Klarytromycyna-Zdorovia
Ukraina
Spis treści
INSTRUKCJA dotyczÄ cÄ stosowania leku KLARYTROMYCZYNA-ZDOROVIA (CLARITHROMYCIN-ZDOROVYE)
SkÅ ad:
substancja czynna: clarithromycin;
1 tabletka zawiera klarytromycyny 250 mg lub 500 mg;
substancje pomocnicze: skrobia prażelatynizowana, skrobia kukurydziana, stearynian magnezu, dwutlenek krzemu koloidalny bezwodny, talk, celuloza mikrokryształowa, sodowa croscarmelozowa, sodowy laurylosiarczan, hipromeloza, dwutlenek tytanu (E 171); barwnik: żółty zachodni FCF (E 110) (dawka 250 mg) lub tarczyna (E 102) (dawka 500 mg).
Postać leku. Tabletki powłokowe.
Główne wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci fizykochemiczne: tabletki powÅ‚okowe: 250 mg – ksztaÅ‚tu okrÄ gÅ‚ego, od jasno-pomaraÅ„czowego do pomaraÅ„czowego, o powierzchni dwuwypukÅ‚ej; 500 mg – ksztaÅ‚tu owalnego, żółte, o powierzchni dwuwypukÅ‚ej, z ryÅ›kÄ . Dozwolone jest marmurowanie powierzchni tabletek. W przekroju widać dwa warstwy.
Grupa farmakoterapeutyczna. Åšrodki przeciwbakteryjne do stosowania systemowego. Makrolidy.
Kod ATX J01F A09.
Właściwości farmakologiczne.
Farmakodynamika.
Klarytromycyna – półsyntetyczny antybiotyk z grupy makrolidów. Działanie antybakteryjne klarytromycyny wynika z wiązania się z podjednostką 50S rybosomów wrażliwych bakterii oraz hamowania biosyntezy białek. Lek wykazuje wysoką skuteczność in vitro wobec szerokiego spektrum mikroorganizmów beztlenowych i tlenowych, Gram-dodatnich i Gram-ujemnych, w tym szczepów szpitalnych. Minimalne stężenia hamujące (MIC) klarytromycyny są zazwyczaj dwa razy niższe niż MIC erytromycyny.
Klarytromycyna in vitro jest wysoce skuteczna wobec Legionella pneumophila i Mycoplasma pneumoniae. Działa bakteriobójczo wobec H. pylori, przy czym aktywność klarytromycyny przy obojętnym pH jest wyższa niż przy pH kwasowym. Dane in vitro i in vivo wskazują na wysoką skuteczność klarytromycyny wobec klinicznie istotnych szczepów mikobakterii. Badania in vitro wykazały, że szczepy Enterobacteriaceae i Pseudomonas, jak również bakterie Gram-ujemne nieprodukujące laktozy, są niewrażliwe na klarytromycynę.
Mikrobiologia.
Klarytromycyna jest aktywna in vitro oraz w praktyce klinicznej wobec większości szczepów następujących mikroorganizmów: Mikroorganizmy tlenowe Gram-dodatnie: Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, Listeria monocytogenes.
Mikroorganizmy tlenowe Gram-ujemne: Haemophilus influenzae, Haemophilus parainfluenzae, Moraxella catarrhalis, Neisseria gonorrhoeae, Legionella pneumophila.
Inne mikroorganizmy: Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae (TWAR).
Mikobakterie: Mycobacterium leprae, Mycobacterium kansasii, Mycobacterium chelonae, Mycobacterium fortuitum, Mycobacterium avium complex (MAC), obejmujące Mycobacterium avium, Mycobacterium intracellulare.
β-laktamazy wytwarzane przez mikroorganizmy nie wpływają na skuteczność klarytromycyny.
Większość szczepów Staphylococcus opornych na metycylinę i oksacylinę jest niewrażliwa na klarytromycynę.
Helicobacter: H. pylori.
Klarytromycyna jest aktywna in vitro wobec większości szczepów następujących mikroorganizmów, jednak skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo jej stosowania nie zostały potwierdzone.
Mikroorganizmy tlenowe Gram-dodatnie: Streptococcus agalactiae, Streptococci (grupy C, F, G), Streptococci grupy Viridans.
Mikroorganizmy tlenowe Gram-ujemne: Bordetella pertussis, Pasteurella multocida.
Mikroorganizmy beztlenowe Gram-dodatnie: Clostridium perfringens, Peptococcus niger, Propionibacterium acnes.
Mikroorganizmy beztlenowe Gram-ujemne: Bacteroides melaninogenicus.
Spirochety: Borrelia burgdorferi, Treponema pallidum.
Kampylobakterie: Campylobacter jejuni.
Klarytromycyna działa bakteriobójczo wobec kilku szczepów bakterii: Haemophilus influenzae, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, Streptococcus agalactiae, Moraxella (Branhamella) catarrhalis, Neisseria gonorrhoeae, H. pylori oraz Campylobacter spp.
Głównym metabolitem klarytromycyny w organizmie człowieka jest mikrobiologicznie aktywny 14-hydroksyklarytromycyna (14-OH-klarytromycyna). Dla większości mikroorganizmów aktywność mikrobiologiczna metabolitu jest równa lub 1–2 razy słabsza niż substancji wyjściowej, z wyjątkiem H. influenzae, wobec którego aktywność metabolitu jest 2 razy wyższa. W warunkach in vitro i in vivo substancja wyjściowa i jej główny metabolit wykazują działanie addytywne lub synergistyczne wobec H. influenzae, w zależności od szczepu mikroorganizmu.
Testy wrażliwości. Ilościowe metody wymagające pomiaru średnicy strefy zahamowania wzrostu zapewniają najdokładniejsze oszacowanie wrażliwości bakterii na środki przeciwbakteryjne. W jednej z zalecanych procedur testowania wrażliwości stosuje się dyski impregnowane 15 μg klarytromycyny (test dyfuzyjny Kirby’ego-Bauera); przy interpretacji porównuje się średnicę strefy zahamowania dla tego dysku ze stężeniami MIC klarytromycyny. MIC określa się metodą rozcieńczeń w bulionie lub w podłożu agarowym.
Wynik badania laboratoryjnego „wrażliwy” wskazuje, że infekcyjny mikroorganizm najprawdopodobniej odpowie na leczenie. Wynik „oporny” oznacza, że mikroorganizm najprawdopodobniej nie odpowie na terapię. Wynik „pośrednia wrażliwość” wskazuje, że efekt terapeutyczny leku może być wątpliwy lub że mikroorganizm będzie wrażliwy, jeśli zastosuje się wyższe dawki (pośrednią wrażliwość określa się również jako umiarkowaną wrażliwość).
Należy uwzględniać dane dotyczące granic absolutnych zakresu wrażliwości, oporności i pośredniej wrażliwości, specyficzne dla danego kraju lub regionu.
Farmakokinetyka.
Klarytromycyna jest szybko i dobrze wchłaniana z przewodu pokarmowego po doustnym podaniu leku w postaci tabletów. Mikrobiologicznie aktywny metabolit – 14-hydroksyklarytromycyna – powstaje w wyniku metabolizmu pierwszego przejścia. Klarytromycynę można stosować niezależnie od przyjmowania pokarmu, ponieważ jedzenie nie wpływa na biodostępność tabletów klarytromycyny. Jedzenie nieznacznie opóźnia początek wchłaniania klarytromycyny i powstawanie metabolitu 14-hydroksy. Farmakokinetyka klarytromycyny jest nieliniowa, jednak stężenie równowagowe osiągane jest w ciągu 2 dni stosowania leku. Po podaniu dawki 250 mg 2 razy na dobę około 15–20 % niezmienionej substancji wydala się z moczem. Po dawce 500 mg 2 razy na dobę wydalanie leku z moczem jest intensywniejsze (około 36 %).
14-hydroksyklarytromycyna jest głównym metabolitem wydalanym z moczem w ilości 10–15 % podanej dawki. Większa część resztkowej dawki wydala się z kałem, głównie z żółcią. W kale stwierdza się 5–10 % substancji wyjściowej.
Po podaniu 500 mg klarytromycyny 3 razy na dobę stężenie klarytromycyny we krwi wzrasta w porównaniu z poziomem uzyskiwanym po dawce 500 mg 2 razy na dobę.
Stężenie klarytromycyny w tkankach jest wielokrotnie wyższe niż stężenie w krwi. Zwiększono stężenia stwierdzono zarówno w tkance migdałkowej, jak i płucnej. Klarytromycyna w dawkach terapeutycznych wiąże się z białkami osocza krwi w 80 %.
Klarytromycyna przenika do błony śluzowej żołądka. Zawartość klarytromycyny w błonie śluzowej i tkance żołądka jest wyższa po jednoczesnym stosowaniu klarytromycyny i omeprazolu niż przy monoterapii klarytromycyną.
Charakterystyki kliniczne.
Wskazania.
Leczenie infekcji wywołanych mikroorganizmami wrażliwymi na klarytromycynę:
- Infekcje górnych dróg oddechowych, tj. gardła i nosogardła (zapalenie migdałków, zapalenie gardła), oraz infekcje zatok przynosowych.
- Infekcje dolnych dróg oddechowych (zapalenie oskrzeli, ostre zapalenie płuc typu gruźliczego oraz pierwotne zapalenie atypowe).
- Infekcje skóry i tkanek miękkich (oparzenia, zapalenie mieszków włosowych, erysypela, furunkuloza, zakażone rany).
- Ostre i przewlekłe infekcje jamy ustnej.
- Rozsiane lub ograniczone infekcje mykobakteriami, wywołane przez Mycobacterium avium lub Mycobacterium intracellulare. Ograniczone infekcje wywołane przez Mycobacterium chelonae, Mycobacterium fortuitum lub Mycobacterium kansasii.
- Eradykacja H. pylori u pacjentów z wrzodem dwunastnicy przy jednoczesnym hamowaniu wydzielania kwasu solnego (aktywność klarytromycyny przeciwko H. pylori przy obojętnym pH jest wyższa niż przy kwasowym pH).
Przeciwwskazania.
Podwyższona wrażliwość na antybiotyki makrolidowe oraz inne składniki leku.
Jednoczesne stosowanie klarytromycyny z dowolnym z poniższych leków: astemizol, cyzapryda, pimozyd, terfenadyna (ponieważ może to prowadzić do wydłużenia interwału QT i rozwoju arytmii serca, w tym tachykardii komorowej, migotania komór i torsades de pointes), alkaloidy sporyszu, np. ergotamina, dihydroergotamina (ponieważ może to prowadzić do toksyczności ergotaminowej), inhibitory HMG-CoA-reduktazy (statyny), które w znacznym stopniu są metabolizowane przez CYP3A4 (lowastatyna lub symstatyna), ze względu na zwiększony ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy (patrz sekcje „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”, „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).
Jednoczesne stosowanie klarytromycyny i lomitapidu (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).
Jednoczesne stosowanie klarytromycyny i doustnej midazolamu (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).
Wrodzone lub stwierdzone nabyte wydłużenie interwału QT lub arytmie komorowe w wywiadzie, w tym torsades de pointes (patrz sekcje „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”, „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).
Klarytromycyna nie powinna być stosowana u pacjentów z zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia lub hipomagnezemia), ze względu na ryzyko wydłużenia interwału QT.
Ciężka niewydolność wątroby w połączeniu z niewydolnością nerek.
Jednoczesne stosowanie klarytromycyny (i innych silnych inhibitorów CYP3A4) z kolchicyną (patrz sekcje „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”, „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).
Jednoczesne stosowanie klarytromycyny z tikagrelorem, iwabradyną lub ranolazyną.
Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.
Klarytromycyna nie oddziałuje z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi.
Stosowanie poniższych leków jest surowo przeciwwskazane ze względu na możliwość wystąpienia ciężkich skutków interakcji.
Cyzapryda, pimozyd, astemizol, terfenadyna. O zwiększeniu stężenia cyzaprydy w osoczu donoszono u pacjentów przyjmujących jednocześnie klarytromycynę i cyzaprydę. Może to prowadzić do wydłużenia interwału QT i wystąpienia arytmii, w tym tachykardii komorowej, migotania komór i torsades de pointes. Podobne efekty obserwowano u pacjentów przyjmujących jednocześnie klarytromycynę i pimozyd (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).
Donoszono o zdolności makrolidów do zmiany metabolizmu terfenadyny, co prowadzi do zwiększenia stężenia terfenadyny w osoczu. Zjawisko to czasem wiązano z arytmiami, takimi jak wydłużenie interwału QT, tachykardia komorowa, migotanie komór i torsades de pointes (patrz sekcja „Przeciwwskazania”). Przy jednoczesnym stosowaniu klarytromycyny i terfenadyny obserwowano wzrost stężenia kwasowego metabolitu terfenadyny 2–3-krotnie oraz wydłużenie interwału QT, co nie prowadziło do żadnych klinicznie widocznych skutków. Podobne efekty obserwowano również przy jednoczesnym stosowaniu astemizolu i innych makrolidów.
Alkaloidy sporyszu. Jednoczesne stosowanie klarytromycyny i ergotaminy lub dihydroergotaminy wiązano z wystąpieniem objawów ostrego ergotyzmu, charakteryzującego się wazospazmem i niedokrwieniem kończyn i innych tkanek, w tym ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Jednoczesne przepisywanie klarytromycyny i alkaloidów sporyszu jest przeciwwskazane (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).
Doustny midazolam. Przy stosowaniu midazolamu z tabletkami klarytromycyny (500 mg 2 razy na dobę) AUC midazolamu wzrastała 7-krotnie po doustnym podaniu midazolamu. Jednoczesne stosowanie doustnego midazolamu i klarytromycyny jest przeciwwskazane (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).
Iwabradyna. Stosowanie klarytromycyny z iwabradyną jest przeciwwskazane (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).
Inhibitory HMG-CoA-reduktazy (statyny). Jednoczesne stosowanie klarytromycyny z lowastatyną lub symstatyną jest przeciwwskazane (patrz sekcja „Przeciwwskazania”), ponieważ statyny te w znacznym stopniu są metabolizowane przez CYP3A4, a jednoczesne stosowanie z klarytromycyną zwiększa ich stężenie w osoczu krwi, co z kolei zwiększa ryzyko wystąpienia miopatii, w tym rabdomiolizy. Donoszono o rozwoju rabdomiolizy u pacjentów przy jednoczesnym stosowaniu klarytromycyny i tych statyn. Jeśli leczenie klarytromycyną jest nieuniknione, terapię lowastatyną lub symstatyną należy przerwać na czas leczenia.
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym przepisywaniu klarytromycyny z innymi statynami. W sytuacjach, gdy nie można uniknąć jednoczesnego stosowania klarytromycyny ze statynami, zaleca się stosowanie najniższej zarejestrowanej dawki statyny. Możliwe jest zastosowanie statyny niezależnej od metabolizmu CYP3A (np. flawastatyny). Konieczny jest monitoring pacjenta w celu wykrycia objawów i objawów miopatii.
Lomitapid. Jednoczesne stosowanie klarytromycyny z lomitapidem jest przeciwwskazane ze względu na możliwość znacznego wzrostu stężenia transaminaz (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).
Wpływ innych leków na klarytromycynę. Leki będące induktorami CYP3A (np. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, preparaty z zieleńca), mogą indukować metabolizm klarytromycyny. Może to prowadzić do stężeń subterapeutycznych klarytromycyny i zmniejszenia jej skuteczności. Ponadto może być konieczny monitoring stężeń osoczowych induktora CYP3A, które mogą być podwyższone z powodu hamowania CYP3A przez klarytromycynę (patrz również instrukcja do medycznego stosowania odpowiedniego induktora CYP3A4). Jednoczesne stosowanie ryfabutyny i klarytromycyny prowadziło do wzrostu stężenia ryfabutyny i obniżenia stężenia klarytromycyny w osoczu krwi, z jednoczesnym zwiększeniem ryzyka wystąpienia zapalenia tuniczki naczyniowej.
Poniżej wymieniono leki, których wpływ na stężenie klarytromycyny we krwi jest znany lub przypuszczalny, dlatego może być konieczna zmiana dawki klarytromycyny lub zastosowanie terapii alternatywnej.
Efawirenz, nevirapina, ryfampicyna, ryfabutyna i ryfapentyna. Silne induktory enzymów cytochromu P450, takie jak efawirenz, nevirapina, ryfampicyna, ryfabutyna i ryfapentyna, mogą przyspieszać metabolizm klarytromycyny, zmniejszając jej stężenie w osoczu krwi, ale zwiększając stężenie 14-OH-klarytromycyny – mikrobiologicznie aktywnego metabolitu. Ponieważ aktywność mikrobiologiczna klarytromycyny i 14-OH-klarytromycyny różni się w zależności od różnych bakterii, oczekiwany efekt terapeutyczny może nie zostać osiągnięty przy jednoczesnym stosowaniu klarytromycyny i induktorów enzymów cytochromu P450.
Etrawiryna. Działanie klarytromycyny było osłabiane przez etravirynę, jednak stężenia aktywnego metabolitu 14-OH-klarytromycyny wzrastały. Ponieważ 14-OH-klarytromycyna ma zmniejszoną aktywność przeciwko MAC, ogólna aktywność przeciwko temu patogenowi może być zmieniona. Dlatego w leczeniu MAC należy rozważyć zastosowanie leków alternatywnych wobec klarytromycyny.
Flukenazol. Jednoczesne stosowanie flukenazolu 200 mg na dobę i klarytromycyny 500 mg 2 razy na dobę prowadziło do wzrostu stężenia równowagowego Cmin klarytromycyny o 33 % i AUC – o 18 %. Stężenia równowagowe aktywnego metabolitu 14-OH-klarytromycyny nie ulegały istotnym zmianom przy jednoczesnym stosowaniu flukenazolu. Zmiana dawki klarytromycyny nie jest wymagana.
Rytonawir. Jednoczesne stosowanie rytonawiru 200 mg co 8 godzin i klarytromycyny 500 mg co 12 godzin prowadziło do znacznego hamowania metabolizmu klarytromycyny. Cmax klarytromycyny wzrastało o 31 %, Cmin – o 182 % i AUC – o 77 % przy jednoczesnym stosowaniu rytonawiru. Obserwowano całkowite hamowanie tworzenia się 14-OH-klarytromycyny. Ze względu na szeroki zakres terapeutyczny nie jest wymagana zmiana dawki klarytromycyny u pacjentów z normalną funkcją nerek. Jednak u pacjentów z niewydolnością nerek konieczna jest korekta dawki: u pacjentów z CLCR 30–60 ml/min dawkę klarytromycyny należy zmniejszyć o 50 %. U pacjentów z CLCR < 30 ml/min dawkę klarytromycyny należy zmniejszyć o 75 %. Dawek klarytromycyny przekraczających 1 g na dobę nie należy stosować razem z rytonawirem.
Taką samą korektę dawki należy przeprowadzić u pacjentów z pogorszoną funkcją nerek przy stosowaniu rytonawiru jako wzmacniacza farmakokinetycznego w połączeniu z innymi inhibitorami proteazy HIV, w tym atazanawirem i sakuinawirem (patrz poniżej „Interakcje dwukierunkowe”).
Wpływ klarytromycyny na inne leki.
Leki przeciwarytmiczne. Istnieją doniesienia o rozwoju torsades de pointes przy jednoczesnym stosowaniu klarytromycyny z chinidyną lub dysopiramidem. Zaleca się monitorowanie EKG w celu wczesnego wykrycia wydłużenia interwału QT podczas jednoczesnego stosowania klarytromycyny z tymi lekami. Podczas terapii klarytromycyną należy monitorować stężenia tych leków w osoczu krwi.
Były doniesienia o hipoglikemii przy jednoczesnym stosowaniu klarytromycyny i dysopiramidu, dlatego konieczny jest monitoring poziomu glukozy we krwi przy jednoczesnym stosowaniu tych środków.
Oralne leki hipoglikemiczne/insulina. Przy jednoczesnym stosowaniu z niektórymi lekami hipoglikemicznymi, takimi jak nateglinid i repaglinid, klarytromycyna może hamować enzym CYP3A, co może prowadzić do hipoglikemii. Zalecany jest dokładny monitoring poziomu glukozy.
Interakcje związane z CYP3A. Jednoczesne stosowanie klarytromycyny, znanej jako inhibitor enzymu CYP3A, i leku, który głównie jest metabolizowany przez CYP3A, może prowadzić do wzrostu stężenia tego ostatniego w osoczu krwi, co z kolei może nasilić lub wydłużyć jego efekt terapeutyczny i działania niepożądane. Należy zachować ostrożność przy stosowaniu klarytromycyny pacjentom, którzy otrzymują leki będące substratami CYP3A, szczególnie jeśli substrat CYP3A ma wąski zakres terapeutyczny (np. karbamazepina) i/lub jest intensywnie metabolizowany przez ten enzym. Może być konieczna zmiana dawki i, jeśli to możliwe, dokładny monitoring stężeń surowiczych leku, który głównie jest metabolizowany przez CYP3A, u pacjentów, którzy jednocześnie stosują klarytromycynę.
Wiadomo (lub przypuszcza się), że następujące leki lub grupy leków są metabolizowane przez ten sam izoenzym CYP3A: alprazolam, astemizol, karbamazepina, cyklostatol, cyzapryda, cyklosporyna, dysopiramid, alkaloidy sporyszu, lowastatyna, metylprednizolon, midazolam, omeprazol, doustne leki przeciwkrzepliwe (np. warfaryna, rywaroksaban, apiksaban), atypowe leki przeciwpsychotyczne (np. kwekapina), pimozyd, chinidyna, ryfabutyna, syldenafil, symstatyna, takrolimus, terfenadyna, triazolam i winblastyna itd. Podobny mechanizm interakcji zauważono przy stosowaniu fenytoiny, teofiliny i walproinianu, które są metabolizowane przez inne izoenzymy układu cytochromu P450.
Doustne leki przeciwkrzepliwe działające bezpośrednio. Doustne leki przeciwkrzepliwe działające bezpośrednio, takie jak dabigatran i edoksaban, są substratami przenośnika efluksemowego P-glikoproteiny (Pgp). Rywaroksaban i apiksaban są metabolizowane przez CYP3A4 i są również substratami Pgp. Stosowanie doustnych leków przeciwkrzepliwych działających bezpośrednio, takich jak dabigatran, rywaroksaban i apiksaban, w połączeniu z klarytromycyną wymaga ostrożności, szczególnie u pacjentów z wysokim ryzykiem krwawienia (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).
Omeprazol. Klarytromycyna (500 mg co 8 godzin) była stosowana w połączeniu z omeprazolem (40 mg na dobę) u dorosłych zdrowych ochotników. Stężenia równowagowe omeprazolu w osoczu krwi wzrastały (Cmax, AUC0-24 i t1/2 wzrastały odpowiednio o 30 %, 89 % i 34 %). Przy stosowaniu tylko omeprazolu średnia wartość pH soku żołądkowego w pomiarze przez 24 godziny wynosiła 5,2, przy jednoczesnym stosowaniu omeprazolu z klarytromycyną – 5,7.
Syldenafil, tadalafil i wardenafil. Każdy z tych inhibitorów fosfodiesterazy jest metabolizowany (przynajmniej częściowo) z udziałem CYP3A, a CYP3A może być hamowany przez jednoczesne przyjmowanie klarytromycyny. Jednoczesne przyjmowanie klarytromycyny z syldenafilem, tadalafilem lub wardenafilem może prowadzić do zwiększenia ekspozycji na inhibitor fosfodiesterazy, dlatego należy rozważyć kwestię zmniejszenia dawki syldenafila, tadalafila lub wardenafila.
Teofilina, karbamazepina. Wiadomo, że istnieje niewielkie, ale statystycznie istotne (p≤0,05) zwiększenie stężenia teofiliny lub karbamazepiny w osoczu krwi przy ich jednoczesnym stosowaniu z klarytromycyną.
Tolterodyna. Tolterodyna jest głównie metabolizowana przez izoformę 2D6 cytochromu P450 (CYP2D6). Jednak w populacji pacjentów bez CYP2D6 metabolizm zachodzi poprzez CYP3A. W tej populacji hamowanie CYP3A prowadzi do znacznego wzrostu stężeń tolterodyn w osoczu. U takich pacjentów zmniejszenie dawki tolterodyn może być konieczne przy stosowaniu z inhibitorami CYP3A, takimi jak klarytromycyna.
Triazolobenzodiazepiny (np. alprazolam, midazolam, triazolam). Przy stosowaniu midazolamu z tabletkami klarytromycyny (500 mg 2 razy na dobę) AUC midazolamu wzrastała 2,7-krotnie po wewnątrzwennym podaniu midazolamu. Przy wewnątrzwennym podaniu midazolamu z klarytromycyną należy dokładnie monitorować stan pacjenta w celu wczesnej korekty dawki. Przy podaniu midazolamu drogą oromukozalną, przy którym eliminacja przedukładowa leku może być wykluczona, najprawdopodobniej będzie obserwowana interakcja podobna do tej, która występuje przy wewnątrzwennym podaniu midazolamu, a nie doustnym. Należy przestrzegać tych samych środków ostrożności przy stosowaniu innych benzodiazepin metabolizowanych przez CYP3A, w tym triazolamu i alprazolamu. Dla benzodiazepin, których eliminacja nie zależy od CYP3A (temazepam, nitrazepam, lorazepam), rozwój klinicznie istotnej interakcji z klarytromycyną jest mało prawdopodobny.
Istnieją doniesienia o interakcji leków i rozwoju działań niepożądanych ze strony OUN (takich jak senność i zamieszanie) przy jednoczesnym stosowaniu klarytromycyny i triazolamu. Należy obserwować pacjenta, biorąc pod uwagę możliwe zwiększenie efektów farmakologicznych ze strony OUN.
Inne rodzaje interakcji.
Kolchicyna. Kolchicyna jest substratem CYP3A i przenośnika efluksemowego – P-glikoproteiny (Pgp). Wiadomo, że klarytromycyna i inne makrolidy mogą hamować CYP3A i Pgp. Przy jednoczesnym stosowaniu klarytromycyny i kolchycyny hamowanie Pgp i/lub CYP3A przez klarytromycynę może prowadzić do zwiększenia ekspozycji na kolchicynę. Jednoczesne stosowanie klarytromycyny i kolchycyny jest przeciwwskazane (patrz sekcje „Przeciwwskazania”, „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).
Dygoxyna. Dygoxyna jest uważana za substrat przenośnika efluksemowego – Pgp. Wiadomo, że klarytromycyna może hamować Pgp. Przy jednoczesnym stosowaniu klarytromycyny i dygoxyny hamowanie Pgp przez klarytromycynę może prowadzić do zwiększenia ekspozycji na dygoxynę. Donoszono o wzroście stężenia dygoxyny w osoczu krwi pacjentów przyjmujących klarytromycynę razem z dygoxyną. U niektórych pacjentów rozwinęły się objawy toksyczności cyfrowej, w tym potencjalnie śmiertelne arytmie. Należy dokładnie kontrolować stężenie dygoxyny w osoczu krwi pacjentów przy jednoczesnym stosowaniu z klarytromycyną.
Zydowudyna. Jednoczesne doustne stosowanie tabletek klarytromycyny i zydowudyny u dorosłych pacjentów zakażonych HIV może prowadzić do obniżenia stężeń równowagowych zydowudyny w osoczu krwi. Ponieważ klarytromycyna może przeszkadzać wchłanianiu doustnej zydowudyny przy jednoczesnym przyjmowaniu, tego w znacznym stopniu można uniknąć poprzez przestrzeganie 4-godzinnego odstępu między dawkami klarytromycyny i zydowudyny. O takiej interakcji przy stosowaniu zawiesiny klarytromycyny i zydowudyny lub dideoksyinozyny u dzieci zakażonych HIV nie donoszono. Takiej interakcji mało prawdopodobnie dojdzie przy stosowaniu klarytromycyny w formie wlewu dożylnego.
Fenytoina i walproinian. Były doniesienia spontaniczne lub opublikowane o interakcji inhibitorów CYP3A, w tym klarytromycyny, z lekami, które nie są uważane za metabolizowane przez CYP3A (np. fenytoina i walproinian). Zaleca się oznaczanie stężeń tych leków w osoczu krwi przy jednoczesnym stosowaniu z klarytromycyną. Donoszono o wzroście ich stężeń w osoczu krwi.
Hydroksychlorochina i chlorochina. Klarytromycynę należy stosować z ostrożnością u pacjentów przyjmujących leki wydłużające interwał QT, ze względu na potencjalną możliwość wywołania arytmii serca i poważnych działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego.
Kortykosteroidy. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu klarytromycyny z kortykosteroidami do stosowania ogólnoustrojowego lub inhalacyjnego, które są głównie metabolizowane przez CYP3A, ze względu na potencjalne zwiększenie wpływu ogólnoustrojowego kortykosteroidów. W przypadku jednoczesnego stosowania pacjenci powinni być poddawani dokładnemu nadzorowi w celu wykrycia działań niepożądanych kortykosteroidów ogólnoustrojowych.
Interakcje dwukierunkowe.
Atazanawir. Jednoczesne stosowanie klarytromycyny (500 mg 2 razy na dobę) z atazanawirem (400 mg 1 raz na dobę), które są substratami i inhibitorami CYP3A, prowadziło do podwojenia ekspozycji na klarytromycynę i zmniejszenia ekspozycji na 14-OH-klarytromycynę o 70 % przy jednoczesnym wzroście AUC atazanawiru o 28 %. Ponieważ klarytromycyna ma szeroki zakres terapeutyczny, nie ma potrzeby zmniejszania dawki u pacjentów z normalną funkcją nerek. Dawkę klarytromycyny należy zmniejszyć o 50 % u pacjentów z CLCR 30–60 ml/min i o 75 % – u pacjentów z CLCR < 30 ml/min, stosując odpowiednią formę leku klarytromycyny. Dawek klarytromycyny wyższych niż 1000 mg na dobę nie należy stosować razem z inhibitorami proteazy.
Blokerzy kanałów wapniowych. Ze względu na ryzyko hipotensji tętniczej należy z ostrożnością stosować klarytromycynę jednoczesnie z blokerami kanałów wapniowych metabolizowanymi przez CYP3A4 (takimi jak werapamil, amlodypina, diltiazem). Przy interakcji mogą wzrastać stężenia w osoczu zarówno klarytromycyny, jak i blokerów kanałów wapniowych. U pacjentów przyjmujących jednocześnie klarytromycynę i werapamil obserwowano hipotensję tętniczą, bradyarytmie i kwasocę mleczanową.
Itrokanozol. Klarytromycyna i itrokanozol są substratami i inhibitorami CYP3A, w związku z czym klarytromycyna może zwiększać stężenie itrokanozolu w osoczu krwi i odwrotnie. Przy stosowaniu itrokanozolu jednoczesnie z klarytromycyną pacjenci powinni być poddawani ścisłemu nadzorowi w celu wykrycia objawów lub objawów nasilenia lub przedłużenia efektu farmakologicznego.
Sakuinawir. Jednoczesne stosowanie klarytromycyny (500 mg 2 razy na dobę) i sakuinawiru (miękkie kapsułki żelatynowe, 1200 mg 3 razy na dobę), które są substratami i inhibitorami CYP3A, prowadziło do wzrostu AUC i Cmax sakuinawiru w stanie równowagi o 177 % i 187 % w porównaniu z tymi samymi parametrami obserwowanymi przy stosowaniu samego sakuinawiru. W tym czasie AUC i Cmax klarytromycyny wzrastały o około 40 % w porównaniu z samym stosowaniem klarytromycyny. Nie ma potrzeby korekty dawek, jeśli oba leki są stosowane jednoczesnie przez ograniczony czas w badanych dawkach/formach leku. Wyniki badania interakcji leków z zastosowaniem miękkich kapsułek żelatynowych mogą nie odpowiadać efektom obserwowanym przy stosowaniu sakuinawiru w formie twardych kapsułek żelatynowych. Wyniki badania interakcji leków z zastosowaniem samego sakuinawiru mogą nie odpowiadać efektom obserwowanym przy terapii sakuinawirem/rytonawirem. Gdy sakuinawir jest stosowany razem z rytonawirem, należy wziąć pod uwagę możliwe efekty rytonawiru na klarytromycynę (patrz wyżej).
Szczególne środki ostrożności dotyczące stosowania.
Zastosowanie każdej terapii przeciwbakteryjnej, w tym klarytromycyny, w celu leczenia zakażenia H. pylori może prowadzić do rozwoju oporności mikroorganizmów.
Klarytromycynę nie należy stosować u kobiet w ciąży bez dokładnej oceny stosunku korzyści do ryzyka, szczególnie w I trymestrze ciąży.
Długotrwałe stosowanie klarytromycyny, podobnie jak innych antybiotyków, może prowadzić do nadmiernego wzrostu bakterii i grzybów opornych. W przypadku wystąpienia zakażenia nadmiernego należy rozpocząć odpowiednią terapię.
Ponieważ klarytromycyna jest metabolizowana w wątrobie i wydalana głównie przez wątrobę i nerki, należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu leku u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby, umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami funkcji nerek oraz u pacjentów w wieku podeszłym (powyżej 65 roku życia).
Lek należy stosować z ostrożnością u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”).
Podczas stosowania klarytromycyny obserwowano zaburzenia funkcji wątroby, w tym podwyższenie poziomu enzymów wątrobowych oraz zapalenie wątroby typu hepatocelularnego i/lub cholestatycznego, z żółtaczką lub bez niej. Zaburzenia te mogą mieć ciężki przebieg, jednak zazwyczaj są odwracalne. W niektórych przypadkach opisywano niewydolność wątroby z letalnym skutkiem, która była głównie związana z ciężkimi chorobami współistniejącymi i/lub współistniejącą terapią lekową. Należy natychmiast przerwać stosowanie klarytromycyny w przypadku wystąpienia objawów zapalenia wątroby, takich jak anoreksja, żółtaczka, ciemne zabarwienie moczu, świąd skóry lub uczucie tkliwości w okolicy brzucha.
Zapalenie okrężnicy pseudobłoniastej w stopniu od umiarkowanego do zagrożonego życia opisywano po stosowaniu niemal wszystkich leków przeciwbakteryjnych, w tym makrolidów. Zakażenie Clostridium difficile powodujące biegunkę, od łagodnego do ciężkiego stopnia, w tym zapalenie okrężnicy zakończone śmiercią, odnotowano po stosowaniu niemal wszystkich leków przeciwbakteryjnych, w tym klarytromycyny. Terapia lekami przeciwbakteryjnymi zaburza normalną mikroflorę jelitową, co może prowadzić do nadmiernego wzrostu C. difficile. Należy zawsze pamiętać o możliwości rozwoju biegunki spowodowanej przez C. difficile u wszystkich pacjentów z biegunką po zastosowaniu antybiotyków. Należy dokładnie zbadać wywiad, ponieważ przypadki biegunki spowodowanej przez C. difficile opisywano nawet do dwóch miesięcy po zakończeniu terapii lekami przeciwbakteryjnymi. W przypadku wystąpienia zapalenia okrężnicy pseudobłoniastej należy niezwłocznie przerwać leczenie klarytromycyną, niezależnie od wskazań, dla których lek ten został przepisany. Należy przeprowadzić badania mikrobiologiczne i rozpocząć niezbędną terapię. Należy unikać stosowania leków hamujących perystaltykę.
Kolchicyna. Opisywano toksyczność kolchicyny przy jednoczesnym stosowaniu klarytromycyny i kolchicyny, szczególnie u pacjentów w wieku podeszłym, w tym na tle niewydolności nerek. Zanotowano przypadki śmiertelne wśród tych pacjentów (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”). Jednoczesne stosowanie klarytromycyny z kolchicyną jest przeciwwskazane (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).
Z ostrożnością należy stosować jednocześnie klarytromycynę i triazolobenzodiazepiny, takie jak triazolam, midazolam podany dożylnie lub przez błonę śluzową jamy ustnej (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).
Zaburzenia sercowo-naczyniowe.
Wydłużenie odcinka QT. Obserwowano wydłużenie repolaryzacji serca i odcinka QT, co wskazuje na ryzyko wystąpienia arytmii serca i torsades de pointes, podczas leczenia makrolidami, w tym klarytromycyną (patrz sekcja „Działania niepożądane”). Ze względu na to, że poniższe sytuacje mogą prowadzić do zwiększonego ryzyka arytmii komorowej (w tym torsades de pointes), klarytromycynę należy stosować z ostrożnością u poniższych grup pacjentów.
- Pacjenci z chorobą niedokrwienną serca, ciężką niewydolnością serca, zaburzeniami przewodnictwa lub klinicznie istotną bradykardią.
- Pacjenci, którzy jednocześnie przyjmują inne leki powodujące wydłużenie odcinka QT (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).
Jednoczesne stosowanie klarytromycyny z astemizolem, cyzapyrydą, pimozydem i terfenadyną jest przeciwwskazane (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).
Klarytromycyny nie można stosować pacjentom z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem odcinka QT ani z wywiadem arytmii komorowej (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).
Wiadomo, że badania epidemiologiczne dotyczące ryzyka niekorzystnych skutków sercowo-naczyniowych po zastosowaniu makrolidów wykazały różne wyniki. Stwierdzono rzadkie, krótkoterminowe ryzyko wystąpienia arytmii, zawału mięśnia sercowego i śmierci z przyczyn sercowo-naczyniowych związanego ze stosowaniem makrolidów, w tym klarytromycyny. Należy uwzględnić te wyniki w porównaniu z korzyściami terapii przy przepisywaniu klarytromycyny.
Pneumonia. Ze względu na rozwijającą się oporność Streptococcus pneumoniae na makrolidy, ważne jest przeprowadzenie testu wrażliwości przy przepisywaniu klarytromycyny w leczeniu zapalenia płuc nabytego poza szpitalem. W przypadku zapalenia płuc nabytego w szpitalu klarytromycynę należy stosować w połączeniu z innymi odpowiednimi antybiotykami.
Infekcje skóry i tkanek miękkich o łagodnym i umiarkowanym nasileniu. Najczęściej są one wywoływane przez Staphylococcus aureus i Streptococcus pyogenes, z których każdy może być oporny na makrolidy. Dlatego ważne jest przeprowadzenie testu wrażliwości. W przypadku, gdy nie można zastosować antybiotyków β-laktamowych (np. z powodu alergii), jako leki pierwszego wyboru można stosować inne antybiotyki, takie jak klinidamycyna. Dotychczas makrolidy odgrywają jedynie pomocniczą rolę w leczeniu niektórych infekcji skóry i tkanek miękkich (np. infekcji wywołanych przez Corynebacterium minutissimum, acne vulgaris, zapalenie brodawek) oraz w sytuacjach, gdy nie można stosować penicylin.
W przypadku wystąpienia ciężkich ostrych reakcji nadwrażliwościowych, takich jak anafilaksja, ciężkie skórne działania niepożądane (np. zespół egzantematyko-pustulotyczny, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczny epidermalny nekrolioza, DRESS), choroba Schönleina-Henocha, leczenie klarytromycyną należy natychmiast przerwać i rozpocząć odpowiednią terapię.
Klarytromycynę należy stosować z ostrożnością przy jednoczesnym stosowaniu z induktorami enzymu cytochromu CYP3A4 (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).
Należy zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia oporności krzyżowej między klarytromycyną a innymi makrolidami, a także lincomycyną i klinidamycyną.
Inhibitory HMG-CoA reduktazy (statyny). Jednoczesne stosowanie klarytromycyny z lawastatyną lub simwastatyną jest przeciwwskazane (patrz sekcja „Przeciwwskazania”). Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym przepisywaniu klarytromycyny z innymi statynami. Opisywano rozwój rabdomiolizy u pacjentów przy jednoczesnym stosowaniu klarytromycyny i statyn. Konieczny jest monitoring objawów miopatii. W sytuacjach, gdy nie można uniknąć jednoczesnego stosowania klarytromycyny ze statynami, zaleca się przepisanie najniższej zarejestrowanej dawki statyny. Możliwe jest zastosowanie statyny niezależnej od metabolizmu CYP3A (np. flawastatyny) (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).
Leki hipoglikemizujące doustne/insulina. Jednoczesne stosowanie klarytromycyny z doustnymi lekami hipoglikemizującymi (takimi jak pochodne sulfoniliomocznika) i/lub insuliną może powodować wyraźną hipoglikemię. Zalecany jest dokładny monitoring poziomu glukozy.
Leki przeciwkrzepliwe doustne. Stosowanie doustnych leków przeciwkrzepliwych o bezpośrednim działaniu, takich jak dabigatran, rywaroksaban, apiksaban i edoksaban, w połączeniu z klarytromycyną wymaga ostrożności, szczególnie u pacjentów z wysokim ryzykiem krwawienia. Przy jednoczesnym stosowaniu klarytromycyny z warfaryną istnieje ryzyko wystąpienia ciężkiego krwawienia, istotnego wzrostu wartości INR (międzynarodowe znormalizowane stosunku) i czasu protrombinowego. Podczas jednoczesnego stosowania klarytromycyny i doustnych leków przeciwkrzepliwych należy często monitorować wartość INR i czas protrombinowy (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).
Żółty FCF (E 110) i tartrazyna (E 102) mogą powodować reakcje alergiczne.
Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.
Bezpieczeństwo stosowania klarytromycyny w czasie ciąży lub karmienia piersią nie zostało ustalone. Ze względu na wyniki badań przeprowadzonych na zwierzętach oraz doświadczenie w stosowaniu u ludzi, nie można wykluczyć szkodliwego wpływu na rozwój embrionu i płodu. Niektóre badania obserwacyjne, w których oceniano wpływ klarytromycyny w I lub II trymestrze ciąży, wykazały zwiększone ryzyko poronienia w porównaniu z brakiem terapii przeciwbakteryjnej lub stosowaniem innych leków przeciwbakteryjnych w tym samym okresie. Dostępne badania epidemiologiczne dotyczące ryzyka wad wrodzonych po zastosowaniu makrolidów, w tym klarytromycyny, w czasie ciąży wykazały sprzeczne wyniki. Klarytromycynę nie należy stosować w czasie ciąży bez dokładnej oceny stosunku korzyści do ryzyka.
Klarytromycyna przenika do mleka matki w niewielkich ilościach. Stwierdzono, że ilość klarytromycyny przyjmowana przez noworodka karmionego wyłącznie piersią stanowi około 1,7% dawki podanej matce, skorygowanej o jej masę ciała.
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługiwanie maszyn.
Brak danych dotyczących wpływu.
Należy jednak podczas prowadzenia pojazdów lub obsługiwanie maszyn wziąć pod uwagę możliwość wystąpienia działań niepożądanych ze strony układu nerwowego, takich jak drgawki, zawroty głowy, zawroty, halucynacje, dezorientacja, zamieszanie itp.
Sposób stosowania i dawki.
Zalecana dawka klarytromycyny dla dorosłych i dzieci w wieku od 12 lat wynosi 250 mg co 12 godzin; w przypadku cięższych infekcji dawkę można zwiększyć do 500 mg co 12 godzin. Standardowy czas leczenia zależy od stopnia nasilenia infekcji i wynosi od 6 do 14 dni.
Lek można stosować niezależnie od przyjęcia pokarmu, ponieważ jedzenie nie wpływa na biodostępność klarytromycyny.
Leczenie infekcji odontogennych. Zalecana dawka to 250 mg co 12 godzin przez 5 dni.
Stosowanie u pacjentów z infekcją mikobakteriami. Początkowa dawka dla dorosłych to 500 mg 2 razy na dobę. Jeśli w ciągu 3–4 tygodni leczenia nie obserwuje się poprawy stanu klinicznego lub wyników bakteriologicznych, dawkę klarytromycyny można zwiększyć do 1000 mg 2 razy na dobę.
Leczenie rozsianych infekcji spowodowanych MAC u chorych na AIDS trwa tak długo, jak potwierdzona jest kliniczna i mikrobiologiczna skuteczność leku. Klaritromycynę można stosować w połączeniu z innymi lekami przeciwmikobakterijnymi.
Eradykacja H. pylori u pacjentów z wrzodą dwunastnicy (dorośli).
Terapia trójskładnikowa (7–10 dni). Klaritromycynę (500 mg) 2 razy na dobę należy stosować razem z amoksycyliną 1000 mg 2 razy na dobę oraz omeprazolem 20 mg na dobę przez 7–10 dni.
Terapia trójskładnikowa (10 dni). Klaritromycyna (500 mg) 2 razy na dobę, lansoprazol 30 mg 2 razy na dobę oraz amoksycylina 1000 mg 2 razy na dobę przez 10 dni.
Terapia dwuskładnikowa (14 dni). Klaritromycyna (500 mg) 3 razy na dobę w połączeniu z omeprazolem 40 mg 1 raz na dobę doustnie przez 14 dni, następnie omeprazol 20 mg lub 40 mg 1 raz na dobę doustnie przez kolejne 14 dni.
Terapia dwuskładnikowa (14 dni). Klaritromycyna (500 mg) 3 razy na dobę wraz z lansoprazolem 60 mg 1 raz na dobę doustnie przez 14 dni. Może być konieczne dalsze hamowanie wydzielania kwasu solnego w celu zmniejszenia objawów wrzodu.
Klaritromycynę stosowano również w następujących schematach terapeutycznych:
klaritromycyna + tinidazol oraz omeprazol lub lansoprazol;
klaritromycyna + metronidazol oraz omeprazol lub lansoprazol;
klaritromycyna + tetracyklina, cytrynian bizmutu i ranitydyna;
klaritromycyna + amoksycylina oraz lansoprazol;
klaritromycyna + ranitydyna i cytrynian bizmutu.
Stosowanie u pacjentów w podeszłym wieku: jak u dorosłych.
Stosowanie u pacjentów z niewydolnością nerek: u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (CLCR <30 ml/min) dawkę należy zmniejszyć o połowę, np. 250 mg 1 raz na dobę lub 250 mg 2 razy na dobę w przypadku cięższych infekcji. U tych pacjentów czas leczenia nie powinien przekraczać 14 dni.
Dzieci. Dzieciom poniżej 12. roku życia należy podawać klaritromycynę w postaci zawiesiny, ponieważ stosowanie tabletek klaritromycyny u dzieci w tym wieku nie było badane.
Przedawkowanie.
Objawy. Dotychczasowe doniesienia wskazują, że przedawkowanie klaritromycyny może powodować objawy ze strony przewodu pokarmowego. U jednego pacjenta z wywiadem choroby afektywnej dwubiegunowej, który przyjął 8 gramów klaritromycyny, wystąpiły zaburzenia stanu psychicznego, zachowanie paranoiczne, hipokaliemia oraz hipoksemia.
Leczenie. Reakcje niepożądane towarzyszące przedawkowaniu należy leczyć przez przepłukanie żołądka i terapię objawową. Jak w przypadku innych makrolidów, małoprawdopodobne jest, aby hemodializa lub dializa otrzewnowa istotnie wpływały na stężenie klaritromycyny w surowicy krwi.
Reakcje niepożądane.
Najczęstsze i najbardziej powszechne reakcje niepożądane podczas leczenia klaritromycyną u dorosłych i dzieci to ból brzucha, biegunka, nudności, wymioty i zaburzenia smaku. Te reakcje niepożądane są zazwyczaj łagodne i zgodne z znanym profilem bezpieczeństwa antybiotyków makrolidowych. Nie stwierdzono istotnej różnicy w częstości występowania tych reakcji ze strony układu pokarmowego między grupami pacjentów z obecnością lub brakiem zakażeń mikobakteryjnych.
Reakcje niepożądane, które przynajmniej możliwe jest powiązać z klaritromycyną, zostały sklasyfikowane według układów narządów i częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (od ≥1/100 do <1/10), rzadko (od ≥1/1000 do <1/100), częstość nieznana* (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych). W obrębie każdej grupy reakcje niepożądane są wymienione w kolejności zmniejszającego się nasilenia objawów, jeśli nasilenie mogło być ocenione.
Zakażenia i inwazje: rzadko – cellulit1, kandydoza, gastroenteryt2, infekcja3, infekcja pochwy; częstość nieznana – kolit pseudobłoniasty, zapalenie bejszowych.
Ze strony krwi i układu limfatycznego: rzadko – leukopenia, neutropenia4, trombocytoza3, eozynofilia4; częstość nieznana – agranulocytoza, trombocytopenia.
Ze strony układu odpornościowego: rzadko – reakcje anafilaktoidealne1, nadwrażliwość; częstość nieznana – reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy.
Ze strony metabolizmu i odżywiania: rzadko – anoreksja, spadek apetytu; częstość nieznana – hipoglikemia.
Ze strony psychiki: często – bezsenność; rzadko – niepokój, pobudzenie3; częstość nieznana – psychozy, dezorientacja, depersonalizacja, depresja, dezorientacja, halucynacje, przerażające sny, mania.
Ze strony układu nerwowego: często – dysgezja (zaburzenia wrażliwości smakowej), ból głowy; rzadko – utrata przytomności1, dyskineza1, zawroty głowy, senność, drżenie; częstość nieznana – drgawki, agezja (utrata wrażliwości smakowej), parosmia, anosmia, parestezje.
Ze strony narządów słuchu i labiryntu: rzadko – zawroty głowy, pogorszenie słuchu, dzwonienie w uszach; częstość nieznana – utrata słuchu.
Ze strony serca: rzadko – zatrzymanie serca1, migotanie przedsionków1, wydłużenie odcinka QT, ekstrasystolia1, uczucie kołatania serca; częstość nieznana – torsades de pointes, tachykardia komorowa, migotanie komór.
Ze strony układu naczyniowego: często – wazodilatacja1; częstość nieznana – krwawienie.
Ze strony układu oddechowego, klatki piersiowej i opłucnej: rzadko – astma1, krwawienie z nosa2, zakrzepica płucna1.
Ze strony układu pokarmowego: często – biegunka, wymioty, niestrawność, nudności, ból brzucha; rzadko – zapalenie przełyku1, choroba refluksowa przełyku2, zapalenie żołądka, proktalgia2, stomatyt, zapalenie języka, wzdęcia brzucha4, zaparcia, suchość w ustach, odbijanie, wzdęcia; częstość nieznana – ostry zapalenie trzustki, zmiana koloru języka, zmiana koloru zębów.
Ze strony układu wątrobowo-pęcherzykowego: często – odchylenia od normy wyników badań czynnościowych wątroby; rzadko – cholestaza4, zapalenie wątroby4, podwyższenie poziomu ALT, AST, GGTP4; częstość nieznana – niewydolność wątroby, żółtaczka hepatocelularna.
Ze strony skóry i tkanki podskórnej: często – wysypka, nadmierne pocenie; rzadko – dermatyt pęcherzowy1, swędzenie, pokrzywka, wysypka makularna i plamnicza3; częstość nieznana – ciężkie reakcje skórne (np. zaostrzony ogólny wyprysk pęcherzykowy, zespół Stevensa–Johnsona, toksyczny epidermalny nekroliz, reakcja skórna lekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS)), trądzik, choroba Schönleina–Henocha.
Ze strony układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej: rzadko – skurcze mięśni3, sztywność mięśniowo-szkieletowa1, mialgia2; częstość nieznana – rabdomioliza2**, miopatia.
Ze strony nerek i układu moczowego: rzadko – podwyższenie kreatyniny we krwi1, podwyższenie mocznika we krwi1; częstość nieznana – niewydolność nerek, zapalenie wątrobowo-przyzębne.
Ogólne zaburzenia: rzadko – niedomagania4, gorączka3, osłabienie, ból w klatce piersiowej4, dreszcze4, zmęczenie4.
Badania laboratoryjne: rzadko – zmiana stosunku albumina-globulina1, podwyższenie poziomu fosfatazy zasadowej we krwi4, podwyższenie poziomu dehydrogenazy mleczanowej we krwi4; częstość nieznana – podwyższenie MCHC, wydłużenie czasu protrombinowego, zmiana koloru moczu.
* Ponieważ o tych reakcjach zgłaszano dobrowolnie, a liczba populacji pacjentów nie jest znana, nie zawsze można dokładnie określić ich częstość lub związek przyczynowy z przyjmowaniem leku. Ogólny doświadczenie stosowania klaritromycyny obejmuje ponad 1 miliard pacjentów-dni.
** W niektórych doniesieniach o rabdomiolizie klaritromycyna była stosowana równocześnie z innymi lekami, o których wiadomo, że są skojarzone z rabdomiolizą (takimi jak statyny, fibraty, kolchicyna lub allopurinol).
1,2,3,4 O tych reakcjach niepożądanych zgłaszano tylko przy stosowaniu leku w postaci: 1 – proszku liofilizowanego do sporządzenia roztworu do wlewu, 2 – tabletek o przedłużonym działaniu, 3 – zawiesiny, 4 – tabletek o natychmiastowym uwalnianiu.
Oczekuje się, że częstość, typ i nasilenie reakcji niepożądanych u dzieci będą takie same jak u dorosłych.
Pacjenci z zaburzeniami układu odpornościowego. U pacjentów zakażonych HIV i innych pacjentów z zaburzeniami układu odpornościowego, którzy stosowali wysokie dawki klaritromycyny przez dłuższy czas w celu leczenia zakażeń mikobakteryjnych, nie zawsze można odróżnić reakcje niepożądane związane ze stosowaniem leku od objawów choroby podstawowej lub chorób współistniejących.
U dorosłych pacjentów, którzy otrzymywali klaritromycynę w dawce dobowej 1000 mg, najczęstsze efekty niepożądane to nudności, wymioty, zaburzenia smaku, ból brzucha, biegunka, wysypka, wzdęcia brzucha, ból głowy, zaparcia, zaburzenia słuchu, podwyższenie poziomu ALT i AST w surowicy krwi. Rzadziej występują duszność, bezsenność i suchość w ustach.
U tych pacjentów z zaburzeniami układu odpornościowego oceniano parametry laboratoryjne, analizując te, które wykraczały poza granice istotnego poziomu anormalnego (tzn. skrajnej górnej lub dolnej granicy) dla danego badania. Według tego kryterium u 2–3 % tych pacjentów przyjmujących 1000 mg klaritromycyny dziennie zaobserwowano istotne anormalne podwyższenie poziomu ALT i AST oraz anormalne obniżenie liczby leukocytów i płytek krwi we krwi. U mniejszej liczby pacjentów zaobserwowano podwyższenie poziomu azotu mocznikowego we krwi.
Okres ważności. 3 lata.
Warunki przechowywania. Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie wyższej niż 25 °C. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.
Opakowanie. Tabletki 250 mg nr 7×2, nr 10 w blisterze w pudełku lub 500 mg nr 7, nr 7×2, nr 10 w blisterze w pudełku.
Kategoria wydawania. Na receptę.
Producent. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ „KORPORACJA „ZDROWIE”.
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością „FARMEKS GRUP”.
Adres siedziby producenta i miejsce prowadzenia działalności. Ukraina, 61013, obwód charkowski, miasto Charków, ulica Szewczenki 22.
(SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ „KORPORACJA „ZDROWIE”)
Ukraina, 08301, obwód kijowski, miasto Borispił, ulica Szewczenki 100.
(Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością „FARMEKS GRUP”)