INSTRUKCJA DOTYCZĄCA STOSOWANIA LEKU EZOPRAM

Skład:

substancja czynna: eskitalopram;

1 tabletka zawiera: eskitalopramu oxalas odpowiadający 10 mg lub 20 mg eskitalopramu;

substancje pomocnicze: celuloza mikrokryształowa, krzemionka koloidalna bezwodna, talk, sodowa croscarmelozowa, stearynian magnezu;

powłoka: Opandry 03F2846 White: hipromeloza 6cP, dwutlenek tytanu (E 171), makrogol 600.

Postać leku. Tabletki powlekane.

Główne właściwości fizykochemiczne:

Ezopram 10 mg – białe, owalne, dwuwypukłe tabletki powlekane z oznaczeniem „E” po jednej stronie oraz z rowkiem podziałowym po drugiej stronie i po obu stronach;

Ezopram 20 mg – białe, owalne, dwuwypukłe tabletki powlekane z oznaczeniem „E” po jednej stronie oraz z rowkiem podziałowym po drugiej stronie i po obu stronach.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki przeciwdrgawkowe. Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI). Kod ATX N06A B10.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Escytalopram jest selektywnym inhibitorem zwrotnego wychwytu serotoniny (5-HT) o wysokiej powinności do głównego miejsca wiązania. Wiąże się również z miejscem allosterycznym transportera serotoniny z powinnością 1000 razy mniejszą.

Escytalopram nie wiąże się wcale lub ma bardzo słabe powinności wiązania do receptorów takich jak 5-HT1A, 5-HT2, dopaminowych D1 i D2, α1-, α2-, β-adrenergicznych, histaminowych H1, muszynowych cholinergicznych, benzodiazepinowych i opioidowych. Hamowanie zwrotnego wychwytu serotoniny (5-HT) jest jedynym możliwym mechanizmem działania, który może wyjaśnić właściwości farmakologiczne i efekty kliniczne escytalopramu.

Farmakokinetyka.

Wchłanianie. Wchłanianie jest praktycznie całkowite i nie zależy od przyjęcia pokarmu. Średni czas osiągnięcia maksymalnej stężenia (średnie Tmax) wynosi około 4 godziny. Oczekiwana absolutna biodostępność escytalopramu wynosi 80%.

Rozkład. Urojona objętość rozkładu (Vd, β/F) po podaniu doustnym wynosi od 12 do 26 l/kg. Wiązanie escytalopramu i jego głównych metabolitów z białkami osocza krwi jest mniejsze niż 80%.

Biotransformacja. Escytalopram jest metabolizowany w wątrobie do biologicznie aktywnych metabolitów demetylowanego i didemetylowanego. Azot może również ulegać utlenieniu do formy metabolitu N-tlenku. Zarówno metabolity, jak i związek wyjściowy są częściowo wydalane w formie glukuronidów. Po wielokrotnym podaniu średnie stężenie metabolitów demetylo- i didemetylo- wynosi zwykle odpowiednio 28–31% oraz <5% stężenia escytalopramu. Biotransformacja escytalopramu do metabolitu demetylowanego odbywa się głównie za pomocą cytochromu CYP2C19. Możliwy jest również pewien udział enzymów CYP3A4 i CYP2D6.

Wydalanie. Okres półtrwania (t½β) po wielokrotnym podaniu wynosi około 30 godzin. Klirens osoczowy po podaniu doustnym wynosi 0,6 l/min. Okres półtrwania głównych metabolitów escytalopramu jest dłuższy. Uważa się, że escytalopram i jego główne metabolity są wydalane przez wątrobę (drogą metaboliczną) i nerki. Większość jest wydalana w postaci metabolitów z moczem.

Kinetyka escytalopramu jest liniowa. Stężenie równowagowe osiągane jest po około 1 tygodniu. Średnie stężenie równowagowe wynoszące 50 nmol/l (od 20 do 125 nmol/l) osiągane jest przy dawce dobowej 10 mg.

Pacjenci w podeszłym wieku (od 65 roku życia)

Wydalanie escytalopramu u pacjentów w podeszłym wieku odbywa się wolniej niż u młodszych pacjentów. Ekspozycja ogólnoustrojowa (AUC) u osób starszych jest o około 50% wyższa niż u młodych zdrowych ochotników.

Zaburzenia funkcji wątroby

U pacjentów z umiarkowaną lub lekką niewydolnością wątroby (klasa A i B wg skali Childa-Puga) okres półtrwania escytalopramu wydłużał się niemal dwukrotnie, a ekspozycja była o około 60% wyższa niż u osób z prawidłową funkcją wątroby.

Zaburzenia funkcji nerek

U pacjentów z obniżoną funkcją nerek (CLcr 10–53 ml/min) obserwowano wydłużenie okresu półtrwania racematu cytalopramu oraz nieznaczny wzrost ekspozycji. Stężenia metabolitów w osoczu krwi nie były badane, ale można przypuszczać ich wzrost.

Polimorfizm. Przy niewystarczającej aktywności izoenzymu CYP2C19 obserwowano podwojenie stężenia leku w osoczu krwi w porównaniu do normalnego metabolizmu escytalopramu. Przy niedostateczności izoenzymu CYP2D6 nie odnotowano istotnych zmian ekspozycji.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

Leczenie:

epizodów depresyjnych większych;
zaburzeń lękowych uogólnionych;
zaburzeń paniki z agorafobią lub bez niej;
zaburzeń lękowych społecznych (fobia społeczna);
zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych.

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość na escytalopram lub którykolwiek z substancji pomocniczych zawartych w leku;
jednoczesne leczenie niezwyrodniałymi, nieodwracalnymi inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko rozwoju zespołu serotonergowego, objawiającego się pobudzeniem, drżeniem, hipertermią itp. Leczenie skojarzone z zastosowaniem escytalopramu i odwracalnych inhibitorów MAO typu A (np. moklobemid) lub odwracalnych niezwyrodniałych inhibitorów MAO (linezolid) jest również przeciwwskazane ze względu na ryzyko zespołu serotonergowego;
wrodzone lub rozpoznane wydłużenie odcinka QT, jednoczesne stosowanie z lekami wydłużającymi odcinek QT.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Interakcje farmakodynamiczne

Przeciwwskazane kombinacje

Niezwyrodniałe, nieodwracalne inhibitory MAO

Opisywano przypadki poważnych reakcji u pacjentów przyjmujących SSRI w połączeniu z niezwyrodniałym, nieodwracalnym inhibitorem MAO oraz u pacjentów, którzy niedawno zakończyli leczenie SSRI i rozpoczęli przyjmowanie inhibitora MAO. W niektórych przypadkach obserwowano rozwój zespołu serotonergowego.

Kombinacja escytalopramu z niezwyrodniałymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO jest przeciwwskazana. Leczenie escytalopramem należy rozpocząć po upływie 14 dni od odstawienia nieodwracalnego inhibitora MAO oraz co najmniej po jednym dniu od odstawienia odwracalnego inhibitora MAO – moklobemidu. Leczenie niezwyrodniałymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO należy rozpoczynać nie wcześniej niż po 7 dniach od odstawienia escytalopramu.

Odwracalny selektywny inhibitor MAO typu A (moklobemid)

Ze względu na ryzyko rozwoju zespołu serotonergowego, stosowanie kombinacji escytalopramu z inhibitorem MAO typu A – moklobemidem – jest przeciwwskazane. Jeśli konieczne jest zastosowanie tej kombinacji, należy początkowo stosować minimalne dawki zalecane z dokładnym monitorowaniem klinicznym.

Leczenie escytalopramem można rozpocząć nie wcześniej niż po 1 dobie od odstawienia odwracalnego selektywnego inhibitora MAO – moklobemidu.

Odwracalny selektywny inhibitor MAO (linezolid)

Antybiotyk linezolid (odwracalny niezwyrodniały inhibitor MAO) nie powinien być stosowany u pacjentów przyjmujących escytalopram. Jeśli konieczne jest zastosowanie tej kombinacji, należy początkowo przepisać minimalne dawki zalecane i prowadzić dokładne monitorowanie kliniczne.

Selektywny nieodwracalny inhibitor MAO typu B (selegolina)

Należy ostrożnie stosować lek w połączeniu z selegoliną ze względu na ryzyko rozwoju zespołu serotonergowego. Istnieje doświadczenie bezpiecznego stosowania selegoliny w dawkach do 10 mg/dobę jednocześnie z racemicznym citalopramem.

Leki wydłużające odcinek QT

Badania farmakokinetyczne i farmakodynamiczne escytalopramu oraz leków wydłużających odcinek QT nie były prowadzone. Nie można wykluczyć dodatkowego działania escytalopramu i tych leków. W związku z tym jednoczesne stosowanie escytalopramu z lekami wydłużającymi odcinek QT, takimi jak leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, leki przeciwpsychotyczne (w tym pochodne fenylotiazyny, pimozyd, haloperidol), trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre środki przeciwbakteryjne, w tym sparfloksacyna, moxifloksacyna, erytromycyna do wstrzykiwań dożylnych, pentamidyna, leki przeciwmalarialne, szczególnie halofantryna, niektóre leki przeciwhistaminowe (w tym astemizol, mizolastyna), jest przeciwwskazane.

Kombinacje wymagające ostrożności

Leki serotonergiczne

Jednoczesne stosowanie z lekami serotonergicznymi (np. opioidami, takimi jak tramadol i buprenorfina; sumatryptanem i innymi tryptanami) może prowadzić do rozwoju zespołu serotonergowego.

Leki obniżające próg padaczkowy

SSRI mogą obniżać próg padaczkowy. Zaleca się ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków powodujących obniżenie progu padaczkowego [np. leków przeciwdepresyjnych (trójpierścieniowych, SSRI), neuroleptyków (fenoazyny, tioksantheny, butyrofenony), meflochinu, bupropionu i tramadolu].

Lit, tryptofan

Ponieważ odnotowano przypadki nasilenia działania przy jednoczesnym stosowaniu SSRI z litem lub tryptofanem, zaleca się ostrożne jednoczesne przepisywanie tych leków.

Hypericum perforatum (dziurawiec)

Jednoczesne stosowanie SSRI i leków roślinnych zawierających dziurawiec (Hypericum perforatum) może prowadzić do zwiększenia częstości występowania działań niepożądanych.

Antykoagulants

Możliwa zmiana działania antykoagulantów w wyniku jednoczesnego stosowania z escytalopramem. Pacjentom przyjmującym doustne antykoagulants należy przeprowadzić dokładne monitorowanie układu krzepnięcia krwi przed i po zastosowaniu escytalopramu.

Jednoczesne stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych może nasilać skłonność do krwawień.

Etanol

Escytalopram nie wykazuje interakcji farmakodynamicznej ani farmakokinetycznej z etanolem, jednakże, podobnie jak w przypadku stosowania innych leków psychotropowych, jednoczesne przyjmowanie escytalopramu z lekami zawierającymi etanol nie jest zalecane.

Leki mogące powodować hipokaliemię/hipomagnezemię

Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu escytalopramu z lekami powodującymi hiponatremię/hipomagnezemię, ponieważ przy przyjmowaniu takiej kombinacji leków zwiększa się ryzyko rozwoju ciężkiej arytmii (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Interakcje farmakokinetyczne

Wpływ innych leków na farmakokinetykę escytalopramu

Metabolizm escytalopramu odbywa się głównie przy udziale CYP2C19. W mniejszym stopniu udział w metabolizmie mają CYP3A4 i CYP2D6. Izoenzym CYP2D6 uznaje się za częściowego katalizatora metabolizmu głównego metabolitu S-DCT (dymetylowanego escytalopramu).

Wspólne stosowanie escytalopramu i omeprazolu 30 mg raz dziennie (inhibitor CYP2C19) powoduje umiarkowany wzrost (około 50%) stężenia escytalopramu w osoczu krwi.

Jednoczesne stosowanie escytalopramu i cytydydyny 400 mg dwa razy dziennie (umiarkowany ogólny inhibitor enzymów) powoduje umiarkowany wzrost (około 70%) stężenia escytalopramu w osoczu, co może wymagać korekty dawki.

W związku z tym należy ostrożnie przepisywać escytalopram jednoczesnie z inhibitorami cytochromu CYP2C19 (np. omeprazolem, ezomeprazolem, fluconazolem, fluwoksaminem, lansoprazolem, tiklopidyną) lub cytydyną. Przy jednoczesnym stosowaniu z powyższym lekami może pojawić się potrzeba zmniejszenia dawki escytalopramu w zależności od występujących działań niepożądanych.

Wpływ escytalopramu na farmakokinetykę innych leków

Escytalopram jest inhibitorem izoenzymu CYP2D6. Wymagana jest ostrożność przy przepisywaniu escytalopramu jednoczesnie z lekami, których metabolizm odbywa się przy udziale tego izoenzymu, a także z lekami o wąskim zakresie działania terapeutycznego, np. flekainidem, propafenonem, metoprololem (stosowanym w niewydolności serca), lub z lekami działającymi na OUN i głównie metabolizowanymi przy udziale CYP2D6, np. lekami przeciwdepresyjnymi – desipraminą, klozapiną i nortryptyliną; lekami przeciwpsychotycznymi – rysperydonem, tiorydazyną lub haloperidolem. W tych przypadkach może być konieczna korekta dawki.

Jednoczesne stosowanie z desipraminą (główny metabolit imipraminy) lub metoprololem prowadzi do podwojenia stężeń tych dwóch substratów CYP2D6 w osoczu. W badaniach in vitro escytalopram powoduje słabe hamowanie CYP2C19. W związku z tym zaleca się ostrożność przy skojarzonym przepisywaniu leków, których metabolizm odbywa się przy udziale CYP2C19.

Szczególności stosowania.

Poniższe ostrzeżenia dotyczą całej klasy terapeutycznej SSRI.

Dzieci i młodzież

U dzieci przyjmujących antydepresanty w porównaniu z placebo obserwowano częstsze występowanie zachowań samobójczych (próby samobójcze i myśli samobójcze) oraz wrogości (głównie agresja, zachowanie opozycyjne i gniew) w trakcie badań klinicznych. Jeśli decyzja o leczeniu zostanie podjęta z uwagi na wskazania kliniczne, należy zapewnić baczne obserwowanie pacjenta pod kątem pojawienia się objawów samobójczych. Ponadto brak danych dotyczących długoterminowego wpływu na wzrost, dojrzewanie płciowe oraz rozwój poznawczy i behawioralny dzieci. Dlatego nie należy stosować leku u dzieci i młodzieży (do 18. roku życia).

Paradoksalny lęk

U niektórych pacjentów z zaburzeniami lękowymi na początku leczenia SSRI może występować nasilenie objawów lęku. Taka paradoksalna reakcja zazwyczaj ustępuje w ciągu dwóch tygodni leczenia. Aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia efektu anksjogennego, zaleca się stosowanie niskich dawek początkowych.

Przyzęby padaczkowe

Należy przerwać stosowanie escytalopramu, jeśli u pacjenta po raz pierwszy wystąpił napad padaczkowy lub zwiększy się częstotliwość napadów (u pacjentów z rozpoznaną padaczką). Należy unikać stosowania SSRI u pacjentów z niestabilną padaczką, a u pacjentów z kontrolowaną padaczką należy zapewnić staranne monitorowanie.

Mania

SSRI należy stosować z ostrożnością u pacjentów z wywiadem manii/hipomanii. W przypadku wystąpienia stanu maniakalnego należy przerwać leczenie SSRI.

Cukrzyca

U pacjentów z cukrzycą leczenie SSRI może wpływać na kontrolę glikemii (hipoglikemia lub hiperglikemia). Może być konieczna korekta dawki insuliny lub doustnych leków obniżających poziom glukozy.

Samobójstwo, myśli samobójcze lub pogorszenie stanu klinicznego

Depresja wiąże się z ryzykiem myśli samobójczych, samookaleczeń i samobójstw. Takie zagrożenie istnieje aż do osiągnięcia trwałej remisji. Ponieważ poprawa stanu może nie wystąpić przez pierwsze kilka tygodni lub dłużej, należy starannie monitorować pacjentów do czasu poprawy ich stanu. Klinicznie udowodniono, że ryzyko samobójstwa może wzrosnąć w wczesnych stadiach poprawy.

Inne wskazania, dla których stosuje się escytalopram, mogą również wiązać się z ryzykiem zachowań samobójczych. Ponadto takie stany mogą występować współistotnie z dużym zaburzeniem depresyjnym.

Dlatego takie ostrzeżenia są istotne przy leczeniu pacjentów z innymi zaburzeniami psychicznymi.

Pacjenci z wywiadem zachowań samobójczych przed rozpoczęciem leczenia mają najwyższe ryzyko myśli lub prób samobójczych i wymagają starannego monitorowania w trakcie leczenia. Metaanaliza badań wykazała zwiększone ryzyko zachowań samobójczych u pacjentów w wieku do 25 lat przyjmujących antydepresanty w porównaniu z placebo. Szczególnie staranne monitorowanie pacjentów z wysokim ryzykiem jest konieczne na początku leczenia i przy zmianie dawki.

Pacjentów (oraz ich otoczenie) należy poinformować o konieczności obserwowania pogorszenia stanu, myśli lub zachowań samobójczych oraz nietypowych zachowań i w przypadku ich wystąpienia – o konieczności natychmiastowej konsultacji lekarskiej.

Akatyzja/uzależnienie psychoruchowe

Stosowanie SSRI/SSRI-N wiąże się z rozwojem akatyzji – stanu charakteryzującego się przykrym, wyczerpującym uczuciem niepokoju i potrzebą ruchu, często towarzyszy mu niemożność siedzenia lub stania w miejscu. Stan ten najprawdopodobniej może wystąpić w pierwszych kilku tygodniach leczenia. Zwiększenie dawki może zaszkodzić pacjentom, u których wystąpiły takie objawy.

Hiponatremia

Podczas stosowania SSRI zgłaszano pojedyncze przypadki hiponatremii, prawdopodobnie spowodowane zaburzeniami wydzielania hormonu antydiuretycznego, które zazwyczaj ustępują po przerwaniu leczenia. Szczególna ostrożność jest wymagana przy leczeniu pacjentów z grup ryzyka, w szczególności u osób starszych, z marskością wątroby oraz u pacjentów stosujących jednocześnie leki mogące wywołać hiponatremię.

Krwawienia

Podczas stosowania SSRI zgłaszano krwawienia skórne, takie jak siniaki i purpura. Należy zachować ostrożność przy stosowaniu SSRI, szczególnie w połączeniu z doustnymi lekami przeciwwąchowymi, lekami wpływającymi na funkcję płytek krwi (np. atypowe leki przeciwpsychotyczne i fenotiazyny, większość trójcyklicznych antydepresantów, kwas acetylosalicylowy i niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), tiklopidyna i dipirydamol), u pacjentów z tendencją do krwawień.

Stosowanie SSRI/SSRI-N może zwiększyć ryzyko krwawień poporodowych (patrz sekcje „Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią” i „Efekty uboczne”).

Terapia elektrowstrząsowa (ECT)

Doświadczenie kliniczne dotyczące jednoczesnego stosowania SSRI i ECT jest ograniczone, dlatego należy zachować ostrożność.

Zespół serotonergiczny

Należy zachować ostrożność przy przepisywaniu escytalopramu w połączeniu z lekami o działaniu serotonergicznym, np. z sumatryptanem i innymi tryptanami, opioidami (tramadol, buprenorfina), tryptofanem.

Zgłaszano pojedyncze przypadki zespołu serotonergicznego u pacjentów przyjmujących SSRI w połączeniu z lekami serotonergicznymi. Objawami początkowego rozwoju tego stanu mogą być takie objawy jak niepokój, drżenie, napady miokloniczne i hipertermia. W takim przypadku należy natychmiast przerwać przyjmowanie escytalopramu i leku serotonergicznego oraz rozpocząć leczenie objawowe.

Hypericum perforatum (dziurawiec)

Jednoczesne stosowanie SSRI i ziół zawierających dziurawiec (Hypericum perforatum) może prowadzić do zwiększenia częstości reakcji niepożądanych.

Zespół odstawienia

Przy przerywaniu leczenia (szczególnie nagłym) zazwyczaj występują objawy odstawienia. W trakcie badań klinicznych działania niepożądane związane z przerywaniem leczenia obserwowano u około 25% pacjentów w grupie escytalopramu i u 15% pacjentów w grupie placebo.

Ryzyko wystąpienia objawów odstawienia zależy od wielu czynników, w tym od długości i dawki terapii oraz stopnia stopniowego zmniejszania dawki. Najczęściej zgłaszano zawroty głowy, zaburzenia zmysłów (w tym parestezje, uczucie uderzenia prądem), zaburzenia snu (w tym bezsenność i niespokojne sny), niepokój lub strach, wymioty/ nudności, drżenie, dezorientację, nadmierne pocenie się, ból głowy, biegunkę, uczucie przyspieszonego rytmu serca, niestabilność emocjonalną, drażliwość i zaburzenia wzroku. Ogólnie objawy te są łagodne lub umiarkowane, ale u niektórych pacjentów mogą być ciężkie. Zazwyczaj pojawiają się w pierwszych kilku dniach po przerwaniu leczenia, choć pojedyncze doniesienia opisywały wystąpienie takich objawów po przypadkowym pominięciu tylko jednej dawki. Zazwyczaj objawy są krótkotrwałe i ustępują w ciągu 2 tygodni, choć u niektórych osób mogą trwać dłużej (2–3 miesiące i więcej). W takim przypadku zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki escytalopramu przez okres od kilku tygodni do kilku miesięcy, w zależności od stanu pacjenta.

Choroba wieńcowa serca

Z uwagi na ograniczone doświadczenie kliniczne należy zachować ostrożność przy leczeniu pacjentów z chorobą wieńcową serca.

Wydlęganie odcinka QT

Stwierdzono, że escytalopram wywołuje zależne od dawki wydłużenie odcinka QT. W okresie postmarketingowym zgłaszano przypadki wydłużenia odcinka QT i arytmii komorowej, w tym tachykardii komorowej typu torsade de pointes, które występowały głównie u kobiet z hipokaliemią lub u pacjentów z już istniejącym wydłużeniem odcinka QT lub innymi chorobami serca.

Należy zachować ostrożność przy stosowaniu leku u pacjentów z wyraźną bradykardią, niedawno przebytym ostrym zawałem mięśnia sercowego lub niestabilną niewydolnością serca. Zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia i hipomagnezemia, zwiększają ryzyko rozwoju złośliwych arytmii – należy je skorygować przed rozpoczęciem leczenia escytalopramem.

U pacjentów ze stabilizowanymi chorobami serca przed rozpoczęciem leczenia należy wykonać EKG.

W przypadku pojawienia się objawów zaburzeń rytmu serca podczas stosowania escytalopramu należy przerwać leczenie i wykonać EKG.

Zamkniętoprzylotowa jaskra

SSRI, w tym escytalopram, mogą wpływać na rozmiar źrenicy, prowadząc do midriazy. Taki efekt midriatyczny może spowodować zwężenie kąta przylotowego z późniejszym wzrostem ciśnienia wewnątrzgałkowego i rozwojem zamkniętoprzylotowej jaskry, szczególnie u predysponowanych pacjentów. Dlatego lek należy stosować z ostrożnością u pacjentów z zamkniętoprzylotową jaskrą lub wywiadem jaskry.

Dysfunkcja seksualna

Stosowanie SSRI/SSRI-N może powodować objawy dysfunkcji seksualnej. Zgłaszano przypadki długotrwałej dysfunkcji seksualnej, gdy objawy nie ustępowały nawet po przerwaniu leczenia SSRI/SSRI-N.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża

Dane kliniczne dotyczące stosowania escytalopramu w leczeniu ciężarnych są ograniczone.

Badania toksyczności rozrodczej przeprowadzone na szczurach z zastosowaniem escytalopramu wykazały efekty embriofetotoksyczne, bez zwiększenia częstości wad rozwojowych.

Escytalopram nie powinien być przepisywany ciężarnym, z wyjątkiem przypadków, gdy po dokładnej ocenie ryzyka i korzyści wykazano konieczność jego stosowania. Zaleca się staranne badanie noworodków, których matki przyjmowały escytalopram w czasie ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze. W przypadku stosowania leku w czasie ciąży należy również unikać nagłego przerwania leczenia.

U noworodków, których matki przyjmowały selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI)/selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny (SSRI-N) w późnych stadiach ciąży, możliwe są następujące objawy: zespół ostrej niewydolności oddechowej, sinica, apnea, drgawki, niestabilność temperatury ciała, trudności z karmieniem piersią, wymioty, hipoglikemia, nadciśnienie tętnicze, hipotensja, nadreaktywność, drżenie, dreszcze, pobudzenie nerwowe, drażliwość, apatia, ciągły płacz, senność i zaburzenia snu. Objawy te mogą wynikać zarówno z nadmiernej aktywności serotonergicznej, jak i być objawami odstawienia. W większości przypadków objawy komplikacji pojawiają się bezpośrednio lub wkrótce (do 24 godzin) po porodzie.

Dane epidemiologiczne wykazały, że stosowanie SSRI u ciężarnych zwiększa ryzyko trwałej nadciśnienia płucnego u noworodków: ryzyko wynosi około 5 przypadków na 1000 ciąż, ryzyko w populacji ogólnej to 1–2 przypadki na 1000 ciąż. Dane obserwacyjne wskazują na zwiększone ryzyko (mniej niż 2-krotne) krwawienia poporodowego po stosowaniu SSRI/SSRI-N w ciągu miesiąca przed porodem (patrz sekcje „Szczególności stosowania” i „Efekty uboczne”).

Karmienie piersią

Przypuszcza się, że escytalopram przenika do mleka matki. Dlatego w czasie leczenia zaleca się przerwanie karmienia piersią.

Plodność

Dane badań na zwierzętach wskazują, że niektóre SSRI mogą wpływać na jakość nasienia. Dane dotyczące ludzi przyjmujących poszczególne SSRI wskazują, że taki wpływ na jakość nasienia jest odwracalny. Do chwili obecnej nie stwierdzono wpływu na płodność człowieka.

Wpływ na szybkość reakcji przy prowadzeniu pojazdów samochodowych lub innych maszyn.

Chociaż stwierdzono, że escytalopram nie wpływa na funkcje poznawcze i aktywność psychomotoryczną, każdy środek psychotropowy może zaburzać zdolność do racjonalnego myślenia lub umiejętności. Pacjentów należy uprzedzić o potencjalnym ryzyku wpływu na prowadzenie pojazdów samochodowych lub innych maszyn.

Sposób stosowania i dawki.

Bezpieczeństwo stosowania dawek przekraczających 20 mg na dobę nie zostało ustalone.

Ezopram stosuje się dorosłym doustnie 1 raz na dobę niezależnie od przyjmowania pokarmu.

Ciężkie epizody depresyjne. Zwykle przepisuje się 10 mg 1 raz na dobę. W zależności od indywidualnej wrażliwości pacjenta dawkę dobową można zwiększyć do maksymalnej — 20 mg.

Efekt antydepresyjny zwykle pojawia się po 2–4 tygodniach. Po zniknięciu objawów leczenie należy kontynuować przez okres zazwyczaj 6 miesięcy w celu umocnienia efektu.

Zaburzenia lękowe paniki z agorafobią lub bez agorafobii. W pierwszym tygodniu zaleca się dawkę początkową 5 mg (stosować w odpowiednim dozowaniu) na dobę, zanim zwiększy się dawkę do 10 mg na dobę. Następnie dawkę można zwiększyć do maksymalnej — 20 mg na dobę, w zależności od indywidualnej wrażliwości pacjenta.

Maksymalny efekt w leczeniu zaburzeń lękowych paniki osiąga się po 3 miesiącach. Czas trwania leczenia wynosi kilka miesięcy i zależy od ciężkości choroby.

Społeczne zaburzenia lękowe (fobia społeczna). Zwykle przepisuje się 10 mg 1 raz na dobę. W zależności od indywidualnej wrażliwości pacjenta zaleca się zwiększenie dawki dobowej do maksymalnej — 20 mg na dobę.

Utrata objawów zwykle następuje po 2–4 tygodniach leczenia. Zaleca się kontynuację leczenia przez 3 miesiące. Długotrwałe leczenie przez 6 miesięcy zapobiega nawrotom choroby i może być przepisywane z uwzględnieniem indywidualnych objawów choroby; należy regularnie oceniać korzyści z leczenia. Społeczne zaburzenia lękowe mają wyraźnie zdefiniowaną terminologię diagnostyczną konkretnego schorzenia, które nie należy mylić z nadmierną wstydliwością. Farmakoterapia wskazana jest wyłącznie w przypadku zaburzeń istotnie wpływających na aktywność zawodową i społeczną człowieka. Skuteczność takiego leczenia w porównaniu z terapią poznawczo-behawioralną nie była badana. Farmakoterapia powinna być częścią ogólnej strategii terapeutycznej.

Uogólnione zaburzenia lękowe. Zwykle przepisuje się 10 mg 1 raz na dobę. W zależności od indywidualnej wrażliwości dawkę można zwiększyć maksymalnie do 20 mg na dobę. Zaleca się kontynuację leczenia przez 3 miesiące w celu umocnienia efektu.

Długotrwałe leczenie badano przez co najmniej 6 miesięcy u pacjentów przyjmujących lek w dawce dobowej 20 mg. Należy regularnie oceniać korzyści z leczenia oraz poprawność dawkowania.

Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne (OCD). Zwykle przepisuje się 10 mg 1 raz na dobę. W zależności od indywidualnej wrażliwości dawkę można zwiększyć maksymalnie do 20 mg na dobę. OCD to choroba przewlekła, leczenie powinno trwać wystarczająco długo, aby zapewnić pełne zniknięcie objawów. Należy regularnie oceniać korzyści z leczenia oraz poprawność dawkowania.

Pacjenci w wieku podeszłym (65 lat i więcej)

Zalecana dawka dobową dla osób starszych wynosi 5 mg (stosować w odpowiednim dozowaniu). W zależności od indywidualnej wrażliwości oraz ciężkości depresji dawkę dobową można zwiększyć do 10 mg na dobę.

Skuteczność escytalopramu w leczeniu społecznych zaburzeń lękowych u osób w wieku podeszłym nie była badana.

Niewydolność nerek

W przypadku niewydolności nerek lekkiego i umiarkowanego stopnia nie jest wymagana korekta dawki. Z ostrożnością należy stosować lek u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min).

Obniżona funkcja wątroby

Dla pacjentów z niewydolnością wątroby lekkiego i umiarkowanego stopnia zalecana dawka początkowa przez pierwsze dwa tygodnie leczenia wynosi 5 mg na dobę. W zależności od indywidualnej reakcji pacjenta dawkę można zwiększyć do 10 mg na dobę. Pacjentom z ciężkim stopniem niewydolności wątroby escytalopram należy stosować z szczególną ostrożnością, starannie dozując dawkę.

Pacjenci z obniżoną aktywnością CYP2C19

Dla pacjentów z niską aktywnością izoenzymu CYP2C19 zalecana dawka początkowa przez pierwsze dwa tygodnie leczenia wynosi 5 mg na dobę. W zależności od indywidualnej reakcji pacjenta dawkę można zwiększyć do 10 mg na dobę.

Przerywanie leczenia

Należy unikać nagłego przerywania leczenia.

Przy przerywaniu leczenia Ezopramem dawkę należy stopniowo zmniejszać przez 1–2 tygodnie, aby uniknąć objawów odstawienia. Jeśli w okresie zmniejszania dawki lub po zakończeniu leczenia wystąpią objawy odstawienia, może być konieczne powrót do przyjmowania wcześniej przepisanych dawek. Następnie lekarz może kontynuować zmniejszanie dawki, ale w sposób bardziej stopniowy.

Dzieci.

Lek jest przeciwwskazany w leczeniu dzieci (do 18 roku życia). Zachowania samobójcze (próby samobójcze i myśli samobójcze) oraz wrogość (głównie agresja, zachowanie opozycyjne i gniew) obserwowano częściej u dzieci przyjmujących antydepresanty w porównaniu z tymi, którzy przyjmowali placebo. Jeśli z klinicznego punktu widzenia podjęto decyzję o przepisaniu leku, należy zapewnić dokładne monitorowanie występowania objawów samobójczych u pacjenta. Ponadto brak danych dotyczących dalszej bezpieczeństwa u dzieci w odniesieniu do wzrostu, dojrzewania płciowego oraz rozwoju poznawczego i behawioralnego.

Przedawkowanie.

Toksykologia. Dane kliniczne dotyczące przedawkowania escytalopramu są ograniczone. Wiele przypadków spowodowanych jest jednoczesnym przedawkowaniem innych leków. W większości przypadków objawy były nieobecne lub miały łagodny stopień ciężkości. Doniesienia o śmiertelnych skutkach przedawkowania escytalopramu są rzadkie, większość z nich obejmuje jednoczesne przedawkowanie innymi lekami. Przyjmowanie samego escytalopramu w dawkach 400–800 mg nie powodowało wystąpienia żadnych ciężkich objawów.

Objawy. Objawy przedawkowania escytalopramu objawiają się głównie ze strony układu nerwowego (od zawrotów głowy, drżenia i agitacji po rzadkie przypadki zespołu serotoniny, drgawek i śpiączki), układu pokarmowego (nudności, wymioty), układu sercowo-naczyniowego (hipotensja tętnicza, tachykardia, przedłużenie odcinka QT, arytmia) oraz zaburzeń równowagi elektrolitowej (hipokaliemia, hiponatremia).

Leczenie. Nie istnieje specyficzny antydotum. Należy ustalić i utrzymać przepustowość dróg oddechowych, zapewnić odpowiednie nasycenie tlenem oraz funkcjonowanie układu oddechowego. Przemywanie żołądka należy przeprowadzić jak najszybciej po doustnym przyjęciu leku oraz zastosować węgiel aktywowany. Zaleca się ciągłe monitorowanie funkcji układu sercowo-naczyniowego i podstawowych wskaźników stanu organizmu w połączeniu z ogólnymi środkami wspomagającymi objawowo.

Efekty uboczne.

Efekty uboczne występują najczęściej w pierwszym–drugim tygodniu leczenia i zazwyczaj nasilenie objawów zmniejsza się podczas kontynuowania terapii.

Efekty uboczne charakterystyczne dla wszystkich SSRI oraz escytalopramu, obserwowane podczas badań z randomizacją i placebo oraz w praktyce klinicznej, wymienione są poniżej według układów narządów i częstości występowania.

Klasyfikacja częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), rzadko (≥1/1000 do <1/100), nieczęsto (≥1/10000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10000) lub nieznane (nie można oszacować na podstawie dostępnych danych).

Ze strony układu krwiotwórczego i chłonnego. Nieznane: trombocytopenia.

Ze strony układu odpornościowego. Rzadko: reakcje anafilaktyczne.

Ze strony układu hormonalnego. Nieznane: zaburzenia wydzielania hormonu antydiuretycznego.

Ze strony układu pokarmowego i przemiany materii. Często: zmniejszenie lub zwiększenie apetytu, przyrost masy ciała. Rzadko: utrata masy ciała. Nieznane: hiponatremia, anoreksja².

Ze strony psychiki. Często: niepokój, niepokój psychiczny, niepokojące sny, zmniejszenie libidum u mężczyzn i kobiet, anorgazmia u kobiet. Rzadko: zgrzytanie zębami podczas snu, pobudzenie, nerwowość, napady paniki, dezorientacja. Niekiedy: agresja, depersonalizacja, halucynacje. Nieznane: mania, myśli samobójcze, zachowanie samobójcze¹.

Ze strony układu nerwowego. Bardzo często: ból głowy. Często: bezsenność, senność, zawroty głowy, parestezje, drżenie. Rzadko: zaburzenia smaku, zaburzenia snu, omdlenia. Niekiedy: zespół serotoniny. Nieznane: dyskinezie, zaburzenia ruchowe, drgawki, niepokój psychomotoryczny/akatyzja².

Ze strony narządów wzroku. Rzadko: rozszerzenie źrenic, zaburzenia widzenia.

Ze strony narządów słuchu. Rzadko: szumy w uszach.

Ze strony serca. Rzadko: tachykardia. Niekiedy: bradykardia. Nieznane: arytmia komorowa, w tym arytmia typu „pируet”, wydłużenie odcinka QT (występuje głównie u pacjentek z hipokaliemią lub istniejącym wydłużeniem odcinka QT, lub innymi chorobami serca).

Ze strony układu naczyniowego. Nieznane: hipotensja ortostatyczna.

Ze strony układu oddechowego. Często: zapalenie zatok, ziewanie. Rzadko: krwawienie z nosa.

Ze strony przewodu pokarmowego. Bardzo często: nudności. Często: wymioty, biegunka, zaparcia, suchość w ustach. Rzadko: krwawienia przewodu pokarmowego (w tym rektalne).

Ze strony układu wątrobowo-żółciowego. Nieznane: zapalenie wątroby, zmiany wyników funkcjonalnych testów wątrobowych.

Ze strony skóry i tkanki podskórnej. Często: nadmierne pocenie się. Rzadko: wysypka skórna, łysienie, pokrzywka, swędzenie. Nieznane: siniaki, obrzęk naczynioruchowy.

Ze strony układu mięśniowo-szkieletowego. Często: artralgia, mialgia.

Ze strony nerek i dróg moczowych. Nieznane: zatrzymanie mikcji.

Ze strony układu rozrodczego i gruczołów mlekowych. Często: mężczyźni: zaburzenia ejakulacji, impotencja. Rzadko: kobiety: metrorragia, menorrhagia. Nieznane: galaktoreja; mężczyźni: stany przekrwienia penisa (przepływ krwi do prącia); kobiety: krwawienie poporodowe³.

Zaburzenia ogólne. Często: zmęczenie, gorączka. Rzadko: obrzęki.

¹ O przypadkach myśli i zachowań samobójczych donoszono podczas leczenia escytalopramem lub wkrótce po jego przerwaniu.

² Takie przypadki są znane dla leków całej klasy SSRI.

³ Ten objaw został zarejestrowany dla całej klasy terapeutycznej SSRI/SSRI-N (patrz sekcje „Szczególne wskazówki i środki ostrożności w stosowaniu”, „Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią”).

Specyficzne efekty leków należących do klasy SSRI

Zgodnie z dostępnymi danymi, u pacjentów w wieku powyżej 50 lat istnieje zwiększony ryzyko złamań kości podczas stosowania SSRI i leków przeciwdepresyjnych trójcyklicznych. Mechanizm tego zjawiska jest nieznany.

Objawy odstawienia

Przerywanie leczenia SSRI/SSRI-N (szczególnie nagłe) zwykle prowadzi do wystąpienia objawów odstawienia. Zawroty głowy, zaburzenia sensoryczne (w tym parestezje i uczucie uderzenia prądem), zaburzenia snu (w tym bezsenność i intensywne sny), pobudzenie lub niepokój, nudności i/lub wymioty, drżenie, dezorientacja, nadmierne pocenie się, ból głowy, biegunka, przyspieszone bicie serca, niestabilność emocjonalna, drażliwość i zaburzenia widzenia są najczęściej występującymi objawami. Zwykle objawy te są łagodne lub umiarkowane i przemijające, jednak u niektórych pacjentów mogą być ciężkie i/lub trwałe. Dlatego zaleca się stopniowe odstawienie escytalopramu poprzez zmniejszanie dawki (patrz sekcja „Szczególne wskazówki i środki ostrożności w stosowaniu”).

Wydłużenie odcinka QT

W okresie po wprowadzeniu na rynek zgłaszano przypadki wydłużenia odcinka QT, w tym arytmii typu „pируet”, głównie u pacjentek z hipokaliemią lub istniejącym wydłużeniem odcinka QT, lub innymi chorobami serca (patrz sekcja „Szczególne wskazówki i środki ostrożności w stosowaniu”).

Okres ważności. 3 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w suchym, chronionym przed światłem miejscu w temperaturze nie wyższej niż 25 °C. Przechowywać w miejscach niedostępnych dla dzieci.

Opakowanie.

Po 10 tabletek w blistrze, po 3 blistry w tece kartonowej.

Kategoria recepturowa. Na receptę.

Producent.

Actavis LTD.

Balkanpharma-Dupnitsa AD.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności.

BLB015, BLB 016 Bulbel Industrial Building, miasto Zejtun ZTN 3000, Malta.

ul. Samokovsko szose 3, Dupnica, 2600, Bułgaria.