Lankomycyna
Ukraina
Spis treści
INSTRUKCJA dotyczÄ cÄ a stosowania leku LANKOMYCZYNA (LINCOMYCIN)
SkÅ ad:
substancja czynna: lincomycin;
1 kapsuÅ 2a zawiera 250 mg lincomycyny w postaci lincomycyny hydrochloranu;
substancje pomocnicze: dwutlenek krzemu koloidalny bezwodny, stearynian wapnia, celuloza mikrokrysztaÅ 2na.
SkŠad osŠonki kapsuŠy: dwutlenek tytanu (E 171), żelatyna.
PostaÄ 2 leku. KapsuÅ y.
GÅ ówne wÅ aÄ 2ciwoÅ 2ci fizykochemiczne: twarde żelatynowe kapsuÅ y nr 0 o biaÅ ych korpusie i czapce.
ZawartoÅ 2Ä 2 kapsuÅ y â proszek biaÅ y lub prawie biaÅ y.
Grupa farmakoterapeutyczna.
Leki przeciwbakteryjne do stosowania systemowego. Makrolidy, linkozamidy i streptograminy. Linkozamidy.
Kod ATC J01F F02.
Właściwości farmakodynamiczne.
Farmakodynamika.
Wrażliwość
W zależności od wrażliwości patogenu oraz stężenia antybiotyku, lankomycyna może wykazywać działanie bakteriobójcze lub bakteriostatyczne.
W poniższej tabeli przedstawiono wartości minimalnego stężenia hamującego (MIC) uzyskane z literatury. Rozprzestrzenienie oporności może zmieniać się w czasie oraz w zależności od regionu.
| Organizm mikrobiologiczny |
Wartości MIC (mg/l) |
| Staphylococcus aureus |
0,5–2 |
| Streptococcus pyogenes |
0,05–1 |
| Streptococcus pneumoniae |
0,1–1 |
| Enterococcus faecalis* |
2-oporny (MIC > 64 mg/l)*) |
| Haemophilus influenzae* |
4–16*) |
| Neisseria spp. * |
8–64*) |
| Escherichia coli |
oporny (MIC > 64 mg/l) |
| Klebsiella pneumoniae |
oporny (MIC > 64 mg/l) |
| Pseudomonas aeruginosa |
oporny (MIC > 64 mg/l) |
| Bacteroides fragilis |
2–4 |
* - Lankomycyna jest nieaktywna wobec H. influenzae, enterokoków oraz gatunków rodzaju Neisseria (patrz sekcja „Wskazania”).
In vitro obserwowano zjawisko krzyżowej rezystencji typu odłącznego między klin damycyną a lankomycyną z jednej strony, a antybiotykami z grupy makrolidów (erytromycyna, klaritromycyna, azitromycyna) – z drugiej. Między lankomycyną a klin damycyną występuje całkowita krzyżowa rezystencja. W badaniach in vitro i in vivo nie obserwowano szybkiego rozwoju oporności. U stafilokoków oporność na lankomycynę lub klin damycynę in vitro rozwija się stopniowo. Badania wskazują na brak wspólnych właściwości antygenowych lankomycyny i penicylin.
Farmakokinetyka.
Wchłanianie
Po doustnym przyjęciu na czczo wchłania się 25–30 % leku. Po doustnym przyjęciu 500 mg lankomycyny maksymalne stężenie w surowicy krwi wynosi około 3 μg/ml i osiągane jest po 2–4 godzinach od podania. Jeśli lankomycyna jest przyjmowana podczas posiłku, ten parametr zmniejsza się o około 50 %. Po doustnym przyjęciu terapeutyczne stężenie leku we krwi utrzymuje się przez 6–8 godzin w przypadku najbardziej wrażliwych gram-dodatnich patogenów.
Rozkład
Na podstawie opublikowanych badań stwierdzono, że wiązanie leku z białkami osocza ma charakter nasycalny, tj. procent leku w postaci związanej zmniejsza się wraz ze wzrostem stężenia leku w surowicy krwi.
Stężenie leku we krwi płodu, w płynie otrzewnowym i opłucnowym może osiągać 25–50 % stężenia we krwi, w mleku matki – 50–100 %, w tkance kostnej – około 40 %, a w miękkich tkankach – 75 % stężenia we krwi.
Lankomycyna powoli przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego (1–18 % stężenia we krwi). Podczas zapalenia opon mózgowych obserwowano wzrost stężenia leku do około 40 % w porównaniu ze stężeniem we krwi.
Wydalanie
Większa część metabolizmu leku zachodzi głównie w wątrobie. W warunkach normalnych okres półtrwania leku w surowicy krwi wynosi 5,4 ± 1 godziny. W przypadku zaburzeń funkcji wątroby i/lub nerek okres ten może się wydłużać, dlatego u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby i/lub nerek należy rozważyć możliwość zmniejszenia częstotliwości przyjmowania lankomycyny.
Po jednorazowym doustnym przyjęciu 500 mg leku wydalanie mikrobiologicznie aktywnej formy z moczem wynosi 1–31 % (średnio – 4 %), a z kałem – do 33 %.
Uwzględniając, że stężenie leku w żółci może być nawet 10 razy wyższe niż stężenie we krwi, wydalanie z żółcią jest bez wątpienia ważną drogą ekskrecji leku z organizmu po podaniu doustnym.
Resztki leku wydalane są w postaci metabolitów nieaktywnych z mikrobiologicznego punktu widzenia. Hemodializa i dializa otrzewnowa nie wpływają na wydalanie lankomycyny z krwi.
Charakterystyka kliniczna.
Wskazania.
Lankomycyna jest wskazana w leczeniu infekcji wywołanych szczepami wrażliwymi na lankomycynę Gram-dodatnich mikroorganizmów beztlenowych, takich jak paciorkowce, pneumokoki i gronkowce, lub wrażliwymi na lek beztlenowcami:
- Infekcje dróg oddechowych górnych: przewlekły zatkan, spowodowany beztlenowcami. Lankomycynę można stosować w leczeniu wybranych przypadków ropnego zapalenia ucha środkowego lub jako lek wspomagający w połączeniu z antybiotykiem skutecznym wobec tlenowych Gram-ujemnych patogenów. Infekcje spowodowane przez H. influenzae nie są wskazaniem do stosowania leku (patrz dział „Farmakodynamika”).
- Infekcje dróg oddechowych dolnych, w tym zakaźne zaostrzenia przewlekłego zapalenia oskrzeli i zakaźne zapalenie płuc.
- Infekcje skóry i tkanek miękkich wywołane przez wrażliwe mikroorganizmy, gdy nie wskazane jest stosowanie antybiotyków z grupy penicylin.
- Infekcje kości i stawów, w tym osteomyelit i zapalenie stawów ropne.
- Sepsa i zapalenie wsierdzia. W pojedynczych przypadkach sepsei i/lub zapalenia wsierdzia obserwowano wyraźną odpowiedź na leczenie lankomycyną. Jednak w leczeniu takich infekcji preferowane są leki bakteriobójcze.
Przeciwwskazania.
Podwyższona wrażliwość na substancję czynną lub na którykolwiek inny składnik leku, lub na klin damycynę. Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.
Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.
Możliwe nasilenie działania leków z grupy blokerów przekazu nerwowo-mięśniowego (patrz dział „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).
Jednoczesne doustne stosowanie mieszanek kaolinowo-pektynowych opóźnia wchłanianie lankomycyny o 90%. Aby uniknąć takiej interakcji, te mieszaniny należy przyjmować co najmniej 2 godziny przed lub 3–4 godziny po przyjęciu lankomycyny.
In vitro obserwowano interakcje antagonistyczne między lankomycyną a erytromycyną oraz makrolidami o strukturze chemicznej podobnej do erytromycyny. Ze względu na możliwe znaczenie kliniczne tej interakcji, nie należy stosować tych dwóch leków jednocześnie.
Lankomycyna może wpływać na wyniki oznaczenia poziomu fosfatazy alkalicznej we krwi. W wyniku tego analiza może wykazywać fałszywy wzrost stężenia enzymu.
Opisywano przypadki krzyżowej oporności między lankomycyną a klin damycyną.
Szczególne ostrzeżenia dotyczące stosowania.
Należy przeprowadzić badania mikrobiologiczne w celu ustalenia patogenów oraz ich wrażliwości na lankomycynę.
Wykazano skuteczność stosowania lankomycyny w leczeniu zakażeń gronkowcowych opornych na inne antybiotyki, ale wrażliwych na lankomycynę. Stwierdzono jednak pojawienie się szczepów gronkowców opornych na lankomycynę, dlatego w trakcie terapii preparatem Lankomycyna należy wykonywać posiewy bakteriologiczne oraz badać wrażliwość patogenów. W przypadku stosowania makrolidów możliwa jest częściowa, lecz nie pełna, krzyżowa oporność. W przypadku wskazań lek można stosować jednocześnie z innymi lekami przeciwbakteryjnymi.
W celu zmniejszenia szybkości pojawiania się bakterii opornych na lek oraz zachowania skuteczności lankomycyny i innych leków przeciwbakteryjnych, Lankomycynę należy stosować wyłącznie w leczeniu lub zapobieganiu zakażeniom, które zostały potwierdzone lub z bardzo wysokim prawdopodobieństwem są spowodowane przez bakterie wrażliwe. W przypadkach, gdy dostępne są wyniki posiewów bakteriologicznych i badań wrażliwości, należy je uwzględnić przy wyborze lub zmianie terapii przeciwbakteryjnej. W przypadku braku takich danych, na empiryczny wybór terapii mogą wpływać lokalne dane epidemiologiczne oraz lokalne cechy wrażliwości.
Stosowanie lankomycyny nie jest wskazane w leczeniu nieznacznych zakażeń bakteryjnych ani zakażeń wirusowych. Przepisanie Lankomycyny w przypadku braku potwierdzonej lub podejrzanej z wysokim prawdopodobieństwem infekcji bakteryjnej mało prawdopodobnie będzie korzystne dla pacjenta i zwiększa ryzyko pojawienia się bakterii opornych na lek.
Z uwagi na ryzyko rozwoju kolitu pseudobłoniastego, przed podjęciem decyzji o stosowaniu lankomycyny lekarz powinien przeanalizować charakter zakażenia oraz ocenić możliwość zastosowania mniej toksycznych alternatywnych leków (np. erytromycyny).
O doniesieniach o występowaniu biegunki związanej z Clostridiumdifficile pojawiały się przy stosowaniu niemal wszystkich leków przeciwbakteryjnych, w tym lankomycyny.
Ciężkość objawów może wahać się od umiarkowanej biegunki po kolit zakończony zgonem. Stosowanie leków przeciwbakteryjnych wpływa na normalną florę jelitową i prowadzi do nadmiernego wzrostu C. difficile, które wytwarzają toksyny A i B. Biegunka związana z C. difficile może objawiać się łagodną formą z wodnistymi stolcami, ale może również postępować do ciężkiej, trudnej do wyleczenia biegunki, leukocytozy, gorączki, silnych skurczów brzusznych, śluzu lub krwi w stolcach.
W przypadku kolitu pseudobłoniastego o łagodnym nasileniu zazwyczaj wystarczy przerwanie leku. W przypadku nasilenia od umiarkowanego do ciężkiego należy przeprowadzić leczenie z podawaniem roztworów, elektrolitów, białek oraz przepisać leki przeciwbakteryjne skuteczne przeciwko C. difficile w przypadku kolitu.
Natychmiast po ustaleniu wstępnego rozpoznania kolitu pseudobłoniastego należy rozpocząć leczenie. Rozpoznanie stawia się zazwyczaj na podstawie objawów klinicznych, ale do potwierdzenia rozpoznania mogą służyć również dane endoskopii lub wykrycie C. difficile oraz ich toksyn w stolcach pacjenta.
W przypadku braku leczenia u pacjenta może rozwinąć się potencjalnie śmiertelny zapalenie otrzewnej, wstrząs lub toksyczny megakolon.
Biegunka związana z C. difficile częściej rozwija się i przebiega ciężej u osłabionych pacjentów oraz u pacjentów w podeszłym wieku. Przyczyną zwiększonej zachorowalności i śmiertelności mogą być również szczepy C. difficile zdolne do zwiększonej produkcji toksyn.
Należy brać pod uwagę możliwość wystąpienia biegunki związanej z C. difficile u pacjentów z biegunką, która pojawiła się po stosowaniu antybiotyków. Należy dokładnie przeanalizować wywiad, ponieważ rozwój biegunki związanej z C. difficile opisywano nawet dwa miesiące po zakończeniu terapii przeciwbakteryjnej.
Lankomycynę należy przepisywać z ostrożnością pacjentom, u których w wywiadzie występują choroby przewodu pokarmowego, szczególnie kolit.
Lankomycyny nie można stosować w leczeniu zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, ponieważ stężenia leku w płynie mózgowo-rdzeniowym są niewystarczające.
W trakcie długotrwałego leczenia należy kontrolować funkcję wątroby i nerek oraz wykonywać badania krwi.
Stosowanie lankomycyny może prowadzić do nadmiernego wzrostu organizmów opornych, w szczególności grzybów drożdżopodobnych. W przypadku wystąpienia superinfekcji należy podjąć odpowiednie działania zależne od sytuacji klinicznej. W przypadku pacjentów z istniejącymi już infekcjami grzybiczymi, którzy wymagają leczenia Lankomycyną, należy równocześnie prowadzić terapię przeciwgrzybiczą.
Lankomycynę należy stosować z ostrożnością u pacjentów z wywiadem astmy oskrzelowej lub silnej alergii.
Wskazane zabiegi chirurgiczne należy przeprowadzać w połączeniu z terapią antybiotyczną.
Wykazano, że lankomycyna może blokować przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, dlatego może nasilać działanie innych blokerów nerwowo-mięśniowych. W związku z tym lankomycynę należy stosować z ostrożnością u pacjentów przyjmujących leki tej grupy.
Lankomycynę należy stosować z ostrożnością w leczeniu pacjentów z atopią.
Lankomycynę należy stosować z ostrożnością w leczeniu pacjentów z ciężkimi zaburzeniami funkcji nerek i/lub wątroby, towarzyszącymi ciężkim zaburzeniom przemiany materii. U takich pacjentów należy dostosować dawkę leku (patrz rozdział „Sposób stosowania i dawki”). W trakcie leczenia wysokimi dawkami u tych pacjentów należy kontrolować stężenie lankomycyny w surowicy krwi, ponieważ okres półtrwania leku u tych grup pacjentów może wydłużyć się 2–3 razy.
Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.
U człowieka lankomycyna może przenikać przez barierę łożyskową. Stężenia leku w surowicy krwi pępowinowej osiągają 25% stężenia leku w surowicy krwi matki. Nie obserwuje się istotnego gromadzenia się leku w płynie owodniowym. Nie przeprowadzono kontrolowanych badań stosowania leku u kobiet w ciąży. U 302 dzieci urodzonych przez kobiety, które otrzymywały leczenie lankomycyną w różnych fazach ciąży, nie zaobserwowano wzrostu częstości wad wrodzonych ani opóźnień wzrostu w porównaniu z grupą kontrolną w pierwszych 7 latach życia.
Lankomycyny nie należy stosować w czasie ciąży, z wyjątkiem przypadków, gdy leczenie jest absolutnie konieczne. Lankomycynę wykryto w mleku matki w stężeniu od 0,5 do 2,4 μg/ml. Ze względu na możliwość wystąpienia ciężkich reakcji na lankomycynę u niemowląt karmionych piersią, należy podjąć decyzję o zaprzestaniu karmienia piersią lub zaprzestaniu leczenia lekiem, w zależności od potrzeby stosowania leku przez matkę.
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi urządzeń.
Nie zaobserwowano szczególnego wpływu na szybkość reakcji podczas prowadzenia pojazdów lub pracy z innymi urządzeniami, ale zgłaszano pojedyncze przypadki wystąpienia zawrotów głowy.
Sposób stosowania i dawki.
Dawkę i sposób stosowania należy ustalać w zależności od stopnia ciężkości infekcji, stanu pacjenta oraz wrażliwości bakteryjnego patogenu. Czas trwania leczenia określa lekarz indywidualnie.
Preparat zaleca się przyjmować 1–2 godziny przed lub 1–2 godziny po spożyciu pokarmu. Twardych kapsułek należy popijać dostateczną ilością wody.
Dorośli
Po 500 mg 3–4 razy na dobę.
Dzieci (od 6. roku życia)
30–60 mg/kg/dobę, podzielone na 3–4 równe dawki.
Pacjenci z zaburzeniami funkcji nerek i/lub wątroby
W przypadku konieczności stosowania Lankomycyny u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami funkcji nerek i/lub wątroby odpowiednia dawka wynosi 25–30% dawki zaleconej pacjentom z niezmienioną funkcją nerek/wątroby.
Dzieci.
Nie stosuje się tego leku w tej postaci lekarskiej (kapsułki) u dzieci poniżej 6. roku życia.
Przedawkowanie.
W przypadku przedawkowania możliwe wystąpienie zaburzeń ze strony przewodu pokarmowego, w tym bólu brzucha, nudności, wymiotów i biegunki.
W leczeniu przedawkowania należy wywołać wymioty lub, w razie wskazań, przeprowadzić przemywanie żołądka. Nie zna się specyficznego antydotum.
Hemodializa i dializa opłucnowa nie są skuteczne w usuwaniu Lankomycyny z krwi.
Działania niepożądane.
Z powodu przewodu pokarmowego: ból brzucha, nudności, wymioty oraz biegunka związana z antybiotykiem (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności przed zastosowaniem”), zapalenie przełyku, gloszyt, stomatyt, swędzenie odbytu. Prawie wszystkie antybiotyki, w tym penicyliny, cephalosporyny oraz lankomycyna, mogą prowadzić do rozwoju ciężkiej biegunki (czasem poprzedzonej okresem ukrytym), kolitu, w tym kolitu pseudomembranoznego, wywołanego działaniem toksyn C. difficile. W przypadku wystąpienia biegunki podczas leczenia, lek należy odstawiać stopniowo. Kolit może również rozwinąć się 2–3 tygodnie po zakończeniu leczenia. Należy unikać stosowania leków hamujących perystaltykę jelit.
Z powodu układu krwiotwórczego: odnotowano przypadki neutropenii, leukopenii, agranulocytozy oraz plamicy trombocytopenicznej. Opisano również rzadkie przypadki anemii aplastycznej i pancytopenii, w których nie można wykluczyć roli lankomycyny jako czynnika przyczynowego.
Z powodu układu odpornościowego: reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy, choroba surowicza, anafilaksja; niektóre z wymienionych reakcji obserwowano u pacjentów z nadwrażliwością na penicylinę. Z zastosowaniem lankomycyny powiązano rzadkie przypadki wielopostaciowej rumieniowatości, które czasem przypominały zespół Stevensa–Johnsona.
Ciężkie reakcje anafilaktyczne wymagają natychmiastowego i intensywnego leczenia z zastosowaniem adrenaliny, terapii tlenowej oraz dożylnego podania steroidów. W przypadku wskazań należy również przywrócić przepływ powietrza drogami oddechowymi, w razie potrzeby – poprzez intubację.
Z powodu skóry i błon śluzowych: zgłaszano przypadki swędzenia, wysypek skórnych, pokrzywki, zapalenia pochwy oraz rzadkie przypadki dermopatii eksfoliatywnej i dermopatii pęcherzowo-pęcherzykowej.
Z powodu wątroby: podczas terapii lankomycyną obserwowano wystąpienie żółtaczki oraz zmiany w parametrach funkcji wątroby (w tym podwyższenie poziomu transaminaz w surowicy krwi).
Z powodu nerek: mimo że nie stwierdzono bezpośredniego związku między lankomycyną a uszkodzeniem nerek, w pojedynczych przypadkach obserwowano zaburzenia funkcji nerek, o których świadczyły azotemia, oliguria i/lub białkomocz.
Z powodu narządu słuchu i równowagi: w pojedynczych przypadkach zgłaszano wystąpienie dzwonienia w uszach i zawrotów głowy.
Stosowanie lankomycyny może być przyczyną nadmiernego wzrostu organizmów opornych, w tym grzybów drożdżopodobnych.
Okres ważności. 4 lata.
Warunki przechowywania. W oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie wyższej niż 25 °C. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.
Opakowanie. Po 10 kapsułek w blisterze, 3 blistry w paczce.
Kategoria wydania. Na receptę.
Producent/zgłoszeniowiec. Przedsiębiorstwo Akcyjne „Kijewmedpreparat”.
Adres siedziby producenta oraz adres miejsca prowadzenia działalności gospodarczej/ siedziby zgłoszeniowca i/lub przedstawiciela zgłoszeniowca. Ukraina, 01032, miasto Kijów, ul. Saksaganskiego, 139.