Lizynopryl-Teva

INSTRUKCJA dotyczÄczy stosowania leku LISINOPRIL-TEVA

SkÅad:

substancja czynna: lisynopryl;

1 tabletka zawiera lisynoprylu 2,5 mg lub 5 mg, lub 10 mg, lub 20 mg w postaci lisynoprylu dwuwodnego;

substancje pomocnicze: skrobia prażÄmÄlona, skrobia kukurydziana, wapnia wodorofosforan, magnezu stearynian, manitol (E 421).

PostaÄ powlekana. Tabletki.

GÅówne wÅaÅciwoÅci fizykochemiczne:

tabletki 2,5 mg: biaÅe, o ksztaÅcie owalnym, Åatwo wypukÅe tabletki, z wygrawerowaniem „LSN 2.5” z jednej strony i równe z drugiej;

tabletki 5 mg lub 10 mg, lub 20 mg: biaÅe, o ksztaÅcie owalnym, Åatwo wypukÅe tabletki, z wygrawerowaniem „LSN 5” lub „LSN 10”, lub „LSN 20” z jednej strony i z ryflowaniem z drugiej.

Grupa farmakoterapeutyczna. Inhibitory enzymu konwertujÄcego angiotensynÄ (ECA).

Kod ATX C09A A03.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Lizynopryl-Teva to inhibitor peptydyldipeptydazy. Hamuje on enzym konwertujący angiotensynę I w naczynioskurczowy peptyd angiotensynę II – angiotensynę konwertującą (ACE). Angiotensyna II stymuluje również wydzielanie aldosteronu przez korę nadnerczy. Hamowanie ACE prowadzi do obniżenia stężenia angiotensyny II, co powoduje zmniejszenie czynności naczynioskurczowej i wydzielania aldosteronu. Zmniejszenie wydzielania aldosteronu może prowadzić do wzrostu stężenia potasu w osoczu. Lizynopryl-Teva obniża ciśnienie tętnicze przede wszystkim poprzez hamowanie układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS). Jednakże lizynopryl-Teva wykazuje działanie przeciw nadciśnieniowe również u pacjentów z niskim poziomem reniny. ACE jest identyczny do kininazy II – enzymu przyczyniającego się do rozpadu bradykininy. Wykazano, że ogólny profil działań niepożądanych u pacjentów stosujących lizynopryl-Teva w dawkach wysokich lub niskich był podobny co do rodzaju i częstości. U pacjentów leczonych lizynoprylem-Teva obserwowano większy spadek szybkości wydalania albumin z moczem w porównaniu z blokerem kanałów wapniowych, który powodował podobne obniżenie ciśnienia tętniczego. Wskazuje to, że działanie inhibitora ACE lizynoprylu-Teva prowadzi do zmniejszenia mikroalbuminurii poprzez bezpośredni wpływ na tkanki nerkowe dodatkowo do jego zdolności obniżania ciśnienia tętniczego. Terapia lizynoprylem-Teva nie wpływała na kontrolę poziomu glukozy we krwi, o czym świadczy jego niewielki wpływ na poziom hemoglobiny glikowanej (HbA1c).

Farmakokinetyka.

Lizynopryl-Teva po podaniu doustnym jest aktywnym inhibitorem ACE nie zawierającym grupy sulfhydrylowej.

Wchłanianie. Po doustnym podaniu lizynoprylu maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po 7 godzinach, choć u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego obserwuje się tendencję do nieznacznej opóźnionej osiągnięcia stężeń szczytowych. Jak wynika z wydalania z moczem, średni stopień wchłaniania lizynoprylu wynosi około 25% z odchyleniem u poszczególnych pacjentów w zakresie 6–60% w badanym zakresie dawek (5–80 mg). U pacjentów z niewydolnością serca absolutna biodostępność zmniejsza się o około 16%. Spożycie pokarmu nie wpływa na wchłanianie leku.

Rozkład. Lizynopryl-Teva nie wiąże się z białkami osocza krwi, z wyjątkiem krążącego ACE. Badania przeprowadzone na szczurach wykazały, że lizynopryl-Teva słabo przenika przez barierę krew-mózg.

Eliminacja. Lizynopryl-Teva nie jest metabolizowany i wydzielany jest w niezmienionej formie z moczem. Po wielokrotnym podawaniu okres półtrwania lizynoprylu-Teva wynosi 12,6 godziny. Klirens lizynoprylu-Teva u zdrowych ochotników wynosi około 50 ml/min. Spadek stężenia w osoczu krwi wykazuje przedłużoną fazę terminalną, która nie jest związana z kumulacją leku. Ta faza terminalna najprawdopodobniej wskazuje na nasycenie wiązania z ACE i nie jest proporcjonalna do dawki.

Pacjenci z zaburzeniami funkcji wątroby. U pacjentów z marskością wątroby zaburzenia funkcji wątroby prowadzą do zmniejszenia wchłaniania lizynoprylu-Teva (o około 30%), jednakże ze względu na zmniejszenie klirensu ekspozycja zwiększa się (o około 50%) w porównaniu ze zdrowymi ochotnikami.

Zaburzenia funkcji nerek. Zaburzenia funkcji nerek zmniejszają eliminację lizynoprylu-Teva, który wydzielany jest z moczem, ale to zmniejszenie ma znaczenie kliniczne jedynie wtedy, gdy szybkość filtracji kłębuszkowej (GFR) jest niższa niż 30 ml/min. Przy łagodnym i umiarkowanym zaburzeniu funkcji nerek (klirens kreatyniny 30–80 ml/min) średnia wartość pola pod krzywą farmakokinetyczną „stężenie–czas” (AUC) wzrasta tylko o 13%, natomiast przy ciężkim zaburzeniu funkcji nerek (klirens kreatyniny 5–30 ml/min) obserwuje się wzrost średniej wartości AUC 4,5-krotnie. Lizynopryl-Teva może być usuwany za pomocą dializy. W ciągu 4 godzin hemodializy stężenie lizynoprylu-Teva w osoczu krwi obniża się średnio o 60% przy klirensie dializy wynoszącym 40–55 ml/min.

Niewydolność serca. Pacjenci z niewydolnością serca mają większą ekspozycję na lizynopryl-Teva w porównaniu ze zdrowymi ochotnikami (zwiększenie AUC średnio o 125%), jednakże jak wynika z ilości lizynoprylu-Teva oznaczonego w moczu, wchłanianie zmniejsza się o około 16% w porównaniu ze zdrowymi ochotnikami.

Pacjenci w wieku podeszłym. Pacjenci w wieku podeszłym mają wyższy poziom leku we krwi oraz wyższe wartości AUC (zwiększenie o około 60%) w porównaniu z młodszych pacjentami.

Charakterystyki kliniczne.

Wskazania.

Nadciśnienie tętnicze.

Niewydolność serca (leczenie objawowe).

Ostry zawał mięśnia sercowego (krótkotrwałe leczenie (6 tygodni) pacjentów hemodynamicznie stabilnych nie później niż w ciągu 24 godzin od ostrego zawału mięśnia sercowego).

Powikłania nerkowe w cukrzycy (leczenie chorób nerek u pacjentów nadciśnieniowych z cukrzycą typu II i wczesną nefsropatią).

Przeciwwskazania.

• Nadwrażliwość na lizynopryl, substancje pomocnicze leku lub inne inhibitory ACE.
• W przeszłości wystąpił obrzęk naczynioruchowy związany z zastosowaniem inhibitorów ACE.
• Stosowanie jednoczesne z sakubitrylem/valsartanem. Leczenie lekiem Lizynopryl-Teva można rozpoczynać dopiero po upływie 36 godzin od przyjęcia ostatniej dawki sakubitrylu/valsartanu (patrz punkty „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji” oraz „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności podczas stosowania”).
• Obrzęk naczynioruchowy dziedziczny lub idiopatyczny.
• II i III trymestr ciąży (patrz punkty „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności podczas stosowania” oraz „Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią”).
• Jednoczesne stosowanie z lekami zawierającymi aliskiren u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami funkcji nerek (eGFR <60 ml/min/1,73 m²).

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Leki przeciwnadciśnieniowe. Jednoczesne stosowanie z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi (np. z nitrogliceryną, innymi nitratami lub innymi lekami rozszerzającymi naczynia) może dodatkowo obniżyć ciśnienie tętnicze.

Dane badań klinicznych wskazują, że podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS) w przypadku jednoczesnego stosowania inhibitorów ACE, blokerów receptorów angiotensyny II lub aliskirenu wiąże się z większym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, takich jak nadciśnienie tętnicze, hiperkaliemia, zaburzenia funkcji nerek (w tym ostra niewydolność nerek), w porównaniu z monoterapią.

Leki zwiększające ryzyko wystąpienia obrzęku naczynioruchowego. Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z sakubitrylem/valsartanem jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia obrzęku naczynioruchowego (patrz punkty „Przeciwwskazania” oraz „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności podczas stosowania”). Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z inhibitorami docelowego białka rapamycyny u ssaków (mTOR) (np. temsirolimem, sirolimem, ewerolimem) lub inhibitorami neutralnej endopeptydazy (NEP) (np. z raczekadotrylem), wildaflitypinem lub tkankowym aktywatorem plazminogenu może prowadzić do zwiększenia ryzyka wystąpienia obrzęku naczynioruchowego (patrz punkt „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności podczas stosowania”).

Diuretyki. Efekt przeciwnadciśnieniowy zazwyczaj nasila się, gdy do terapii lizynoprylem dodaje się diuretyki. U pacjentów, którzy już przyjmują diuretyki, szczególnie u tych, którzy niedawno rozpoczęli leczenie, po dodaniu lizynoprylu może czasem obserwować nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego. Ryzyko wystąpienia objawowej hipotensji tętniczej podczas stosowania lizynoprylu może być zmniejszone poprzez odstawienie diuretyku przed rozpoczęciem terapii lizynoprylem.

Suplementy diety zawierające potas, diuretyki zatrzymujące potas, zastępcy soli zawierające potas oraz inne leki mogące podnosić stężenie potasu w surowicy krwi. Choć poziom potasu w surowicy krwi zwykle pozostaje w normie, u niektórych pacjentów stosujących ten lek może wystąpić hiperkaliemia. Stosowanie diuretyków zatrzymujących potas (np. spironolakton, triamteren lub amilorid), suplementów diety zawierających potas lub zastępców soli zawierających potas może prowadzić do istotnego wzrostu stężenia potasu w surowicy krwi, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek. Należy również zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu lizynoprylu z innymi lekami, które mogą podnosić stężenie potasu w surowicy krwi, takimi jak trimetoprym i ko-trimoksazol (trimetoprym/sulfametoksazol), ponieważ wiadomo, że trimetoprym działa jak diuretyk zatrzymujący potas, podobnie jak amilorid. Dlatego nie zaleca się łączenia lizynoprylu z powyższymi lekami. Jeśli jednoczesne stosowanie tych leków jest konieczne, leczenie należy prowadzić z ostrożnością i często monitorować poziom potasu w surowicy krwi. Jeśli lizynopryl stosuje się jednocześnie z diuretykami powodującymi utratę potasu, hipokaliemia wywołana działaniem diuretyku może być złagodzona.

Cyklosporyna. Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z cyklosporyną może prowadzić do hiperkaliemii. Zaleca się kontrolę stężenia potasu w surowicy krwi.

Heparyna. Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z heparyną może prowadzić do hiperkaliemii. Zaleca się kontrolę stężenia potasu w surowicy krwi.

Lit. Opisywano odwracalne podwyższenie stężenia litu w surowicy krwi i reakcje toksyczne przy jednoczesnym stosowaniu litu i inhibitorów ACE. Jednoczesne stosowanie diuretyków tiazydowych może zwiększać ryzyko toksyczności litu i nasilać istniejące już zatrucie. Nie zaleca się stosowania lizynoprylu razem z litem, jednak jeśli taka kombinacja jest konieczna, należy dokładnie monitorować poziom litu w surowicy krwi.

Leki przeciwwirusowe (NLPZ), w tym kwas acetylosalicylowy w dawce ≥3 g/dobę. Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z NLPZ (kwasem acetylosalicylowym w dawkach o działaniu przeciwzapalnym, inhibitorami cyklooksygenazy-2 (COX-2) oraz NLPZ nieselektywnymi) może prowadzić do osłabienia efektu przeciwnadciśnieniowego. Jednoczesne stosowanie NLPZ i inhibitorów ACE może zwiększać ryzyko zaburzeń funkcji nerek, w tym ostrej niewydolności nerek, oraz podwyższenia stężenia potasu w surowicy krwi, szczególnie u pacjentów z już istniejącymi zaburzeniami funkcji nerek. Te efekty są zwykle odwracalne. Kombinację należy stosować z ostrożnością, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku. Pacjenci powinni otrzymywać odpowiednią ilość płynów, należy zwrócić uwagę na kontrolę funkcji nerek po rozpoczęciu wspomaganego leczenia i okresowo później.

Złoto. Reakcje nitrytoidowe (objawy rozszerzenia naczyń, w tym ciepłowne, nudności, zawroty głowy i hipotensja tętnicza, która może być bardzo ciężka) po wstrzyknięciach leków ze złota (np. aurotiomalany sodu) obserwowano częściej u pacjentów leczonych inhibitorami ACE.

Trójpierścieniowe leki przeciwdrgawkowe/antydepresanty/środki znieczulające. Jednoczesne stosowanie niektórych leków znieczulających, trójpierścieniowych antydepresantów i neuroleptyków z inhibitorami ACE może prowadzić do dalszego obniżenia ciśnienia tętniczego.

Środki sympatomietyczne. Leki sympatomietyczne mogą zmniejszać efekt przeciwnadciśnieniowy inhibitorów ACE.

Leki przeciwcukrzycowe. Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i leków przeciwcukrzycowych (insulina, doustne środki hipoglikemiczne) może nasilać obniżenie stężenia glukozy we krwi z ryzykiem hipoglikemii. Ten efekt występuje zazwyczaj w pierwszych tygodniach terapii skojarzonej i u pacjentów z niewydolnością nerek.

Kwas acetylosalicylowy, leki trombolityczne, β-blokery, nitraty. Lizynopryl można stosować jednoczesnie z kwasem acetylosalicylowym (w dawkach kardiologicznych), lekami trombolitycznymi, β-blokerami i/lub nitratami.

Szczególne środki ostrożności dotyczące stosowania.

Objawowe nadciśnienie tętnicze. Objawowe nadciśnienie tętnicze rzadko obserwowano u pacjentów z niepowiknanym nadciśnieniem tętniczym. U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym stosujących lizynopryl, objawowe nadciśnienie tętnicze częściej występowało w przypadku zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej, np. w wyniku terapii diuretykami, przeprowadzania dializy, ograniczenia spożycia soli, w wyniku biegunki lub wymiotów lub przy ciężkim nadciśnieniu tętniczym zależnym od reniny. U pacjentów z niewydolnością serca (z niewydolnością nerek lub bez) obserwowano objawowe nadciśnienie tętnicze. Prawdopodobieństwo wystąpienia nadciśnienia tętniczego jest większe u pacjentów z ciężką niewydolnością serca, którzy przyjmują duże dawki diuretyków pętlowych, mają hiponatremię lub zaburzenia czynności nerek o charakterze funkcjonalnym. U pacjentów z podwyższonym ryzykiem objawowej hipotensji należy dokładnie monitorować początek terapii i dobrać dawkę. Podobne środki ostrożności należy stosować również u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca lub zaburzeniami krążenia mózgowego, u których nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego może prowadzić do zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu.

W przypadku wystąpienia hipotensji tętniczej pacjenta należy ułożyć w pozycji leżącej; w razie potrzeby należy podać wlew dożylny roztworu fizjologicznego. Przejściowa hipotensja nie jest przeciwwskazaniem do dalszego stosowania leku, który zazwyczaj można bez problemów kontynuować po podniesieniu ciśnienia tętniczego po zwiększeniu objętości płynu w organizmie.

U niektórych pacjentów z niewydolnością serca, którzy mają normalne lub niskie ciśnienie tętnicze, może dojść do dodatkowego obniżenia ogólnoustrojowego ciśnienia tętniczego podczas leczenia lizynoprylem. Ten efekt jest przewidywalny i zazwyczaj nie wymaga przerwania terapii lizynoprylem. Jeśli hipotensja stanie się objawowa, może być konieczne zmniejszenie dawki lub przerwanie przyjmowania lizynoprylu.

Hipotensja tętnicza w ostrym zespole wieńcowym. Leczenie lizynoprylem nie powinno być rozpoczynane u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego, jeśli istnieje ryzyko dalszych poważnych zaburzeń hemodynamicznych po leczeniu lekiem rozszerzającym naczynia. Dotyczy to pacjentów z ciśnieniem tętniczym skurczowym 100 mm Hg lub niższym oraz pacjentów, u których rozwinął się wstrząs kardiogenny. W ciągu pierwszych 3 dni po zawale mięśnia sercowego dawkę leku należy zmniejszyć, jeśli ciśnienie tętnicze skurczowe wynosi 120 mm Hg lub mniej. Jeśli ciśnienie tętnicze skurczowe wynosi 100 mm Hg lub mniej, dawki utrzymujące należy zmniejszyć do 5 mg lub tymczasowo do 2,5 mg. Jeśli po przyjęciu lizynoprylu obserwuje się przedłużoną hipotensję tętniczą (ciśnienie skurczowe pozostaje poniżej 90 mm Hg przez ponad 1 godzinę), należy przerwać leczenie lizynoprylem.

Stenoza zastawek aortalnej i mitralnej / kardiomiopatia przerostowa. Jak przy stosowaniu innych inhibitorów ACE, należy zachować ostrożność przy stosowaniu lizynoprylu u pacjentów ze zwężeniem zastawki mitralnej lub z trudnościami odpływu krwi z lewej komory (przy stenozie aortalnej lub kardiomiopatii przerostowej).

Zaburzenia czynności nerek. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <80 ml/min) dawkę początkową lizynoprylu należy dostosować w zależności od poziomu klirensu kreatyniny (patrz tabela w sekcji „Sposób stosowania i dawki”), a następnie – w zależności od odpowiedzi pacjenta na leczenie. U tych pacjentów należy regularnie kontrolować poziom kreatyniny i potasu.

U pacjentów z niewydolnością serca hipotensja tętnicza, która występuje na początku leczenia inhibitorami ACE, może prowadzić do zaburzeń czynności nerek. W takich przypadkach zgłaszano rozwój ostrej niewydolności nerek, zazwyczaj odwracalnej.

U niektórych pacjentów z dwustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy nerki pojedynczej nerki inhibitory ACE zwiększają poziom mocznika we krwi i kreatyniny w surowicy krwi, zazwyczaj te efekty ustępują po przerwaniu terapii. Prawdopodobieństwo takich zjawisk jest szczególnie wysokie u pacjentów z niewydolnością nerek. Obecność nadciśnienia nerek zwiększa ryzyko rozwoju ciężkiej hipotensji tętniczej i niewydolności nerek. Leczenie takich pacjentów należy rozpoczynać pod nadzorem lekarza, od niskich dawek, dokładnie je dobierając. Ponieważ diuretyki mogą stymulować rozwój opisanej powyżej sytuacji klinicznej, w pierwszych tygodniach leczenia lizynoprylem należy przerwać ich przyjmowanie i dokładnie monitorować czynność nerek.

U niektórych chorych na nadciśnienie tętnicze bez wyraźnego uszkodzenia naczyń nerkowych stosowanie lizynoprylu, szczególnie na tle przyjmowania diuretyków, powoduje wzrost poziomu mocznika we krwi i kreatyniny w surowicy krwi; te zmiany są zazwyczaj niewielkie i tymczasowe. Prawdopodobieństwo ich wystąpienia jest większe u chorych z zaburzeniami czynności nerek. W takich przypadkach może być konieczne zmniejszenie dawki i/lub przerwanie przyjmowania diuretyku i/lub lizynoprylu.

W ostrym zawałcie mięśnia sercowego nie należy rozpoczynać leczenia lizynoprylem u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (poziom kreatyniny w surowicy krwi >177 µmol/l i/lub proteinuria >500 mg/dobę). Jeśli zaburzenia czynności nerek rozwijają się podczas leczenia lizynoprylem (poziom kreatyniny w surowicy krwi >265 µmol/l lub podwaja się w porównaniu z poziomem początkowym), należy rozważyć przerwanie jego stosowania.

Podwyższona wrażliwość / obrzęk naczynioruchowy. Rzadko zgłaszano obrzęk naczynioruchowy twarzy, kończyn, warg, języka, fałdów głosowych i/lub krtani u pacjentów leczonych inhibitorami ACE, w tym lizynoprylem. Obrzęk naczynioruchowy może wystąpić w dowolnym czasie podczas leczenia. W takich przypadkach należy natychmiast przerwać przyjmowanie leku, rozpocząć odpowiednią terapię i zapewnić obserwację pacjenta do całkowitego ustąpienia objawów. Nawet w przypadkach, gdy obrzęk jest zlokalizowany tylko w okolicy języka i nie prowadzi do zaburzeń oddychania, pacjent może wymagać długotrwałej obserwacji, ponieważ terapia lekami przeciwhistaminowymi i kortykosteroidami może okazać się niewystarczająca.

Bardzo rzadko zgłaszano przypadki śmiertelne w wyniku obrzęku naczynioruchowego krtani lub języka. Jeśli obrzęk rozprzestrzenia się na język, fałdy głosowe lub krtanię, może rozwinąć się obturacyjne zaburzenie oddychania, szczególnie u pacjentów, którzy wcześniej przeszli zabiegi chirurgiczne na drogach oddechowych. W takich przypadkach należy natychmiast podjąć działania terapeutyczne, które mogą obejmować m.in. podanie adrenaliny i/lub zapewnienie przepływu powietrza przez drogi oddechowe. Pacjent powinien być poddany dokładnemu nadzorowi medycznemu do całkowitego i trwałego ustąpienia objawów.

Inhibitory ACE powodują obrzęk naczynioruchowy częściej u pacjentów czarnoskórych niż u innych pacjentów.

U pacjentów z wywiadem obrzęku naczynioruchowego niezwiązanego ze stosowaniem inhibitora ACE może występować zwiększone ryzyko rozwoju obrzęku naczynioruchowego w odpowiedzi na stosowanie leków z tej grupy.

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z sakubitrylem/walsartanem jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko rozwoju obrzęku naczynioruchowego. Leczenie sakubitrylem/walsartanem można rozpocząć dopiero po 36 godzinach od przyjęcia ostatniej dawki lizynoprylu. Leczenie lizynoprylem można rozpocząć dopiero po 36 godzinach od przyjęcia ostatniej dawki sakubitrylu/walsartanu (patrz sekcje „Przeciwwskazania” i „Współdziałanie z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z raczekadotrylem, inhibitorami mTOR (np. sirolimusem, ewerolimusem, temsirolimusem) i wyldaglitypinem może prowadzić do zwiększenia ryzyka rozwoju obrzęku naczynioruchowego (np. obrzęku dróg oddechowych lub języka z zaburzeniami oddychania lub bez) (patrz sekcja „Współdziałanie z innymi lekami i inne formy interakcji”). Należy zachować ostrożność przy rozpoczynaniu stosowania raczekadotrylu, inhibitorów mTOR (np. sirolimusu, ewerolimusu, temsirolimusu) i wyldaglitypinu u pacjentów, którzy już przyjmują inhibitor ACE.

Reakcje anafilaktyczne u pacjentów poddawanych hemodializie. Zgłaszano reakcje anafilaktyczne u pacjentów poddawanych hemodializie z użyciem membran o wysokiej przepuszczalności (np. AN69) i jednocześnie leczonych inhibitorem ACE. Takim pacjentom należy zaproponować zmianę membran dializacyjnych na membrany innego typu lub zastosowanie leku przeciwnadciśnieniowego z innej klasy.

Reakcje anafilaktyczne podczas aferezy lipoprotein o niskiej gęstości (LDL). Rzadko u pacjentów przyjmujących inhibitory ACE, podczas aferezy LDL z dekstranem siarczanem, obserwowano grożące życiu reakcje anafilaktyczne. Tych reakcji można było uniknąć poprzez tymczasowe przerwanie terapii inhibitorami ACE przed każdą aferzą.

Desensytyzacja. U pacjentów przyjmujących inhibitory ACE, podczas terapii desensytyzującej (np. na jad owadów społecznych) pojawiają się trwałe reakcje anafilaktyczne. Tych reakcji można było uniknąć u tych pacjentów poprzez tymczasowe przerwanie przyjmowania inhibitorów ACE, jednak po nieostrożnym ponownym zastosowaniu leku reakcje pojawiały się ponownie.

Niewydolność wątroby. Bardzo rzadko inhibitory ACE były kojarzone z zespołem rozpoczynającym się od żółtaczki cholestatycznej i postępującym do martwicy fulminans i (czasem) zakończonego śmiercią. Mechanizm tego zespołu jest nieznany. Jeśli u pacjentów przyjmujących lizynopryl rozwija się żółtaczka lub obserwuje się znaczący wzrost poziomu enzymów wątrobowych, należy przerwać stosowanie lizynoprylu i udzielić odpowiedniej pomocy medycznej.

Neutropenia/agranulocytoza. Zgłaszano przypadki neutropenii/agranulocytozy, trombocytopenii i anemii u pacjentów przyjmujących inhibitory ACE. U pacjentów z normalną czynnością nerek i bez innych czynników sprzyjających neutropenia występuje rzadko. Neutropenia i agranulocytoza są odwracalne po odstawieniu inhibitora ACE. Lizynopryl należy przepisywać z nadzwyczajną ostrożnością pacjentom z kolagenozą naczyniową, a także pacjentom otrzymującym terapię immunosupresyjną, leczeni alkopurynom lub prokainamidem lub przy kombinacji tych czynników sprzyjających, szczególnie na tle zaburzeń czynności nerek. U niektórych takich pacjentów rozwijają się ciężkie infekcje, które nie zawsze odpowiadają na intensywną terapię antybiotykami. Przy stosowaniu leku u takich pacjentów zaleca się okresową kontrolę liczby leukocytów we krwi i należy poinstruować pacjentów, aby donosili o wszelkich objawach infekcji.

Podwójna blokada układu renyna-angiotensyna-aldosteron (RAAS). Zgłaszano, że jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, blokerów receptorów angiotensyny II lub aliskireny zwiększa ryzyko rozwoju hipotensji tętniczej, hiperkaliemii i zaburzeń czynności nerek (w szczególności ostrej niewydolności nerek). Dlatego jednoczesne blokowanie RAAS poprzez jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, blokerów receptorów angiotensyny II lub aliskireny nie jest zalecane.

W przypadku absolutnej konieczności zastosowania terapii podwójnej blokady należy ją prowadzić pod nadzorem specjalisty i regularnie kontrolować czynność nerek, poziom elektrolitów i ciśnienie tętnicze. Pacjentom z nefropatią cukrzycową nie zaleca się jednoczesnego stosowania inhibitorów ACE i blokerów receptorów angiotensyny II.

Przynależność rasowa. Inhibitory ACE powodują obrzęk naczynioruchowy częściej u pacjentów czarnoskórych niż u innych pacjentów. Jak i inne inhibitory ACE, lizynopryl może mniej skutecznie obniżać ciśnienie tętnicze u pacjentów czarnoskórych w porównaniu z innymi pacjentami, prawdopodobnie ze względu na większą rozpowszechnienie nadciśnienia tętniczego z niskim poziomem reniny wśród pacjentów czarnoskórych.

Kaszel. Zgłaszano występowanie kaszlu przy stosowaniu inhibitorów ACE. Kaszel charakteryzuje się jako nieproduktywny, utrzymujący się i ustępuje po przerwaniu terapii. W różnicowaniu diagnostycznym kaszlu należy wziąć pod uwagę, że jego wystąpienie może być spowodowane leczeniem inhibitorami ACE.

Zabiegi chirurgiczne/aniestezja. U pacjentów, u których przeprowadza się duże zabiegi chirurgiczne lub u których stosuje się anestezję środkami powodującymi hipotensję tętniczą, lizynopryl może blokować powstawanie angiotensyny II, wtórnej wobec kompensacyjnego uwalniania reniny. W przypadku wystąpienia hipotensji tętniczej spowodowanej takim mechanizmem, można ją skorygować przez zwiększenie objętości krwi krążącej.

Hiperkaliemia. Inhibitory ACE mogą powodować hiperkaliemię, ponieważ hamują uwalnianie aldosteronu. Ten efekt jest zazwyczaj niewielki u pacjentów z normalną czynnością nerek. Jednak u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, cukrzycą i/lub u pacjentów przyjmujących suplementy diety zawierające potas (w tym zastępcy soli), diuretyki zatrzymujące potas (np. spironolakton, triamteren, amilorid), inne leki zwiększające poziom potasu w surowicy krwi (np. heparynę, trimetoprymin lub ko-trimoksazol, znany również jako trimetoprymin/sulfametoksazol) i szczególnie antyagonisty aldosteronu lub blokery receptorów angiotensyny może wystąpić hiperkaliemia. Należy zachować ostrożność przy stosowaniu diuretyków zatrzymujących potas i blokerów receptorów angiotensyny u pacjentów przyjmujących inhibitory ACE. U takich pacjentów należy kontrolować poziom potasu w surowicy krwi i czynność nerek (patrz sekcja „Współdziałanie z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Pacjenci z cukrzycą. U pacjentów z cukrzycą, którzy przyjmują doustne leki przeciwcukrzycowe lub insulinę, należy dokładnie monitorować poziom glukozy we krwi w pierwszym miesiącu terapii inhibitorami ACE.

Lity. Ogólnie nie zaleca się łączenia litymu z lizynoprylem.

Ciąża. Nie należy rozpoczynać terapii inhibitorami ACE w okresie ciąży (patrz sekcje „Przeciwwskazania” i „Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią”).

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża. Nie zaleca się stosowania inhibitorów ACE w I trymestrze ciąży (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności dotyczące stosowania”). Stosowanie inhibitorów ACE jest przeciwwskazane w II i III trymestrze ciąży (patrz sekcje „Przeciwwskazania” i „Szczególne środki ostrożności dotyczące stosowania”).

Wnioski epidemiologiczne dotyczące ryzyka teratogenności po wpływie inhibitorów ACE w I trymestrze ciąży nie są jednoznaczne; jednak nie można wykluczyć niewielkiego wzrostu ryzyka. Jeśli kontynuacja leczenia inhibitorami ACE nie jest konieczna, pacjentki planujące zajście w ciążę powinny być przekwalifikowane na alternatywne leki przeciwnadciśnieniowe o znanym profilu bezpieczeństwa w okresie ciąży. Po potwierdzeniu ciąży należy natychmiast przerwać leczenie inhibitorami ACE i, jeśli konieczne, rozpocząć alternatywne leczenie. Wiadomo, że wpływ inhibitorów ACE w II i III trymestrze ciąży stymuluje występowanie fetotoksyczności (obniżenie czynności nerek, małowodzie, opóźnienie kostnienia czaszki) i toksyczności noworodkowej (niewydolność nerek, hipotensja tętnicza, hiperkaliemia). W przypadku wpływu inhibitorów ACE w II trymestrze ciąży zaleca się kontrolę czynności nerek i kostnienia czaszki za pomocą USG. Noworodki matek, które przyjmowały inhibitory ACE, należy dokładnie badać pod kątem obecności hipotensji tętniczej.

Karmienie piersią. Ponieważ brakuje informacji na temat możliwości stosowania lizynoprylu podczas karmienia piersią, nie zaleca się przyjmowania lizynoprylu. W tym okresie zaleca się stosowanie alternatywnego leczenia o lepiej zbadanym profilu bezpieczeństwa, szczególnie jeśli karmi się noworodka lub wcześniaka.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwanie maszyn.

Podczas prowadzenia pojazdów lub obsługiwanie maszyn należy wziąć pod uwagę, że czasem mogą wystąpić zawroty głowy lub zmęczenie.

Sposób stosowania i dawki.

Lizynopryl należy przyjmować doustnie 1 raz na dobę. Jak w przypadku innych leków stosowanych 1 raz na dobę, lizynopryl należy przyjmować codziennie w mniej więcej tym samym czasie. Spożycie posiłku nie wpływa na wchłanianie tabletek lizynoprylu. Dawkę należy dobierać indywidualnie, uwzględniając dane kliniczne pacjenta oraz poziom ciśnienia tętniczego.

Nadciśnienie tętnicze

Lizynopryl można stosować zarówno jako monoterapię, jak i w połączeniu z lekami z innych klas leków przeciwnadciśnieniowych.

• Dawka początkowa *

Zalecana dawka początkowa u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym wynosi zazwyczaj 10 mg. Pacjenci z bardzo aktywnym układem renyna-angiotensyna-aldosteron (RAAS), w szczególności ci z nadciśnieniem naczyniowo-nerek, zwiększonym wydalaniem soli z organizmu i/lub zmniejszoną objętością cieczy międzykomórkowej, niewydolnością serca lub ciężką postacią nadciśnienia tętniczego, mogą doświadczyć nadmiernej hipotensji po przyjęciu dawki początkowej. U takich pacjentów zalecana dawka początkowa wynosi 2,5–5 mg, a rozpoczęcie leczenia powinno odbywać się pod bezpośrednim nadzorem lekarza. Zaleca się również zmniejszenie dawki początkowej u pacjentów z niewydolnością nerek (patrz tabela poniżej).

• Dawka utrzymania *

Zwykle skuteczną dawką utrzymania jest 20 mg 1 raz na dobę. Jeżeli dawka ta nie zapewnia wystarczającego efektu terapeutycznego w ciągu 2–4 tygodni, można ją zwiększyć. Maksymalna dawka stosowana w długotrwałych, kontrolowanych badaniach klinicznych wynosiła 80 mg na dobę.

• Pacjenci przyjmujący leki moczopędne *

Może wystąpić objawowa hipotensja tętnicza po rozpoczęciu leczenia lizynoprylem. Jest to bardziej prawdopodobne u pacjentów przyjmujących leki moczopędne podczas terapii lizynoprylem. Takim pacjentom zaleca się ostrożne stosowanie leku ze względu na możliwy zwiększony wydatek soli z organizmu i/lub zmniejszoną objętość cieczy międzykomórkowej. Jeżeli jest to możliwe, należy przerwać leczenie lekami moczopędnymi 2–3 dni przed rozpoczęciem terapii lizynoprylem. U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, którzy nie mogą przerwać leczenia lekami moczopędnymi, terapię lizynoprylem należy rozpocząć od dawki początkowej 5 mg. Należy monitorować funkcję nerek oraz poziom potasu w surowicy. Kolejne dawki lizynoprylu należy dobrać w zależności od odpowiedzi ciśnienia tętniczego. W razie potrzeby leczenie lekami moczopędnymi można wznowić.

• Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniem funkcji nerek *

Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniem funkcji nerek powinno opierać się na klirensie kreatyniny, jak pokazano w poniższej tabeli.

Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniem funkcji nerek

* Dawkowanie i/lub częstotliwość przyjmowania należy ustalać na podstawie wartości ciśnienia tętniczego.

Dawkę można stopniowo zwiększać aż do uzyskania kontroli nad ciśnieniem tętniczym lub do dawki maksymalnej – 40 mg na dobę.

Stosowanie u dzieci z nadciśnieniem tętniczym w wieku od 6 do 16 lat

Zalecana dawka początkowa wynosi 2,5 mg/dobę u pacjentów o masie ciała od 20 do <50 kg oraz 5 mg/dobę u pacjentów o masie ciała ≥50 kg. Dawkę należy dostosować indywidualnie do dawki maksymalnej 20 mg/dobę u pacjentów o masie ciała od 20 do <50 kg oraz do 40 mg/dobę u pacjentów o masie ciała ≥50 kg. Dawkowanie przekraczające 0,61 mg/kg (lub przekraczające 40 mg) nie było badane u dzieci.

Dzieciom z obniżoną funkcją nerek należy podać niższą dawkę początkową lub wydłużyć odstępy między dawkami.

Niewydolność serca

Pacjenci z niewydolnością serca powinni przyjmować lizynopryl jako terapię wspomagającą leki moczopędne, glikozydy nasercowe lub ß-blokery. Terapię lizynoprylem można rozpocząć od dawki 2,5 mg 1 raz na dobę, przy czym przyjmowanie leku powinno odbywać się pod nadzorem lekarza w celu wykrycia wczesnego wpływu leku na ciśnienie tętnicze.

Dawkę lizynoprylu należy zwiększać:

• zwiększając dawkę nie więcej niż o 10 mg;
• odstępy między zwiększaniem dawki powinny wynosić co najmniej 2 tygodnie;
• do najwyższej dawki, jaką pacjent toleruje – maksymalnie do 35 mg 1 raz na dobę.

Dobór dawki powinien opierać się na klinicznej reakcji każdego pacjenta. Pacjentom z wysokim ryzykiem hipotensji objawowej, np. pacjentom z podwyższonym wydalaniem soli z hiponatremią lub bez, pacjentom z hipowolemią lub pacjentom, którzy otrzymywali intensywną terapię lekami moczopędnymi, należy skorygować te stany, jeśli to możliwe, przed rozpoczęciem terapii lizynoprylem. Należy kontrolować funkcję nerek oraz poziom potasu w surowicy krwi.

Ostry zawał mięśnia sercowego

Pacjenci powinni otrzymywać, w miarę potrzeby, standardową zalecaną terapię, taką jak leczenie trombolitykami, kwasem acetylosalicylowym oraz β-blokerami. Razem z lizynoprylem można stosować nitroglicerynę dożylnie lub przezskórnie.

Początkowa dawka (pierwsze 3 dni po zawałach)

Leczenie lizynoprylem można rozpocząć w ciągu pierwszych 24 godzin od pojawienia się objawów. Nie należy rozpoczynać leczenia, jeśli wartość ciśnienia tętniczego skurczowego jest niższa niż 100 mm Hg. Początkowa dawka lizynoprylu wynosi 5 mg doustnie, po 24 godzinach ponownie podać 5 mg, po 48 godzinach – 10 mg, następnie – 10 mg 1 raz na dobę. Pacjentom z niskim ciśnieniem skurczowym (≤120 mm Hg) na początku leczenia lub w pierwszych 3 dniach po zawałach należy podać niższą dawkę – 2,5 mg doustnie.

W przypadku niewydolności nerek (klirens kreatyniny <80 ml/min) dawkę początkową lizynoprylu należy dobrać zgodnie z wartością klirensu kreatyniny pacjenta (patrz tabela powyżej).

Terapia utrzymująca

Dawka utrzymująca wynosi 10 mg 1 raz na dobę. W przypadku wystąpienia hipotensji tętniczej (ciśnienie skurczowe ≤100 mm Hg) dawkę utrzymującą może stanowić 5 mg na dobę z czasowym zmniejszeniem do 2,5 mg, jeśli konieczne. W przypadku wystąpienia długotrwałej hipotensji tętniczej (ciśnienie skurczowe <90 mm Hg przez więcej niż 1 godzinę) należy odstawić lizynopryl.

Leczenie powinno trwać 6 tygodni, po czym należy ponownie ocenić stan pacjenta. Pacjentom, u których pojawiają się objawy niewydolności serca, należy kontynuować leczenie lizynoprylem.

Powikłania nerkowe w cukrzycy

U chorych na cukrzycę typu II z wczesnym stadium nefropatii i nadciśnieniem tętniczym dawka lizynoprylu wynosi 10 mg 1 raz na dobę. W razie potrzeby dawkę można zwiększyć do 20 mg 1 raz na dobę, aby osiągnąć poziom ciśnienia rozkurczowego poniżej 90 mm Hg w pozycji siedzącej.

W przypadku zaburzeń funkcji nerek (klirens kreatyniny <80 ml/min) dawkę początkową lizynoprylu należy dobrać zgodnie z wartością klirensu kreatyniny pacjenta (patrz tabela powyżej).

Pacjenci w wieku podeszłym

W badaniach klinicznych nie stwierdzono różnic w skuteczności i bezpieczeństwie stosowania leku związanym z wiekiem. Jednak przy osiągnięciu wieku związanego ze zmniejszoną funkcją nerek dawkę początkową lizynoprylu należy dobrać zgodnie z tabelą powyżej. Następnie dawkę należy dostosować zgodnie z reakcją ciśnienia tętniczego.

Stosowanie u pacjentów z przeszczepioną nerką

Nie ma doświadczenia w stosowaniu lizynoprylu w leczeniu pacjentów z niedawno przeszczepioną nerką. W związku z tym leczenie lizynoprylem nie jest zalecane tym pacjentom.

Dzieci.

Istnieje ograniczone doświadczenie dotyczące skuteczności i bezpieczeństwa stosowania lizynoprylu u dzieci w wieku od 6 lat z nadciśnieniem tętniczym, ale nie ma doświadczenia w stosowaniu w innych wskazaniach. Lizynoprylu nie zaleca się stosować dzieciom w innych wskazaniach niż nadciśnienie tętnicze.

Lizynoprylu nie zaleca się stosować dzieciom poniżej 6. roku życia ani dzieciom z ciężkim zaburzeniem funkcji nerek (GFR <30 ml/min/1,73 m²).

Przedawkowanie.

Dane dotyczące przedawkowania u ludzi są ograniczone. Objawy związane z przedawkowaniem inhibitorów ACE mogą obejmować hipotensję tętniczą, szok cyrkulacyjny, zaburzenia równowagi elektrolitowej, niewydolność nerek, nadwentylację, tachykardię, kołatanie serca, bradykardię, zawroty głowy, niepokój i kaszel.

Zalecanym leczeniem przedawkowania jest dożylne wlewanie roztworu fizjologicznego. W przypadkach wystąpienia hipotensji tętniczej pacjenta należy ułożyć w pozycji poziomej na plecach i unieść nogi. Jeśli to możliwe, można przeprowadzić wlewanie angiotensyny II i/lub podać dożylnie katecholaminy. Jeśli lek został podany niedawno, należy podjąć działania mające na celu usunięcie lizynoprylu z organizmu (np. wywołanie wymiotów, przemywanie żołądka, zastosowanie sorbentów i siarczanu sodu). Lizynopryl może być usuwany z krwiobiegu ogólnego za pomocą hemodializy (patrz rozdział „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”). Stymulator serca jest wskazany przy bradykardii opornej na leczenie. Należy często kontrolować parametry życiowe, stężenie elektrolitów oraz kreatyniny w surowicy krwi.

Efekty uboczne.

Efekty uboczne zgłaszane podczas leczenia lizynoprylem oraz innymi inhibitorami ACE wymieniono poniżej według częstości występowania: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100, <1/10); nieczęsto (≥1/1000, <1/100); rzadko (≥1/10000, <1/1000); bardzo rzadko (˂1/10000); częstość nieznana (nie można oszacować na podstawie dostępnych danych).

Ze strony krwi i układu chłonnego: rzadko – obniżenie poziomu hemoglobiny, obniżenie hematokrytu; bardzo rzadko – zahamowanie szpiku kostnego, anemia, trombocytopenia, leukopenia, neutropenia, agranulocytoza, anemia hemolityczna, limfadenopatia, choroba autoimmunologiczna.

Ze strony układu odpornościowego: częstość nieznana – reakcja anafilaktyczna/anafilaktycznopodobna.

Ze strony przemiany materii i odżywiania: bardzo rzadko – hipoglikemia.

Ze strony układu nerwowego i psychicznego: często – zawroty głowy, ból głowy; nieczęsto – zmiany nastroju, parestezje, zawroty głowy, zaburzenia wrażliwości smakowej, zaburzenia snu, halucynacje; rzadko – dezorientacja, zaburzenia węchu; częstość nieznana – objawy depresji, omdlenia.

Ze strony układu sercowo-naczyniowego: często – efekty ortostatyczne (w tym hipotensja tętnicza); nieczęsto – zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu (może być skutkiem nadmiernego obniżenia ciśnienia tętniczego u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka), kołatanie serca, tachykardia, zespół Raynauda.

Ze strony układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia: często – kaszel; nieczęsto – katar; bardzo rzadko – skurcz oskrzeli, zapalenie zatok, alergiczny alveolit/ eozynofilowa zapalenie płuc.

Ze strony przewodu pokarmowego: często – biegunka, wymioty; nieczęsto – nudności, ból brzucha, dyspepsja; rzadko – suchość w ustach; bardzo rzadko – zapalenie trzustki, obrzęk naczynioruchowy jelita, zapalenie wątroby (typu hepatocelularnego lub cholestatycznego), żółtaczka, niewydolność wątroby.

Ze strony skóry i tkanki podskórnej: nieczęsto – wysypka, świąd; rzadko – pokrzywka, łysienie, łuszczycę, nadwrażliwość/obrzęk naczynioruchowy (obrzęk twarzy, kończyn, warg, języka, szczeliny głosowej i/lub krtani); bardzo rzadko – nadmierne pocenie się, pęcherzyca, toksyczny zespół martwicy nabłonka, zespół Stevensa-Johnsona, wielopostaciowa rumień, rzekoma limfoma skóry.

Zgłaszano zespół objawów, który może obejmować jeden lub więcej z następujących objawów: gorączka, zapalenie naczyń, mięśnioból, ból stawów/bóle stawów/zapalenie stawów, dodatni wynik testu na antyciała antyjądrowe (ANA), zwiększona szybkość osiadania krwinek czerwonych (SOE), eozynofilia i leukocytoza, wysypka, nadwrażliwość na światło lub inne objawy dermatologiczne.

Ze strony nerek i układu moczowego: często – zaburzenia czynności nerek; rzadko – uremia, ostra niewydolność nerek; bardzo rzadko – oliguria/aniuria.

Ze strony układu endokrynnego: rzadko – zespół nieodpowiedniej sekrecji hormonu antydiuretycznego.

Ze strony układu rozrodczego i gruczołów mlekowych: nieczęsto – impotencja; rzadko – ginekomastia.

Zaburzenia ogólne: nieczęsto – zwiększona zmęczliwość, osłabienie.

Badania laboratoryjne: nieczęsto – podwyższenie poziomu mocznika we krwi, podwyższenie poziomu kreatyniny w surowicy, podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych, hiperkaliemia; rzadko – podwyższenie poziomu bilirubiny w surowicy, hiponatremia.

Dane dotyczące bezpieczeństwa uzyskane w wyniku badań klinicznych wskazują, że lizynopryl jest ogólnie dobrze tolerowany przez pacjentów pediatrycznych z nadciśnieniem tętniczym i że profil bezpieczeństwa w tej grupie wiekowej jest porównywalny z obserwowanym u dorosłych.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Wszystkie przypadki podejrzewanych działań niepożądanych oraz braku skuteczności leku należy zgłaszać pod adresem: https://aisf.dec.gov.ua/.

Okres ważności.

Tabletki 2,5 mg – 18 miesięcy. Tabletki 5 mg, 10 mg oraz 20 mg – 24 miesiące.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 25°C w oryginalnym opakowaniu, w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Po 10 tabletek w blistrze; po 3 lub 5 blisterów w pudełku.

Kategoria wydania. Na receptę.

Producent. AT Zakład Farmaceutyczny Teva.

Siedziba producenta oraz adres miejsca prowadzenia działalności.

Działnica 1; H-4042 Debrecen, ul. Pallagi 13, Węgry.