Ferrum Lek

INSTRUKCJA dotyczÄ cza zastosowania leku FERRUM LEK (FERRUM LEK®)

SkÅ ad:

substancja czynna: żelazo (III) w postaci kompleksu wodorotlenku żelaza (III) z dekstranem;

1 ampuÅ\u0142ka (2 ml roztworu) zawiera żelaza (III) 100 mg w postaci kompleksu wodorotlenku żelaza (III) z dekstranem;

substancje pomocnicze: sodu wodorotlenek, kwas chlorowodorowy stÄ\u0119żony, woda do wstrzykiwaÅ\u0144.

PostaÄ leku. Roztwór do wstrzykiwaÅ\u0144.

GÅówne wÅ\u0142aÅ ciwoÅ ci fizykochemiczne: nieprzejrzysty roztwór o barwie brunatnej.

Grupa farmakoterapeutyczna. Å\u015brodki przeciwanemiczne. Preparaty żelaza trójwartoÅ ciowego do stosowania parenteralnego. Kod ATC B03A C06.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Roztwór do wstrzykiwań Ferrum Lek zawiera żelazo w postaci kompleksu żelaza (III) wodorotlenku z dekstranem, który jest analogiem fizjologicznej formy żelaza w organizmie — ferrytyny (białkowego kompleksu wodorotlenku żelaza z fosforanem). Stężenie ferrytyny w osoczu osiąga maksimum około 7–9 dni po wstrzyknięciu dożylnym dawki leku Ferrum Lek i powoli wraca do poziomu wyjściowego po około 3 tygodniach. Dane badania szpiku kostnego dotyczące zapasów żelaza po długotrwałym leczeniu kompleksem żelaza (III) wodorotlenku z dekstranem mogą być niedokładne, ponieważ resztkowy kompleks żelaza z dekstranem może gromadzić się w komórkach siateczkowo-śródbłonkowych.

Farmakokinetyka.

Po wstrzyknięciu do mięśnia kompleks żelaza (III) wodorotlenku z dekstranem jest wchłaniany głównie poprzez układ limfatyczny i przenika do krwi po około 3 dniach. Brakuje danych dotyczących biodostępności, ale wiadomo, że dość duża część kompleksu nie jest wchłaniana z tkanki mięśniowej przez dłuższy okres czasu. Okres półtrwania kompleksu żelaza (III) wodorotlenku z dekstranem wynosi 3–4 dni.

Makrocząsteczkowy kompleks dekstranowy dociera do układu siateczkowo-śródbłonkowego, gdzie ulega rozkładowi na składnik żelazoszczepny i dekstran. Żelazo wiąże się następnie z ferrytyną lub hemochromem, a w mniejszym stopniu — z transferyną i uczestniczy w syntezie hemoglobiny. Dekstran ulega metabolizmowi lub wydalaniu. Ilość wydalanego żelaza jest niewielka. Żelazo nie jest łatwo wydalane z organizmu, a jego gromadzenie się może być toksyczne. Ze względu na rozmiar kompleks żelaza (III) wodorotlenku z dekstranem nie jest wydalany przez nerki. Niewielka ilość żelaza jest wydalana z moczem i kałem.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

Leczenie stanów niedoboru żelaza, gdy leczenie doustnymi lekami żelaza jest nieskuteczne lub niemożliwe.

Przeciwwskazania.

• Podwyższona indywidualna wrażliwość na substancję czynną lub którykolwiek inny składnik leku;
• anemia niezwiązana z niedoborem żelaza;
• nadmiar żelaza w organizmie (np. hemochromatoza, hemosyderoza);
• zaburzenia włączenia żelaza do hemoglobiny (np. anemia spowodowana ołowiem, anemia syderoblastyczna);
• ciężkie zaburzenia hemostazy (hemofilia) ze względu na możliwość powstawania krwotoków;
• znana ciężka nadwrażliwość na inne postaci leków żelaza do stosowania parenteralnego;
• I trymestr ciąży (patrz dział „Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią”).

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Tak jak w przypadku innych leków żelaza do stosowania parenteralnego, Ferrum Lek nie należy stosować jednocześnie z doustnymi lekami żelaza, ponieważ może to prowadzić do zmniejszenia wchłaniania żelaza podawanego doustnie. Dlatego leczenie doustnymi lekami żelaza należy rozpoczynać nie wcześniej niż po 5 dniach od ostatniej iniekcji leku żelaza.

Skuteczność leków żelaza do stosowania parenteralnego zwiększa się przy jednoczesnym stosowaniu z inhibitorami enzymu konwertującego angiotensynę (ACE).

Szczególności stosowania.

Ferrum Lek może być stosowany wyłącznie pacjentom z wyraźnie ustalonymi wskazaniami i po potwierdzeniu stanu pacjenta wynikami badań laboratoryjnych (np. stężenia ferrytyny w surowicy, hemoglobiny (Hb), hematokrytu (Ht), nasycenia transferyny żelazem lub liczby erytrocytów, lub oznaczenia parametrów erytrocytów: średniej objętości erytrocytu, średniego zawartości lub średniego stężenia Hb w erytrocytach). W przypadku podejrzenia niedostatecznej absorpcji żelaza w przewodzie pokarmowym, należy dodatkowo potwierdzić to stan za pomocą badania absorpcji żelaza.

Podczas stosowania dożylnej formy leku możliwe są reakcje nadwrażliwości, w tym ciężkie reakcje alergiczne lub anafilaktyczne/anafilaktoidealne, które mogą potencjalnie prowadzić do śmierci. Dlatego w celu terapii przeciwalergicznej należy mieć dostępne wyposażenie do resuscytacji sercowo-płucnej oraz roztwór do wstrzykiwań adrenaliny (1 : 1000). W przypadku wystąpienia łagodnej reakcji alergicznej należy podać leki przeciwhistaminowe, a w przypadku ciężkiej reakcji anafilaktycznej należy podać adrenalinę i przeprowadzić terapię objawową. Donoszono o występowaniu takich reakcji nawet w przypadkach, gdy wcześniejsze stosowanie leków żelaza do wstrzykiwań nie wiązało się z powikłaniami.

Zgłoszono przypadki reakcji nadwrażliwości, które postępowały do zespołu Kounisa (ostry alergiczny skurcz tętnic wieńcowych, który może prowadzić do zawału mięśnia sercowego – patrz sekcja „Działania niepożądane”).

Po podaniu leku pacjent powinien pozostawać pod opieką lekarza przez co najmniej 30 minut ze względu na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.

Osobną grupę ryzyka wystąpienia reakcji alergicznych lub anafilaktycznych stanowią pacjenci z astmą, egzemą, innymi alergiami atopowymi lub reakcjami alergicznymi na inne leki żelaza do wstrzykiwań.

Ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości podczas stosowania leków żelaza do wstrzykiwań zwiększa się u pacjentów z chorobami immunologicznymi lub stanami zapalnymi (np. toczeniem rumieniowatym układowym, reumatoidalnym zapaleniem stawów), chorobą Leśniowskiego-Crohna, postępującym przewlekłym poliartryzmem, a także u pacjentów z niską zdolnością surowicy do wiązania żelaza i/lub niedoborem kwasu foliowego.

Należy zachować szczególną ostrożność przy podawaniu leku pacjentom z niewydolnością wątroby lub nerek. Należy unikać stosowania leków żelaza pacjentom z zaburzoną funkcją wątroby spowodowaną nadmiernym nagromadzeniem żelaza. Zaleca się dokładne monitorowanie stężenia żelaza w celu uniknięcia jego nadmiaru.

Podczas terapii żelazem u pacjentów z niewydolnością serca lub zaburzeniami krążenia mogą wystąpić powikłania sercowo-naczyniowe.

Działania niepożądane występujące u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi mogą nasilić przebieg choroby podstawowej.

U pacjentów z podwyższonym poziomem ferrytyny leki żelaza do wstrzykiwań mogą negatywnie wpływać na przebieg infekcji bakteryjnej lub wirusowej.

Leki żelaza do wstrzykiwań należy stosować ostrożnie w przypadku ostrej lub przewlekłej infekcji. U pacjentów z przewlekłą infekcją należy ocenić stosunek korzyści do ryzyka. Zaleca się zaprzestanie stosowania leku Ferrum Lek u pacjentów z bakteriemią.

Jeśli anemia jest spowodowana infekcją lub nowotworem, wprowadzone żelazo gromadzi się w układzie siateczkowo-śródnabłórkowym i zaczyna być wykorzystywane przez organizm dopiero po wyleczeniu choroby podstawowej.

Jeśli pacjenci przyjmują jakiekolwiek suplementy diety lub inne produkty zawierające sole żelaza, należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu leku Ferrum Lek w celu uniknięcia możliwych ryzyk związanych z przedawkowaniem żelaza.

W przypadku niewłaściwego przechowywania fiolki mogą pojawić się osady, dlatego przed zastosowaniem należy dokładnie je sprawdzić. Należy stosować wyłącznie fiolki zawierające jednorodny roztwór bez osadu. Roztwór należy zastosować natychmiast po otwarciu fiolki.

Podczas stosowania leku należy unikać wycieków okołovenoznych, ponieważ obecność kompleksu żelaza (III) w formie wodorotlenku z dekstranem w miejscu wstrzyknięcia może powodować ból, stan zapalny i brązowe przebarwienie skóry.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża.

Ze względu na brak danych z kontrolowanych badań klinicznych dotyczących wstrzykiwania mięśniowego leku Ferrum Lek w czasie ciąży, lek ten może być stosowany wyłącznie w razie konieczności po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka. W większości przypadków w I trymestrze ciąży do leczenia anemii z niedoboru żelaza stosuje się leki żelaza doustne. W II i III trymestrze ciąży roztwór do wstrzykiwań Ferrum Lek może być stosowany wyłącznie wtedy, gdy oczekiwana korzyść dla matki i płodu przewyższa potencjalne ryzyko.

Podczas stosowania leków żelaza do wstrzykiwań może wystąpić bradykardia płodu, która zazwyczaj ustępuje i jest wynikiem nadwrażliwości matki. Podczas dożylnej aplikacji żelaza do wstrzykiwań u ciężarnych należy dokładnie monitorować stan płodu.

Karmienie piersią.

Nie wiadomo, czy kompleks żelaza (III) w formie wodorotlenku z dekstranem przenika do mleka matki. Nie zaleca się stosowania leku Ferrum Lek u kobiet karmiących piersią.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Brak danych. Wpływ na szybkość reakcji podczas prowadzenia pojazdów i obsługiwanie maszyn jest mało prawdopodobny.

Sposób stosowania i dawki.

Roztwór Ferrum Lek należy wstrzykiwać wyłącznie do mięśnia! Nie wolno go stosować w postaci wstrzyknięcia dożylnego ani infuzji.

Podczas i po podaniu leku Ferrum Lek należy obserwować pacjenta pod kątem wystąpienia objawów reakcji nadwrażliwości. Wstrzykiwania do mięśnia można dokonywać wyłącznie w obecności wykwalifikowanego personelu medycznego, który może ocenić stan pacjenta i natychmiast przeprowadzić odpowiednie leczenie w przypadku reakcji anafilaktycznej oraz działania resuscytacyjne. Po każdym podaniu leku pacjent powinien pozostawać pod opieką lekarza przez co najmniej 30 minut z uwagi na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.

Dawkę leku należy ustalać indywidualnie, w zależności od ogólnego niedoboru żelaza; oblicza się ją według następującego wzoru:

Przykład obliczenia:

100 mg

Tabela obliczania całkowitej liczby fiolki leku dla jednego pacjenta w zależności od masy ciała i poziomu hemoglobiny

Jeśli całkowita liczba strzykawek w trakcie leczenia przekracza maksymalną dawkę dzienną, należy podzielić podawanie leku na kilka dawek. Jeśli po 1–2 tygodniach terapii nie obserwuje się normalizacji parametrów hematologicznych, należy przeanalizować ponownie postawiony diagnozę i schemat leczenia.

Obliczanie całkowitej dawki żelaza w celu uzupełnienia strat spowodowanych utratą krwi.

1. Jeśli znana jest ilość utraconej krwi: po podaniu 200 mg żelaza do mięśni (2 strzykawki) poziom hemoglobiny wzrasta o 1 jednostkę krwi (400 ml krwi o zawartości hemoglobiny 150 g/l).

Całkowita ilość żelaza (mg),
którą powinien otrzymać pacjent = liczba utraconych jednostek krwi × 200

Całkowita liczba strzykawek Ferrum Lek,
którą powinien otrzymać pacjent = liczba utraconych jednostek krwi × 2.

2. Jeśli znany jest obniżony poziom hemoglobiny: do obliczeń należy zastosować poniższy wzór, zakładając, że nie ma potrzeby uzupełniania żelaza magazynowego.

Całkowita ilość żelaza (mg), = masa ciała (kg) × [docelowa wartość hemoglobiny (g/l) –
którą powinien otrzymać pacjent rzeczywisty poziom hemoglobiny (g/l)] × 0,24.

Pacjentowi o masie ciała 60 kg i niedoborze hemoglobiny 10 g/l należy podać 150 mg żelaza (1½ strzykawki Ferrum Lek).

Zwykle roztwór Ferrum Lek podaje się co drugi dzień głęboko w górny zewnętrzny kwadrant mięśnia pośladkowego — naprzemiennie w lewy i prawy bok.

Aby uniknąć bólu i przebarwienia skóry, ważne jest prawidłowe wykonanie wstrzyknięcia do mięśni, stosując igłę o długości 50–60 mm dla dorosłych (u otyłych pacjentów należy stosować igłę o długości 80–100 mm) oraz 32 mm dla dzieci. Przed wstrzyknięciem należy zdezynfekować skórę, tkankę podskórną odciągnąć w dół o 2 cm, aby zmniejszyć rozprzestrzenianie się wstrzykniętego roztworu. Po podaniu leku należy przez 1 minutę ucisnąć miejsce wstrzyknięcia.

Dzieciom podaje się 0,06 ml leku na 1 kg masy ciała dziennie (3 mg żelaza/kg/dzień).

Dorosłym i pacjentom w podeszłym wieku — 1–2 strzykawki leku (100–200 mg żelaza) dziennie.

Maksymalne dawki dobowe:

dla dzieci — 0,14 ml leku na 1 kg masy ciała (7 mg żelaza/kg),
dla dorosłych — 4 ml (200 mg lub 2 strzykawki) leku.

Dzieci.

Ze względu na brak doświadczeń nie zaleca się stosowania leku Ferrum Lek, roztwór do wstrzykiwań, u dzieci poniżej 4. miesiąca życia (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”).

Przedawkowanie.

Przedawkowanie może prowadzić do ostrego nasycenia organizmu żelazem, co może objawiać się hemochromatozą.

Nie odnotowano przypadków zatrucia ani przedawkowania żelazem, co wynika z braku wolnego żelaza w przewodzie pokarmowym oraz z faktu, że żelazo w postaci kompleksu z dekstranem nie jest transportowane w organizmie przez dyfuzję pasywną.

Leczenie. Leczenie objawowe. Specyficznym przeciwutrudzeniem na żelazo jest czynnik chelatujący deferoxamina (czynnik chelatujący żelazo) — 1 g dożylnie (maksymalnie 15 mg/kg/godz.).

Efekty uboczne.

U około 5 % pacjentów mogą wystąpić efekty uboczne. Efekty uboczne zależą głównie od dawki leku. Reakcje alergiczne są rzadkie i obejmują pokrzywkę, wysypkę, swędzenie, nudności i senność.

Ostre, ciężkie reakcje anafilakto-idne występują rzadko. Zazwyczaj pojawiają się w ciągu pierwszych kilku minut po podaniu leku i charakteryzują się ogólnie dusznością i/lub kolapsem sercowo-naczyniowym. Zgłaszano przypadki śmiertelne.

W przypadku objawów reakcji anafilakto-idnej należy natychmiast przerwać podawanie leku.

Możliwe są późne reakcje na lek (od kilku godzin do 4 dni po podaniu), które mogą być ciężkie. Objawy mogą trwać 2–4 dni i ustępują spontanicznie lub po zastosowaniu standardowych środków przeciwbólowych.

W przypadku reumatoidalnego zapalenia stawów może dojść do nasilenia bólu stawów.

Efekty uboczne miejscowe obejmują ból i stan zapalny w miejscu wstrzyknięcia.

Po wstrzyknięciu do mięśnia mogą wystąpić następujące lokalne reakcje w miejscu iniekcji: plamy na skórze, krwawienia, zapalenie tkanki podskórnej, martwica lub atrofia, ból.

Niepożądane efekty klasyfikuje się według częstości występowania na następujące kategorie: bardzo częste (≥ 1/10); częste (≥ 1/100, < 1/10); rzadkie (≥ 1/1000, < 1/100); pojedyncze (≥ 1/10 000, < 1/1000); rzadkie (< 1/10 000), częstość nieznana (nie można oszacować na podstawie dostępnych danych).

Efekty uboczne, których wystąpienie wiązano z zastosowaniem leku Ferrum Lek, roztwór do wstrzykiwań:

Ze strony układu sercowego.

Pojedyncze: arytmię, tachykardię, ból i uczucie ściskania w klatce piersiowej.

Rzadkie: bradykardię płodu, kołatanie serca.

Częstość nieznana: zespół Kuniisa.

Ze strony układu krwionośnego i limfatycznego.

Rzadkie: hemolizę, limfadenopatię.

Częstość nieznana: leukocytozę.

Ze strony układu nerwowego.

Rzadkie: zamazanie widzenia, utratę wrażliwości;

Pojedyncze: drgawki, zawroty głowy, niepokój, drżenie.

Rzadkie: ból głowy, parestezję.

Częstość nieznana: krótkotrwałe zaburzenia wrażliwości smakowej (szczególnie metaliczny smak).

Ze strony narządów słuchu i błędnika.

Rzadkie: krótkotrwałe niedosłuchanie.

Ze strony układu oddechowego, organów klatki piersiowej i śródpiersia.

Rzadkie: duszność, skurcz oskrzeli.

Częstość nieznana: zatrzymanie oddechu.

Ze strony przewodu pokarmowego.

Rzadkie: nudności, wymioty, ból brzucha.

Pojedyncze: biegunkę.

Ze strony układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej.

Rzadkie: skurcze i drgawki mięśni.

Pojedyncze: mięsaki.

Częstość nieznana: artralgię, zapalenie stawów, ból pleców.

Ze strony układu naczyniowego.

Rzadkie: naparzanie.

Pojedyncze: hipotensję, kolaps.

Rzadkie: nadciśnienie.

Ogólne zaburzenia i reakcje miejscowe.

Rzadkie: uczucie gorąca.

Pojedyncze: reakcje anafilaktyczne (w pojedynczych przypadkach w tym artralgią), osłabienie, ogólne złe samopoczucie.

Częstość nieznana: gorączka, stan grypopodobny, który może wystąpić po kilku godzinach lub dniach, dreszcze.

Ze strony układu odpornościowego.

Rzadkie: reakcje anafilakto-idne, w tym duszność, pokrzywkę, wysypkę, swędzenie, nudności i drżenie;

Rzadkie: ostre, ciężkie reakcje anafilakto-idne (nagła duszność i/lub niewydolność sercowo-naczyniowa); zgłaszano skutki śmiertelne.

Zaburzenia psychiczne.

Pojedyncze: zmiany stanu psychicznego.

Częstość nieznana: dezorientację.

Ze strony skóry i tkanek podskórnych.

Rzadkie: swędzenie, wysypkę, pokrzywkę, egzantemę, zaczerwienienie.

Pojedyncze: obrzęk Quinckego, potliwość, ból i zabarwienie skóry na brązowo w miejscu iniekcji.

Częstość nieznana: purpurę.

Wskaźniki laboratoryjne.

Zwiększenie stężenia alaninotransaminazy, zwiększenie stężenia asparaginianotransaminazy, zwiększenie stężenia gamma-glutamylotranspeptydazy, zwiększenie stężenia ferrytyny i dehydrogenazy mleczanowej we krwi, obniżenie stężenia fosforu we krwi, zwiększenie stężenia fosfatazy alkalicznej.

Po wstrzyknięciu do mięśnia mogą wystąpić następujące lokalne reakcje w miejscu iniekcji: plamy na skórze, krwawienia, zapalenie tkanki podskórnej, martwica lub atrofia, ból.

Efekty uboczne zgłaszane podczas stosowania leków żelaznych podawanych pozajelitowo w trakcie badań klinicznych oraz badań pozarynkowych*:

Ze strony układu odpornościowego.

Podwyższona wrażliwość, reakcje anafilakto-idne*, obrzęk naczynioruchowy*.

Ze strony układu nerwowego.

Zaburzenia wrażliwości smakowej, ból głowy, zawroty głowy, parestezje, zmniejszenie wrażliwości, omdlenia, senność, stres*, dezorientacja*, utrata przytomności*, niepokój, drżenie.

Ze strony układu sercowego.

Odczucie kołatania serca, bradykardia*, tachykardia*.

Ze strony układu naczyniowego.

Hipotensja tętnicza, nadciśnienie tętnicze, naparzanie, zapalenie żył, kolaps krążeniowy*, zapalenie żył z zakrzepem*.

Ze strony układu oddechowego, organów klatki piersiowej i śródpiersia.

Duszność, skurcz oskrzeli*.

Ze strony przewodu pokarmowego.

Nudności, wymioty, ból brzucha, biegunka, zaparcia.

Ze strony skóry i tkanek podskórnych.

Swędzenie, wysypka, pokrzywka*, zaczerwienienie*.

Ze strony układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej.

Skurcze i drgawki mięśni, mięsaki, ból kończyn, ból pleców.

Ze strony nerek i układu moczowego.

Chromaturia*.

Ogólne zaburzenia i reakcje miejscowe.

Reakcje w miejscu podania**, dreszcze, osłabienie, słabość, obrzęk obwodowy, ból, ból w klatce piersiowej, nadmierna potliwość, gorączka, zimny pot*, zmęczenie*, bladość*.

** Najczęściej zgłaszane reakcje miejscowe to: ból, krwawienie, stan zapalny, zabarwienie skóry, powstawanie siniaków, swędzenie.

Do najczęściej występujących efektów ubocznych podczas badań klinicznych należy zaburzenie wrażliwości smakowej, które występowało z częstością 4,5 przypadku na 100 osób. Do najważniejszych poważnych efektów ubocznych należą reakcje nadwrażliwościowe, które występowały z częstością 0,25 przypadku na 100 osób podczas badań klinicznych.

Zgłaszanie efektów ubocznych po rejestracji leku ma istotne znaczenie. Pozwala to na monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka w trakcie stosowania tego leku. Personel medyczny i farmaceutyczny, a także pacjenci lub ich ustawowieni przedstawiciele, powinni zgłaszać wszystkie przypadki podejrzanych efektów ubocznych oraz braku skuteczności leku poprzez Automatyczny System Nadzoru Farmakologicznego pod adresem: https://aisf.dec.gov.ua/.

Okres ważności. 5 lat.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 25 °C. Nie zamrażać.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Niezgodność.

Roztworu Ferrum Lek nie należy mieszać z innymi lekami.

Opakowanie.

Po 2 ml roztworu w ampułce; po 5 lub 10 ampułek w blisterze, po 1 (5 × 1) lub 5 (10 × 5) blisterów w tece kartonowej.

Kategoria wydawania. Na receptę.

Producent.

Lek Spółka Farmaceutyczna d. d., Słowenia / Lek Pharmaceuticals d. d., Slovenia.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności.

Verovškova 57, Ljubljana 1526, Słowenia / Verovskova 57, 1526 Ljubljana, Slovenia.

Data ostatniego przeglądu.