Kaptofryl

INSTRUKCJA DOTYCZĄCA STOSOWANIA LEKU KAPTOFRYL (CAPTOPRIL)

Skład:

substancja czynna: kaptofryl;

1 tabletka zawiera 25 mg kaptofrylu (0,025 g);

substancje pomocnicze: skrobia ziemniaczana, laktoza monohydrat, celuloza mikrokryształowa, powidon, stearynian magnezu, ditlenek krzemu bezwodny koloidalny.

Postać leku. Tabletki.

Główne właściwości fizykochemiczne: tabletki białe lub prawie białe o płaskiej powierzchni, z ryflowaniem i faską, o specyficznym zapachu.

Grupa farmakoterapeutyczna.

Inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę (ECA).

Kod ATC C09A A01.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Kaptofryl – inhibitor enzymu konwertującego angiotensynę (ACE), obniża stężenie angiotensyny II i aldosteronu we krwi, przeciwdziała inaktywacji endogennych substancji rozszerzających naczynia – bradykininy i prostaglandyny E2. W efekcie stopniowo obniża się ciśnienie tętnicze, ogólny opór obwodowy, obciążenie późne i wstępne serca, ciśnienie w krążeniu małym oraz opór naczyń płucnych, zwiększa się rzut serca bez zmiany częstości skurczów serca, zmniejsza się przerost lewej komory (przy długotrwałej terapii), poprawia się tolerancja wysiłku fizycznego.

Działanie przeciw nadciśnieniowe pojawia się w ciągu 15–60 minut po podaniu doustnym, osiągając maksimum w ciągu 60–90 minut, trwa od 6 do 12 godzin. Czas trwania efektu przeciw nadciśnieniowego zależy od dawki i osiąga optymalne wartości po kilku tygodniach ciągłego stosowania. U pacjentów z łagodnym nadciśnieniem tętniczym kaptofryl w dawkach 25–50 mg dwa razy dziennie poprawia jakość i długość życia, ogólny komfort, sen oraz stan emocjonalny. U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym w połączeniu z cukrzycą zmniejsza częstość powikłań sercowo-naczyniowych. Wykazuje właściwości ochronne naczyń mikrokrążenia (angioochronne), zwiększa średnicę dużych tętnic obwodowych (od 13 % do 21 %), spowalnia postęp niewydolności nerek w nefropatii cukrzycowej.

Farmakokinetyka.

Szybko i całkowicie wchłania się z przewodu pokarmowego, minimalna absorpcja wynosi 60–75 %. Po podaniu na czczo stężenie maksymalne we krwi osiągane jest w ciągu 30–90 minut. Ulega biotransformacji w wątrobie. Przenika przez bariery histohematyczne, z wyjątkiem bariery krew–mózg, przenika przez łożysko i do mleka matki (stężenie osiąga około 1 % stężenia we krwi matki). Okres półtrwania wynosi 2–3 godziny, u chorych z przewlekłą niewydolnością serca i nerek wydłuża się do 3,5–32 godzin. Wydalany głównie przez nerki (2/3 dawki wydala się w ciągu 4 godzin, więcej niż 95 % dawki – w ciągu 24 godzin) w postaci metabolitów i w postaci niezmienionej (40–50 %). Kumuluje się przy przewlekłej niewydolności nerek.

Charakterystyki kliniczne.

Wskazania.

• Nadciśnienie tętnicze.
• Niewydolność serca. Kaptofryl należy stosować w leczeniu przewlekłej niewydolności serca z obniżoną czynnością skurczową komór, a także w połączeniu z diuretykami i, w razie potrzeby, z digitalisem oraz beta-blokerami.

‒ Ostra niewydolność serca:

• krótkotrwałe (4 tygodnie) leczenie może obejmować stosowanie kaptofrylu w ciągu 24 godzin po przebytym zawale mięśnia sercowego u pacjentów ze stanem stabilnym;
• długotrwała profilaktyka objawowej niewydolności serca jest wskazana u pacjentów ze stanem klinicznie stabilnym i bezobjawową dysfunkcją lewej komory (frakcja wyrzutowa ≤ 40 %).
  • Nefropatia cukrzycowa u pacjentów z cukrzycą typu I, przejawiająca się makroalbuminurią.

Przeciwwskazania.

• Podwyższona wrażliwość na kaptofryl lub substancje pomocnicze leku, a także na inne inhibitory ACE; przypadki angioedemu w wywiadzie po stosowaniu inhibitorów ACE;
• zwężenie ujścia aorty lub stenoza mitralna, obecność innych przeszkód odpływu krwi z lewej komory serca;
• przerostowa kardiomiopatia z niskim wyrzutem serca;
• pierwotny hiperaldosteronizm;
• hiperkaliemia;
• ciężkie zaburzenia funkcji nerek; dwustronne zwężenie tętnic nerkowych lub zwężenie tętnicy jednej nerki; stan po przeszczepieniu nerki;
• wrodzony (idiopatyczny) angioedem;
• porfiria;
• ciąża lub planowanie ciąży (patrz rozdział „Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią”);
• okres karmienia piersią (patz rozdział „Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią”);
• jednoczesne stosowanie kaptofrylu z lekami zawierającymi aliskiren u pacjentów z cukrzycą lub niewydolnością nerek (prędkość filtracji kłębuszkowej < 60 ml/min/1,73 m²).

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Diuretyki zatrzymujące potas lub suplementy potasu. Inhibitory ACE zmniejszają utratę potasu spowodowaną stosowaniem diuretyków. Diuretyki zatrzymujące potas (np. spironolakton, triamteren lub amilorid), suplementy potasu lub substytuty soli zawierające potas mogą prowadzić do hiperkaliemii. W przypadku jednoczesnego stosowania, ze względu na istniejącą hipokaliemię, należy zachować dużą ostrożność i regularnie monitorować stężenie potasu w surowicy krwi.

Diuretyki (tiazydowe lub pętlowe). Wcześniejsze leczenie dużymi dawkami diuretyków może prowadzić do obniżenia OBJ i zwiększać ryzyko wystąpienia znaczącej hipotensji (patrz rozdział „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”). Efekt hipotensyjny można zmniejszyć poprzez przerwanie stosowania diuretyku, zwiększenie spożycia soli i płynów lub rozpoczęcie terapii od niskiej dawki kaptofrylu. Nie wykazano jednak istotnej klinicznie interakcji z hydrochlorotiazydem ani furosemidem.

Inne leki przeciwnadciśnieniowe. Jednoczesne stosowanie kaptofrylu z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi (np. beta-blokerami i blokerami kanałów wapniowych o działaniu przedłużonym) jest bezpieczne, a współczesne stosowanie tych leków może zwiększyć efekt hipotensyjny kaptofrylu. Należy zachować ostrożność przy leczeniu nitrogliceryną, innymi nitratami lub innymi lekami rozszerzającymi naczynia.

Leczenie ostrego zawału mięśnia sercowego. Pacjentom z zawałem mięśnia sercowego kaptofryl można stosować jednoczesnie z kwasem acetylosalicylowym (w dawkach kardiologicznych), lekami trombolytycznymi, beta-blokerami i/lub nitratami.

Lit. Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i litu może prowadzić do tymczasowego wzrostu stężenia litu w surowicy krwi i zatrucia litem. Współczesne stosowanie inhibitorów ACE i diuretyków tiazydowych może dodatkowo zwiększyć stężenie litu w surowicy krwi i zwiększyć ryzyko zatrucia litem. Dlatego nie zaleca się jednoczesnego stosowania kaptofrylu z litem. Jeśli konieczne jest zastosowanie tej kombinacji leków, należy dokładnie monitorować stężenie litu w surowicy krwi.

Trójpierścieniowe leki przeciwdrgawkowe/lekty przeciwpsychotyczne. Współczesne stosowanie niektórych trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych i leków przeciwpsychotycznych z inhibitorami ACE może prowadzić do dodatkowego obniżenia ciśnienia tętniczego (patrz rozdział „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”). Możliwe wystąpienie hipotensji ortostatycznej.

Allopurinol, prokainamid, leki cytotoksyczne lub immunosupresyjne. Jednoczesne stosowanie tych leków z inhibitorami ACE może zwiększyć ryzyko leukopenii, szczególnie w przypadku stosowania dawek przekraczających zalecane.

Leki niesteroidowe przeciwzapalne (NLPZ). Opisano, że inhibitory ACE i NLPZ mogą wykazywać dodatkowy wpływ na podwyższenie stężenia potasu w surowicy krwi, co może prowadzić do zaburzeń funkcji nerek. Zazwyczaj ten efekt jest odwracalny. Rzadko możliwa jest ostra niewydolność nerek, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek, np. u osób starszych lub pacjentów z odwodnieniem. Długotrwałe stosowanie NLPZ może zmniejszyć efekt przeciwnadciśnieniowy inhibitorów ACE.

Simpatomimetyki. Mogą zmniejszać efekt przeciwnadciśnieniowy inhibitorów ACE, dlatego należy dokładnie obserwować wartości ciśnienia tętniczego u pacjenta.

Leki przeciwcukrzycowe. Inhibitory ACE, w tym kaptofryl, mogą nasilać działanie hipoglikemizujące insuliny i innych doustnych leków przeciwcukrzycowych (sulfonamidów) u pacjentów z cukrzycą. Taki efekt występuje bardzo rzadko, ale w przypadku jego wystąpienia może być konieczne obniżenie dawki leków przeciwcukrzycowych podczas jednoczesnego leczenia inhibitorami ACE.

Analiza chemiczna kliniczna: kaptofryl może powodować fałszywie dodatni wynik badania moczu na aceton.

Szczególne wytyczne dotyczące stosowania.

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS): Oczywiste jest, że jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, blokerów receptora angiotensyny II lub aliskirenem zwiększa ryzyko wystąpienia hipotensji, hiperkaliemii oraz prowadzi do obniżenia funkcji nerek (w tym do ostrej niewydolności nerek). Dlatego podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS) poprzez jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, blokerów receptora angiotensyny II lub aliskirenem nie jest zalecana.

Jeśli terapia podwójną blokadą jest konieczna, należy ją prowadzić pod nadzorem lekarza z częstym monitorowaniem funkcji nerek, poziomu elektrolitów i ciśnienia tętniczego.

Nie można jednoczesnie stosować inhibitorów ACE i blokerów receptora angiotensyny II u pacjentów z cukrzycową chorobą nerek.

Hipotensja tętnicza. Rzadko może dojść do wystąpienia hipotensji tętniczej u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, u których występuje zmniejszona objętość krwi krążącej i/lub obniżona ilość sodu w wyniku terapii diuretykami, ograniczonego spożycia soli kuchennej, a także w wyniku biegunki, wymiotów lub hemodializy. Przed zastosowaniem inhibitorów ACE należy skorygować objętość krwi krążącej (OCC), a także rozważyć podanie najniższej skutecznej dawki leku.

Pacjenci z niewydolnością serca również należą do grupy ryzyka wystąpienia objawowej hipotensji podczas stosowania inhibitorów ACE. Dlatego pacjentom tym zaleca się podawanie kaptofrylu w niższej dawce początkowej. Zwiększanie dawki inhibitorów ACE i diuretyków należy prowadzić pod ścisłym nadzorem lekarza.

Zbyt silne obniżenie ciśnienia tętniczego u pacjentów z chorobą mózgowo-naczyniową i chorobą niedokrwienną serca zwiększa ryzyko wystąpienia zawału mięśnia sercowego i udaru. W przypadku wystąpienia hipotensji pacjentowi należy nadać pozycję poziomą (ułożyć na plecach), a w razie potrzeby zwiększyć OCC poprzez podanie 0,9 % roztworu chlorku sodu.

Hipertensja naczyniowo-nerek. Istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia hipotensji i niewydolności nerek u pacjentów z dwustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub ze zwężeniem tętnicy jedynego nerki przyjmujących inhibitory ACE. W takim przypadku możliwe jest ustanie funkcji nerek przy niewielkich zmianach stężenia kreatyniny we krwi, dlatego pacjentom tym zaleca się rozpoczęcie leczenia od małych dawek kaptofrylu i pod ścisłym nadzorem lekarza, a w trakcie leczenia należy prowadzić dozowanie dawki i stale monitorować funkcję nerek.

Zaburzenia funkcji nerek. Pacjenci z zaburzeniami funkcji nerek (klirens kreatyniny ≤40 ml/min) wymagają indywidualnego doboru dawki (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”). Podczas stosowania kaptofrylu u tych pacjentów należy stale kontrolować poziom potasu i kreatyniny we krwi.

Obrzęk naczynioruchowy. Rzadko podczas leczenia inhibitorami ACE, szczególnie w pierwszych tygodniach terapii, może dojść do rozwoju obrzęku naczynioruchowego kończyn, twarzy, warg, błon śluzowych, języka, krtani i/lub szpary głosowej. Jednakże bardzo rzadko obrzęk naczynioruchowy może się rozwijać w wyniku długotrwałego leczenia inhibitorami ACE. W takich przypadkach należy natychmiast przerwać leczenie. Obrzęk naczynioruchowy języka, szpary głosowej i/lub krtani może być śmiertelny, dlatego należy natychmiast przeprowadzić nieodwlekane działanie ratujące życie, a następnie hospitalizację i nadzór przez co najmniej 12–24 godziny aż do całkowitego ustąpienia objawów.

Kaszel. Były doniesienia o wystąpieniu kaszlu podczas leczenia inhibitorami ACE. Kaszel charakteryzował się jako ciągły, suchy, nieproduktywny, ustępujący po odstawieniu leczenia.

Niewydolność wątroby. Inhibitory ACE w rzadkich przypadkach były kojarzone z zespołem rozpoczynającym się od żółtaczki cholestatycznej, postępującym do nagłego zapalenia wątroby z martwicą i czasem prowadzącym do śmiertelnego skutku. Mechanizm rozwoju tego zespołu pozostaje niejasny. Dlatego jeśli podczas leczenia inhibitorami ACE wystąpi żółtaczka lub podwyższenie enzymów wątrobowych, leczenie należy natychmiast przerwać i dokładnie monitorować stan pacjenta.

Hiperkaliemia. Ryzyko wystąpienia hiperkaliemii jest zwiększone u pacjentów z niewydolnością nerek, cukrzycą, u tych, którzy jednocześnie przyjmują oszczędzające potas diuretyki, suplementy potasu lub substytuty soli zawierające potas, lub inne leki mogące wywołać hiperkaliemię (np. heparyna). Jeśli jednoczesne stosowanie wymienionych wyżej leków jest uznawane za konieczne, zaleca się regularne sprawdzanie poziomu potasu we krwi.

Zwężenie aorty lub zastawki mitralnej/hipertroficzna kardiomiopatia. Inhibitory ACE należy stosować z ostrożnością u pacjentów ze zwężeniem aorty lub zastawki mitralnej oraz z obturacją odpływu z lewej komory serca. Należy unikać stosowania kaptofrylu w przypadku rozwoju wstrząsu kardiogennego i znacznych zaburzeń hemodynamicznych.

Lit. Kombinacja litu i kaptofrylu nie jest zalecana (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje oddziaływań”).

Neutropenia/agranulocytoza. Były doniesienia o wystąpieniu neutropenii/agranulocytozy, trombocytopenii i anemii u pacjentów przyjmujących inhibitory ACE. U pacjentów z prawidłową funkcją nerek i bez innych czynników ryzyka neutropenia występuje rzadko. Kaptofryl należy stosować ostrożnie u pacjentów z uszkodzeniem naczyń w przebiegu kolagenoz (np. toczeń układowy, twardzina), z jednoczesnym leczeniem lekami przeciwdogrybkowymi, allopurynolem lub prokainamidem, lub przy kombinacji tych czynników, szczególnie jeśli występuje już zaburzona funkcja nerek. U niektórych z tych pacjentów może rozwinąć się ciężka infekcja, która czasem nie odpowiada na intensywne leczenie antybiotykami. Jeśli takim pacjentom konieczne jest stosowanie kaptofrylu, zaleca się kontrolę liczby białych krwinek we krwi i rozszerzonego badania krwi przed rozpoczęciem leczenia, co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące terapii oraz okresowo później. Pacjentom należy przeprowadzić instruktaż dotyczący konieczności natychmiastowego powiadomienia lekarza o wszelkich objawach infekcji (np. zapalenie gardła, gorączka) oraz konieczności dalszego badania krwi z rozwiniętą formułą leukocytarną. Kaptofryl i inne współistniejące leki (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje oddziaływań”) należy natychmiast odstawić, jeśli stwierdzono lub podejrzewa się neutropenię (neutrofili <1000/mm³).

U większości pacjentów liczba neutrofili szybko powraca do normy po odstawieniu kaptofrylu.

Proteinuria. Proteinuria może wystąpić u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek lub przy stosowaniu wysokich dawek inhibitorów ACE. Ogólna zawartość białka w moczu powyżej 1 g na dobę obserwuje się u około 0,7 % pacjentów przyjmujących kaptofryl. Większość z tych pacjentów miała dowody wcześniejszej choroby nerek lub przyjmowała stosunkowo wysokie dawki kaptofrylu (powyżej 150 mg na dobę), lub oba te czynniki występowały jednocześnie. Zespół nerczycowy obserwuje się u 1/5 pacjentów z proteinurią. W większości przypadków proteinuria zmniejsza się lub ustępuje w ciągu 6 miesięcy niezależnie od przyjmowania kaptofrylu. U większości pacjentów z proteinurią rzadko zmieniają się takie parametry funkcji nerek jak poziom mocznika i kreatyniny we krwi.

U pacjentów, którzy przebyli chorobę nerek, należy przeprowadzić badanie białka w moczu (test paskiem na pierwszej porcji porannej moczu) przed rozpoczęciem leczenia i okresowo po nim.

Reakcje anafilaktyczne podczas desensytyzacji alergenem z jadu owadów z rzędu błonkoskrzydłych mogą wystąpić u pacjentów przyjmujących jednocześnie inhibitory ACE, co w rzadkich przypadkach może stanowić zagrożenie życia. Takich reakcji można uniknąć poprzez tymczasowe przerwanie terapii inhibitorami ACE przed każdą desensytyzacją, jednak reakcje mogą ponownie wystąpić przy przypadkowym ponownym stymulowaniu antygenowym. Dlatego zaleca się ostrożne prowadzenie terapii inhibitorami ACE u pacjentów poddawanych takim procedurom desensytyzacji.

Były doniesienia o wystąpieniu u pacjentów reakcji anafilaktycznych podczas dializy z użyciem błon o wysokiej przepuszczalności/aferezy lipoprotein o niskiej gęstości z dekstryną siarczanową. U takich pacjentów należy rozważyć zastosowanie innego typu dializy, błony lub leków innej grupy.

Zabiegi chirurgiczne/narkoza. U pacjentów z poważnymi zabiegami chirurgicznymi podczas stosowania narkozy może dojść do wystąpienia hipotensji tętniczej. W przypadku obniżenia ciśnienia tętniczego zaleca się uzupełnienie OCC.

Cukrzyca. U pacjentów z cukrzycą przyjmujących doustne leki przeciwcukrzycowe lub insulinę, w pierwszym miesiącu jednoczesnego stosowania inhibitorów ACE należy dokładnie kontrolować poziom glukozy we krwi.

Cechy etniczne. Jak i inne inhibitory ACE, kaptofryl jest mniej skutecznym lekiem przeciwhipertensyjnym u pacjentów rasy czarnej, być może z powodu większego rozpowszechnienia niskoreninowej pierwotnej nadciśnienia tętniczego.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża. Lek ten jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży lub u kobiet planujących zajść w ciążę. Jeśli podczas leczenia tym lekiem potwierdzona zostanie ciąża, należy natychmiast przerwać jego stosowanie i zastąpić innym lekiem dozwolonym w ciąży.

Dane epidemiologiczne dotyczące ryzyka teratogennego pod wpływem inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę (ACE) w I trymestrze ciąży nie są jednoznaczne. Nie można wykluczyć niewielkiego zwiększenia ryzyka. Jeśli kontynuacja terapii inhibitorami ACE nie jest uważana za konieczną, pacjentki planujące zajście w ciążę powinny zostać przekwalifikowane na alternatywne leczenie przeciwhipertensyjne, które ma potwierdzony profil bezpieczeństwa w okresie ciąży.

Wiadomo, że stosowanie inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę (ACE) w II i III trymestrze ciąży może powodować tokcykność płodową (obniżenie funkcji nerek, oligohydramnios, opóźnienie kostnienia czaszki) i toksyczność noworodkową (niewydolność nerek, hipotensja, hiperkaliemia).

Jeśli stosowanie inhibitora ACE miało miejsce w II trymestrze ciąży, zaleca się wykonanie badania ultrasonograficznego funkcji nerek i czaszki.

Noworodki matek, które przyjmowały inhibitory ACE, należy dokładnie kontrolować pod kątem hipotensji tętniczej (patrz również sekcje „Przeciwwskazania” i „Szczególne wytyczne dotyczące stosowania”).

Okres karmienia piersią. Kaptofryl jest przeciwwskazany w okresie karmienia piersią.

Możliwość wpływu na szybkość reakcji przy prowadzeniu pojazdów lub innych urządzeń.

W okresie leczenia konieczna jest ostrożność przy prowadzeniu pojazdów i wykonywaniu potencjalnie niebezpiecznych czynności wymagających skupienia uwagi i zwiększonej szybkości reakcji psychomotorycznych, ponieważ możliwe są zawroty głowy i senność, szczególnie na początku terapii.

Sposób stosowania i dawki.

Kaptofryl należy przyjmować doustnie przed, podczas lub po posiłku. Lek należy przyjmować regularnie, o tej samej porze każdego dnia. W przypadku pominięcia dawki, należy przyjąć ją jak najszybciej; jednak jeśli do przyjęcia następnej dawki pozostało kilka godzin, następną dawkę zaleca się przyjąć zgodnie z harmonogramem, nie uzupełniając pominiętej dawki. Nie należy przyjmować dwóch dawek kaptofrylu jednocześnie.

Przewlekłe nadciśnienie tętnicze. Zalecana dawka początkowa wynosi 25–50 mg dziennie, podzielona na dwa przyjęcia w ciągu doby. Po 2–4 tygodniach leczenia dawkę można modyfikować w zależności od osiągniętego ciśnienia tętniczego, do 100–150 mg na dobę, podzielonej na dwa przyjęcia. Kaptofryl można stosować samodzielnie lub w połączeniu z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi, szczególnie z diuretykami tiazydowymi. Reżim dawkowania jeden raz na dobę może być stosowany, gdy dodaje się towarzyszący lek przeciwnadciśnieniowy, taki jak diuretyk tiazydowy.

U pacjentów z podwyższoną aktywnością układu renina-angiotensyna-aldosteron (hipowolemia, nadciśnienie naczyniowo-nerek, niedokrwistość serca w stanie dekompensacji) leczenie należy rozpocząć od dawki jednorazowej *6,25 mg* lub 12,5 mg. Rozpoczęcie takiego leczenia powinno odbywać się pod ścisłym nadzorem medycznym, z dalszym stosowaniem leku dwa razy na dobę. Dawkę można stopniowo zwiększać do 50 mg lub 100 mg na dobę w jednym lub dwóch przyjęciach.

Niewydolność serca. Dawka początkowa – *6,25 mg* lub 12,5 mg dwa lub trzy razy na dobę. Tycowanie do dawki utrzymaniowej (75–150 mg na dobę) należy przeprowadzać na podstawie odpowiedzi pacjenta (dane badania obiektywnego oraz tolerancja leku) na leczenie. Dawkę należy zwiększać stopniowo, z przedziałami co najmniej raz na dwa tygodnie, w celu oceny odpowiedzi pacjenta na leczenie. Maksymalna dzienna dawka wynosi 150 mg, podzielona na dwa przyjęcia.

Zawał mięśnia sercowego.

Leczenie krótkotrwałe. Przepisanie leku w ciągu pierwszych 24 godzin po zawałach mięśnia sercowego należy przeprowadzić według następującego schematu: dawka początkowa wynosi *6,25 mg*, po 2 godzinach podać 12,5 mg, a po 12 godzinach podać kolejne 25 mg kaptofrylu. Od następnego dnia przez 4 tygodnie kaptofryl należy przyjmować w dawce 100 mg na dobę, podzielonej na dwa przyjęcia. Na końcu 4-tygodniowego leczenia należy ponownie ocenić stan pacjenta w celu podjęcia decyzji dotyczącej leczenia w okresie po przebytym zawałach mięśnia sercowego.

Leczenie długotrwałe. Jeśli stosowanie kaptofrylu nie zostało rozpoczęte w ciągu pierwszych 24 godzin ostrej fazy zawału mięśnia sercowego, zaleca się rozpocząć leczenie w okresie między trzecim a szesnastym dniem po zawałach, gdy zapewnione są odpowiednie warunki leczenia (stabilna hemodynamika i leczenie ewentualnej resztkowej ischemii). Leczenie należy rozpocząć w szpitalu pod ścisłym nadzorem (w szczególności ciśnienia tętniczego), aż do osiągnięcia dawki 75 mg na dobę. Dawka początkowa leku powinna być niska (patrz sekcja „Szczególne wskazania stosowania”), szczególnie u pacjentów z normalnym lub niskim ciśnieniem na początku terapii. Leczenie należy rozpocząć od dawki *6,25 mg*, następnie przejść na dawkę 12,5 mg trzy razy na dobę przez 2 dni, a następnie na dawkę 25 mg trzy razy na dobę, jeśli nie wystąpią niepożądane reakcje hemodynamiczne. Zalecana dawka dla skutecznego kardioprotekcji w trakcie leczenia długotrwałego wynosi 75–150 mg dziennie, podzieloną na dwa lub trzy przyjęcia. W przypadku hipotensji objawowej, tak jak przy niewydolności serca, dawkę diuretyków i/lub innych leków rozszerzających naczynia można zmniejszyć, aby osiągnąć stabilną dawkę kaptofrylu. W razie potrzeby dawkę kaptofrylu można dostosować w zależności od klinicznej odpowiedzi pacjenta. Kaptofryl można stosować w połączeniu z innymi rodzajami leczenia zawału mięśnia sercowego, np. z lekami trombolitycznymi, blokerami beta oraz kwasem acetylosalicylowym.

Neuropatia cukrzycowa u pacjentów z cukrzycą typu I. Kaptofryl należy stosować w dawce 75–100 mg na dobę w dwóch dawkach. W razie potrzeby można łączyć z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi.

Zaburzenia funkcji nerek. Ponieważ kaptofryl jest głównie wydalany z moczem, w przypadku zaburzeń funkcji nerek należy zmniejszyć dawkę leku lub wydłużyć odstępy między jego przyjmowaniem. W przypadku potrzeby towarzyszącej terapii diuretykami, należy preferować diuretyki pętlowe (furosemid) zamiast tiazydowych.

Pacjentom z zaburzeniami funkcji nerek zaleca się poniższy schemat dawkowania kaptofrylu w celu zapobieżenia jego kumulacji w organizmie.

Dzieci. Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania Kaptofrylu u dzieci nie zostały w pełni poznane. Stosowanie Kaptofrylu dzieciom należy rozpoczynać pod ścisłym nadzorem medycznym. Początkowa dawka Kaptofrylu wynosi 0,3 mg/kg masy ciała. Dla szczególnych grup pacjentów (dzieci z niewydolnością nerek, noworodki przedwczesne, noworodki i niemowlęta z powodu niedojrzałości układu moczowego) początkowa dawka powinna wynosić 0,15 mg/kg masy ciała. Zazwyczaj Kaptofryl można podawać dzieciom 3 razy dziennie, jednak odstępy między dawkami należy dobrać indywidualnie, w zależności od reakcji pacjenta na lek.

Pacjenci w podeszłym wieku. Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwhypertensyjnych, terapię Kaptofrylem należy rozpoczynać od dawki *6,25 mg* 2 razy dziennie, ponieważ u pacjentów w podeszłym wieku możliwe są zaburzenia funkcji nerek oraz innych narządów i układów. Dawkę należy dobrać indywidualnie w zależności od reakcji ciśnienia tętniczego na lek, przyjmując możliwie najniższą dawkę, która skutecznie kontroluje ciśnienie.

* – należy stosować leki zawierające Kaptofryl w takich dawkach.

Dzieci.

Skuteczność i bezpieczeństwo Kaptofrylu u dzieci nie zostały w pełni poznane. Stosowanie Kaptofrylu dzieciom należy prowadzić pod ścisłym nadzorem medycznym.

Przedawkowanie.

Objawia się nasilonym obniżeniem ciśnienia tętniczego, z możliwością rozwoju wstrząsu, stuporu, bradykardii, zaburzeń równowagi elektrolitowej oraz niewydolności nerek.

Leczenie: wystąpienie nasilonego obniżenia ciśnienia tętniczego wymaga odstawienia leku. Choremu należy nadać pozycję poziomą, przepłukać żołądek oraz podjąć leczenie ukierunkowane na przywrócenie prawidłowego ciśnienia tętniczego. W przypadku ciężkich objawów przedawkowania chory powinien zostać natychmiast hospitalizowany w celu poddania intensywnym metodom dezintoksykacji, w tym hemodializie, oraz podjęcia działań mających na celu zwiększenie objętości krwi krążącej, przywrócenie funkcji układów sercowo-naczyniowego, oddechowego i nerwowego oraz regenerację funkcji nerek. Należy unikać stosowania hemodializy za pomocą membran o wysokiej produktywności z poliakrylonitrytometalosulfonianu (AN69) oraz hemofiltraции ze względu na możliwość wystąpienia reakcji anafilaktycznopodobnych. Dializa opłucnowa jest nieskuteczna.

Reakcje niepożądane.

Z ustroju sercowo-naczyniowego: hipotensja ortostatyczna; tachykardia, tachyarytmia, dławica piersiowa, przyspieszone bicie serca, szok kardiogenny, zatrzymanie serca; hipotensja tętnicza, zespół Raynauda, napływy, bladość;

z ustroju oddechowego: suchy kaszel, duszność, skurcz oskrzeli, katar, zapalenie alergiczne pęcherzyków powietrznych/zapalenie eozynofilowe płuc;

z ustroju pokarmowego: nudności, obniżony apetyt; ból brzucha, biegunka, podwyższenie aktywności aminotransferaz wątrobowych, wymioty, podrażnienie żołądka, zaparcia, suchość w ustach, zapalenie jamy ustnej/występowanie owrzodzeń aftowych, zapalenie języka, wrzód peptyczny, zapalenie trzustki;

z ustroju wątrobowo-żółciowego: zaburzenia funkcji wątroby; cholestaza, w tym z żółtaczką; zapalenienie wątroby, w tym zapalenienie wątroby z martwicą; podwyższenie poziomu enzymów wątrobowych i bilirubiny;

z układu nerwowego środkowego: zawroty głowy, ból głowy, uczucie zmęczenia, osłabienie;

choroby neurologiczne: zaburzenia węchu i smaku, senność, parestezje, objawy przemijającego niedokrwienia mózgu, ataksja, w tym udar mózgu i utratę przytomności;

z układu krwiotwórczego: neutropenia, u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi – agranulocytoza, leukopenia, pancytopenia (szczególnie u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek), anemia (w tym aplastyczna i hemolityczna), trombocytopenia, limfadenopatia, eozynofilia;

z układu odpornościowego: choroby autoimmunologiczne i/lub dodatni test na przeciwciała antyjądrowe;

zaburzenia metabolizmu i trawienia: anoreksja, acidoza, hipoglikemia;

choroby psychiczne: zaburzenia snu, dezorientacja, depresja;

z ustroju wzroku: zamazanie widzenia;

zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: świąd, wysypka, łysienie, pokrzywka, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, nadwrażliwość na światło, erytrodermia, reakcje podobne do pemfigoidu i dermatyt naczyniowy, obrzęk naczynioruchowy twarzy, powiek, języka, międzykomórkowy obrzęk naczynioruchowy;

z układu ruchu i tkanki łącznej: mialgia, artalgia;

z drog moczowych: niewydolność nerek, zaburzenia funkcji nerek, poliuria, oliguria i częste oddawanie moczu, zespół nerczycowy;

z układu rozrodczego i gruczołów mlekowych: impotencja, ginekomastia;

ogólne zaburzenia: ból w klatce piersiowej, osłabienie, uczucie gorąca;

zaburzenia wyników badań laboratoryjnych: hiperkaliemia, białkomocz, hiponatremia (najczęściej obserwowana przy bezsodowej diecie w połączeniu z zastosowaniem diuretyków), podwyższenie poziomu mocznika, kreatyniny w osoczu krwi, a także obniżenie poziomu hemoglobiny, hematokrytu i przyspieszenie osiadania erytrocytów (OB), podwyższenie miana przeciwciał antyjądrowych. Kaptofryl może powodować fałszywie dodatni wynik badania moczu na aceton.

Okres ważności. 2 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w suchym, chronionym przed światłem miejscu w temperaturze nie wyższej niż 25 °C.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Nr 20 (10×2) w blistrze.

Kategoria wydawania. Na receptę.

Producent/zgłoszeniowiec.

TOV „Ternofarm”.

Adres siedziby producenta i adres miejsca prowadzenia działalności/lokalizacja zgłoszeniowca.

Ukraina, 46010, miasto Tarnopol, ul. Fabryczna 4.

Tel./faks: (0352) 521-444, www.ternopharm.com.ua.

INSTRUKCJA

dotycząca stosowania leku

KAPTOFRYL

(CAPTOPRIL)

Skład:

substancja czynna: kaptofryl;

1 tabletka zawiera kaptofrylu 25 mg (0,025 g);

substancje pomocnicze: skrobia ziemniaczana, laktoza monohydrat, celuloza mikrokryształowa, powidon, stearynian magnezu, dwutlenek krzemu koloidalny bezwodny.

Postać leku. Tabletki.

Podstawowe właściwości fizyko-chemiczne: tabletki białe lub prawie białe, o płaskiej powierzchni, z rysą i fazą, o charakterystycznym zapachu.

Grupa farmakoterapeutyczna.

Inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę (ACE).

Kod ATC C09A A01.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Kaptofryl – inhibitor enzymu konwertującego angiotensynę (ACE), obniża stężenie angiotensyny II i aldosteronu we krwi, przeciwdziała inaktywacji endogennych wazodylatatorów – bradykiniyny i prostaglandyny E2. W rezultacie stopniowo obniża się ciśnienie tętnicze, ogólna oporność obwodowa naczyń, obciążenie następcze i wstępne serca, ciśnienie w obiegu małym i oporność naczyń płucnych, wzrasta wyrzut serca bez zmiany częstości skurczów serca, zmniejsza się hipertrofia lewej komory (przy długotrwałym leczeniu), poprawia się tolerancja wysiłku fizycznego.

Działanie przeciwciśnieniowe pojawia się 15–60 minut po przyjęciu doustnym, osiągając maksimum po 60–90 minutach i trwając 6–12 godzin. Długość działania przeciwciśnieniowego zależy od dawki i osiąga optymalne wartości po kilku tygodniach przy stałym stosowaniu. U pacjentów z łagodną nadciśnieniem tętniczym kaptofryl w dawkach 25–50 mg 2 razy dziennie poprawia jakość i przedłuża życie, polepsza samopoczucie, sen i stan emocjonalny. U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym w połączeniu z cukrzycą obniża częstość powikłań sercowo-naczyniowych. Wykazuje właściwości angioprotekcyjne w stosunku do naczyń mikrokrążenia, zwiększa średnicę dużych tętnic obwodowych (od 13% do 21%), spowalnia postęp niewydolności nerek w nefropatii cukrzycowej.

Farmakokinetyka.

Szybko i całkowicie wchłania się z przewodu pokarmowego, minimalna absorpcja wynosi 60–75%. Po przyjęciu na czczo maksymalne stężenie we krwi osiąga się po 30–90 minutach. Podlega biotransformacji w wątrobie. Przenika przez bariery histohematyczne, z wyjątkiem bariery krew-mózg, przenika przez łożysko i do mleka matki (stężenie osiąga około 1% poziomu we krwi matki). Okres półtrwania wynosi 2–3 godziny, u chorych z przewlekłą niewydolnością serca i nerek wydłuża się do 3,5–32 godzin. Wydalany głównie przez nerki (2/3 dawki wydala się w ciągu 4 godzin, ponad 95% dawki – w ciągu 24 godzin) w postaci metabolitów i w niezmienionej postaci (40–50%). Kumuluje się przy przewlekłej niewydolności nerek.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

• Nadciśnienie tętnicze.
• Niewydolność serca. Kaptofryl należy stosować w leczeniu przewlekłej niewydolności serca z obniżoną funkcją skurczową komór, a także w kombinacji z diuretykami i w razie potrzeby z digitalisem i beta-blokerami.
• Zawał mięśnia sercowego:
  • do krótkotrwałego (4 tygodnie) leczenia można podać kaptofryl w ciągu 24 godzin po przebytym zawałach mięśnia sercowego u pacjentów ze stabilnym stanem;
  • do długotrwałej profilaktyki niewydolności serca objawowej lek wskazany jest u pacjentów ze stabilnym stanem klinicznym z bezobjawową dysfunkcją lewej komory (frakcja wyrzutowa ≤ 40%).
• Nefropatia cukrzycowa u pacjentów z cukrzycą typu I, która objawia się makroalbuminurią.

Przeciwwskazania.

• Podwyższona wrażliwość na kaptofryl lub substancje pomocnicze leku, a także na inne inhibitory ACE; przypadek obrzęku naczynioruchowego przy stosowaniu inhibitorów ACE w wywiadzie;
• zwężenie ujścia aorty lub zwężenie zastawki mitralnej, obecność innych przeszkód odpływu krwi z lewej komory serca;
• kardiomiopatia przerostowa z niskim wyrzutem serca;
• pierwotny hiperaldosteronizm;
• hiperkaliemia;
• ciężkie zaburzenia funkcji nerek; obustronne zwężenie tętnic nerkowych lub zwężenie tętnicy jednej nerki; stan po przeszczepieniu nerki;
• wrodzony (idiopatyczny) obrzęk naczynioruchowy;
• porfiria;
• ciąża lub planowanie ciąży (patrz rozdział „Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią”);
• okres karmienia piersią (patrz rozdział „Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią”);
• jednoczesne stosowanie kaptofrylu z lekami zawierającymi alisyren u pacjentów z cukrzycą lub z niewydolnością nerek (prędkość filtracji kłębuszkowej < 60 ml/min/1,73 m²).

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Diuretyki zatrzymujące potas lub suplementy potasu. Inhibitory ACE zmniejszają utratę potasu wywołaną przez diuretyki. Diuretyki zatrzymujące potas (np. spironolakton, triamteren lub amilorid), suplementy potasu lub zastępcze soli zawierające potas mogą prowadzić do hiperkaliemii. Przy jednoczesnym stosowaniu należy zachować ostrożność i regularnie monitorować stężenie potasu w osoczu krwi.

Diuretyki (diuretyki tiazydowe lub pętlowe). Wcześniejsze leczenie diuretykami w wysokich dawkach może prowadzić do obniżenia OBJ i zwiększenia ryzyka wystąpienia znaczącej hipotensji (patrz „Szczególne wskazówki dotyczące stosowania”). Działanie hipotensyjne można zmniejszyć poprzez przerwanie przyjmowania diuretyku, zwiększenie spożycia soli i płynów lub rozpoczęcie terapii od niskiej dawki kaptofrylu. Jednakże nie stwierdzono żadnych klinicznie istotnych interakcji z chlorekperydazolem lub furosemidem.

Inne leki przeciwciśnieniowe. Jednoczesne przyjmowanie kaptofrylu z innymi lekami przeciwciśnieniowymi (np. beta-blokerami i blokerami kanałów wapniowych o długim działaniu) jest bezpieczne, a jednoczesne stosowanie leków może zwiększyć działanie hipotensyjne kaptofrylu. Należy ostrożnie prowadzić leczenie nitrogliceryną, innymi nitratami lub innymi lekami zwężającymi naczynia.

Leczenie ostrego zawału mięśnia sercowego. Pacjentom z zawałem mięśnia sercowego kaptofryl można przyjmować jednocześnie z kwasem acetylosalicylowym (w dawkach kardiologicznych), lekami przeciwzakrzepowymi, beta-blokerami i/lub nitratami.

Lit. Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i litu może spowodować tymczasowy wzrost stężenia litu w osoczu krwi i zatrucie litem. Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i diuretyków tiazydowych może dodatkowo zwiększyć stężenie litu w osoczu krwi i zwiększyć ryzyko zatrucia litem. Dlatego nie zaleca się jednoczesnego przyjmowania kaptofrylu z litem. Jeśli taka kombinacja leków jest konieczna, należy dokładnie monitorować poziom litu w osoczu krwi.

Trójpierścieniowe leki przeciwdrgawkowe/lekty przeciwpsychotyczne. Jednoczesne stosowanie niektórych trójpierścieniowych leków przeciwdrgawkowych i lekty przeciwpsychotycznych z inhibitorami ACE może prowadzić do dodatkowego obniżenia ciśnienia tętniczego (patrz rozdział „Szczególne wskazówki dotyczące stosowania”). Może wystąpić hipotensja ortostatyczna.

Allopurinol, prokainamid, cytostatyki lub leki immunosupresyjne. Jednoczesne stosowanie z inhibitorami ACE może zwiększyć ryzyko leukopenii, szczególnie gdy stosowane są w dawkach przekraczających zalecane.

Nieprzeciwzapalne leki przeciwbólowe (NLPZ). Opisano, że inhibitory ACE i NLPZ wykazują dodatkowy wpływ na podwyższenie poziomu potasu w osoczu krwi, co może prowadzić do zaburzeń funkcji nerek. Zazwyczaj ten efekt jest odwracalny. Rzadko możliwa jest ostra niewydolność nerek, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek, np. u pacjentów w podeszłym wieku lub z odwodnieniem. Długotrwałe podawanie NLPZ może zmniejszyć działanie hipotensyjne inhibitorów ACE.

Sympatymimetyki. Mogą zmniejszać działanie hipotensyjne inhibitorów ACE, dlatego należy dokładnie obserwować wskaźniki ciśnienia tętniczego u pacjenta.

Leki przeciwdiabetyczne. Inhibitory ACE, w tym kaptofryl, mogą nasilać działanie hipoglikemizujące insuliny i innych doustnych leków przeciwdiabetycznych (sulfonylomoczników) u pacjentów z cukrzycą. Taki efekt występuje bardzo rzadko, ale przy jego wystąpieniu pojawia się konieczność zmniejszenia dawki leków przeciwdiabetycznych przy jednoczesnym leczeniu inhibitorami ACE.

Chemiczny analiz kliniczny: kaptofryl może prowadzić do fałszywie dodatniego wyniku badania moczu na aceton.

Szczególne wskazówki dotyczące stosowania.

Podwójna blokada RAAS: wyraźnie, że jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, blokerów receptora angiotensyny II lub alisyrenu zwiększa ryzyko wystąpienia hipotensji, hiperkaliemii i prowadzi do obniżenia funkcji nerek (w tym ostrej niewydolności nerek). Dlatego podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS) poprzez jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, blokerów receptora angiotensyny II lub alisyrenu nie jest zalecana.

Jeśli terapia podwójną blokadą jest konieczna, należy ją prowadzić pod nadzorem lekarza z częstym sprawdzaniem funkcji nerek, poziomu elektrolitów i ciśnienia tętniczego.

Nie można jednoczesnie stosować inhibitorów ACE i blokerów receptora angiotensyny II u pacjentów z nefropatią cukrzycową.

Hipotensja tętnicza. Rzadko możliwe jest wystąpienie hipotensji tętniczej u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, u których obserwuje się zmniejszenie objętości krwi i/lub obniżenie ilości sodu w wyniku terapii diuretykami, ograniczonego spożycia soli kuchennej, a także w wyniku biegunki, wymiotów lub hemodializy. Przed przepisaniem inhibitorów ACE należy skorygować objętość krążącą (OBJ), a także rozważyć przepisanie minimalnej skutecznej optymalnej dawki leku.

Pacjenci z niewydolnością serca znajdują się również w grupie ryzyka wystąpienia hipotensji objawowej przy stosowaniu inhibitorów ACE. Dlatego pacjentom tym zaleca się przepisać kaptofryl w niskiej dawce początkowej. Zwiększanie dawki inhibitorów ACE i diuretyków należy prowadzić pod nadzorem lekarza.

Zbyt duże obniżenie ciśnienia tętniczego u pacjentów z chorobą naczyniowo-mózgową i ischemiczną chorobą serca zwiększa ryzyko wystąpienia zawału mięśnia sercowego i udaru. W przypadku wystąpienia hipotensji pacjentowi należy nadać pozycję poziomą (ułożyć na plecach), a w razie potrzeby – zwiększyć OBJ poprzez podanie 0,9% roztworu chlorku sodu.

Hipertensja nerek-naczyniowa. Istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia hipotensji i niewydolności nerek, gdy pacjenci z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub ze zwężeniem jednej nerki przyjmują inhibitory ACE. W takim przypadku możliwe jest zaprzestanie funkcji nerek przy nieznacznych wahaniach poziomu kreatyniny w osoczu krwi, dlatego pacjentom tym zaleca się rozpocząć leczenie od małych dawek kaptofrylu i pod ścisłym nadzorem lekarza, a przy leczeniu prowadzić dozowanie dawki i stałe monitorowanie funkcji nerek.

Zaburzenia funkcji nerek. Pacjenci z zaburzeniami funkcji nerek (klirens kreatyniny ≤ 40 ml/min) wymagają indywidualnego doboru dawki (patrz „Sposób i dawki stosowania”). Przy stosowaniu kaptofrylu u tych pacjentów należy stale kontrolować poziom potasu i kreatyniny w osoczu krwi.

Obrzęk naczynioruchowy. Rzadko przy leczeniu inhibitorami ACE, szczególnie w pierwszych tygodniach leczenia, możliwe jest rozwinięcie się obrzęku naczynioruchowego kończyn, twarzy, warg, błon śluzowych, języka, krtani i/lub fałdów głosowych. Jednakże bardzo rzadko obrzęk naczynioruchowy może się rozwijać w wyniku długotrwałego leczenia inhibitorami ACE. W takich przypadkach należy natychmiast przerwać leczenie. Obrzęk naczynioruchowy języka, fałdów głosowych i/lub krtani może być śmiertelny, dlatego należy natychmiast przeprowadzić nagłe zahamowanie takich reakcji z następną hospitalizacją i obserwacją przez co najmniej 12–24 godziny do całkowitego zniknięcia objawów.

Kaszel. Były doniesienia o wystąpieniu kaszlu przy leczeniu inhibitorami ACE. Kaszel charakteryzował się jako ciągły, suchy, nieproduktywny, który ustawał po odstawieniu leczenia.

Niewydolność wątroby. Inhibitory ACE w rzadkich przypadkach były kojarzone z zespołem, który zaczyna się od żółtaczki cholestetycznej, postępuje do nagłego zapalenia wątroby z martwicą i czasem prowadzi do śmiertelnego skutku. Mechanizm rozwoju tego zespołu pozostaje niejasny. Dlatego jeśli podczas leczenia inhibitorami ACE wystąpi żółtaczka lub podwyższenie enzymów wątrobowych, leczenie należy natychmiast przerwać i dokładnie obserwować stan pacjenta.

Hiperkaliemia. Ryzyko wystąpienia hiperkaliemii jest zwiększone u pacjentów z niewydolnością nerek, cukrzycą, u tych, którzy jednocześnie przyjmują diuretyki zatrzymujące potas, suplementy potasu lub zastępcze soli zawierające potas lub inne leki, które mogą spowodować hiperkaliemię (np. heparyna). Jeśli jednoczesne przyjmowanie tych leków jest uznawane za konieczne, zaleca się regularne kontrolowanie poziomu potasu w osoczu krwi.

Zwężenie aorty lub zastawki mitralnej/kardiomiopatia przerostowa. Inhibitory ACE należy przyjmować z ostrożnością pacjentom ze zwężeniem aorty lub zastawki mitralnej i przeszkodą odpływu z lewej komory. Należy unikać przyjmowania kaptofrylu przy rozwoju szoku kardiogennego i znacznych zaburzeń hemodynamicznych.

Lit. Nie zaleca się kombinacji litu i kaptofrylu (patrz rozdział „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Neutropenia/agranulocytoza. Były doniesienia o wystąpieniu neutropenii/agranulocytozy, trombocytopenii i anemii u pacjentów przyjmujących inhibitory ACE. U pacjentów z normalną funkcją nerek i bez innych nasilających czynników neutropenia występuje rzadko. Kaptofryl należy ostrożnie stosować pacjentom z uszkodzeniem naczyń przy kolagenozach (np. toczeniu rumieniowym układowym, twardzinie), z jednoczesną terapią lekami przeciwdepresyjnymi, allopurinolem lub prokainamidem, lub przy kombinacji tych czynników, szczególnie jeśli występują zaburzenia funkcji nerek. U niektórych z tych pacjentów może się rozwinąć ciężka infekcja, która czasem nie reaguje na intensywne leczenie antybiotykami. Jeśli takim pacjentom konieczne jest stosowanie kaptofrylu, zaleca się kontrolę liczby białych krwinek we krwi i sprawdzenie rozwiniętego badania krwi przed rozpoczęciem leczenia, co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące leczenia i okresowo po tym. Pacjentom należy przeprowadzić instruktaż o konieczności natychmiastowego zgłoszenia lekarzowi o dowolnych objawach infekcji (np. o zapaleniu gardła, gorączce) i następnego badania krwi z rozwiniętą formułą leukocytarną. Kaptofryl i inny towarzyszący lek (patrz „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”) należy natychmiast odstawić, jeśli stwierdzono lub podejrzewa się neutropenię (neutrofili mniej niż 1000/mm³).

U większości pacjentów liczba neutrofili szybko wraca do normy po odstawieniu kaptofrylu.

Białkomocz. Białkomocz może występować u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek lub przy stosowaniu wysokich dawek inhibitorów ACE. Ogólny białko w moczu powyżej 1 g dziennie obserwuje się u około 0,7% pacjentów przyjmujących kaptofryl. Większość z nich miała dowody wcześniejszej choroby nerek lub przyjmowała stosunkowo wysokie dawki kaptofrylu (powyżej 150 mg dziennie), lub występują oba te czynniki. Zespół nerczycowy obserwuje się u 1/5 pacjentów z białkomoczem. W większości przypadków białkomocz zmniejsza się lub znika w ciągu 6 miesięcy niezależnie od przyjmowania kaptofrylu. U pacjentów z białkomoczem rzadko zmieniają się takie parametry funkcji nerek jak poziom mocznika i kreatyniny w osoczu krwi.

Dla pacjentów, którzy przebyli choroby nerek, należy przeprowadzić analizę białka w moczu (test paskiem z pierwszej porcji porannego moczu) przed rozpoczęciem leczenia i okresowo po nim.

Reakcje anafilaktyczne podczas desensytyzacji alergenem z jagu owadów błonkowych mogą wystąpić u pacjentów przy jednoczesnym przyjmowaniu inhibitorów ACE, co w rzadkich przypadkach może stanowić zagrożenie życia. Takich reakcji można uniknąć poprzez tymczasowe przerwanie terapii inhibitorami ACE przed każdą desensytyzacją, ale reakcje mogą ponownie wystąpić przy przypadkowym powtórnym stymulowaniu antygenem. Dlatego zaleca się ostrożnie prowadzić terapię inhibitorami ACE pacjentom, którzy poddają się takim procedurom desensytyzacji.

Były doniesienia o wystąpieniu u pacjentów reakcji anafilaktycznych podczas dializy z użyciem błon o wysokiej przepuszczalności/aferezy LPN z dekstryną siarczaną. Dla takich pacjentów należy podjąć decyzję o stosowaniu innego typu dializy, błony lub leków innej grupy.

Zabiegi chirurgiczne/anestezja. U pacjentów z poważnymi zabiegami chirurgicznymi przy stosowaniu znieczulenia może wystąpić hipotensja tętnicza. Przy obniżeniu ciśnienia tętniczego zaleca się uzupełnienie OBJ.

Cukrzyca. U pacjentów z cukrzycą, którzy przyjmują doustne leki przeciwdiabetyczne lub insulinę, w pierwszym miesiącu jednoczesnego stosowania inhibitorów ACE należy dokładnie kontrolować poziom glikemii we krwi.

Cechy etniczne. Jak i inne inhibitory ACE, kaptofryl jest mniej skutecznym lekiem przeciwciśnieniowym dla pacjentów rasy czarnej, prawdopodobnie z powodu większego rozpowszechnienia niskoreninowej nadciśnienia tętniczego.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża. Lek jest przeciwwskazany w czasie ciąży lub kobietom, które planują zajść w ciążę. Jeśli podczas leczenia tym lekiem potwierdzi się ciążę, należy natychmiast przerwać jego stosowanie i zastąpić innym lekiem, dozwolonym w czasie ciąży.

Wnioski epidemiologiczne dotyczące ryzyka teratogenności pod wpływem inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę w pierwszym trymestrze ciąży są niejednoznaczne. Nie można wykluczyć pewnego zwiększenia ryzyka. Jeśli kontynuacja terapii inhibitorami enzymu konwertującego angiotensynę nie jest uważana za konieczną, pacjentki, które planują zajść w ciążę, należy przepisać na alternatywne leczenie przeciwciśnieniowe, które ma potwierdzony profil bezpieczeństwa w czasie ciąży.

Wiadomo, że stosowanie inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę w drugim i trzecim trymestrze ciąży może spowodować fetotoksyczność (obniżenie funkcji nerek, oligohydramnios, opóźnienie kostnienia czaszki) i toksyczność noworodkową (niewydolność nerek, hipotensję, hiperkaliemię).

Jeśli stosowanie inhibitora ACE miało miejsce w drugim trymestrze ciąży, zaleca się przeprowadzenie badania ultrasonograficznego funkcji nerek i czaszki.

Noworodki matek, które przyjmowały inhibitory ACE, należy dokładnie obserwować pod kątem hipotensji tętniczej (patrz również rozdziały „Przeciwwskazania” i „Szczególne wskazówki dotyczące stosowania”).

Okres karmienia piersią. Kaptofryl jest przeciwwskazany w okresie karmienia piersią.

Możliwość wpływu na szybkość reakcji przy prowadzeniu pojazdów lub innych mechanizmów.

W czasie leczenia konieczna jest ostrożność przy prowadzeniu pojazdów i wykonywaniu potencjalnie niebezpiecznych czynności wymagających skupienia uwagi i zwiększonych szybkości reakcji psychomotorycznych, ponieważ możliwe są zawroty głowy i senność, szczególnie na początku terapii.

Sposób i dawki stosowania.

Kaptofryl przyjmować doustnie przed, podczas lub po posiłku. Należy przyjmować lek regularnie, o tej samej godzinie każdego dnia. Jeśli pominięto przyjęcie tabletki, należy ją przyjąć jak najszybciej, jednak jeśli pozostało kilka godzin do przyjęcia następnej dawki, następną dawkę zaleca się przyjąć według harmonogramu i nie przyjmować pominiętej dawki. Nie należy przyjmować 2 dawek kaptofrylu jednocześnie.

Nadciśnienie tętnicze. Zalecana dawka początkowa wynosi 25–50 mg dziennie w 2 dawkach dziennie. Po 2–4 tygodniach leczenia można dozować dawkę w zależności od osiągniętego ciśnienia tętniczego, do 100–150 mg dziennie, podzielone na 2 dawki. Kaptofryl można stosować samodzielnie lub z innymi lekami przeciwciśnieniowymi, szczególnie z diuretykami tiazydowymi. Reżim dawkowania 1 raz dziennie można stosować wtedy, gdy dodano towarzyszący lek przeciwciśnieniowy, taki jak diuretyk tiazydowy.

Pacjentom z podwyższoną aktywnością układu renina-angiotensyna-aldosteron (hipowolemia, hipertensja nerek-naczyniowa, niedekompensowana niewydolność serca) terapię należy zacząć od jednorazowej dawki *6,25 mg* lub 12,5 mg. Rozpoczęcie takiego leczenia należy prowadzić pod ścisłym nadzorem medycznym z następnym stosowaniem leku 2 razy dziennie. Dawkę można stopniowo zwiększać do 50 mg lub 100 mg dziennie w 1 lub 2 dawkach.

Niewydolność serca. Dawka początkowa – *6,25 mg* lub 12,5 mg 2 lub 3 razy dziennie. Dozowanie do dawki utrzymującej (75–150 mg dziennie) należy przeprowadzać na podstawie reakcji pacjenta (dane badania obiektywnego i tolerancji leku) na leczenie. Dawkę należy zwiększać stopniowo, z odstępami co najmniej raz na 2 tygodnie w celu oceny reakcji pacjenta na leczenie. Maksymalna dawka dzienna wynosi 150 mg, podzielona na 2 dawki.

Zawał mięśnia sercowego.

Leczenie krótkotrwałe. Przepisanie leku w pierwszych 24 godziny po zawałach mięśnia sercowego przeprowadzić według następującego schematu: dawka początkowa wynosi *6,25 mg*, po 2 godzinach przepisać 12,5 mg i po 12 godzinach przyjąć kolejne 25 mg kaptofrylu. Od następnego dnia przez 4 tygodnie kaptofryl należy przyjmować w dawce 100 mg dziennie, podzielonej na 2 dawki. Na końcu 4-tygodniowego leczenia należy przeprowadzić ponowną ocenę stanu pacjenta w celu podjęcia decyzji dotyczącej leczenia na etapie po przebytym zawałach mięśnia sercowego.

Leczenie długotrwałe. Jeśli stosowanie kaptofrylu nie rozpoczęto w ciągu pierwszych 24 godzin ostrego zawału mięśnia sercowego, zaleca się rozpocząć leczenie w okresie między trzecim a szesnastym dniem po zawałach mięśnia sercowego od momentu, gdy zapewnione są niezbędne warunki leczenia (stabilna hemodynamika i leczenie wszelkiej resztkowej ischemii). Leczenie należy rozpocząć w szpitalu pod ścisłym nadzorem (szczególnie ciśnienia tętniczego) do momentu osiągnięcia dawki 75 mg dziennie. Dawka początkowa powinna być niska (patrz „Szczególne wskazówki dotyczące stosowania”), szczególnie jeśli u pacjenta ciśnienie jest normalne lub niskie na początku terapii. Leczenie należy rozpocząć od dawki *6,25 mg*, następnie przejść na dawkę 12,5 mg 3 razy dziennie przez 2 dni, następnie – na dawkę 25 mg 3 razy dziennie przy braku objawów hemodynamicznych. Zalecana dawka dla skutecznego ochrony serca w czasie długotrwałego leczenia wynosi 75–150 mg dziennie, które należy podzielić na 2 lub 3 dawki. W przypadku hipotensji objawowej, jak i przy niewydolności serca, dawkę diuretyków i/lub innych leków rozszerzających naczynia można zmniejszyć w celu osiągnięcia stabilnej dawki kaptofrylu. W razie potrzeby dawkę kaptofrylu można regulować w zależności od reakcji klinicznej pacjenta. Kaptofryl można stosować w kombinacji z innymi rodzajami leczenia zawału mięśnia sercowego, np. z lekami trombolytycznymi, beta-blokerami i kwasem acetylosalicylowym.

Nefropatia cukrzycowa u pacjentów z cukrzycą typu I. Kaptofryl stosować w dawce 75–100 mg dziennie w 2 dawkach. W razie potrzeby połączyć z innymi lekami przeciwciśnieniowymi.

Zaburzenia funkcji nerek. Ponieważ kaptofryl jest głównie wydalany przez nerki, przy zaburzeniach funkcji nerek należy zmniejszyć dawkę leku lub zwiększyć odstęp między jego przyjmowaniem. Jeśli wymagana jest terapia towarzysząca diuretykami, należy preferować diuretyki pętlowe (furosemid) zamiast tiazydowych.

Pacjentom z zaburzeniami funkcji nerek zaleca się poniższy schemat dawkowania kaptofrylu w celu zapobieżenia jego kumulacji w organizmie.

Dzieci. Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania Kaptofrylu u dzieci nie zostały wystarczająco przebadane. Stosowanie Kaptofrylu dzieciom należy rozpoczynać pod ścisłym nadzorem medycznym. Początkowa dawka Kaptofrylu wynosi 0,3 mg/kg masy ciała. Dla szczególnych grup pacjentów (dzieci z niewydolnością nerek, noworodki przedwczesne, noworodki i niemowlęta z powodu niedojrzałości układu moczowego) dawkę początkową należy ustalić na poziomie 0,15 mg/kg masy ciała. Zwykle Kaptofryl można podawać dzieciom 3 razy dziennie, jednak odstępy między dawkami należy dobrać indywidualnie, w zależności od reakcji pacjenta na lek.

Pacjenci w wieku podeszłym. Tak jak w przypadku leczenia innymi lekami przeciwhypertensyjnymi, terapię Kaptofrylem należy rozpoczynać od dawki *6,25 mg* 2 razy dziennie, ponieważ u starszych pacjentów może występować zaburzenie funkcji nerek, jak również funkcji innych narządów i układów. Dawkę należy dobrać indywidualnie, w zależności od reakcji ciśnienia tętniczego na lek, przepisując możliwie najniższą dawkę, która skutecznie kontroluje ciśnienie.

* - należy stosować leki zawierające Kaptofryl w takich dawkach.

Dzieci.

Skuteczność i bezpieczeństwo Kaptofrylu u dzieci nie zostały wystarczająco przebadane. Stosowanie Kaptofrylu dzieciom należy prowadzić pod ścisłym nadzorem medycznym.

Przedawkowanie.

Objawia się znacznym obniżeniem ciśnienia tętniczego, z możliwością rozwoju wstrząsu, stuporu, bradykardii, zaburzeń równowagi elektrolitowej oraz niewydolności nerek.

Leczenie: przy wystąpieniu znacznego obniżenia ciśnienia tętniczego należy przerwać stosowanie leku. Pacjentowi należy nadać pozycję poziomą, przepłukać żołądek oraz podjąć leczenie ukierunkowane na przywrócenie prawidłowego ciśnienia tętniczego. W przypadku ciężkich objawów przedawkowania pacjent wymaga pilnej hospitalizacji w celu zastosowania intensywnych metod dezintoksykacji, w tym hemodializy, oraz działań mających na celu zwiększenie objętości krwi krążącej, przywrócenie funkcji układu sercowo-naczyniowego, oddechowego i nerwowego, a także regenerację funkcji nerek. Należy unikać stosowania hemodializy z użyciem membran o wysokiej przepuszczalności z poliakrylonitrylometalosulfonianu (AN69) oraz hemofiltracji ze względu na możliwość wystąpienia reakcji anafilakto-idopodobnych. Dializa otrzewnowa jest nieskuteczna.

Niepożądane działania.

Ze strony układu sercowo-naczyniowego: hipotensja ortostatyczna, tachykardia, tachyarytmia, choroba wieńcowa, przyspieszone bicie serca, szok kardiogenny, zatrzymanie akcji serca; hipotensja tętnicza, zespół Raynauda, zawroty głowy, bladość;

ze strony układu oddechowego: suchy kaszel, duszność, skurcz oskrzeli, katar, alergicznego zapalenie pęcherzyków płuc/eozynofilowe zapalenie płuc;

ze strony układu pokarmowego: nudności, osłabienie apetytu, ból brzucha, biegunka, podwyższenie aktywności transaminaz wątrobowych, wymioty, podrażnienie żołądka, zaparcia, suchość w ustach, stomatyt/występowanie owrzodzeń aftowych, glosyt, owrzodzenie, zapalenie trzustki;

ze strony układu wątrobowo-żółciowego: zaburzenia funkcji wątroby; cholestaza, w tym żółtaczka; zapalenie wątroby, w tym zapalenie wątroby z martwicą; podwyższenie poziomu enzymów wątrobowych i bilirubiny;

ze strony układu nerwowego środkowego: zawroty głowy, ból głowy, uczucie zmęczenia, osłabienie;

zaburzenia neurologiczne: zaburzenia wrażliwości smakowej, senność, parestezje, objawy przemijającego niedokrwienia mózgu, ataksja, w tym udar mózgu i utrata przytomności;

ze strony układu krwiotwórczego: neutropenia, u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi – agranulocytoza, leukopenia, pancytopenia (szczególnie u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek), anemia (w tym anemia aplastyczna i hemolityczna), trombocytopenia, limfadenopatia, eozynofilia;

ze strony układu immunologicznego: choroby autoimmunologiczne i/lub dodatni wynik testu na przeciwciała antyjądrowe;

zaburzenia metabolizmu i trawienia: anoreksja, acydoza, hipoglikemia;

zaburzenia psychiczne: zaburzenia snu, dezorientacja, depresja;

ze strony narządów wzroku: zamazanie widzenia;

zaburzenia ze strony skóry i tkanki podskórnej: swędzenie, wysypka, łysienie, pokrzywka, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, nadwrażliwość na światło, rumieniowica, reakcje typu pemfigoid i odłuszczeniowe zapalenie skóry, obrzęk naczynioruchowy twarzy, powiek, języka, międzywzgórzowy obrzęk naczynioruchowy;

ze strony układu ruchu i tkanki łącznej: mialgia, artralgia;

ze strony dróg moczowych: niewydolność nerek, zaburzenia funkcji nerek, poliuria, oliguria i częste oddawanie moczu, zespół nerczycowy;

ze strony układu rozrodczego i gruczołów mlekowych: impotencja, ginekomastia;

ogólne zaburzenia: ból w klatce piersiowej, osłabienie, gorączka;

zaburzenia wyników badań laboratoryjnych: hiperkaliemia, białkomocz, hiponatremia (najczęściej obserwowana przy stosowaniu diety bezsoleniowej w połączeniu z lekami moczopędnymi), podwyższenie poziomu mocznika i kreatyniny we krwi, a także obniżenie poziomu hemoglobiny, hematokrytu i podwyższenie OB, podwyższenie miana przeciwciał antyjądrowych. Kaptofryl może powodować fałszywie dodatni wynik badania moczu na aceton.

Termin ważności. 2 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w suchym, chronionym przed światłem miejscu w temperaturze nie wyższej niż 25 °C.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Nr 20 (10×2) w blisterze.

Kategoria sprzedaży. Na receptę.

Producent/wnioskodawca.

Spółka z o.o. „Ternofarm”.

Miejsce położenia producenta i adres miejsca wykonywania działalności/ miejsce położenia wnioskodawcy.

Ukraina, 46010, miasto Tarnopol, ul. Fabryczna 4.

Tel./faks: (0352) 521-444, www.ternopharm.com.ua.