6 roku (średnio 3,4 roku).

Pierwotnym punktem końcowym badania była kombinacja punktu końcowego – podwojenie stężenia kreatyniny w surowicy, ostateczny etap niewydolności nerek (konieczność dializy lub przeszczepienia nerki) lub śmierć.

W wyniku leczenia losartanem (327 przypadków) w porównaniu z leczeniem placebo (359 przypadków) ryzyko zmniejszyło się o 16,1% (p = 0,022) w liczbie pacjentów, u których osiągnięto główny połączony wynik końcowy.

Dla kolejnych indywidualnych lub połączonych pierwotnych punktów końcowych wyniki wykazały zmniejszenie ryzyka w grupie pacjentów przyjmujących losartan: 25,3% zmniejszenie stężenia kreatyniny w surowicy (p = 0,006); 28,6% zmniejszenie niewydolności nerek (p = 0,009); 21% zmniejszenie stężenia kreatyniny w surowicy i niewydolności nerek (p = 0,010). Nie zaobserwowano istotnych różnic między grupami leczenia losartanem pod względem śmiertelności.

Badanie HEAAL

Badanie HEAAL (Heart Failure Endpoint Evaluation of Angiotensin II Antagonist Losartan) – kontrolowane badanie kliniczne z udziałem 3834 pacjentów w wieku od 18 do 98 lat z niewydolnością serca klasy II–IV według klasyfikacji Nowojorskiej Asocjacji Kardiologicznej (NYHA) i z nietolerancją inhibitorów ACE. Pacjentów losowano do grup leczenia losartanem w dawce 50 mg raz dziennie lub w dawce 150 mg na tle tradycyjnej terapii bez stosowania inhibitorów ACE.

Średnia długość okresu obserwacji pacjentów wynosiła średnio 4,7 roku. Pierwotnym punktem końcowym badania był połączony punkt końcowy śmiertelności z powodu niewydolności serca lub hospitalizacji z powodu niewydolności serca.

W wyniku leczenia losartanem w dawce 150 mg (828 przypadków) w porównaniu z pacjentami, którzy otrzymywali losartan w dawce 50 mg (889 przypadków), ryzyko zmniejszyło się o 10,1% (p = 0,027, 95% PU 0,82–0,99) w liczbie pacjentów, u których osiągnięto główny połączony wynik końcowy. Ten wynik przede wszystkim zależy od zmniejszenia liczby hospitalizacji pacjentów z niewydolnością serca.

W wyniku leczenia losartanem w dawce 150 mg ryzyko niewydolności serca zmniejszyło się o 13,5% (p = 0,025, 95% PU 0,76–0,98) w porównaniu z leczeniem losartanem w dawce 50 mg. Nie zaobserwowano istotnych różnic między grupami leczenia losartanem pod względem śmiertelności.

Niewydolność nerek, hipotensja tętnicza, hiperkaliemia występowały częściej w grupie pacjentów przyjmujących losartan w dawce 150 mg niż u pacjentów przyjmujących losartan w dawce 50 mg.

Badania ELITE I i ELITE II

Badania ELITE przeprowadzono przez 48 tygodni z udziałem 722 pacjentów z niewydolnością serca klasy II–IV według klasyfikacji Nowojorskiej Asocjacji Kardiologicznej (NYHA). Nie stwierdzono różnicy między pacjentami przyjmującymi losartan a pacjentami przyjmującymi kaptopril w stosunku pierwotnego punktu końcowego długotrwałych zmian funkcji nerek.

Obserwacje w badaniach ELITE I dotyczące tego, że stosowanie losartanu w porównaniu z kaptoprilem zmniejsza ryzyko śmiertelności, nie zostały potwierdzone w kolejnych badaniach ELITE II, jak opisano poniżej.

W badaniu ELITE II porównano działanie losartanu w dawce 50 mg raz dziennie (początkowa dawka 12,5 mg, zwiększenie dawki do 25 mg, następnie 50 mg raz dziennie) z działaniem kaptoprilu w dawce 50 mg raz dziennie (początkowa dawka 12,5 mg, zwiększenie dawki do 25 mg, następnie 50 mg trzy razy dziennie). Pierwotnym punktem końcowym tego badania prospektywnego była śmiertelność z różnych przyczyn.

W badaniu z udziałem 3152 pacjentów z niewydolnością serca klasy II–IV według klasyfikacji Nowojorskiej Asocjacji Kardiologicznej (NYHA) z okresem obserwacji średnio 1,5 roku określano stopień śmiertelności przy stosowaniu losartanu i kaptoprilu.

W obu badaniach klinicznych (nie placebo-kontrolowanych) u pacjentów z niewydolnością serca tolerancja losartanu była wyższa niż kaptoprilu, co wyznaczało się istotnie niższą częstością odstawienia terapii z powodu działań niepożądanych.

Podczas przeprowadzania badań ELITE II obserwowano zwiększoną śmiertelność w niewielkiej podgrupie pacjentów (22% całkowitej liczby pacjentów z niewydolnością serca), którzy przyjmowali beta-blokery na poziomie wyjściowym.

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS)

Dwa duże randomizowane kontrolowane badania ONTARGET (Obecne międzynarodowe badanie stosowania telmisartanu jako monoterapii i terapii skojarzonej z ramiprilem) i VA NEPHRON-D (Badanie nefropatii cukrzycowej przeprowadzone przez Departament USA ds. weteranów) badały stosowanie kombinacji inhibitora ACE z blokerem receptorów angiotensyny II.

ONTARGET – badanie przeprowadzone z udziałem pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi lub mózgowo-naczyniowymi w wywiadzie lub z cukrzycą typu II towarzyszącą oznakom uszkodzenia narządów docelowych. VA NEPHRON-D – badanie przeprowadzone z udziałem pacjentów z cukrzycą typu II lub nefropatią cukrzycową.

Te badania nie wykazały istotnego korzystnego wpływu na nerki i/lub układ sercowo-naczyniowy oraz zmniejszenia śmiertelności, jednocześnie obserwowano zwiększone ryzyko hiperkaliemii, ostrego uszkodzenia nerek i/lub hipotensji tętniczej w porównaniu z monoterapią. Ze względu na analogiczne właściwości farmakodynamiczne, te wyniki mogą również dotyczyć innych inhibitorów ACE i blokerów receptorów angiotensyny II.

W związku z tym inhibitory ACE i blokery receptorów angiotensyny II nie powinny być stosowane jednocześnie pacjentom z nefropatią cukrzycową.

Badanie ALTITUDE (Badanie aliskirenu u cukrzycy typu II z zastosowaniem punktów końcowych związanych z chorobami sercowo-naczyniowymi i nerkowymi) – badanie mające na celu sprawdzenie korzyści dodania aliskirenu do standardowej terapii inhibitorami ACE lub blokerami receptorów angiotensyny II u pacjentów z cukrzycą typu II i przewlekłymi chorobami nerek lub układu sercowo-naczyniowego, lub obiema patologiami. Badanie zostało przerwane przedwcześnie z powodu zwiększonego ryzyka niekorzystnych wyników. Śmiertelność z powodu chorób sercowo-naczyniowych i udarów mózgu w grupie aliskirenu była wyższa niż w grupie placebo, a wskazane działania niepożądane i poważne działania niepożądane (hiperkaliemia, hipotensja tętnicza i zaburzenia funkcji nerek) występowały częściej w grupie aliskirenu niż w grupie placebo.

Nadciśnienie tętnicze u dzieci

Efekt antyhipertensyjny losartanu został ustalony w badaniu klinicznym z udziałem 177 pacjentów dziecięcych z nadciśnieniem tętniczym w wieku od 6 do 16 lat z masą ciała > 20 kg i szybkością filtracji kłębuszkowej > 30 ml/min/1,73 m². Pacjenci z masą ciała od > 20 kg do < 50 kg otrzymywali 2,5, 25 lub 50 mg losartanu dziennie, a pacjenci z masą ciała > 50 kg otrzymywali 5, 50 lub 100 mg losartanu dziennie. Na końcu trzech tygodni przyjmowanie losartanu raz dziennie zmniejszało ciśnienie tętnicze zależnie od dawki.

Ogólnie obserwowano zależność od dawki. Związek „dawka – reakcja” był bardzo wyraźny w grupie niskich dawek w porównaniu z grupą średnich dawek (okres I: –6,22 mm Hg wobec –11,65 mm Hg), ale był osłabiony przy porównaniu grupy średnich dawek z grupą wysokich dawek (okres I: –11,65 mm Hg wobec –12,21 mm Hg). Najniższe badane dawki 2,5 mg i 5 mg, odpowiadające średniej dawce dobowej 0,07 mg/kg, nie wykazały stabilnej skuteczności antyhipertensyjnej.

Te wyniki zostały potwierdzone w okresie II badania, gdy pacjentów losowano do kontynuowania przyjmowania losartanu lub placebo po trzech tygodniach leczenia. Różnica w zwiększeniu ciśnienia tętniczego w porównaniu z placebo była największa w grupie średnich dawek (6,70 mm Hg średnich dawek wobec 5,38 mm Hg wysokich dawek). Zwiększenie minimalnego ciśnienia tętniczego rozkurczowego było takie samo u pacjentów przyjmujących placebo i u tych, którzy kontynuowali przyjmowanie losartanu w najniższej dawce w każdej grupie, co ponownie świadczy o tym, że najniższa dawka w każdej grupie nie miała istotnego efektu antyhipertensyjnego.

Długoterminowy wpływ losartanu na wzrost, dojrzewanie płciowe i ogólny rozwój nie został zbadany. Długoterminowa skuteczność terapii antyhipertensyjnej losartanem w dzieciństwie pod względem zmniejszenia zachorowalności i śmiertelności z powodu chorób sercowo-naczyniowych również nie została ustalona.

U dzieci z nadciśnieniem (N = 60) i normotensją (N = 246) z proteinurią wpływ losartanu na proteinurię oceniano w 12-tygodniowym badaniu klinicznym z placebo i aktywnym kontrolowaniem (amlodypina). Proteinurię określano jako stosunek białko/kreatynina w moczu ≥ 0,3. Pacjentów z nadciśnieniem (w wieku od 6 do 18 lat) losowano do przyjmowania losartanu (n = 30). Pacjentów z normalnym ciśnieniem (w wieku od 1 do 18 lat) losowano do przyjmowania losartanu (n = 122) lub placebo (n = 124). Losartan przepisywano w dawkach od 0,7 mg/kg do 1,4 mg/kg (do maksymalnej dawki 100 mg/dobę). Amlodypinę stosowano w dawkach od 0,05 mg/kg do 0,2 mg/kg (do maksymalnej dawki 5 mg na dobę).

Ogólnie po 12 tygodniach leczenia u pacjentów przyjmujących losartan obserwowano statystycznie istotne zmniejszenie proteinurii w porównaniu z poziomem wyjściowym o 36% w porównaniu ze wzrostem o 1% w grupie placebo/amlodypiny (p ≤ 0,001). U pacjentów z nadciśnieniem przyjmujących losartan obserwowano zmniejszenie wyjściowej proteinurii o –41,5% (95% PU –29,9; –51,1) wobec +2,4% (95% PU –22,2; 14,1) w grupie amlodypiny. Zmniejszenie zarówno ciśnienia tętniczego skurczowego, jak i rozkurczowego było większe w grupie losartanu (–5,5/–3,8 mm Hg) w porównaniu z grupą amlodypiny (–0,1/+0,8 mm Hg). U dzieci z normalnym ciśnieniem tętniczym obserwowano niewielkie zmniejszenie ciśnienia tętniczego w grupie losartanu (–3,7/–3,4 mm Hg) w porównaniu z placebo. Nie zaobserwowano istotnej korelacji między zmniejszeniem proteinurii a ciśnieniem tętniczym, jednak możliwe, że zmniejszenie ciśnienia tętniczego częściowo odpowiadało za zmniejszenie proteinurii w grupie przyjmującej losartan.

Długoterminowe efekty losartanu u dzieci z proteinurią badano przez okres do 3 lat w otwartej fazie dodatkowego leczenia tego samego badania, w którym brali udział wszyscy pacjenci, którzy ukończyli 12-tygodniowe badanie podstawowe. Ogółem 268 pacjentów zostało zakwalifikowanych do fazy otwartej dodatkowego leczenia; ponownie losowano ich do dwóch grup: do otrzymywania losartanu (N = 134) lub enalaprylu (N = 134), a 109 pacjentów pozostawało pod dalszą obserwacją ≥ 3 lata (z góry ustalony punkt zakończenia: > 100 pacjentów, którzy ukończyli 3-letnią dalszą obserwację w okresie dodatkowego leczenia). Zakresy dawek losartanu i enalaprylu, przepisane według uznania badacza, wynosiły odpowiednio 0,30–4,42 mg/kg/dobę i 0,02–1,13 mg/kg/dobę. Maksymalne dawki dobowe 50 mg dla masy ciała < 50 kg i 100 mg dla masy ciała > 50 kg nie zostały przekroczone dla większości pacjentów w fazie dodatkowego leczenia badania.

Zatem wyniki dodatkowego leczenia przeprowadzonego w celu badania bezpieczeństwa wykazały, że losartan był dobrze tolerowany i powodował stałe zmniejszenie proteinurii bez zauważalnej zmiany szybkości filtracji kłębuszkowej (eGFR) przez 3 lata. U pacjentów z normotensją (n = 205) enalapryl miał większy efekt na proteinurię [–33,0% (95% PU –47,2; –15,0) wobec –16,6% (95% PU –34,9; 6,8)] i na eGFR [9,4 (95% PU 0,4; 18,4) wobec –4,0 (95% PU –13,1; 5,0) ml/min/1,73 m²]. U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym (n = 49) losartan miał większy efekt na proteinurię [–44,5% (95% PU –64,8; –12,4) wobec –39,5% (95% PU –62,5; –2,2)] i eGFR [18,9 (95% PU 5,2; 32,5) wobec –13,4 (95% PU –27,3; 0,6) ml/min/1,73 m²].

Przeprowadzono otwarte badanie kliniczne w celu ustalenia optymalnej dawki w celu zbadania bezpieczeństwa i skuteczności losartanu u dzieci w wieku od 6 miesięcy do 6 lat z nadciśnieniem tętniczym. 101 pacjentów zostało losowo przydzielonych do otrzymania jednej z trzech różnych początkowych dawek losartanu w trybie otwartym: niska dawka 0,1 mg/kg/dobę (N = 33), średnia dawka 0,3 mg/kg/dobę (N = 34) lub wysoka dawka 0,7 mg/kg/dobę (N = 34). Spośród nich 27 było w wieku 6–23 miesięcy. Badany lek był dozowany do następnego poziomu dawki w tygodniach 3, 6 i 9 u pacjentów, którzy nie osiągnęli docelowej wartości ciśnienia tętniczego i którzy nie otrzymali jeszcze maksymalnej dawki losartanu (1,4 mg/kg/dobę, ale nie więcej niż 100 mg/dobę).

Spośród 99 pacjentów przyjmujących badany lek, 90 (90,9%) pacjentów kontynuowało udział w badaniu dodatkowego leczenia z wizytami dalszej obserwacji co 3 miesiące. Średnia długość terapii wynosiła 264 dni.

Podsumowując, średnie zmniejszenie ciśnienia tętniczego w porównaniu z poziomem wyjściowym było podobne we wszystkich grupach leczenia (zmiana ciśnienia tętniczego skurczowego (SKT) w porównaniu z poziomem wyjściowym do tygodnia 3 wynosiła –7,3, –7,6 i –6,7 mm Hg w grupach niskiej, średniej i wysokiej dawki odpowiednio; zmniejszenie ciśnienia tętniczego rozkurczowego (DKT) od poziomu wyjściowego do 3. tygodnia wynosiło –8,2, –5,1 i –6,7 mm Hg w grupach niskiej, średniej i wysokiej dawki odpowiednio); jednak nie obserwowano statystycznie istotnej odpowiedzi zależnej od dawki SKT i DKT.

Losartan w dawkach do 1,4 mg/kg ogólnie był dobrze tolerowany przez dzieci z nadciśnieniem tętniczym w wieku od 6 miesięcy do 6 lat po 12 tygodniach leczenia. Ogólny profil bezpieczeństwa był porównywalny w grupach leczenia.

Farmakokinetyka.

Absorpcja

Po doustnym przyjęciu losartan jest dobrze wchłaniany i podlega metabolizmowi pierwszego przejścia z tworzeniem się aktywnego metabolitu kwasu karboksylowego i nieaktywnych metabolitów. Biologiczna dostępność tabletów losartanu wynosi około 33%. Średnie maksymalne stężenia losartanu i jego aktywnego metabolitu osiągane są odpowiednio po 1 godzinie i 3–4 godzinach.

Rozkład

Ponad 99% losartanu i jego aktywnego metabolitu wiąże się z białkami osocza, głównie z albuminą. Objętość rozkładu losartanu wynosi 34 l.

Biotransformacja

Około 14% losartanu po wewnątrzżylowym podaniu lub doustnym stosowaniu przekształca się w aktywny metabolit. Po wewnątrzżylowym i doustnym podaniu losartanu potasu znaczonego 14C, radioaktywność w krążącym osoczu krwi jest zazwyczaj charakteryzowana przez losartan i jego metabolit. Minimalna konwersja losartanu do jego aktywnego metabolitu obserwowana była w około 1% przypadków.

Oprócz aktywnego metabolitu powstają również nieaktywne metabolity.

Wydalanie

Oczyszczanie osocza losartanu i jego aktywnego metabolitu wynosi odpowiednio 600 ml/min i 50 ml/min. Oczyszczanie nerkowe losartanu i jego aktywnego metabolitu wynosi odpowiednio około 74 ml/min i 26 ml/min. Gdy losartan stosuje się doustnie, około 4% dawki wydala się w niezmienionej formie z moczem i około 6% dawki wydala się z moczem w formie aktywnego metabolitu. Właściwości farmakokinetyczne losartanu i jego aktywnego metabolitu są liniowe przy doustnych dawkach losartanu potasu do 200 mg.

Po doustnym podaniu stężenia losartanu i jego aktywnego metabolitu w osoczu krwi zmniejszają się wieloekspotencjalnie z końcowym okresem półtrwania odpowiednio około 2 godziny i 6–9 godzin. Przy dawce 100 mg podawanej raz dziennie, losartan i jego aktywny metabolit nie gromadzą się w osoczu krwi w istotnej ilości.

Losartan i jego metabolity wydzielane są zarówno z żółcią, jak i z moczem. Po doustnym podaniu/wewnątrzżylowym podaniu 14C-oznaczonego losartanu około 35%/43% radioaktywnie oznaczonego leku wykryto w moczu i 58%/50% w kale.

Osobne grupy pacjentów

Stężenia losartanu i jego aktywnego metabolitu w osoczu krwi pacjentów w wieku podeszłym z nadciśnieniem tętniczym istotnie nie różnią się od tych u młodszych pacjentów z nadciśnieniem tętniczym.

Stężenia losartanu w osoczu krwi były 2 razy wyższe u kobiet z nadciśnieniem tętniczym w porównaniu z mężczyznami, podczas gdy stężenia aktywnego metabolitu w osoczu krwi u mężczyzn i kobiet istotnie się nie różniły.

Po doustnym przyjęciu u pacjentów z łagodnym i umiarkowanym alkoholowym marskością wątroby stężenia losartanu i jego aktywnego metabolitu w osoczu krwi były odpowiednio 5 i 1,7 razy wyższe niż u młodych mężczyzn ochotników.

Stężenia losartanu w osoczu krwi u pacjentów z klirensem kreatyniny powyżej 10 ml/min nie różnią się od tych u osób z niezmienioną funkcją nerek. W porównaniu pole pod krzywą „stężenie-czas” (AUC) u pacjentów z normalną funkcją nerek AUC losartanu było około 2 razy większe niż u pacjentów poddawanych hemodializie.

Stężenia aktywnego metabolitu w osoczu krwi nie zmieniają się u pacjentów z zaburzoną funkcją nerek lub u chorych poddawanych hemodializie.

Losartan i jego aktywny metabolit nie mogą być usuwane za pomocą hemodializy.

Farmakokinetyka u dzieci

Farmakokinetykę losartanu badano u 50 dzieci z nadciśnieniem tętniczym w wieku od 1 miesiąca do 16 lat po doustnym podaniu raz dziennie w dawkach od 0,54 do 0,77 mg/kg (średnie dawki).

Wyniki wykazały, że aktywny metabolit losartanu powstaje u pacjentów wszystkich grup wiekowych. Wyniki wskazują na przybliżone analogiczne parametry farmakokinetyczne losartanu po doustnym podaniu u noworodków i dzieci przedszkolnych i szkolnych.

Parametry farmakokinetyczne metabolitu różniły się bardziej w zależności od grupy wiekowej. W porównaniu dzieci przedszkolnych i nastolatków te różnice były statystycznie istotne. Ekspozycja u noworodków i dzieci do 2 lat była porównywalnie wysoka.

Charakterystyki kliniczne.

Wskazania.

Leczenie nadciśnienia tętniczego u dorosłych, a także u dzieci od 6. roku życia.
Leczenie choroby nerek u dorosłych pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i cukrzycą typu II oraz z białkomoczem ≥ 0,5 g/dobę – jako część terapii przeciw nadciśnieniu.
Leczenie przewlekłej niewydolności serca (u pacjentów od 60. roku życia), gdy stosowanie inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę (ACE) jest niemożliwe z powodu nietolerancji, szczególnie kaszlu, lub jest przeciwwskazane. Pacjentów z niewydolnością serca, których stan ustabilizował się podczas leczenia inhibitorem ACE, nie należy przechodzić na leczenie losartanem. U pacjenta frakcja wyrzutowa lewej komory powinna wynosić ≤ 40%, stan musi być klinicznie stabilny, a pacjent powinien przestrzegać ustalonego trybu leczenia przewlekłej niewydolności serca.
Obniżenie ryzyka rozwoju udaru mózgu u dorosłych pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i hipertrofią lewej komory potwierdzoną dokumentacyjnie za pomocą EKG.

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość na losartan lub którykolwiek inny składnik preparatu.

Ciężarne lub kobiety planujące zajść w ciążę (patrz sekcja „Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią”). Ciężkie zaburzenia funkcji wątroby. Jednoczesne stosowanie z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami funkcji nerek (eGFR <60 ml/min/1,73 m²) (patrz sekcje „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”, „Współdziałanie z innymi lekami i inne formy oddziaływania”).

Współdziałanie z innymi lekami i inne formy oddziaływania.

Inne leki przeciw nadciśnieniu mogą nasilać działanie hipotensyjne losartanu. Do innych leków, które mogą powodować hipotensję tętniczą, należą trójcykliczne leki przeciwdrgawkowe, leki przeciwpsychotyczne, baklofen, amifostyna. Głównym lub ubocznym skutkiem jednoczesnego stosowania tych leków z lekami hipotensyjnymi może być zwiększone ryzyko wystąpienia hipotensji tętniczej. Losartan jest metabolizowany głównie przy udziale układu cytochromu P450 (CYP) 2C9 z powstawaniem aktywnego metabolitu kwasu karboksylowego. W badaniach klinicznych stwierdzono, że flukenazol (inhibitor CYP2C9) obniża ekspozycję na aktywny metabolit o około 50%. Stwierdzono, że jednoczesne stosowanie losartanu i ryfampicyny (induktora enzymów metabolizujących) prowadzi do obniżenia stężenia aktywnego metabolitu w osoczu o 40%. Kliniczne znaczenie tego efektu jest nieznane. Nie stwierdzono różnic w ekspozycji przy jednoczesnym stosowaniu losartanu i flawastatyny (słaby inhibitor CYP2C9). Podobnie jak przy stosowaniu innych leków blokujących angiotensynę II lub jej działanie, jednoczesne stosowanie leków zatrzymujących potas w organizmie (np. moczopędnych zatrzymujących potas: spironolakton, triamteren, amilorid) lub mogących podnosić poziom potasu (takich jak heparyna, leki zawierające trimetopryminę), a także suplementów diety zawierających potas lub zastępców soli z potasem, może prowadzić do podwyższenia stężenia potasu w surowicy krwi. Jednoczesne stosowanie takich środków nie jest zalecane. O odwracalnym podwyższeniu stężenia litu w surowicy krwi i wystąpieniu objawów toksycznych meldowano przy jednoczesnym stosowaniu litu z inhibitorami ACE. Takie objawy meldowano również bardzo rzadko przy stosowaniu antagonistów receptora angiotensyny II. Jednoczesne leczenie lekami zawierającymi lit i losartanem należy prowadzić z ostrożnością. Jeżeli stosowanie takiej kombinacji uznaje się za konieczne, zaleca się kontrolowanie stężenia litu w surowicy krwi w trakcie leczenia kombinowanego.

Przy jednoczesnym stosowaniu antagonistów receptora angiotensyny II i niesteroidowych leków przeciwzapalnych (np. selektywnych inhibitorów cyklooksygenazy-2 (COX-2), kwasu acetylosalicylowego w dawkach wywierających działanie przeciwzapalne, nieselektywnych NLPZ) może osłabnąć działanie przeciw nadciśnieniu. Jednoczesne stosowanie antagonistów angiotensyny II lub moczopędnych z NLPZ może prowadzić do zwiększenia ryzyka pogorszenia funkcji nerek, w tym możliwego rozwoju ostrej niewydolności nerek, a także do podwyższenia stężenia potasu w surowicy krwi, szczególnie u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami funkcji nerek. Taką kombinację należy przepisywać z ostrożnością, szczególnie osobom starszym. Pacjentom należy zapewnić odpowiednie nawodnienie, a także należy rozważyć monitorowanie funkcji nerek po rozpoczęciu jednoczesnego stosowania leków oraz okresowo w trakcie leczenia.

Badania wykazały, że w wyniku podwójnej blokady układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS) przy współistniejącym stosowaniu inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu, zwiększa się ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, takich jak hipotensja tętnicza, hiperkaliemia i zmiany funkcji nerek, w tym ostra niewydolność nerek, w porównaniu ze stosowaniem jednego leku działającego na układ renina-angiotensyna-aldosteron (patrz sekcje „Przeciwwskazania”, „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Sok grejpfrutowy zawiera składniki hamujące enzymy CYP450 i może obniżać stężenie aktywnego metabolitu losartanu, co prowadzi do zmniejszenia efektu terapeutycznego. Podczas przyjmowania tabletek losartanu należy unikać spożycia soku grejpfrutowego.

Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności.

Obrzęk naczynioruchowy

Może dojść do wystąpienia obrzęku naczynioruchowego. Należy często monitorować stan pacjentów z wywiadem obrzęku naczynioruchowego (obrzęki twarzy, warg, gardła i/lub języka).

Hipotensja tętnicza i zaburzenia wodno-elektrolitowe

Objawowa hipotensja tętnicza, szczególnie po podaniu pierwszej dawki leku lub po zwiększeniu dawki, może wystąpić u pacjentów z obniżoną objętością wewnątrzżylową lub niedoborem sodu spowodowanym stosowaniem silnych diuretyków, dietą ubogą w sól, biegunką lub wymiotami. Takie stany wymagają korekty przed rozpoczęciem leczenia Loristą® lub obniżenia dawki początkowej leku. Takie same zalecenia dotyczą dzieci w wieku od 6 do 18 lat.

Zaburzenia elektrolitowe

Zaburzenia elektrolitowe często występują u pacjentów z zaburzeniem funkcji nerek (z cukrzycą lub bez), co należy brać pod uwagę. W badaniu klinicznym z udziałem chorych na cukrzycę typu II i z nefropatią częstość wystąpienia hiperkaliemii była większa przy leczeniu losartanem w porównaniu z grupą placebo. Dlatego należy często kontrolować stężenie potasu we krwi i wartości klirensu kreatyniny, szczególnie u pacjentów z niewydolnością serca i klirens kreatyniny 30–50 ml/min.

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania losartanu z diuretykami zatrzymującymi potas, suplementami zawierającymi potas, zamiennikami soli zawierającymi potas lub innymi lekami, które mogą zwiększać stężenie potasu w surowicy (np. lekami zawierającymi trimetoprim).

Obrzęk jelitowy naczynioruchowy

Zgłaszano przypadki obrzęku jelitowego naczynioruchowego u pacjentów przyjmujących antagonistów receptora angiotensyny II, w tym losartan (patrz sekcja „Efekty niepożądane”). U tych pacjentów obserwowano objawy takie jak ból brzucha, nudności, wymioty i biegunkę. Objawy ustępują po zaprzestaniu przyjmowania antagonistów receptora angiotensyny II. Jeśli u pacjenta zostanie rozpoznany obrzęk jelitowy naczynioruchowy, należy przerwać stosowanie leku i rozpocząć odpowiedni monitoring aż do całkowitego ustąpienia objawów.

Zaburzenia funkcji wątroby

Na podstawie danych farmakokinetycznych wskazujących na istotne zwiększenie stężenia losartanu we krwi pacjentów z marskością wątroby, należy rozważyć obniżenie dawki u pacjentów z wywiadem zaburzeń funkcji wątroby. Brak doświadczenia terapeutycznego w stosowaniu losartanu u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami funkcji wątroby, dlatego losartan nie powinien być stosowany u tych pacjentów.

Losartan nie jest zalecany do stosowania u dzieci z zaburzeniami funkcji wątroby.

Zaburzenia funkcji nerek

Zgłaszano przypadki zmian funkcji nerek, w tym niewydolności nerek, związane z hamowaniem układu renina-angiotensyna (szczególnie u pacjentów z uzależnieniem funkcji nerek od układu renina-angiotensyna-aldosteron, tj. pacjentów z ciężką niewydolnością serca lub już istniejącymi zaburzeniami funkcji nerek).

Leki wpływające na układ renina-angiotensyna-aldosteron mogą powodować wzrost stężenia mocznika we krwi i kreatyniny w surowicy u chorych z dwustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy jednej nerki. Te zmiany funkcji nerek mogą być odwracalne po zaprzestaniu leczenia. Losartan należy stosować z ostrożnością u pacjentów z dwustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy jednej nerki.

Stosowanie u dzieci z zaburzeniami funkcji nerek

Losartan nie jest zalecany do stosowania u dzieci z szybkością filtracji kłębuszkowej < 30 ml/min/1,73 m², ponieważ brak jest odpowiednich danych dotyczących stosowania.

W trakcie stosowania losartanu należy regularnie kontrolować funkcję nerek, ponieważ możliwe jest jej pogorszenie. Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy losartan stosuje się w obecności innych stanów patologicznych (gorączka, odwodnienie), które mogą wpływać na funkcję nerek.

Jednoczesne stosowanie losartanu i inhibitorów ACE pogarsza funkcję nerek, dlatego ta kombinacja nie jest zalecana.

Przeszczepienie nerki

Brak doświadczenia w zakresie bezpieczeństwa stosowania leku u pacjentów, u których niedawno przeprowadzono przeszczepienie nerki.

Pierwotny hiperaldosteronizm

U pacjentów z pierwotnym hiperaldosteronizmem zazwyczaj nie obserwuje się efektu przy stosowaniu leków przeciwciśnieniowych działających poprzez hamowanie układu renina-angiotensyna. Dlatego Lorista® nie jest zalecana dla tej grupy pacjentów.

Choroby tętnic wieńcowych i choroby naczyniowe mózgu

Jak przy stosowaniu innych leków przeciwciśnieniowych, nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego u pacjentów z chorobą niedokrwienną tętnic wieńcowych i chorobami naczyniowymi mózgu może prowadzić do rozwoju zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu.

Niewydolność serca

Jak przy stosowaniu innych leków wpływających na układ renina-angiotensyna-aldosteron, u pacjentów z niewydolnością serca z zaburzeniem funkcji nerek lub bez istnieje ryzyko rozwoju ciężkiej hipotensji tętniczej i (często ostrego) zaburzenia funkcji nerek.

Brak wystarczającego doświadczenia terapeutycznego w stosowaniu losartanu u pacjentów z niewydolnością serca i współistniejącym ciężkim zaburzeniem funkcji nerek, u pacjentów z ciężką niewydolnością serca (klasa IV wg klasyfikacji NYHA), a także u pacjentów z niewydolnością serca i symptomatyczną, zagrażającą życiu arytmią serca. Dlatego losartan należy stosować z ostrożnością u tej grupy pacjentów. Należy ostrożnie stosować jednoczesną kombinację losartanu z β-blokerami.

Zwężenie zastawek aortalnej i mitralnej, obturacyjna kardiomiopatia przerostowa

Jak przy stosowaniu innych leków rozszerzających naczynia, lek należy przepisywać z dużą ostrożnością pacjentom ze zwężeniem zastawki aortalnej lub mitralnej lub obturacyjną kardiomiopatią przerostową.

Ciąża

Nie należy rozpoczynać stosowania antagonistów receptora angiotensyny II w czasie ciąży. O ile nie uznaje się kontynuacji terapii ARA II za konieczną, pacjentkom planującym zajście w ciążę należy przepisać alternatywną terapię przeciwciśnieniową o ustalonym profilu bezpieczeństwa w czasie ciąży. Jeśli potwierdzi się ciążę, leczenie ARA II należy natychmiast przerwać i w razie potrzeby rozpocząć alternatywne leczenie.

Inne ostrzeżenia i środki ostrożności

Jak ustalono w przypadku inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę, losartan i inne antagoniści angiotensyny są mniej skuteczne w obniżaniu ciśnienia tętniczego u pacjentów rasy czarnoskórej niż u innych pacjentów, być może z powodu niskiej aktywności reniny w tej grupie pacjentów z nadciśnieniem tętniczym.

Specjalna informacja o niektórych substancjach pomocniczych

Lorista® zawiera laktozę. Pacjentom z rzadkimi dziedzicznymi postaciami nietolerancji galaktozy, niedoborem laktazy Lapp lub zaburzeniem wchłaniania glukozy-galaktozy nie należy podawać tego leku.

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS)

W przypadku jednoczesnego stosowania aliskiren i antagonistów receptora angiotensyny II lub inhibitorów ACE zwiększa się ryzyko hipotensji tętniczej, hiperkaliemii i zaburzeń funkcji nerek, w tym ostrej niewydolności nerek. W związku z podwójną blokadą układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS) jednoczesne stosowanie aliskiren i antagonistów receptora angiotensyny II lub inhibitorów ACE nie jest zalecane (patrz sekcja „ Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”). W przypadku konieczności podwójnej blokady RAAS należy dokładnie kontrolować funkcję nerek, poziom elektrolitów we krwi i ciśnienie tętnicze. Nie należy jednoczesnie stosować antagonistów receptora angiotensyny II i inhibitorów ACE pacjentom z cukrzycą.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża

Lek jest przeciwwskazany do stosowania u kobiet w ciąży lub u kobiet planujących zajście w ciążę. Jeśli w trakcie leczenia potwierdzi się ciążę, należy natychmiast przerwać stosowanie leku i zastąpić go innym lekiem dozwolonym w ciąży.

Dane epidemiologiczne dotyczące ryzyka działania teratogennego wynikającego ze stosowania inhibitorów ACE w I trymestrze ciąży nie są przekonujące, jednak nie można wykluczyć niewielkiego wzrostu ryzyka. Ponieważ brak kontrolowanych danych epidemiologicznych dotyczących ryzyka stosowania antagonistów receptora angiotensyny II (ARA II), podobne ryzyka mogą istnieć również dla tej klasy leków. O ile nie uznaje się kontynuacji terapii ARA II za konieczną, pacjentkom planującym zajście w ciążę należy przepisać alternatywną terapię przeciwciśnieniową o ustalonym profilu bezpieczeństwa w czasie ciąży. Jeśli potwierdzi się ciążę, leczenie ARA II należy natychmiast przerwać i w razie potrzeby rozpocząć alternatywne leczenie. Wiadomo, że stosowanie ARA II w II i III trymestrze ciąży powoduje wystąpienie objawów fetotoksycznych (obniżenie funkcji nerek, oligohydramnios, opóźnienie kostnienia kości czaszki) i objawów toksyczności noworodkowej (niewydolność nerek, hipotensja tętnicza, hiperkaliemia).

Jeśli ARA II były stosowane w II trymestrze ciąży, zaleca się wykonanie badania ultrasonograficznego w celu oceny funkcji nerek i stanu kości czaszki.

Stan noworodków matek, które stosowały ARA II, należy często kontrolować pod kątem rozwoju hipotensji tętniczej.

Okres karmienia piersią

Ze względu na brak jakiejkolwiek informacji dotyczącej stosowania losartanu w okresie karmienia piersią, nie zaleca się stosowania losartanu. Wskazane jest stosowanie leków alternatywnych o lepiej ustalonym profilu bezpieczeństwa w okresie karmienia piersią, szczególnie przy karmieniu noworodków lub wcześniaków.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi urządzeń.

Nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu leku na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi urządzeń mechanicznych. Należy jednak pamiętać o możliwości wystąpienia takich efektów niepożądanych, jak zawroty głowy i senność, szczególnie na początku leczenia i przy zwiększaniu dawki leku.

Sposób stosowania i dawki

Tabletki z losartanem należy popijać szklanką wody.

Stosowanie leku nie zależy od przyjmowania posiłków.

Hipertensja tętnicza

Zwykle dawka początkowa i utrzymania dla większości pacjentów wynosi 50 mg leku 1 raz dziennie (1 tabletka Lorista® 50 mg). Maksymalny efekt przeciwciśnieniowy osiąga się po 3–6 tygodniach od rozpoczęcia leczenia. U niektórych pacjentów korzystne może okazać się zwiększenie dawki leku do 100 mg 1 raz dziennie (rano).

Loristę® można stosować w połączeniu z innymi lekami przeciwciśnieniowymi, szczególnie z diuretykami (np. hydrochlorotiazydem).

Pacjenci z hipertensją tętniczą i cukrzycą typu II z proteinurią ≥ 0,5 g/dobę

Zwykle dawka początkowa wynosi 50 mg (1 tabletka Lorista®) 1 raz dziennie. Dawkę można zwiększyć do 100 mg 1 raz dziennie, w zależności od wartości ciśnienia tętniczego po 1 miesiącu od rozpoczęcia leczenia. Loristę® można stosować z innymi lekami przeciwciśnieniowymi (np. diuretykami, blokerami kanałów wapniowych, blokerami α- lub β-adrenergicznymi i lekami o działaniu centralnym), a także z insuliną i innymi szeroko stosowanymi lekami hipoglikemicznymi (np. pochodnymi sulfonylomocznika, glitazonami i inhibitorami glukozydazy).

Niewydolność serca

Zwykle dawka początkowa Lorista® u pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca wynosi 12,5 mg 1 raz dziennie. Zwykle dawkę należy stopniowo zwiększać w odstępach tygodniowych (a mianowicie: 12,5 mg dziennie, 25 mg dziennie, 50 mg dziennie) do typowej dawki utrzymania 50 mg (1 tabletka Lorista®) 1 raz dziennie, w zależności od indywidualnej tolerancji.

Zmniejszenie ryzyka wystąpienia udaru mózgu u pacjentów z hipertensją tętniczą i potwierdzoną dokumentacyjnie hipertrofią lewej komory (na podstawie EKG)

Zwykle dawka początkowa wynosi 50 mg losartanu (1 tabletka Lorista® 50 mg) 1 raz dziennie. W zależności od zmian poziomu ciśnienia tętniczego przed leczeniem należy rozważyć dodanie hydrochlorotiazydu w niskiej dawce i/lub zwiększenie dawki Lorista® do 100 mg 1 raz dziennie.

Osobne grupy pacjentów

Stosowanie u pacjentów ze zmniejszoną objętością krwi krążącej

U pacjentów ze zmniejszoną objętością krwi krążącej (np. w wyniku leczenia wysokimi dawkami diuretyków) leczenie należy rozpocząć od dawki 25 mg 1 raz dziennie.

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek i u pacjentów poddawanych hemodializie

Przy przepisywaniu Lorista® pacjentom z zaburzeniami funkcji nerek oraz pacjentom poddawanym hemodializie nie jest konieczna korekta dawki początkowej.

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby

U pacjentów z wywiadem zaburzeń funkcji wątroby należy rozważyć przepisanie leku w niższej dawce. Brak doświadczenia w leczeniu pacjentów z ciężkimi zaburzeniami funkcji wątroby, dlatego losartan jest przeciwwskazany u tej grupy pacjentów.

Populacja pediatryczna

Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania u dzieci w wieku od 6 miesięcy do 6 lat nie zostały ustalone. Dane dostępne są w sekcji „Właściwości farmakologiczne”, jednak nie można podać zaleceń dotyczących dawkowania dla tej grupy pacjentów.

Pacjenci w wieku od 6 do 18 lat. U dzieci, które potrafią połykać tabletki i których masa ciała wynosi więcej niż 20 kg i mniej niż 50 kg, zalecana dawka wynosi 25 mg 1 raz dziennie. W wyjątkowych przypadkach dawkę można zwiększyć do maksymalnej – 50 mg 1 raz dziennie. Dawkę należy dostosować w zależności od wpływu na poziom ciśnienia tętniczego. U pacjentów z masą ciała powyżej 50 kg typowa dawka wynosi 50 mg 1 raz dziennie. W wyjątkowych przypadkach dawkę można zwiększyć do maksymalnej – 100 mg 1 raz dziennie. Stosowania dawek przekraczających 1,4 mg/kg (lub więcej niż 100 mg) dziennie u dzieci nie badano.

Losartan nie jest zalecany do stosowania u dzieci poniżej 6 roku życia, ponieważ dane dotyczące stosowania leku w tej grupie pacjentów są ograniczone.

Leku nie zaleca się stosować dzieciom z szybkością filtracji kłębuszkowej < 30 ml/min/1,73 m², ponieważ brak jest odpowiednich danych dotyczących stosowania.

Losartan nie jest również zalecany do stosowania u dzieci z zaburzeniami funkcji wątroby.

Stosowanie u pacjentów w wieku podeszłym

Zwykle nie ma potrzeby korekty dawki początkowej u pacjentów w wieku podeszłym, jednak należy wziąć pod uwagę możliwość przepisania dawki początkowej 25 mg u pacjentów powyżej 75. roku życia.

Dzieci

Losartan nie jest zalecany do stosowania u dzieci poniżej 6 roku życia, ponieważ dane dotyczące tej grupy pacjentów są ograniczone.

Przedawkowanie

Objawy

Dane dotyczące przedawkowania losartanem są ograniczone. W zależności od stopnia zatrucia mogą wystąpić takie objawy jak hipotensja tętnicza, tachykardia, a także możliwe jest wystąpienie bradykardii.

Leczenie

Zabiegi lecznicze zależą od czasu, który upłynął od przyjęcia leku, oraz od rodzaju i ciężkości objawów. Priorytetem jest ustabilizowanie funkcji układu sercowo-naczyniowego. Po doustnym przedawkowaniu wskazane jest podanie węgla aktywowanego w odpowiedniej dawce. Zalecane są również wymuszenie wymiotów i przemywanie żołądka. Następnie należy często monitorować podstawowe parametry życiowe organizmu i w razie potrzeby korygować ich wartości. Losartan i aktywne metabolity nie są usuwane podczas hemodializy.

Działania niepożądane.

Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanyym w trakcie badań klinicznych był zawroty głowy.

Dzieci.

Profil działań niepożądanych u dzieci jest podobny do profilu u dorosłych pacjentów. Dane dotyczące działań niepożądanych u dzieci są ograniczone.

Nadciśnienie tętnicze.

Zaburzenia ze strony układu nerwowego: zawroty głowy, senność, ból głowy, bezsenność, skurcze mięśni.

Zaburzenia ze strony serca: kołatanie serca, dławica piersiowa.

Zaburzenia ze strony naczyń: hipotensja objawowa (szczególnie u pacjentów z odwodnieniem wewnątrznaczyniowym, np. u pacjentów z ciężką niewydolnością serca lub leczonych moczopędnikami w wysokich dawkach), zależny od dawki efekt ortostatyczny.

Zaburzenia ze strony skóry i tkanki podskórnej: wysypka.

Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego: ból brzucha, wzdęcia, zaparcia.

Zaburzenia ze strony układu oddechowego: kaszel, katar, zapalenie zatok, zapalenie gardła, infekcja dróg oddechowych górnych.

Stan ogólny i zaburzenia związane ze sposobem stosowania leku: osłabienie, słabość, obrzęki.

Badania laboratoryjne. Zmiany standardowych badań laboratoryjnych rzadko były związane ze stosowaniem tabletek z losartanem. Poziom ALT rzadko wzrastał i zazwyczaj normalizował się po zaprzestaniu stosowania leku. Hiperkaliemia (stężenie potasu w surowicy > 5,5 mmol/l) występowała u 1,5% pacjentów z nadciśnieniem tętniczym.

Pacjenci z hipertrofią lewej komory serca.

Zaburzenia ze strony układu nerwowego: zawroty głowy.

Zaburzenia ze strony narządu słuchu i błędnika: zawroty głowy.

Stan ogólny i zaburzenia związane ze sposobem stosowania leku: osłabienie/słabość.

Przewlekła niewydolność serca.

Zaburzenia ze strony układu nerwowego: zawroty głowy, ból głowy, parestezje.

Zaburzenia ze strony serca: omdlenia, migotanie przedsionków, udar mózgu.

Zaburzenia ze strony naczyń: hipotensja tętnicza, w tym zależny od dawki efekt ortostatyczny.

Zaburzenia ze strony układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia: duszność.

Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego: biegunka, nudności, wymioty.

Zaburzenia ze strony skóry i tkanki podskórnej: pokrzywka, swędzenie, wysypka.

Zaburzenia ze strony nerek i dróg moczowych: zaburzenia funkcji nerek, niewydolność nerek.

Stan ogólny i zaburzenia związane ze sposobem stosowania leku: osłabienie/słabość.

Badania laboratoryjne: hiperkaliemia, podwyższenie poziomu mocznika we krwi, kreatyniny w surowicy krwi oraz potasu w surowicy krwi.

Nadciśnienie tętnicze i cukrzyca typu II towarzysząca chorobie nerek.

Zaburzenia ze strony układu nerwowego: zawroty głowy.

Zaburzenia ze strony naczyń: hipotensja tętnicza.

Stan ogólny i zaburzenia związane ze sposobem stosowania leku: osłabienie/słabość.

Badania laboratoryjne: hipoglikemia, hiperkaliemia.

Dodatkowe działania niepożądane.

Zaburzenia ze strony układu krwiotwórczego i chłonnego: anemia.

Zaburzenia ze strony serca: omdlenia, kołatanie serca.

Zaburzenia ze strony naczyń: hipotensja ortostatyczna.

Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego: biegunka.

Zaburzenia ze strony układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej: ból pleców.

Zaburzenia ze strony nerek i dróg moczowych: infekcje dróg moczowych.

Stan ogólny i zaburzenia związane ze sposobem stosowania leku: objawy grypopodobne.

Badania laboratoryjne: hiperkaliemia (u pacjentów z cukrzycą typu II i nefropatią).

Obserwacje po wprowadzeniu na rynek.

Zaburzenia ze strony układu krwiotwórczego i chłonnego: anemia, trombocytopenia.

Zaburzenia ze strony narządu słuchu i błędnika: szumy w uszach.

Zaburzenia ze strony układu odpornościowego: rzadko – reakcje nadwrażliwości (reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy, w tym obrzęk krtani i fałdów głолосzowych prowadzący do obturacji dróg oddechowych i/lub obrzęk twarzy, warg, gardła i/lub języka); u niektórych pacjentów w wywiadzie występował obrzęk naczynioruchowy związany ze stosowaniem innych leków, w tym inhibitorów ACE; zapalenie naczyń, w tym purpura Schönleina-Henocha.

Zaburzenia ze strony układu nerwowego: migrena, dysgezja.

Zaburzenia ze strony układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia: kaszel.

Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego: rzadko – naczynioruchowy obrzęk jelita; biegunka, zapalenie trzustki, wymioty.

Stan ogólny i zaburzenia związane ze sposobem stosowania leku: niedobór samopoczucia.

Zaburzenia ze strony wątroby i dróg żółciowych: zapalenie wątroby, zaburzenia funkcji wątroby.

Zaburzenia ze strony skóry i tkanki podskórnej: pokrzywka, swędzenie, wysypka, nadwrażliwość na światło, erytrodermia.

Zaburzenia ze strony układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej: miastenia, ból stawów, rabdomioliza.

Zaburzenia ze strony układu rozrodczego i gruczołów mlekowych: zaburzenia erekcji/impotencja.

Zaburzenia ze strony nerek i dróg moczowych: w wyniku hamowania układu renina-angiotensyna-aldosteron zgłaszano zaburzenia funkcji nerek, w tym niewydolność nerek, u pacjentów z grupy ryzyka; zmiany te mogą być odwracalne po zaprzestaniu terapii.

Zaburzenia ze strony psychiki: depresja.

Badania laboratoryjne: hiponatremia.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych po rejestracji leku ma duże znaczenie. Pozwala to na kontynuowanie monitorowania stosunku korzyści do ryzyka stosowania danego leku. Pracownicy medyczni i farmaceutyczni, a także pacjenci lub ich ustawieni reprezentanci powinni zgłaszać wszystkie przypadki podejrzewanych działań niepożądanych oraz braku skuteczności leku poprzez zautomatyzowany system informacyjny nadzoru farmakologicznego pod adresem: https://aisf.dec.gov.ua.

Okres ważności.

5 lat.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 30 °C. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

10 tabletek w blistrze; 3, 6 lub 9 blisterów w pudełku kartonowym;

14 tabletek w blistrze; 1, 2, 4, 6 lub 7 blisterów w pudełku kartonowym.

Kategoria dystrybucji. Na receptę.

Producent.

KRKA, d.d., Ново место, Słowenia/KRKA, d.d., Novo mesto, Slovenia.

TAD Pharma GmbH, Niemcy/TAD Pharma GmbH, Germany.

Miejsce produkcji i adres siedziby producenta.

Šmarješka cesta 6, 8501 Novo mesto, Słowenia/Smarješka cesta 6, 8501 Novo mesto, Slovenia.

Heinz-Lohmann-Strasse 5, 27472 Cuxhaven, Niemcy/Heinz-Lohmann-Strasse 5, 27472 Cuxhaven, Germany.