Enalapryl-Teva

INSTRUKCJA DOTYCZĄCA STOSOWANIA LEKU Enalapryl-Teva

Skład:

substancja czynna: enalaprylu maleat;

1 tabletka zawiera enalaprylu maleat 2,5 mg lub 5 mg, lub 10 mg, lub 20 mg;

substancje pomocnicze:

tabletki 2,5 mg i 5 mg: laktoza monohydrat, skrobia kukurydziana, talk, sodu wodorowęglan, hydroksypropyloceluloza, stearyna magnezu;

tabletki 10 mg i 20 mg: laktoza monohydrat, skrobia kukurydziana, talk, sodu wodorowęglan, stearyna magnezu, tlenek żelaza czerwony, tlenek żelaza żółty (dla tabletek 20 mg).

Postać leku. Tabletki.

Główne właściwości fizyko-chemiczne:

tabletki 2,5 mg: białe, okrągłe, podwójnie wypukłe tabletki;

tabletki 5 mg: białe, okrągłe, podwójnie wypukłe tabletki snap tab z rowkiem z jednej strony;

tabletki 10 mg: czerwono-brązowe z plamkami, okrągłe, podwójnie wypukłe tabletki snap tab z rowkiem z jednej strony;

tabletki 20 mg: jasno-pomarańczowe z plamkami, okrągłe, podwójnie wypukłe tabletki snap tab z rowkiem z jednej strony.

Grupa farmakoterapeutyczna. Inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę, pojedyncze składniki. Kod ATC C09A A02.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Enalapryl maleinian – sól kwasu maleinowego enalaprylu, pochodnej dwóch aminokwasów – L-alaniny i L-proliny. Enzym konwertujący angiotensynę (ACE) to peptydylodipeptydaza, która katalizuje przekształcanie angiotensyny I w substancję wazopresyjną – angiotensynę II. Po wchłonięciu enalapryl ulega hydrolizie do enalaprylatu, który hamuje ACE. Hamowanie ACE prowadzi do zmniejszenia stężenia angiotensyny II w osoczu krwi, w wyniku czego wzrasta aktywność reniny (na skutek usunięcia negatywnej sprzężonej zwrotnej regulacji uwalniania reniny) oraz zmniejsza się sekrecja aldosteronu.

ACE jest identyczny z kininazą II. W związku z tym enalapryl może również blokować rozszczepienie bradykininy, silnego peptydu wazodepresyjnego. Jednak znaczenie tego zjawiska dla efektu terapeutycznego enalaprylu pozostaje niejasne.

Mechanizm, przez który enalapryl obniża ciśnienie tętnicze, jest przede wszystkim związany z hamowaniem układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS). Enalapryl może wykazywać działanie przeciwciśnieniowe nawet u pacjentów z nadciśnieniem o niskim stężeniu reniny.

Stosowanie enalaprylu pacjentom z nadciśnieniem tętniczym prowadzi do obniżenia ciśnienia tętniczego we wszystkich pozycjach ciała (w leżeniu i w pozycji stojącej), bez istotnego zwiększenia częstości rytmu serca.

Objawowa hipotensja ortostatyczna występuje rzadko. U niektórych pacjentów osiągnięcie optymalnego obniżenia ciśnienia tętniczego może wymagać kilku tygodni terapii. Nagłe przerwanie przyjmowania enalaprylu nie wiązało się z szybkim wzrostem ciśnienia tętniczego.

Efektywne hamowanie aktywności ACE następuje zazwyczaj 2–4 godziny po doustnym przyjęciu pojedynczej dawki enalaprylu. Początek działania przeciwciśnieniowego obserwuje się zazwyczaj po 1 godzinie, maksymalne obniżenie ciśnienia tętniczego osiągane jest 4–6 godzin po podaniu leku. Czas trwania efektu zależy od dawki. Jednak przy podawaniu zalecanych dawek wykazano, że działanie przeciwciśnieniowe i hemodynamiczne utrzymywało się co najmniej przez 24 godziny.

W badaniach hemodynamicznych u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, obniżenie ciśnienia tętniczego po przyjęciu enalaprylu wiązało się ze zmniejszeniem oporu tętnic periferyjnych i zwiększeniem rzutu serca, przy nieznacznym przyspieszeniu rytmu serca lub bez niego. Po przyjęciu enalaprylu obserwowano zwiększenie przepływu krwi w nerkach; szybkość filtracji kłębuszkowej (eGFR) pozostawała niezmieniona. Nie stwierdzono objawów zatrzymania sodu lub wody. Jednak u pacjentów z niskim wyjściowym poziomem filtracji kłębuszkowej ten poziom zazwyczaj wzrastał.

W krótkoterminowych badaniach klinicznych u pacjentów z cukrzycą lub bez niej, z chorobą nerek, po zastosowaniu enalaprylu obserwowano zmniejszenie albuminurii, wydalania IgG i całkowitego białka z moczem.

W połączeniu z diuretykami tzw. tiazydowymi, działanie enalaprylu w zakresie obniżania ciśnienia tętniczego uzupełniało się z działaniem diuretyków. Enalapryl może obniżać lub zapobiegać rozwojowi hipokaliemii wywołanej przez tiazydy. U pacjentów z niewydolnością serca przyjmujących glikozydy nasercowe i diuretyki, przyjmowanie enalaprylu prowadziło do zmniejszenia oporu obwodowego i ciśnienia tętniczego. Rzut serca wzrastał, a częstość skurczów serca (zazwyczaj zwiększona u pacjentów z niewydolnością serca) zmniejszała się. Obniżał się ciśnienie w końcowych naczyniach płucnych. Leczenie enalaprylem poprawiało tolerancję wysiłku fizycznego i zmniejszało stopień nasilenia niewydolności serca według kryteriów New York Heart Association. Te efekty utrzymywały się przez cały okres długotrwałej terapii enalaprylem. U pacjentów z łagodną i umiarkowaną niewydolnością serca enalapryl spowalniał postęp rozszerzenia się mięśnia sercowego i niewydolności serca, co potwierdzały zmniejszone końcowe objętości komory lewej w fazie rozkurczu i skurczu oraz poprawa frakcji wyrzutowej.

W wieloośrodkowym, randomizowanym, podwójnie ślepym, placebo-kontrolowanym badaniu (SOLVD Zapobieganie) badano populację z bezobjawową dysfunkcją lewej komory (frakcja wyrzutowa lewej komory <35%). 4228 pacjentów zostało przydzielonych do grupy placebo (n=2117) lub enalaprylu (n=2111). W grupie placebo u 818 pacjentów rozwinęła się niewydolność serca lub nastąpiła śmierć (38,6%) w porównaniu do 630 pacjentów w grupie enalaprylu (29,8%) (zmniejszenie ryzyka o 29%, 95% CI, 21–36%, p<0,001). 518 pacjentów w grupie placebo (24,5%) i 434 w grupie enalaprylu (20,6%) zmarło lub zostało hospitalizowanych z powodu rozwoju lub pogorszenia niewydolności serca (zmniejszenie ryzyka o 20%, 95% CI; 9–30%, p<0,001). W wieloośrodkowym, randomizowanym, podwójnie ślepym, placebo-kontrolowanym badaniu (SOLVD Leczenie) badano populację z objawami niewydolności serca z towarzyszącą dysfunkcją skurczową (frakcja wyrzutowa <35%). 2569 pacjentów, którzy otrzymywali standardowe leczenie niewydolności serca, zostało przydzielonych do grupy placebo (n=1284) lub enalaprylu (n=1285). W grupie placebo odnotowano 510 zgonów (39,7%) w porównaniu do 452 w grupie enalaprylu (35,2%) (zmniejszenie ryzyka o 16%, 95% CI, 5–26%, p=0,0036). W grupie placebo odnotowano 461 zgonów sercowo-naczyniowych w porównaniu do 399 w grupie enalaprylu (zmniejszenie ryzyka o 18%, 95% CI, 6–28%, p<0,002), głównie dzięki zmniejszeniu śmiertelności z powodu postępującej niewydolności serca (251 – w grupie placebo i 209 – w grupie enalaprylu, zmniejszenie ryzyka o 22%, 95% CI, 6–35%). Mniej pacjentów zmarło lub zostało hospitalizowanych z powodu pogorszenia niewydolności serca (736 – w grupie placebo i 613 – w grupie enalaprylu, zmniejszenie ryzyka o 26%, 95% CI 18–34%, p<0,0001). Ogólnie rzecz biorąc, w badaniu SOLVD u pacjentów z dysfunkcją lewej komory enalapryl zmniejszył ryzyko zawału mięśnia sercowego o 23% (95% CI 11–34%, p<0,001) oraz zmniejszył ryzyko hospitalizacji z powodu niestabilnej dławicy piersiowej o 20% (95% CI, 9–29%, p<0,001).

Farmakologia kliniczna u dzieci. Doświadczenie w ocenie skuteczności i bezpieczeństwa stosowania enalaprylu u dzieci z nadciśnieniem tętniczym w wieku od 6 lat jest ograniczone. W badaniu klinicznym wzięło udział 110 dzieci w wieku od 6 do 16 lat z nadciśnieniem tętniczym, masą ciała ≥20 kg i eGFR >0,5 ml/s/1,73 m². Dzieciom o masie ciała <50 kg podawano 0,625 mg lub 2,5 mg, lub 20 mg enalaprylu raz dziennie, a dzieciom o masie ciała ≥50 kg podawano 1,25 mg lub 5 mg, lub 40 mg enalaprylu raz dziennie. Obniżenie ciśnienia tętniczego zależało od dawki; efekt był podobny we wszystkich podgrupach dawkowania (w zależności od wieku, stadium Tannera, płci, rasy). Wyniki badania wskazują, że najniższe dawki 0,625 mg i 1,25 mg, odpowiadające średniej dawce 0,02 mg/kg na dobę, nie zapewniły trwałego działania przeciwciśnieniowego. Maksymalna badana dawka wynosiła 0,58 mg/kg (40 mg) raz dziennie. Profil działań niepożądanych u dzieci nie różnił się od profilu u dorosłych pacjentów.

Farmakokinetyka.

Wchłanianie. Enalapryl szybko wchłania się z przewodu pokarmowego, maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest w ciągu 1 godziny. Stopień wchłaniania wynosi około 60%, a spożycie pokarmu nie wpływa na wchłanianie. Po wchłonięciu enalapryl szybko i szeroko ulega hydrolizie do enalaprylatu, silnego inhibitora ACE. Maksymalne stężenie enalaprylatu w osoczu osiągane jest 4 godziny po doustnym przyjęciu dawki enalaprylu. Okres półtrwania enalaprylatu po wielokrotnym przyjmowaniu enalaprylu wynosi 11 godzin.

Rozkład. W całym zakresie stężeń terapeutycznych 60% enalaprylatu wiąże się z białkami osocza.

Metabolizm. Poza przekształceniem na enalaprylat nie ma dowodów na istotny metabolizm enalaprylu.

Eliminacja. Enalaprylat wydalany jest głównie przez nerki. Głównymi składnikami w moczu są enalaprylat, stanowiący około 40% dawki, oraz niezmieniony enalapryl (około 20%).

Zaburzenia funkcji nerek. U pacjentów z niewydolnością nerek zwiększa się ekspozycja na enalapryl i enalaprylat. U pacjentów z łagodną i umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 40–60 ml/min) AUC enalaprylatu w stanie stacjonarnym była około 2 razy większa niż u pacjentów z prawidłową funkcją nerek po podaniu 5 mg raz dziennie. Przy ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny ≤30 ml/min) AUC wzrosła około 8-krotnie. Po wielokrotnym stosowaniu enalaprylu maleinianu efektywny okres półtrwania enalaprylatu się wydłuża, a czas osiągnięcia stanu stacjonarnego się wydłuża (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”).

Enalaprylat może być usuwany z krążenia ogólnego za pomocą hemodializy. Klirens enalaprylatu podczas dializy wynosi 62 ml/min.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

• Leczenie nadciśnienia tętniczego.
• Leczenie wyraźnej niewydolności serca.
• Zapobieganie wyraźnej niewydolności serca u pacjentów z bezobjawową dysfunkcją lewej komory (frakcja wyrzutowa ≤ 35%).

Przeciwwskazania.

• Nadwrażliwość na enalapryl, którykolwiek z substancji pomocniczych lub inne inhibitory ACE.
• Wywiad o obrzęku naczynioruchowym związanym z wcześniejszą terapią inhibitorami ACE.
• Obrzęk naczynioruchowy dziedziczny lub idiopatyczny.
• Ciąża lub planowanie ciąży (patrz sekcja „Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią”).
• Jednoczesne stosowanie enalaprylu z lekami zawierającymi aliskiren u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami funkcji nerek (eGFR <60 ml/min/1,73 m²).
• Jednoczesne stosowanie z sacubitrylem/valsartanem. Enalapryl nie powinien być stosowany w połączeniu z sacubitrylem/valsartanem, ponieważ takie połączenie zwiększa ryzyko wystąpienia obrzęku naczynioruchowego. Enalaprylu nie należy stosować w ciągu 36 godzin po przejściu z/na leczenie sacubitrylem/valsartanem, czyli lekiem zawierającym inhibitor neprylizyny (patrz sekcje „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji” oraz „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Leki zwiększające ryzyko wystąpienia obrzęku naczynioruchowego. Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z sacubitrylem/valsartanem jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego (patrz sekcje „Przeciwwskazania” oraz „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”). Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z racadotrylem (lek przeciwbiegunkowy), inhibitorami mTOR (np. sirolimus, everolimus, temsirolimus) lub vildagliptynem może zwiększyć ryzyko obrzęku naczynioruchowego (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Diuretyki zatrzymujące potas, suplementy potasu lub inne leki mogące zwiększyć stężenie potasu w osoczu. Inhibitory ACE zmniejszają utratę potasu spowodowaną przez diuretyki. Choć poziom potasu w osoczu zwykle pozostaje w normie, u niektórych pacjentów stosujących ten lek może dojść do hiperkaliemii. Diuretyki zatrzymujące potas (takie jak spironolakton, eplerenon, triamteren lub amilorid), suplementy zawierające potas lub substytuty soli zawierające potas mogą prowadzić do istotnego wzrostu stężenia potasu w osoczu. Należy również zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu enalaprylu z innymi lekami zwiększającymi stężenie potasu w osoczu, takimi jak trimetoprym i ko-trimoksazol (trimetoprym/sulfametoksazol), ponieważ wiadomo, że trimetoprym działa jak diuretyk zatrzymujący potas, podobnie jak amilorid. Dlatego nie zaleca się łączenia enalaprylu z powyższymi lekami. Jeśli jednoczesne stosowanie tych leków jest wskazane, leczenie należy prowadzić z ostrożnością i często monitorować stężenie potasu w osoczu (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Cyklosporyna. Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z cyklosporyną może prowadzić do hiperkaliemii. Zaleca się kontrolę stężenia potasu w osoczu.

Heparyna. Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z heparyną może prowadzić do hiperkaliemii. Zaleca się kontrolę stężenia potasu w osoczu.

Inne leki przeciwnadciśnieniowe. Jednoczesne stosowanie leków przeciwnadciśnieniowych może nasilić działanie hipotensyjne enalaprylu. Jednoczesne stosowanie z nitrogliceryną, innymi nitratami lub innymi lekami rozszerzającymi naczynia może dodatkowo obniżyć ciśnienie tętnicze.

Diuretyki (tiazydowe lub pętlowe). Wcześniejsze leczenie diuretykami w wysokich dawkach może prowadzić do zmniejszenia objętości krwi krążącej i nadmiernej hipotensji na początku terapii enalaprylem. Działanie hipotensyjne można zmniejszyć, przerywając stosowanie diuretyku, zwiększając spożycie soli i płynów lub rozpoczynając terapię od niskiej dawki enalaprylu.

Lit. Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i litu może prowadzić do odwracalnego wzrostu stężenia litu w osoczu i zatrucia litem. Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i diuretyków tiazydowych może dodatkowo zwiększyć stężenie litu w osoczu i zwiększyć ryzyko zatrucia litem. Nie zaleca się stosowania enalaprylu z litem. Jeśli taka kombinacja jest konieczna, należy dokładnie monitorować stężenie litu w osoczu.

Trójcykliczne leki przeciwdrgawkowe/lekty przeciwpsychotyczne/narkotyki/narkotyki. Jednoczesne stosowanie niektórych środków znieczulających, trójcyklicznych leków przeciwdrgawkowych i leków przeciwpsychotycznych z inhibitorami ACE może prowadzić do dodatkowego obniżenia ciśnienia tętniczego.

Leki przeciwbólowe niesteroidowe (NLPZ), w tym selektywne inhibitory cyklooksygenazy-2. NLPZ, w tym selektywne inhibitory cyklooksygenazy-2 (inhibitory COX-2), mogą zmniejszać działanie diuretyków i innych leków przeciwnadciśnieniowych. Dlatego działanie hipotensyjne antagonistów receptora angiotensyny II lub inhibitorów ACE może być osłabione przez NLPZ, w tym inhibitory COX-2.

Jednoczesne stosowanie NLPZ, w tym inhibitorów COX-2, oraz antagonistów receptora angiotensyny II lub inhibitorów ACE wywołuje addytywny efekt podnoszący stężenie potasu w osoczu i może prowadzić do zaburzeń funkcji nerek. Zwykle te zjawiska są odwracalne.

Rzadko może dojść do ostrej niewydolności nerek, szczególnie u niektórych pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek (np. u pacjentów w podeszłym wieku lub z obniżoną objętością krwi krążącej, w tym u tych przyjmujących diuretyki). Dlatego taką kombinację należy stosować z ostrożnością u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek. Pacjenci powinni przyjmować wystarczającą ilość płynów i powinni być dokładnie monitorowani pod kątem funkcji nerek na początku wspomaganej terapii i okresowo podczas leczenia.

Leki złota. Rzadko opisywano reakcje nitrytowate (objawy obejmują zaczerwienienie twarzy, nudności, wymioty i hipotensję) u pacjentów otrzymujących wstrzykowe leki złota (sód aurotiomalan) i jednocześnie inhibitory ACE, w tym enalapryl.

Sympatomyketyki. Sympatomyketyki mogą zmniejszyć działanie przeciwnadciśnieniowe inhibitorów ACE.

Leki przeciwcukrzycowe. Badania epidemiologiczne wskazują, że jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i leków przeciwcukrzycowych (insuliny, doustnych leków hipoglikemicznych) może prowadzić do obniżenia poziomu glukozy we krwi i zwiększać ryzyko hipoglikemii. Pojawienie się tego zjawiska jest bardziej prawdopodobne w pierwszych tygodniach leczenia skojarzonego i u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek.

Alkohol. Alkohol nasila działanie hipotensyjne inhibitorów ACE.

Kwas acetylosalicylowy, trombolityki i β-blokery. Enalapryl można bezpiecznie stosować równolegle z kwasem acetylosalicylowym (w dawkach kardiologicznych), trombolitykami i β-blokerami.

Podwójna blokada UKRA. Podwójna blokada (np. dodanie inhibitora ACE do antagonisty receptora angiotensyny II) powinna być ograniczona tylko do wybranych przypadków z dokładnym monitorowaniem ciśnienia tętniczego, funkcji nerek i poziomów elektrolitów. W kilku badaniach stwierdzono, że u pacjentów z potwierdzonym miażdżycowym uszkodzeniem naczyń, niewydolnością serca lub cukrzycą z uszkodzeniem narządów końcowych, podwójna blokada UKRA wiązała się z wyższym występowaniem hipotensji tętniczej, omdleń, hiperkaliemii i pogorszenia funkcji nerek (w tym ostrej niewydolności nerek) w porównaniu z leczeniem jednym lekiem działającym na UKRA. Nie należy stosować enalaprylu z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami funkcji nerek (eGFR <60 ml/min/1,73 m²) (patrz sekcje „Przeciwwskazania” oraz „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania.

Hipotensja objawowa. Hipotensja objawowa rzadko występuje u pacjentów z niepowiknaną nadciśnieniem tętniczym. U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym leczonych enalaprylem hipotensja objawowa jest bardziej prawdopodobna u chorych z hipowolämią, np. w wyniku terapii diuretykami, ograniczenia spożycia soli kuchennej, u pacjentów poddawanych hemodializie, a także u pacjentów z biegunką lub wymiotami. Hipotensję objawową obserwowano również u pacjentów z niewydolnością serca, towarzyszącą lub nie niewydolności nerek. Hipotensja objawowa rozwijała się częściej u pacjentów z cięższymi postaciami niewydolności serca, u których stosowano wyższe dawki diuretyków pętlowych, z hiponatremią lub zaburzeniami funkcji nerek. Takim pacjentom leczenie enalaprylem należy rozpocząć pod nadzorem lekarza. Nadzór ten powinien być szczególnie staranny przy zmianie dawki enalaprylu i/lub diuretyku. Dotyczy to również pacjentów z chorobą niedokrwienną serca lub chorobą mózgowo-naczyniową, u których nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego może prowadzić do zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu.

Jeśli wystąpi hipotensja tętnicza, pacjenta należy ułożyć na plecach i w razie potrzeby podać wlew dożylny roztworu fizjologicznego. Przejściowa hipotensja tętnicza podczas stosowania enalaprylu nie stanowi przeciwwskazania do dalszego leczenia, które można zazwyczaj kontynuować bez powikłań po przywróceniu objętości cieczy.

U niektórych pacjentów z niewydolnością serca i normalnym lub niskim ciśnieniem tętniczym stosowanie enalaprylu może prowadzić do dodatkowego obniżenia ciśnienia tętniczego. Taki efekt jest oczekiwany i zazwyczaj nie stanowi powodu do przerwania leczenia. Jeśli hipotensja tętnicza staje się objawowa, może być konieczne zmniejszenie dawki i/lub odstawienie leków moczopędnych i/lub enalaprylu.

Stenoza zastawki aortalnej lub mitralnej / kardiomiopatia przerostowa. Jak wszystkie leki rozszerzające naczynia, inhibitory ACE należy stosować z dużą ostrożnością u pacjentów z obturacją odpływu z lewej komory serca i obturacją drogi odpływu, a stosowanie należy unikać w przypadku wstrząsu kardiogennego i hemodynamicznie znaczącej obturacji.

Zaburzenia funkcji nerek. Pacjenci z zaburzeniami funkcji nerek (klirens kreatyniny <80 ml/min) wymagają dostosowania dawkowania w zależności od klirensu kreatyniny, a następnie odpowiednio do odpowiedzi na leczenie. Należy regularnie kontrolować stężenie kreatyniny i potasu w surowicy krwi.

Zaburzenia funkcji nerek opisywano w związku ze stosowaniem enalaprylu, szczególnie u pacjentów z ciężką niewydolnością serca lub z chorobą nerek, w tym ze zwężeniem tętnicy nerkowej. Niewydolność nerek związaną z terapią enalaprylem, jeśli wykryje się ją wcześnie i odpowiednio leczy, zazwyczaj można odwrócić.

U niektórych pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, u których przed rozpoczęciem leczenia nie stwierdzono choroby nerek, terapia enalaprylem w połączeniu z diuretykami powodowała wzrost stężenia mocznika we krwi i kreatyniny w surowicy krwi. W takich przypadkach może być konieczne zmniejszenie dawki enalaprylu i/lub odstawienie diuretyku. Stan pacjenta może wskazywać na możliwość istnienia zwężenia tętnic nerkowych.

Nadciśnienie nerkowo-naczyniowe. U pacjentów z dwustronnym zwężeniem tętnicy nerkowej lub ze zwężeniem tętnicy jedynego działającego nerki, którzy przyjmują inhibitory ACE, istnieje zwiększony ryzyko hipotensji tętniczej i niewydolności nerek. Możliwa jest utrata funkcji nerek przy niewielkich zmianach stężenia kreatyniny w surowicy krwi. Takim pacjentom leczenie należy rozpocząć pod kontrolą lekarza w małych dawkach; w trakcie leczenia konieczne jest ostrożne dozowanie i monitorowanie funkcji nerek.

Przeszczepienie nerki. Brak doświadczenia w stosowaniu enalaprylu u pacjentów po niedawno przeprowadzonym przeszczepieniu nerki, dlatego nie zaleca się stosowania enalaprylu tym pacjentom.

Niewydolność wątroby. Podczas leczenia inhibitorami ACE rzadko może wystąpić zespół rozpoczynający się od żółtaczki cholestatycznej lub zapalenia wątroby i postępujący do martwicy wątroby, a czasem prowadzący do śmiertelnego skutku. Mechanizm tego zespołu nie jest poznany. Jeśli podczas leczenia inhibitorami ACE wystąpi żółtaczka lub istotny wzrost stężenia enzymów wątrobowych, należy przerwać przyjmowanie inhibitora ACE, wprowadzić staranne monitorowanie pacjenta i w razie potrzeby rozpocząć leczenie.

Neutropenia/agranulocytoza. Zgłaszano przypadki wystąpienia neutropenii/agranulocytozy, trombocytopenii i anemii u pacjentów przyjmujących inhibitory ACE. U pacjentów z prawidłową funkcją nerek i bez innych powikłań neutropenia występuje rzadko. Enalapryl należy stosować z dużą ostrożnością u pacjentów z kolagenozą naczyniową, podczas jednoczesnej terapii lekami immunosupresyjnymi, allopurynolem lub prokainamidem lub przy kombinacji tych czynników, szczególnie jeśli występuje już zaburzenie funkcji nerek. U niektórych z tych pacjentów może rozwinąć się ciężka infekcja, która czasem nie odpowiada na intensywne leczenie antybiotykami. Jeśli takim pacjentom stosuje się enalapryl, zaleca się okresowe monitorowanie liczby białych krwinek we krwi. Pacjenci powinni natychmiast zgłaszać wszelkie objawy infekcji.

Podwyższona wrażliwość / obrzęk naczynioruchowy. Podczas stosowania inhibitorów ACE, w tym enalaprylu, opisywano przypadki obrzęku naczynioruchowego twarzy, kończyn, warg, języka, szczeliny głosowej i/lub krtani, które pojawiały się w różnych okresach leczenia. W takich przypadkach należy natychmiast przerwać leczenie enalaprylem i wprowadzić stałe monitorowanie pacjenta, aby upewnić się o całkowitym ustąpięciu objawów. Monitorowanie można przerwać dopiero po tym. Nawet jeśli występuje jedynie obrzęk języka bez zaburzeń dróg oddechowych, pacjenci mogą wymagać długotrwałego monitorowania, ponieważ leczenie lekami przeciwhistaminowymi i kortykosteroidami może być niewystarczające.

Bardzo rzadko zgłaszano śmiertelne przypadki obrzęku naczynioruchowego krtani i języka. W przypadku obrzęku naczynioruchowego języka, szczeliny głosowej lub krtani, który może powodować obturację dróg oddechowych, szczególnie u pacjentów z historią zabiegów chirurgicznych, należy natychmiast rozpocząć odpowiednią terapię, która może obejmować podanie adrenaliny (0,3–0,5 ml roztworu adrenaliny do wstrzykiwania podskórnie w stosunku 1:1000) i/lub działania zapewniające przepływ powietrza w drogach oddechowych.

U przedstawicieli rasy czarnoskórej stosujących inhibitory ACE częściej występował obrzęk naczynioruchowy w porównaniu z pacjentami innych ras. Pacjenci, u których w wywiadzie wystąpiły przypadki obrzęku naczynioruchowego niezwiązanego z terapią inhibitorami ACE, mają zwiększone ryzyko wystąpienia obrzęku naczynioruchowego podczas przyjmowania inhibitorów ACE.

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z sacubitrylem/valsartanem jest przeciwwskazane ze względu na zwiększony ryzyko rozwoju obrzęku naczynioruchowego. Leczenie sacubitrylem/valsartanem można rozpocząć dopiero po upływie 36 godzin od przyjęcia ostatniej dawki enalaprylu. Leczenie enalaprylem można rozpocząć dopiero po upływie 36 godzin od przyjęcia ostatniej dawki sacubitrylu/valsartanu (patrz sekcje „Przeciwwskazania” i „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z racécadotrylem, inhibitorami mTOR (np. z sirolimusem, ewerolimusem, temsirolimusem) lub wyldaglitypinem może prowadzić do zwiększenia ryzyka rozwoju obrzęku naczynioruchowego (np. obrzęku dróg oddechowych lub języka z zaburzeniem oddychania lub bez niego) (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”). Należy zachować ostrożność przy rozpoczęciu stosowania racécadotrylu, inhibitorów mTOR (np. sirolimusu, ewerolimusu, temsirolimusu) i wyldaglitypinu u pacjentów, którzy już przyjmują inhibitor ACE.

Reakcje anafilaktyczne podczas desensybilizacji alergenem z jadu owadów skrzydłowych. Rzadko u pacjentów przyjmujących inhibitory ACE podczas desensybilizacji alergenem z jadu owadów skrzydłowych rozwijały się reakcje anafilaktyczne, które mogły zagrozić życiu pacjentów. Takich reakcji można uniknąć, tymczasowo przerywając przyjmowanie inhibitora ACE przed rozpoczęciem desensybilizacji.

Reakcje anafilaktyczne podczas aferezy lipoprotein o niskiej gęstości. Rzadko u pacjentów przyjmujących inhibitory ACE podczas aferezy lipoprotein o niskiej gęstości z dekstranu siarczanem wystąpiły reakcje anafilaktyczne stanowiące zagrożenie dla życia. Takich reakcji można uniknąć poprzez tymczasowe przerwanie przyjmowania inhibitorów ACE przed każdym zabiegiem aferezy.

Pacjenci poddawani hemodializie. U pacjentów poddawanych dializie z użyciem błon o wysokiej przepuszczalności (np. AN69®) i jednocześnie przyjmujących inhibitor ACE czasem rozwijały się reakcje anafilaktyczne. Dlatego u takich pacjentów zaleca się rozważyć stosowanie błon dializacyjnych innego typu lub leku obniżającego ciśnienie z innej grupy.

Hipoglikemia. Pacjentom z cukrzycą, którzy przyjmują doustne leki przeciwcukrzycowe lub insulinę i rozpoczynają terapię inhibitorem ACE, należy zalecić staranne monitorowanie poziomu glukozy we krwi, szczególnie w pierwszych kilku miesiącach jednoczesnego stosowania (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Kaszel. Opisywano występowanie kaszlu podczas leczenia inhibitorami ACE. Zazwyczaj kaszel ma charakter nieproduktywny i trwały, ustępuje po odstawieniu leku. Kaszel spowodowany leczeniem inhibitorem ACE należy uwzględnić w różnicowaniu diagnostycznym kaszlu.

Prowadzenie zabiegów chirurgicznych/aniestezja. Podczas dużych zabiegów chirurgicznych lub podczas anestezji z użyciem leków powodujących hipotensję tętniczą enalapryl blokuje powstawanie angiotensyny II wtórnej do kompensacyjnego uwalniania reniny. Jeśli rozwija się wtedy hipotensja tętnicza, którą można wyjaśnić tym mechanizmem interakcji, koryguje się ją przez zwiększenie objętości cieczy.

Hyperkaliemia / poziom potasu w surowicy krwi. Podczas leczenia inhibitorami ACE, w tym enalaprylem, u niektórych pacjentów obserwowano wzrost stężenia potasu w surowicy krwi. Ryzyko wystąpienia hiperkaliemii jest zwiększone u pacjentów z niewydolnością nerek, pogorszoną funkcją nerek, w wieku >70 lat, z cukrzycą, hipoadosteronizmem, stanami przejściowymi, w szczególności odwodnieniem, ostrą dekompensacją serca, kwasem metabolicznym. Inhibitory ACE mogą powodować hiperkaliemię, ponieważ hamują uwalnianie aldosteronu. Ten efekt jest zazwyczaj niewielki u pacjentów z prawidłową funkcją nerek. Jednak u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek i/lub u pacjentów przyjmujących suplementy diety zawierające potas (w tym zastępcy soli), moczopędne zatrzymujące potas (spironolakton, eplerenon, triamteren lub amilorid), inne leki zwiększające stężenie potasu w surowicy krwi (np. heparyna, trimetoprymina lub ko-trimoksazol, znany również jako trimetoprymina/sulfametoksazol), szczególnie antagonisty aldosteronu lub antagonisty receptorów angiotensyny, może wystąpić hiperkaliemia. Należy zachować ostrożność przy stosowaniu moczopędnych zatrzymujących potas i antagonistów receptorów angiotensyny u pacjentów przyjmujących inhibitory ACE. U takich pacjentów należy kontrolować stężenie potasu w surowicy krwi i funkcję nerek (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”). Hiperkaliemia może prowadzić do poważnych, czasem śmiertelnych, arytmii. Jeśli jednoczesne stosowanie enalaprylu i któregokolwiek z wymienionych wyżej leków uznaje się za konieczne, należy stosować je z ostrożnością i regularnie kontrolować stężenie potasu w surowicy krwi (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Lity. Zazwyczaj nie zaleca się łączenia litu z enalaprylem (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Jednoczesna terapia inhibitorem ACE i antagonistą receptorów angiotensyny. Dane wskazują, że jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, blokerów receptorów angiotensyny II lub aliskirenem zwiększa ryzyko hipotensji tętniczej, hiperkaliemii i obniżenia funkcji nerek (w tym ostrej niewydolności nerek). W związku z tym nie zaleca się podwójnej blokady układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS) poprzez połączone stosowanie inhibitorów ACE, blokerów receptorów angiotensyny II lub aliskirenem (patrz sekcje „Właściwości farmakologiczne” i „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”). Jeśli podwójna blokada jest konieczna, terapia powinna odbywać się pod nadzorem specjalistów i pod stałą kontrolą funkcji nerek, poziomu elektrolitów i ciśnienia tętniczego. Inhibitorów ACE i blokerów receptorów angiotensyny II nie należy stosować jednocześnie pacjentom z nefropatią cukrzycową (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Dzieci. Ograniczone doświadczenie skutecznego i bezpiecznego stosowania u dzieci z nadciśnieniem tętniczym w wieku od 6 lat, ale brak jakichkolwiek doświadczenia w stosowaniu w innych wskazaniach. Brakuje również danych dotyczących farmakokinetyki u dzieci w wieku od 2 miesięcy (patrz sekcje „Właściwości farmakologiczne” i „Sposób stosowania i dawki”). Enalapryl nie zaleca się stosować dzieciom w leczeniu chorób innych niż nadciśnienie tętnicze. Enalapryl nie zaleca się stosować noworodkom i dzieciom, u których szybkość filtracji kłębuszkowej <30 ml/min/1,73 m², ze względu na brak danych (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”).

Cechy etniczne. Jak wszystkie inhibitory ACE, enalapryl jest mniej skuteczny w obniżaniu ciśnienia tętniczego u pacjentów rasy czarnoskórej niż u przedstawicieli innych ras, prawdopodobnie ze względu na większy udział stanów z niskim stężeniem reniny u pacjentów rasy czarnoskórej z nadciśnieniem tętniczym.

Laktoza. Lek Enalapryl-Teva zawiera laktozę. Pacjentom z rzadkimi dziedzicznymi problemami nietolerancji galaktozy, pełnym deficytem laktozy lub malabsorpcją glukozy-galaktozy nie należy podawać tego leku.

Natrium. Lek Enalapryl-Teva zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) w jednej tabletce, co oznacza praktycznie brak sodu.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża. Inhibitory ACE są przeciwwskazane w ciąży lub u kobiet planujących zajść w ciążę (patrz sekcja „Przeciwwskazania”). Pacjentki planujące zajście w ciążę należy przełożyć na alternatywne leczenie przeciwnadciśnieniowe, które ma potwierdzony profil bezpieczeństwa w ciąży. Jeśli stwierdzono ciążę, leczenie inhibitorami ACE należy natychmiast przerwać i, jeśli to możliwe, rozpocząć alternatywną terapię.

Wnioski epidemiologiczne dotyczące ryzyka teratogenności wynikającego ze stosowania inhibitorów ACE w I trymestrze ciąży nie są jednoznaczne, jednak nie można wykluczyć niewielkiego wzrostu ryzyka. Wiadomo, że stosowanie inhibitorów ACE w II i III trymestrze ciąży może prowadzić do rozwoju fetotoksyczności (obniżenie funkcji nerek, oligohydramnios, opóźnienie kostnienia czaszki) i toksyczności noworodkowej (niewydolność nerek, hipotensja tętnicza, hiperkaliemia). Oligohydramnios prawdopodobnie wskazuje na obniżoną funkcję nerek płodu i może prowadzić do kontraktur kończyn, deformacji czaszkowo-twarzowych i hipoplazji płuc.

Jeśli inhibitory ACE były stosowane w II trymestrze ciąży, zaleca się wykonanie badania ultrasonograficznego oceniającego funkcję nerek i czaszki. Noworodki, których matki przyjmowały inhibitory ACE, należy starannie badać pod kątem hipotensji tętniczej.

Karmienie piersią. Ograniczone dane farmakokinetyczne wskazują na bardzo niskie stężenia w mleku matki. Chociaż takie stężenia uważane są za klinicznie nieistotne, stosowanie leku Enalapryl-Teva nie zaleca się podczas karmienia piersią niemowląt przedwczesnych i niemowląt w pierwszych tygodniach życia, ze względu na hipotetyczne ryzyko działań ze strony układu sercowo-naczyniowego i nerek, a także ze względu na niewystarczające doświadczenie w takim zastosowaniu. U starszych niemowląt stosowanie leku Enalapryl-Teva kobietom karmiącym piersią można rozważyć, jeśli leczenie jest konieczne dla matki, a nad dzieckiem będzie prowadzone monitorowanie pod kątem wystąpienia jakichkolwiek działań niepożądanych.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi mechanizmów.

Podczas prowadzenia pojazdów lub pracy z innymi mechanizmami należy wziąć pod uwagę możliwość wystąpienia zawrotów głowy lub zmęczenia.

Sposób stosowania i dawki

Lek Enalapryl-Teva stosuje się doustnie. Przyjmowanie posiłków nie wpływa na wchłanianie tabletek Enalapryl-Teva.

Dawkowanie należy dobrać indywidualnie, zgodnie ze stanem pacjenta (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności”) oraz odpowiedzią ciśnienia tętniczego.

Jeśli konieczne jest podzielenie tabletki, najlepiej wykonać to w następujący sposób:

Połóż tabletę na twardą, płaską powierzchnię, z linią załamania skierowaną do góry (na powierzchnię stołu lub talerz), naciśnij palcami wskazującymi po obu stronach linii załamania i jednocześnie gwałtownie oraz mocno naciśnij (jak pokazano na poniższym rysunku):

Dzieci

Doświadczenie z prowadzenia badań klinicznych stosowania enalaprylu w leczeniu nadciśnienia tętniczego u dzieci jest ograniczone (patrz sekcje „Właściwości farmakologiczne” oraz „Szczególne środki ostrożności”).

Nadciśnienie tętnicze

Dawka enalaprylu wynosi od dawki początkowej 5 mg do maksymalnej 20 mg, w zależności od stopnia nadciśnienia tętniczego i stanu pacjenta (patrz poniżej). Lek Enalapryl-Teva przyjmuje się raz dziennie. W przypadku łagodnego nadciśnienia tętniczego zalecana dawka początkowa enalaprylu wynosi 5–10 mg.

U pacjentów z bardzo aktywowanym układem RAAS (np. z nadciśnieniem naczyniowo-nerekowym, zaburzeniem gospodarki soli i/lub płynów, dekompensacją czynności serca lub ciężkim nadciśnieniem tętniczym) może wystąpić nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego po przyjęciu dawki początkowej. Takim pacjentom zaleca się dawkę początkową 5 mg lub niższą, a rozpoczęcie leczenia powinno odbywać się pod opieką lekarza.

Wcześniejsza terapia wysokimi dawkami diuretyków może prowadzić do niedoboru płynów i zwiększać ryzyko wystąpienia hipotensji tętniczej na początku terapii enalaprylem. Takim pacjentom zaleca się dawkę początkową 5 mg lub niższą. Jeśli to możliwe, leczenie diuretykami należy przerwać 2–3 dni przed rozpoczęciem stosowania leku Enalapryl-Teva. Należy sprawdzić funkcję nerek oraz poziom potasu w surowicy krwi.

Zwykła dawka utrzymująca to 20 mg raz dziennie. Maksymalna dawka utrzymująca wynosi 40 mg dziennie.

Niewydolność serca/bezobjawowa dysfunkcja lewej komory

W leczeniu wyraźnie objawowej niewydolności serca lek Enalapryl-Teva stosuje się w połączeniu z diuretykami oraz, w razie potrzeby, z glikozydami nasierdziowymi lub beta-blokerami. Dawka początkowa leku Enalapryl-Teva dla pacjentów z wyraźnie objawową niewydolnością serca lub bezobjawową dysfunkcją lewej komory wynosi 2,5 mg. Leczenie należy prowadzić pod ścisłą kontrolą lekarza w celu ustalenia wstępnego wpływu leku na ciśnienie tętnicze. W przypadku braku efektu lub po odpowiednim skorygowaniu występującej na początku leczenia enalaprylem objawowej hipotensji, dawkę należy stopniowo zwiększać do zwykłej dawki utrzymującej 20 mg, którą podaje się jednorazowo lub dzieli na dwa dawki, w zależności od tego, co lepiej toleruje pacjent. Dobór dawki zaleca się przeprowadzać w ciągu 2–4 tygodni. Taki tryb terapii skutecznie zmniejsza współczynnik śmiertelności pacjentów z wyraźnie objawową niewydolnością serca. Maksymalna dawka wynosi 40 mg dziennie, podzielona na dwie dawki.

Tabela 1

Zaproponowane dobowe dawkowanie leku Enalapryl-Teva u pacjentów z niewydolnością serca/bezobjawową dysfunkcją lewej komory

*Lek Enalapryl-Teva należy stosować z ostrożnością u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek lub u tych, którzy przyjmują leki moczopędne (patrz punkt «Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności podczas stosowania»).

Tak przed, jak i po rozpoczęciu leczenia lekiem Enalapryl-Teva należy dokładnie kontrolować ciśnienie tętnicze oraz funkcję nerek (patrz punkt «Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności podczas stosowania»), ponieważ donoszono o przypadkach hipotensji tętniczej oraz (rzadziej) dalszego pogorszenia funkcji nerek. Pacjentom przyjmującym leki moczopędne, jeśli to możliwe, należy zmniejszyć dawkę przed rozpoczęciem stosowania leku Enalapryl-Teva. Wystąpienie hipotensji tętniczej po początkowej dawce leku Enalapryl-Teva nie oznacza, że hipotensja będzie utrzymywać się podczas długotrwałego leczenia, ani nie wskazuje na konieczność przerwania przyjmowania leku. Należy również kontrolować stężenie potasu w surowicy oraz funkcję nerek.

Dawkowanie w niewydolności nerek

Ogólnie należy wydłużyć odstępy między dawkami enalaprylu i/lub zmniejszyć dawkę leku.

Tabela 2

Dawkowanie w niewydolności nerek

*Zob. sekcję „Szczególne wytyczne. Pacjenci poddawani hemodializie”. Enalapril jest usuwany podczas hemodializy. Dawkowanie w dniach, w których nie przeprowadza się hemodializy, należy dostosować w zależności od poziomu ciśnienia tętniczego.

Stosowanie u pacjentów w podeszłym wieku

Dawkę należy dostosować w zależności od funkcji nerek (zob. sekcję „Szczególne wytyczne”).

Dzieci z nadciśnieniem tętniczym w wieku od 6 lat

Dzieciom, które potrafią przełykać tabletki, dawkę należy dobierać indywidualnie, w zależności od stanu pacjenta, odpowiedzi ciśnienia tętniczego na leczenie oraz masy ciała pacjenta. Zalecana dawka początkowa wynosi 2,5 mg u pacjentów o masie ciała od 20 do 50 kg oraz 5 mg u pacjentów o masie ciała ≥50 kg. Lek Enalapryl-Teva przyjmuje się raz dziennie. Dawkowanie należy dostosować w zależności od potrzeb do maksymalnie 20 mg dziennie u pacjentów o masie ciała od 20 do 50 kg oraz do 40 mg dziennie u pacjentów o masie ciała ≥50 kg.

Dzieci.

Stosuje się u dzieci w wieku od 6 lat.

Enalaprilu nie zaleca się stosować noworodkom i dzieciom z wartością filtracji kłębuszkowej <30 ml/min/1,73 m² ze względu na brak danych.

Przedawkowanie.

Dostępne są ograniczone dane dotyczące przedawkowania leku. Główne objawy przedawkowania, na podstawie dostępnych informacji, to nasilone hipotensja tętnicza, która pojawia się około 6 godzin po przyjęciu leku i pokrywa się z blokadą układu renina-angiotensyna, oraz stupor. Objawy związane z przedawkowaniem inhibitorów ACE mogą obejmować szok cyrkulacyjny, zaburzenia równowagi elektrolitowej, niewydolność nerek, nadwentylację płuc, tachykardię, przyspieszone tętno, bradykardię, zawroty głowy, niepokój oraz kaszel. Stężenia enalaprilatu w osoczu krwi, które były odpowiednio 100 i 200 razy wyższe niż maksymalne stężenia osiągane po podaniu dawek terapeutycznych, odnotowano po przyjęciu odpowiednio 300 mg i 440 mg enalaprilu.

W leczeniu przedawkowania zaleca się wlewanie dożylne roztworu izotonicznego. W przypadku wystąpienia hipotensji tętniczej pacjenta należy ułożyć w pozycji poziomej. Można rozważyć potrzebę wlewu angiotensyny II i/lub podania dożylnego katecholamin. Jeśli lek został przyjęty niedawno, zaleca się działania mające na celu eliminację maleinianu enalaprilu (takie jak wywołanie wymiotów, przemywanie żołądka, podanie sorbentów oraz siarczanu sodu). Enalaprilat można usunąć z krążenia ogólnego za pomocą hemodializy (zob. sekcję „Szczególne wytyczne. Pacjenci poddawani hemodializie”). W przypadku bradykardii opornej na leczenie, wskazane jest leczenie za pomocą stymulatora serca. Należy stale monitorować ważne wskaźniki czynności życiowych, stężenia elektrolitów oraz poziom kreatyniny w surowicy.

Niepożądane działania.

Poniżej wymienione niepożądane działania wystąpiły podczas stosowania enalaprylu w trakcie badań klinicznych oraz nadzoru pozarejestrowego z częstością: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100, <1/10); rzadko (≥1/1000, <1/100); niezwykle rzadko (≥1/10000, <1/1000); bardzo rzadko (<1/10000); częstość nieznana (nie można oszacować na podstawie dostępnych danych).

Zaburzenia układu krwiotwórczego i chłonnego: rzadko – anemia (w tym aplastyczna i hemolityczna); niezwykle rzadko – neutropenia, obniżenie hemoglobiny, obniżenie hematokryty, trombocytopenia, agranulocytoza, supresja szpiku kostnego, pancytopenia, limfadenopatia, choroby autoimmunologiczne.

Zaburzenia układu endokrynnego: częstość nieznana – zespół niedostatecznej sekrecji hormonu antydiuretycznego.

Zaburzenia metabolizmu: rzadko – hipoglikemia (patrz dział „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności podczas stosowania”).

Zaburzenia układu nerwowego i psychicznego: często – ból głowy, depresja; rzadko – dezorientacja, senność, bezsenność, niepokój, parestezje, zawroty głowy; niezwykle rzadko – niepokojące sny, zaburzenia snu.

Zaburzenia narządów wzroku: bardzo często – zamazanie obrazu.

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego: bardzo często – zawroty głowy; często – hipotensja (w tym hipotensja ortostatyczna), omdlenia, ból w klatce piersiowej, zaburzenia rytmu, dławica piersiowa, tachykardia; rzadko – hipotensja ortostatyczna, kołatanie serca, zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu*, możliwe spowodowane nadmiernym obniżeniem ciśnienia u pacjentów z wysokim ryzykiem (patrz dział „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności podczas stosowania”); niezwykle rzadko – zespół Raynauda.

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i jamy śródpiersia: bardzo często – kaszel; często – duszność; rzadko – katar, ból gardła, dysfonia, skurcz oskrzeli/astma; niezwykle rzadko – infiltraty płucne, nieżyt nosa, alergiczny alweolit/eozynofilowa zapalenie płuc, zapalenie gardła.

Zaburzenia przewodu pokarmowego: bardzo często – nudności; często – biegunka, ból brzucha, zmiana wrażenia smaku; rzadko – niedrożność jelit, zapalenie trzustki, wymioty, niestrawność, zaparcia, anoreksja, podrażnienie żołądka, suchość w ustach, wrzody trawiennicze; niezwykle rzadko – wrzody jamy ustnej/aftoza, zapalenie języka.

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: niezwykle rzadko – niewydolność wątroby, zapalenie wątroby hepatocelularne lub cholestata, zapalenie wątroby, w tym martwica, zator żółciowy (w tym żółtaczka).

Zaburzenia skóry i tkanek podskórnych: często – wysypka, nadwrażliwość/wzmożone obrzęki twarzy, kończyn, warg, języka, fałdów głosowych i/lub krtani; rzadko – nadmierne pocenie się, swędzenie, pokrzywka, łysienie; niezwykle rzadko – rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa–Johnsona, odłuszczeniowe zapalenie skóry, toksyczne uogólnione martwica nabłonka, trądzik, rumieniec; częstość nieznana – zgłaszano zespoły objawów obejmujące niektóre lub wszystkie z poniższych: gorączka, zapalenie osierdzia, zapalenie naczyń, bóle mięśni/zapalenie mięśni, bóle stawów/zapalenie stawów, dodatni test na przeciwciała antyjądrowe, zwiększenie szybkości osiadania erytrocytów (SOE), eozynofilia i leukocytoza; mogą występować wysypki, nadwrażliwość na światło lub inne objawy dermatologiczne.

Zaburzenia nerek i dróg moczowych: rzadko – zaburzenia funkcji nerek, niewydolność nerek, białkomocz; niezwykle rzadko – oliguria.

Zaburzenia układu rozrodczego i gruczołów mlekowych: rzadko – impotencja; niezwykle rzadko – ginekomastia.

Zaburzenia ogólne: bardzo często – osłabienie; często – zwiększone zmęczenie; rzadko – skurcze mięśni, napływy gorąca, szum w uszach, uczucie dyskomfortu, gorączka.

Badania laboratoryjne: często – hiperkaliemia, wzrost kreatyniny we krwi; rzadko – wzrost mocznika we krwi, hiponatremia; niezwykle rzadko – wzrost enzymów wątrobowych, wzrost bilirubiny we krwi.

*Częstość przypadków była porównywalna w trakcie badań klinicznych w grupie placebo i w grupach kontrolnych.

Okres ważności. 3 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 25 °C w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed wilgocią. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Dla tabletek 2,5 mg: po 10 tabletek w blistrze; po 3 blistery w pudełku kartonowym.

Dla tabletek 5 mg lub 10 mg lub 20 mg: po 10 tabletek w blistrze; po 3 lub 6 lub 9 blisterów w pudełku kartonowym.

Kategoria receptury.

Na receptę.

Producent.

Sp. z o.o. Teva Operations Poland.

Siedziba producenta i adres miejsca prowadzenia działalności.

ul. Mogilska 80, 31-546 Kraków, Polska.

Data ostatniego przeglądu.