Kodepsyn

INSTRUKCJA stosowania leku Kodepsyn (CODEPSIN)

Skład:

substancje czynne: terpinhydrat, sodu wodorowęglan, fosforan kodeiny;

1 tabletka zawiera: terpinhydratu 250 mg, sodu wodorowęglanu 250 mg, fosforanu kodeiny
(w przeliczeniu na kodeinę jako zasadę) 8 mg;

substancje pomocnicze: celuloza mikrokryształowa, powidon, kroszpovidon, dwutlenek krzemu koloidalny wodny, stearynian magnezu.

Postać leku. Tabletki.

Główne właściwości fizykochemiczne: płasko-cylindryczne tabletki o okrągłym kształcie, białe lub prawie białe, z fasetą i ryflowaniem, dopuszczalna jest faktura marmurowa. Tabletki mają charakterystyczny zapach.

Grupa farmakoterapeutyczna.

Leki stosowane przy kaszlu i przeziębieniach. Pochodne opiatów i środki wykrztuszające.

Kod ATX R05F A02.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Kodepsyn – lek kombinowany o działaniu przeciwkasłowym i wykrztusznym. Kodeina jest agonistą receptorów opioidowych, wywiera działanie przeciwkasłowe o charakterze centralnym (poprzez hamowanie pobudliwości ośrodka kasłowego). Terpinhydrat wykazuje działanie wykrztuszne. Węglan sodu obniża lepkość wydzieliny poprzez podniesienie pH.

Farmakokinetyka.

Po podaniu doustnym kodeina oraz inne składniki leku dobrze są wchłaniane z przewodu pokarmowego. Kodeina dzięki swojej lipofilowości szybko przenika przez barierę krew–mózg; gromadzi się w tkance tłuszczowej, w mniejszym stopniu – w płucach, wątrobie, nerkach i śledzionie. Maksymalne działanie obserwuje się po 30–60 minutach i trwa od 2 do 6 godzin. Terpinhydrat i węglan sodu są wydalanymi z moczem oraz drogami oddechowymi wraz z sekretem oskrzowym.

Dane kliniczne.

Wskazania.

Kaszel nieproduktywny w przebiegu chorób płuc i dróg oddechowych.

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość na kodeinę lub inne analgetyki opioidowe, lub którykolwiek z składników leku; ostra depresja oddechowa, niewydolność płuc, choroby obturacyjne dróg oddechowych, astma oskrzelowa (nie należy stosować opioidów w trakcie napadu astmy), wyrażona hipotensja tętnicza, arytmie, padaczka, urazy głowy lub stany towarzyszące zwiększonemu ciśnieniu wewnątrzczaszkowemu (dodatkowo do ryzyka depresji oddechowej i wzrostu ciśnienia wewnątrzczaszkowego, kodeina może wpływać na reakcję źrenic oraz inne reakcje życiowe podczas oceny stanu neurologicznego); ciężkie choroby wątroby i nerek, okres po operacji dróg żółciowych; stany, w których należy unikać hamowania perystaltyki lub w których występuje wzdęcie brzucha; ryzyko niedrożności paralitycznej jelita; stan wypicia alkoholu, alkoholizm.

Stosowanie leku jest przeciwwskazane następującym grupom pacjentów:

• dzieci poniżej 12 roku życia;
• dzieci w wieku od 12 do 18 lat z upośledzoną funkcją oddechową;
• kobiety w okresie ciąży lub karmienia piersią;
• pacjentom w każdym wieku, którzy mają nadmiernie szybki metabolizm za pomocą CYP2D6.

Nie należy stosować jednocześnie z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) oraz przez 2 tygodnie po zakończeniu stosowania inhibitorów MAO.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Sorbenty, leki wiążące i otaczające mogą zmniejszyć wchłanianie składników leku w przewodzie pokarmowym.

Antydepresanty: trójcykliczne antydepresanty mogą nasilać działanie depresyjne analgetyk opioidowych.

Stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (MAO) w połączeniu z petydyną wiązane było z ciężkim pobudzeniem/depresją układu nerwowego (w tym nadciśnienie/hipotensja tętnicza). Pomimo że przy stosowaniu kodeiny nie odnotowano takich zjawisk, nie można wykluczyć takiej interakcji. Dlatego nie należy stosować kodeiny jednocześnie z inhibitorami MAO ani przez 2 tygodnie po zakończeniu ich stosowania.

Alkohol: możliwe nasilenie hipotensyjnego i uspokajającego działania alkoholu oraz wzmożonego depresyjnego wpływu alkoholu na oddychanie.

Anestetyki, octan sodu oksybutynu: możliwe nasilenie depresji układu nerwowego środkowego i/lub depresji oddechowej i/lub hipotensji tętniczej.

Neuroleptyki: nasilenie działania uspokajającego i hipotensyjnego.

Anxiolityki, środki uspokajające i nasenne: nasilenie działania uspokajającego, zwiększone ryzyko depresji oddechowej.

Leki przeciwhistaminowe: jednoczesne stosowanie kodeiny i leków przeciwhistaminowych o działaniu uspokajającym może prowadzić do nasilenia depresji układu nerwowego środkowego i/lub depresji oddechowej i/lub hipotensji tętniczej.

Leki przeciwciśnieniowe: nasilenie działania hipotensyjnego.

Leki antycholinergiczne (np. atropina): ryzyko ciężkiego zaparcia, które może prowadzić do niedrożności paralitycznej jelita i/lub zatrzymania oddawania moczu.

Leki przeciwarytmiczne: kodeina spowalnia wchłanianie meksyletyny. Przy jednoczesnym stosowaniu kodeiny i chinidyny działanie farmakologiczne kodeiny prawdopodobnie będzie znacznie obniżone z powodu negatywnego wpływu chinidyny na jej metabolizm.

Cyzapryd, metoklopramid, domperydon: kodeina antagonizuje działanie cyzaprydu, metoklopramidu i domperydonu na czynność przewodu pokarmowego.

Glikozydy nasercowe (digo ksyna i inne): przy stosowaniu kodeiny w dużych dawkach działanie glikozydów nasercowych może się nasilać.

Leki przeciwbiegunkowe: zwiększone ryzyko ciężkiego zaparcia, które może prowadzić do niedrożności jelita.

Nieopioidowe leki przeciwbólowe: nasilenie działania przeciwbólowego.

Antagoniści opioidów (np. buprenorfina, nalotrekson, nalokson): możliwe przyspieszenie wystąpienia zespołu odstawienia.

Chlornik fenolu: zwiększenie stężenia kodeiny w osoczu krwi z powodu hamowania jej metabolizmu.

Cyprofloksacyna: opioidy obniżają stężenie cyprofloksacyny w osoczu krwi.

Rytonawir: możliwe zwiększenie stężenia analgetyk opioidowych (w tym kodeiny) w osoczu krwi.

Leki przeciwżołtkowe: cymetydyna może hamować metabolizm kodeiny, co prowadzi do zwiększenia jej stężenia w osoczu krwi.

Wpływ na badania instrumentalne: stosowanie opioidów może utrudniać badanie opróżniania żołądka, ponieważ opioidy opóźniają opróżnianie żołądka, a także wizualizację wątrobowo-żółciową przy użyciu Technetium Tc 99m Disofenin, ponieważ terapia opioidowa może spowodować zwężenie sfinktera Oddiego i zwiększenie ciśnienia w drógach żółciowych.

Możliwe jednoczesne stosowanie leku Kodepsyn z bronchodilatatorami, lekami przeciwbakteryjnymi w leczeniu przeziębień.

Szczególne środki ostrożności dotyczące stosowania.

Lek należy stosować z ostrożnością u pacjentów z wywiadem nadużywania środków odurzających, z obniżoną funkcją nerek lub wątroby (patrz sekcja „Przeciwwskazania”). U pacjentów z zaburzoną funkcją nerek wydalenie kodeiny jest opóźnione, w związku z czym zaleca się wydłużenie odstępów między dawkami leku. Należy zmniejszyć dawkę leku u pacjentów osłabionych, z hipotensją tętniczą (patrz sekcja „Przeciwwskazania”), z niedoczynnością tarczycy, z przerostem gruczołu krokowego, z niewydolnością nadnerczy (np. chorobą Addisona), z chorobami zapalnymi jelita (kodeina obniża perystaltykę, zwiększa napięcie i segmentację jelita oraz może podnosić ciśnienie w okrężnicy) (patrz sekcja „Przeciwwskazania”), z zwężeniem cewki moczowej, z padaczką, z miastenią gravis, u pacjentów w stanie wstrząsu. U pacjentów w podeszłym wieku metabolizm i eliminacja kodeiny mogą przebiegać wolniej, w związku z czym może być wskazane zmniejszenie dawki kodeiny. Lek należy stosować z ostrożnością u pacjentów, którzy niedawno przeszli zabiegi chirurgiczne na jelitach (ze względu na możliwą redukcję motoryki przewodu pokarmowego) lub na drogach moczowych (tacy pacjenci są bardziej narażeni na zatrzymanie oddawania moczu spowodowane bezpośrednim skurczem zwieracza cewki moczowej oraz zaparcia wywołane stosowaniem kodeiny). Lek należy stosować z ostrożnością u pacjentów z fochromocytomą (opiaty mogą stymulować uwalnianie katecholamin poprzez indukcję uwalniania endogennego histaminy). Pacjentom z chorobami dróg żółciowych (w szczególności z kamicyą pęcherzyka żółciowego) należy unikać stosowania analgetyk opioidowych lub stosować je w połączeniu ze środkami przeciwwspastycznymi.

Stosowanie petydyny lub innych analgetyk opioidowych u pacjentów przyjmujących inhibitory monoaminooksydazy (MAO) może być związane z bardzo ciężkimi reakcjami, czasem zakończonymi śmiercią. Jeśli stosowanie kodeiny u pacjentów przyjmujących inhibitory MAO jest konieczne z powodów życiowych, należy przerwać stosowanie inhibitorów MAO dwa tygodnie przed rozpoczęciem leczenia kodeiną (patrz sekcje „Przeciwwskazania”, „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje oddziaływań”).

U pacjentów, u których może wystąpić uzależnienie fizyczne, przerwanie leczenia należy przeprowadzić stopniowo, aby uniknąć nasilenia się objawów zespołu odstawienia.

Metabolizm za pośrednictwem CYP2D6

Kodeina jest przekształcana w aktywny metabolit – morfinę – w wątrobie za pomocą enzymu CYP2D6. Jeśli pacjent ma niedobór tego enzymu lub jeśli enzym CYP2D6 jest całkowicie nieobecny, nie zostanie osiągnięty odpowiedni efekt terapeutyczny. Ustalono, że do 7 % przedstawicieli ludności kaukaskiej może mieć tę cechę metabolizmu za pośrednictwem CYP2D6. Jednakże, jeśli pacjent charakteryzuje się bardzo szybkim metabolizmem za pośrednictwem CYP2D6, istnieje zwiększony ryzyko wystąpienia działań niepożądanych – objawów toksyczności opioidowej – nawet przy stosowaniu dawek standardowych. U takich pacjentów szybkie przekształcanie kodeiny w morfinę prowadzi do osiągnięcia wyższych stężeń morfiny w osoczu krwi niż oczekiwano.

Ogólne objawy toksyczności opioidowej: dezorientacja, senność, powierzchowne oddychanie, zwężone źrenice, nudności, wymioty, zaparcia, brak apetytu. W ciężkich przypadkach mogą wystąpić objawy depresji krążeniowej i oddechowej, które mogą być groźne dla życia i bardzo rzadko kończą się śmiercią.

Dane dotyczące częstości występowania osób o bardzo szybkim metabolizmie za pośrednictwem CYP2D6 w różnych populacjach podano poniżej:

Dzieci z zaburzoną funkcją oddechową

Kodeinę nie należy stosować u dzieci, u których funkcja oddechowa może być upośledzona na skutek zaburzeń nerwowo-mięśniowych, ciężkich chorób serca lub układu oddechowego, infekcji górnych dróg oddechowych lub płuc, wielotraum, a także po dużych zabiegach chirurgicznych. Te czynniki mogą nasilać objawy toksyczności morfiny.

Analgetyki opioidowe obniżają wydzielanie śliny, co może sprzyjać rozwojowi próchnicy oraz kandydozy błony śluzowej jamy ustnej.

Stosowanie kodeiny wymaga regularnej oceny przez lekarza stosunku korzyści do ryzyka.

Podczas terapii lekiem zakazane jest spożywanie alkoholu.

Nie należy stosować leku przez dłuższy czas ze względu na możliwość rozwoju uzależnienia od kodeiny.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Okres ciąży

Stosowanie leku w okresie ciąży jest przeciwwskazane.

Donoszono o możliwym związku między występowaniem wad układu oddechowego i serca u noworodków a stosowaniem kodeiny w I trymestrze ciąży. Regularne stosowanie kodeiny w okresie ciąży może prowadzić do rozwoju uzależnienia fizycznego u płodu, co może spowodować wystąpienie objawów abstynencji u noworodka. Stosowanie kodeiny podczas porodów może powodować osłabienie oddychania u noworodka. Analgetyki opioidowe mogą prowadzić do opóźnienia opróżnienia żołądka podczas porodów, zwiększając ryzyko zapalenia płuc aspiracyjnych u matki.

Okres karmienia piersią

Stosowanie leku w okresie karmienia piersią jest przeciwwskazane.

Po zastosowaniu w zwykłych dawkach terapeutycznych kodeina i jej aktywny metabolit mogą występować w mleku matki w bardzo niskich stężeniach, co czyni mało prawdopodobnym negatywny wpływ na niemowlę. Jednakże, jeśli pacjentka ma nadmiernie szybki metabolizm za udziałem CYP2D6, w mleku matki mogą występować wyższe stężenia morfiny, co w bardzo rzadkich przypadkach może prowadzić do potencjalnie śmiertelnych objawów toksyczności opioidowej u niemowlęcia.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Podczas leczenia należy powstrzymać się od prowadzenia pojazdów mechanicznych lub pracy z innymi urządzeniami ze względu na możliwość wystąpienia takich efektów jak dezorientacja, senność, zawroty głowy, halucynacje, zaburzenia widzenia lub drgawki. Działanie alkoholu jest nasilane przez analgetyki opioidowe.

Sposób stosowania i dawki.

Lek stosuje się doustnie. Dorośli oraz dzieci w wieku od 12 lat powinny przyjmować po 1 tabletce 2–3 razy na dobę. Długość leczenia – 5 dni; w wyjątkowych przypadkach okres leczenia może zostać wydłużony po konsultacji z lekarzem.

Dzieci.

Nie stosować u dzieci poniżej 12. roku życia.

Z uwagi na zawartość kodeiny w składzie leku, nie zaleca się stosowania u dzieci po poddaniu tonzyloektomii i/lub adenoidectomii w celu leczenia zespołu obturacyjnego bezdechu sennego. Nie zaleca się stosowania u dzieci, u których może występować zaburzenie czynności oddechowej.

Przedawkowanie.

Ciężkie depresje ośrodkowego układu nerwowego, w tym depresja oddychania, mogą wystąpić w przypadku jednoczesnego stosowania innych środków o działaniu uspokajającym (w tym alkoholu) lub znacznego przekroczenia dawki kodeiny. Kliniczną trójdnią przedawkowania opioidów jest śpiączka, źrenice punktowe oraz depresja oddechowa (może prowadzić do cyjanозy), a następnie rozszerzenie źrenic wskutek rozwoju hipoksji. Inne objawy przedawkowania opioidów: hipotermia, zwolnione lub utrudnione oddychanie, drgawki (szczególnie u dzieci), silne zawroty głowy, zaburzenia koordynacji gałek ocznych, ból głowy, nasilona senność, nasilona słabość, nerwowość lub niepokój, pobudzenie emocjonalne, sedyacja, halucynacje, dezorientacja, hipotensja tętnicza i tachykardia (rzadko), bradykardia, niewydolność krążenia, nasilone pocenie się, zaczerwienienie twarzy, suchość w ustach, zaparcia, atonia pęcherza moczowego. Możliwe wystąpienie duszności, apnei, kolapsu, zatrzymania moczu; zazwyczaj nudności i wymioty; rzadko – obrzęk płuc; mogą występować objawy uwalniania histaminy. Opisywano przypadki rozwoju rabdomiolizy, która postępowała do niewydolności nerek, w wyniku przedawkowania opioidów.

Leczenie: ogólne środki objawowe i wspierające, w tym działania wspierające ośrodek oddechowy oraz monitorowanie wskaźników życiowych aż do ustabilizowania stanu pacjenta.

Zastosowanie węgla aktywnego jest wskazane, jeśli od zażycia kodeiny minęło nie więcej niż 1 godzina u dorosłych w dawce przekraczającej 350 mg, u dzieci – w dawce przekraczającej 5 mg/kg masy ciała. Następnie należy prowadzić leczenie objawowe. Ważną procedurą wspomagającą leczenie jest kateteryzacja pęcherza moczowego oraz, jeśli konieczne, podanie antybiotyków. W przypadku ciężkiego zatrucia pacjent powinien zostać hospitalizowany. Należy zastosować nalokson w przypadku wystąpienia śpiączki lub depresji oddychania. Nalokson jest antagonistą konkurencyjnym i ma krótki okres półwylęgania, dlatego może być konieczne wielokrotne podawanie wysokich dawek u pacjentów z ciężkim zatruciem. Należy obserwować stan pacjenta przez co najmniej 4 godziny po podaniu naloksonu lub przez 8 godzin w przypadku zastosowania preparatu naloksonu o przedłużonym działaniu.

Działania niepożądane.

Ze strony układu odpornościowego: reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy; wysypka makularna i plamnicza uznawana za objaw zespołu wrażliwości związanego z doustnym przyjmowaniem kodeiny; gorączka, splenomegalia, chłoniakobrzuszność, duszność.

Zaburzenia psychiczne: depresja, halucynacje, koszmary sennne, stan niepokoju, dezorientacja, nagłe zmiany nastroju, euforia, dysforia.

Ze strony układu nerwowego: senność, zawroty głowy, drgawki (szczególnie u niemowląt i dzieci), ból głowy, podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe, rozwój tolerancji lub uzależnienia, działanie uspokajające.

Ze strony narządów wzroku: zwężenie źrenic, zaburzenia ostrości widzenia, światłowstręt, zaburzenia widzenia (w szczególności rozmycie, podwójne kontury widocznych przedmiotów), miaz.

Ze strony narządów słuchu i błędnika: zawroty głowy.

Ze strony układu sercowo-naczyniowego: hipotensja ortostatyczna, tachykardia, uczucie przyspieszonego serca, bradykardia, zaczerwienienie skóry twarzy, hipotensja tętnicza (przy stosowaniu wysokich dawek).

Ze strony układu oddechowego: duszność, ucisk oddychania (przy stosowaniu wysokich dawek), skurcz oskrzeli.

Ze strony przewodu pokarmowego: suchość w ustach, niestrawność, nudności, wymioty, zaparcia, skurcze żołądka, zapalenie trzustki, ból w nadbrzuszu.

Zaburzenia wątrobowo-pęcherzykowe: skurcz dróg żółciowych, który może być związany ze zmianą poziomu enzymów wątrobowych.

Ze strony układu endokrynnego: hiperglikemia.

Zaburzenia przemiany materii i odżywiania: anoreksja.

Ze strony skóry i tkanki podskórnej: reakcje alergiczne, takie jak wysypka, pokrzywka, świąd, nadmierne pocenie się, obrzęk twarzy.

Ze strony układu mięśniowo-szkieletowego: niekontrolowane ruchy mięśni, sztywność mięśni (przy stosowaniu wysokich dawek).

Ze strony układu moczowego: skurcz zwieracza pęcherza moczowego, skurcz dróg moczowych, trudności z oddawaniem moczu, zatrzymanie moczu, dysuria, działanie antydiuretyczne.

Ze strony układu rozrodczego: zaburzenia seksualne, dysfunkcja erektylna, zmniejszenie libidum i potencji.

Ogólne zaburzenia: napływy krwi, uczucie niedobytu, zwiększona zmęczalność, hipotermia.

Tolerancja oraz niektóre z najczęstszych działań niepożądanych – senność, nudności, wymioty, dezorientacja – rozwijają się zazwyczaj przy długotrwałym stosowaniu kodeiny.

Regularne, długotrwałe stosowanie kodeiny prowadzi do rozwoju uzależnienia, tolerancji oraz stanu niepokoju i drażliwości po zakończeniu leczenia. Należy pamiętać, że tolerancja szybko maleje po przerwaniu przyjmowania kodeiny, dlatego ponowne zastosowanie wcześniej dopuszczalnej dawki może okazać się śmiertelne.

Zespół odstawienia: nagłe przerwanie leczenia kodeiną może spowodować zespół odstawienia. Możliwe objawy: bezsenność, stan niepokoju, drażliwość, uczucie lęku, depresja, osłabienie, brak apetytu, nudności, wymioty, biegunka, odwodnienie, nadmierne pocenie się, łzawienie, rynorrea, kichanie, ziewanie, gęsia skórka, gorączka, midriaza, drżenie, skurcze mięśni, zwiększenie częstości skurczów serca, częstości oddychania, podwyższenie ciśnienia tętniczego.

Okres ważności.

2 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci, w oryginalnym opakowaniu, w temperaturze nie przekraczającej 25 °C.

Opakowanie.

Po 10 tabletów w blistrze; po 1 blisterze w pudełku kartonowym.

Kategoria wydawania.

Na receptę.

Producent.

Sp. z o.o. „Farma Start”.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności.

Ukraina, 03124, miasto Kijów, bulwar Wacława Havela 8.