Enalapryl Krka

INSTRUKCJA DOTYCZĄCA STOSOWANIA LĘKU Enalapryl Krka

Skład:

substancja czynna: enalaprilu malean;

1 tabletka zawiera 2,5 mg lub 5 mg, lub 10 mg, lub 20 mg enalaprilu maleanu;

substancje pomocnicze:

tabletki 2,5 mg i 5 mg: sodu wodorowęglan, laktoza monohydras, skrobia kukurydziana, hydroksypropyloceluloza, talk, stearyna magnezu;

tabletki 10 mg i 20 mg: sodu wodorowęglan, laktoza monohydras, skrobia kukurydziana, talk, stearyna magnezu, tlenek żelaza czerwony (E 172), tlenek żelaza żółty (E 172) – wyłącznie dla tabletek 20 mg.

Postać farmaceutyczna. Tabletki.

Główne właściwości fizykochemiczne:

tabletki 2,5 mg: okrągłe, dwuwypukłe tabletki białego koloru z pochylonym brzegiem;

tabletki 5 mg: okrągłe, płaskie tabletki białego koloru z pochylonym brzegiem i rowkiem z jednej strony;

tabletki 10 mg: okrągłe, płaskie tabletki czerwonawo-brązowego koloru z pochylonym brzegiem i rowkiem z jednej strony, z plamkami białego koloru na powierzchni i w masie tabletki;

tabletki 20 mg: okrągłe, płaskie tabletki jasno-pomarańczowego koloru z pochylonym brzegiem i rowkiem z jednej strony, z plamkami białego koloru na powierzchni i w masie tabletki.

Grupa farmakoterapeutyczna. inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę, jednoskładnikowe. Kod ATC C09A A02.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Enalapryl Krka to sól kwasu maleinowego enalaprylu, pochodnej dwóch aminokwasów: L-alaniny i L-proliny. Enzym konwertujący angiotensynę (ACE) to peptydylo-dipeptydaza, która katalizuje przekształcenie angiotensyny I w substancję wazopresyjną – angiotensynę II. Po wchłonięciu enalapryl ulega hydrolizie do enalaprylatu, który hamuje działanie ACE. Hamowanie ACE prowadzi do obniżenia stężenia angiotensyny II we krwi, w wyniku czego wzrasta aktywność reniny (z powodu zahamowania negatywnej regulacji zwrotnej między aktywnością angiotensyny II a uwalnianiem reniny) oraz zmniejsza się sekrecja aldosteronu.

ACE jest identyczny z kininazą II. W związku z tym enalapryl może również blokować rozszczepienie bradykininy, silnego peptydu wazodepresyjnego. Jednak znaczenie tego zjawiska dla efektu terapeutycznego enalaprylu pozostaje niejasne.

Mechanizm, przez który enalapryl obniża ciśnienie tętnicze, wiąże się przede wszystkim z hamowaniem układu renina-angiotensyna-aldosteron. Enalapryl może wykazywać działanie przeciwciśnieniowe nawet u pacjentów z hipotensją o niskiej aktywności reniny.

Zastosowanie enalaprylu u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym prowadzi do obniżenia ciśnienia tętniczego we krwi w pozycji leżącej i stojącej bez istotnego zwiększenia częstości rytmu serca.

Objawowa hipotensja ortostatyczna występuje rzadko. U niektórych pacjentów osiągnięcie optymalnego obniżenia ciśnienia tętniczego może wymagać kilku tygodni terapii. Nagłe przerwanie przyjmowania enalaprylu nie wiązało się z szybkim wzrostem ciśnienia tętniczego.

Efektywne hamowanie aktywności ACE zwykle występuje 2–4 godziny po doustnym przyjęciu pojedynczej dawki enalaprylu. Początek działania przeciwciśnieniowego obserwuje się zazwyczaj po 1 godzinie, maksymalne obniżenie ciśnienia tętniczego osiągane jest po 4–6 godzinach od podania. Czas trwania efektu zależy od dawki. Jednak przyjmowanie zalecanych dawek wykazało, że działanie przeciwciśnieniowe i hemodynamiczne utrzymywało się co najmniej przez 24 godziny.

W badaniach hemodynamicznych u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym obniżenie ciśnienia tętniczego było towarzyszone zmniejszeniem oporu naczyń obwodowych, wzrostem minutowego rzutu serca oraz niewielką zmianą lub brakiem zmiany częstości rytmu serca. Po przyjęciu enalaprylu obserwowano zwiększenie przepływu krwi przez nerki; szybkość filtracji kłębuszkowej pozostawała niezmieniona. Nie zaobserwowano objawów zatrzymania sodu lub wody. Jednak u pacjentów z niskimi wyjściowymi wartościami filtracji kłębuszkowej zazwyczaj odnotowano ich wzrost.

W krótkoterminowych badaniach klinicznych u pacjentów z cukrzycą lub bez niej z chorobą nerek po zastosowaniu enalaprylu zaobserwowano zmniejszenie albuminurii, wydalania IgG oraz całkowitego białka z moczem.

W połączeniu z diuretykami podobnymi do tiazydowych działanie enalaprylu w zakresie obniżania ciśnienia tętniczego przynajmniej uzupełniało działanie diuretyków. Enalapryl może obniżać lub zapobiegać rozwojowi hipokaliemii wywołanej przez tiazydy. U pacjentów z niewydolnością serca przyjmujących glikozydy naparstnicy i diuretyki przyjmowanie enalaprylu zmniejsza opór obwodowy i ciśnienie tętnicze. Minutowy rzut serca wzrasta, a częstość skurczów serca (która zazwyczaj jest zwiększona u pacjentów z niewydolnością serca) maleje. Obniża się ciśnienie w naczyniach włosowatych płucnych. Leczenie enalaprylem poprawia tolerancję obciążenia fizycznego oraz stopień nasilenia niewydolności serca według kryteriów New York Heart Association. Te efekty utrzymywały się przez cały okres długotrwałej terapii enalaprylem.

U pacjentów z łagodną i umiarkowaną niewydolnością serca enalapryl spowalnia postępowanie rozszerzenia się mięśnia sercowego i niewydolności serca, o czym świadczyły zmniejszone końcowe objętości diastolowe i systolowe lewej komory oraz poprawa frakcji wyrzutowej.

Istnieje ograniczone doświadczenie dotyczące skuteczności i bezpieczeństwa stosowania enalaprylu u dzieci w wieku od 6 lat z nadciśnieniem tętniczym. Do badania klinicznego zakwalifikowano 110 dzieci z nadciśnieniem tętniczym w wieku od 6 do 16 lat z masą ciała ≥ 20 kg i szybkością filtracji kłębuszkowej > 30 ml/min/1,73 m². Pacjenci o masie ciała < 50 kg otrzymywali 0,625 mg, 2,5 mg lub 20 mg enalaprylu dziennie, a pacjenci o masie ciała ≥ 50 kg otrzymywali 1,25 mg, 5 mg lub 40 mg enalaprylu dziennie. Jednorazowe dziennie przyjmowanie enalaprylu obniżało dolną wartość ciśnienia tętniczego zależnie od dawki.

Działanie przeciwciśnieniowe enalaprylu zależne od dawki było jednakowe we wszystkich podgrupach (wiek, stopień dojrzewania wg Tanner, płeć, rasa). Wyniki badania wskazują, że najniższe dawki 0,625 mg i 1,25 mg, odpowiadające średniej dawce 0,02 mg/kg na dobę, nie zapewniały skuteczności terapeutycznej. Maksymalna dawka wynosiła 0,58 mg/kg (40 mg) raz na dobę. Profil działań niepożądanych u dzieci nie różnił się od profilu u dorosłych pacjentów.

Farmakokinetyka.

Wchłanianie

Enalapryl szybko wchłania się z przewodu pokarmowego, maksymalne stężenia w surowicy osiągane są w ciągu 1 godziny. Stopień wchłaniania wynosi około 60%, a przyjmowanie posiłku nie wpływa na wchłanianie. Po wchłonięciu enalapryl szybko i intensywnie ulega hydrolizie do enalaprylatu, silnego inhibitora ACE. Maksymalne stężenie enalaprylatu w surowicy osiągane jest po 4 godzinach od doustnego podania dawki enalaprylu. Okres półtrwania enalaprylatu po wielokrotnym przyjmowaniu enalaprylu wynosi 11 godzin. U osób z prawidłową funkcją nerek stężenia enalaprylatu w stanie stacjonarnym osiągane są po 4 dniach leczenia.

Rozkład

W całym zakresie stężeń terapeutycznych 60% enalaprylatu wiąże się z białkami osocza krwi.

Metabolizm

Po wchłonięciu enalapryl szybko ulega hydrolizie z utworzeniem aktywnej substancji – enalaprylatu, silnego inhibitora ACE.

Wydalanie

Enalaprylat wydala się głównie z moczem. Głównymi składnikami w moczu są enalaprylat, stanowiący około 40% dawki, oraz niezmieniony enalapryl (około 20%).

Upośledzenie funkcji nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek zwiększa się ekspozycja na enalapryl i enalaprylat. U pacjentów z łagodną i umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 0,6–1 ml/s) AUC enalaprylatu w stanie stacjonarnym była około 2 razy większa niż u pacjentów z prawidłową funkcją nerek po podaniu 5 mg raz na dobę. W przypadku ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny 0,5 ml/s) AUC zwiększyła się około 8-krotnie. W takich przypadkach niewydolności nerek efektywny okres półtrwania enalaprylatu wydłuża się, a czas osiągnięcia stanu stacjonarnego się wydłuża (patrz „Sposób stosowania i dawki”).

Enalaprylat może być usuwany z krążenia ogólnego za pomocą hemodializy. Klirens enalaprylatu podczas dializy wynosi 1,03 ml/s.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

• Leczenie nadciśnienia tętniczego.
• Leczenie wyraźnej niewydolności serca.
• Zapobieganie wyraźnej niewydolności serca u pacjentów z bezobjawową dysfunkcją lewej komory (frakcja wyrzutowa < 35%).

Przeciwwskazania.

• Podwyższona wrażliwość na enalapryl, którykolwiek z innych składników leku lub inne inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę (ACE).
• W wywiadzie występuje obrzęk naczynioruchowy związany z wcześniejszą terapią inhibitorami ACE.
• Ciąża lub planowanie ciąży (patrz sekcje „Szczególne środki ostrożności”, „Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią”).
• Dziedziczny lub idiopatyczny obrzęk naczynioruchowy.

Nie należy stosować enalaprylu z lekami zawierającymi aliskiren u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami funkcji nerek (filtracja kłębuszkowa < 60 ml/min/1,73 m²).

Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z sakubitrilem/valsartanem ze względu na zwiększony ryzyko obrzęku naczynioruchowego. Enalapryl Krka nie należy stosować w ciągu 36 godzin po ostatnim przyjęciu sakubitrilu/valsartanu – leku zawierającego inhibitor neprylizy – ani bezpośrednio po przejściu z tego leku na inny (patrz sekcje „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji” oraz „Szczególne środki ostrożności”).

Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji.

Terapia hipotensyjna

Równoczesne stosowanie leków hipotensyjnych może nasilać działanie hipotensyjne enalaprylu. Równoczesne przyjmowanie z nitrogliceryną, innymi nitratami lub innymi lekami rozkurczowymi naczyń może dodatkowo obniżyć ciśnienie tętnicze.

Leki oszczędzające potas, suplementy potasu lub inne leki mogące podnieść stężenie potasu w surowicy krwi

Inhibitory ACE nasilają wywołaną przez diuretyki utratę potasu. Stosowanie leków oszczędzających potas (np. spironolaktonu, eplerenonu, triamterenu lub amiloridu), suplementów diety, zastępców soli zawierających potas lub innych leków, które mogą podnieść stężenie potasu w surowicy krwi (np. leków zawierających trimetoprym), szczególnie u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek, może prowadzić do istotnego wzrostu stężenia potasu w surowicy krwi. Jeśli równoczesne stosowanie enalaprylu z powyższymi środkami jest uznawane za wskazane, należy je stosować z ostrożnością oraz regularnie monitorować stężenie potasu w surowicy krwi (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności”).

Diuretyki (tiazydowe lub pętlowe)

Wcześniejsze leczenie diuretykami w dużych dawkach może prowadzić do zmniejszenia objętości krwi krążącej i zwiększonego ryzyka hipotensji tętniczej na początku terapii enalaprylem (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności”). Efekty hipotensyjne można zmniejszyć poprzez przerwanie przyjmowania diuretyku, zwiększenie spożycia soli lub zastosowanie niskiej dawki enalaprylu na początku terapii.

Inne leki przeciwnadciśnieniowe

Równoczesne stosowanie enalaprylu z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi może nasilać działanie przeciwnadciśnieniowe enalaprylu. Enalapryl można stosować razem z innymi lekami stosowanymi w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Równoczesne stosowanie z nitrogliceryną, innymi nitratami lub innymi lekami rozszerzającymi naczynia może dodatkowo zmniejszyć ciśnienie tętnicze.

Lity

Równoczesne stosowanie inhibitorów ACE i litu może prowadzić do przejściowego wzrostu stężenia litu w surowicy i do zatrucia litem. Równoczesne przyjmowanie inhibitorów ACE i diuretyków tiazydowych może dodatkowo zwiększyć stężenie litu w surowicy i zwiększyć ryzyko zatrucia litem. Nie zaleca się stosowania enalaprylu z litem. Jeśli taka kombinacja jest konieczna dla pacjenta, należy dokładnie monitorować stężenie litu w surowicy krwi.

Trójcykliczne leki przeciwdziałające depresji/lekami przeciwpsychotycznymi/narkotykami znieczyszczającymi

Równoczesne przyjmowanie niektórych znieczyszczeń, trójcyklicznych leków przeciwdziałających depresji i leków przeciwpsychotycznych z inhibitorami ACE może prowadzić do dodatkowego obniżenia ciśnienia krwi.

Nieprzeciwwskazane leki przeciwzapalne (NSAID), w tym selektywne inhibitory cyklooksygenazy-2 (COX-2)

NSAID, w tym selektywne inhibitory COX-2, mogą obniżać działanie diuretyków i innych leków przeciwnadciśnieniowych. Dlatego działanie hipotensyjne antagonistów receptora angiotensyny II lub inhibitorów ACE może być osłabione przez leki przeciwzapalne nieniesterydowe, w tym selektywne inhibitory COX-2.

Jednoczesne przyjmowanie NSAID, w tym inhibitorów COX-2, oraz antagonistów receptora angiotensyny II lub inhibitorów ACE wywołuje addytywny efekt podwyższania stężenia potasu w surowicy i może prowadzić do zaburzeń funkcji nerek. Zwykle te zjawiska są odwracalne.

Rzadko może wystąpić ostra niewydolność nerek, szczególnie u niektórych pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek (np. u osób starszych lub pacjentów z obniżoną objętością krwi krążącej, w tym tych przyjmujących diuretyki). Dlatego taką kombinację należy stosować z ostrożnością u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek. Pacjenci powinni spożywać wystarczającą ilość płynów i powinni być dokładnie monitorowani pod kątem funkcji nerek na początku terapii wspomagającej oraz okresowo w trakcie takiego leczenia.

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS)

Podwójna blokada (np. dodanie inhibitora ACE do antagonisty receptora angiotensyny II) powinna być ograniczona tylko do wybranych przypadków z dokładnym monitorowaniem ciśnienia tętniczego, funkcji nerek i poziomów elektrolitów. W kilku badaniach stwierdzono, że u pacjentów z potwierdzonym miażdżycą, niewydolnością serca lub cukrzycą z uszkodzeniem narządów końcowych, podwójna blokada RAAS wiąże się z wyższym występowaniem hipotensji tętniczej, omdlenia, hiperkaliemii i zaburzeń funkcji nerek (w tym ostrej niewydolności nerek) w porównaniu z terapią jednym lekiem działającym na RAAS.

Nie należy stosować leku z aliskirenu u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami funkcji nerek (eGFR < 60 ml/min/1,73 m²) (patrz sekcje „Przeciwwskazania” lub „Szczególne środki ostrożności”).

Leki zawierające złoto

Rzadko opisywano reakcje przypominające reakcje na nitryty (objawy obejmują zaczerwienienie twarzy, nudności, wymioty i hipotensję tętniczą) u pacjentów, którym podawano zastrzyki złota (sodowy aurotyomalanat) i jednocześnie inhibitory ACE, w tym enalapryl.

Inhibitory szlaku mTOR (inhibitory docelowej kinazy rapamycyny u ssaków)

Równoczesne przyjmowanie z inhibitorami mTOR (np. temsirapolem, sirolimusem, ewerolimusem) może zwiększać ryzyko wystąpienia obrzęku naczynioruchowego (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności”).

Inhibitory neprylizy

Jednoczesne stosowanie z inhibitorami neprylizy (np. sakubitrilem, raczekadotrylem) może zwiększać ryzyko wystąpienia obrzęku naczynioruchowego. Nie można rozpoczynać stosowania sakubitrilu/valsartanu wcześniej niż 36 godzin po ostatniej dawce enalaprylu. Terapię enalaprylem nie można rozpoczynać wcześniej niż 36 godzin po ostatniej dawce sakubitrilu/valsartanu (patrz sekcje „Przeciwwskazania” oraz „Szczególne środki ostrożności”).

Leki przeciwdiabetyczne

Wyniki badań epidemiologicznych wskazują, że jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i leków przeciwdiabetycznych (insulina, doustne środki hipoglikemiczne) może prowadzić do obniżenia poziomu glukozy we krwi z ryzykiem hipoglikemii. Taki efekt może wystąpić w pierwszych tygodniach wspomagającej terapii i u pacjentów z niewydolnością nerek (patrz sekcje „Szczególne środki ostrożności” oraz „Działania niepożądane”).

Alkohol

Alkohol nasila działanie hipotensyjne inhibitorów ACE.

Sympatomymetiki

Sympatomymetiki mogą zmniejszać działanie hipotensyjne inhibitorów ACE.

Kwas acetylosalicylowy, trombolityki i β-blokery

Enalapryl można bezpiecznie stosować równolegle z kwasem acetylosalicylowym (w dawkach kardiologicznych), trombolitykami i β-blokerami.

Szczególności stosowania.

Hipotensja objawowa

Hipotensja objawowa bardzo rzadko występuje u pacjentów z niepowikłaną nadciśnieniem tętniczym. Jej pojawienie się jest bardziej prawdopodobne u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, u których zmniejszona jest objętość krwi, np. w wyniku terapii diuretykami, ograniczenia spożycia soli kuchennej, dializy, biegunki lub wymiotów (patrz sekcje „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji” oraz „Działania niepożądane”). Hipotensja objawowa może wystąpić u pacjentów z niewydolnością serca, z towarzyszącą niewydolnością nerek lub bez niej. Jej pojawienie się jest bardziej prawdopodobne u pacjentów z cięższymi postaciami niewydolności serca w wyniku przyjmowania wysokich dawek diuretyków pętlowych, hiponatremii lub zaburzeń funkcji nerek. Takim pacjentom leczenie należy prowadzić pod nadzorem lekarza, a przy zmianie dawki enalaprylu i/lub diuretyku nadzór ten powinien być szczególnie staranny. Dotyczy to również pacjentów z chorobą niedokrwienną serca lub chorobą naczyniową mózgu, u których nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego może prowadzić do zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu.

Jeśli rozwinie się hipotensja tętnicza, pacjenta należy ułożyć w pozycji leżącej na plecach i, w razie potrzeby, zwiększyć objętość osocza poprzez wlewanie 0,9 % roztworu chlorku sodu. Tymczasowa hipotensja tętnicza nie stanowi przeciwwskazania do leczenia enalaprylem. Po przywróceniu normalnego ciśnienia tętniczego i objętości osocza pacjenci zazwyczaj dobrze tolerują kolejne dawki.

U niektórych pacjentów z niewydolnością serca z normalnym lub niskim ciśnieniem tętniczym przy stosowaniu enalaprylu może dojść do dodatkowego obniżenia ciśnienia tętniczego. Taki efekt jest przewidywany i zazwyczaj nie stanowi powodu do przerwania leczenia. Jeśli hipotensja tętnicza stanie się objawowa, należy zmniejszyć dawkę lub przerwać przyjmowanie leków moczopędnych i/lub enalaprylu.

Stenoza aorty lub zastawki mitralnej serca / przerostowa kardiomiopatia

Podobnie jak wszystkie leki rozszerzające naczynia, inhibitory ACE należy stosować z ostrożnością u pacjentów z obturacją odpływu z lewej komory serca i obturacją drogi odpływu; należy unikać ich stosowania w przypadku wstrząsu kardiogennego i hemodynamicznie istotnej obturacji.

Zaburzenia funkcji nerek

Pacjenci z zaburzeniami funkcji nerek (klirens kreatyniny < 1,33 ml/s (< 80 ml/min)) wymagają dostosowania dawki zgodnie z klirens kreatyniny, a następnie zgodnie z odpowiedzią na leczenie. Należy regularnie kontrolować stężenie kreatyniny i potasu w surowicy.

U pacjentów z ciężką niewydolnością serca lub chorobą nerek, w tym z wąskością tętnicy nerkowej, podczas leczenia enalaprylem może rozwinąć się niewydolność nerek. W przypadku wczesnego wykrycia i odpowiedniego leczenia stan ten jest zazwyczaj odwracalny.

U niektórych pacjentów, u których przed rozpoczęciem leczenia nie wykryto choroby nerek, Enalapryl Krka w połączeniu z diuretykami powodował nieznaczne i przejściowe podwyższenie stężenia mocznika we krwi i kreatyniny w surowicy krwi. W takich przypadkach należy zmniejszyć dawkę i/lub odstawić diuretyk i/lub Enalapryl Krka. Stan pacjenta może wskazywać na możliwość istnienia wąskości tętnicy nerkowej.

Hipertensja naczyniowo-nerekowa

U pacjentów z dwustronną wąskością tętnicy nerkowej lub z wąskością tętnicy jedynego działającego nerki, którzy przyjmują inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę, może wystąpić tymczasowa hipotensja lub niewydolność nerek. Utrata funkcji nerki może wystąpić nawet przy niewielkich zmianach stężenia kreatyniny w surowicy. Takim pacjentom leczenie należy rozpocząć pod kontrolą lekarza w małych dawkach; w trakcie leczenia konieczne jest ostrożne dozowanie i monitorowanie funkcji nerek.

Przeszczepienie nerki

Brak doświadczenia w stosowaniu enalaprylu u pacjentów po niedawnym przeszczepieniu nerki, dlatego nie zaleca się stosowania enalaprylu tym pacjentom.

Niewydolność wątroby

Podczas leczenia inhibitorami ACE rzadko może wystąpić zespół, rozpoczynający się od żółtaczki cholestotycznej lub zapalenia wątroby i postępujący do martwicy wątroby, a czasem prowadzący do śmierci. Mechanizm tego zespołu nie jest znany. Jeśli podczas leczenia inhibitorami ACE wystąpi żółtaczka lub znaczące podwyższenie stężenia enzymów wątrobowych, leczenie należy natychmiast przerwać, należy dokładnie obserwować pacjenta i w razie potrzeby rozpocząć leczenie.

Neutropenia/agranulocytoza

Zgłaszano przypadki wystąpienia neutropenii/agranulocytozy, trombocytopenii i anemii u pacjentów przyjmujących inhibitory ACE. U pacjentów z prawidłową funkcją nerek i bez innych powikłań neutropenia występuje rzadko. Enalapryl należy stosować z dużą ostrożnością u pacjentów z kolagenozą naczyniową (np. toczeń rumieniowaty układowy, twardzina), którzy otrzymują terapię wspomagającą antydepresyjną, leczeni allopurynolem lub prokainamidem lub przy kombinacji tych czynników, szczególnie przy zaburzeniach funkcji nerek. U niektórych z tych pacjentów może rozwinąć się poważna infekcja, która czasem nie odpowiada na intensywne leczenie antybiotykami. Jeśli takim pacjentom stosuje się enalapryl, zaleca się okresową kontrolę liczby leukocytów we krwi. Pacjenci powinni natychmiast zgłaszać wszelkie objawy infekcji.

Podwyższona wrażliwość / obrzęk naczynioruchowy

Rzadko podczas leczenia inhibitorami ACE, w tym enalaprylem, występuje obrzęk naczynioruchowy twarzy, kończyn, warg, języka, krtani i/lub gardła. Może to wystąpić w dowolnym czasie trwania leczenia. W takich przypadkach należy całkowicie przerwać leczenie i wprowadzić odpowiednie monitorowanie, aby upewnić się, że wszystkie objawy całkowicie ustąpiły.

Nawet jeśli występuje jedynie obrzęk języka bez zaburzeń dróg oddechowych, pacjenci mogą wymagać długotrwałej obserwacji, ponieważ leczenie lekami antyhistaminowymi i kortykosteroidami może być niewystarczające.

Bardzo rzadko zgłaszano przypadki śmiertelne z powodu obrzęku naczynioruchowego krtani i języka.

Przy obrzęku naczynioruchowym języka, krtani lub gardła, który może powodować obturację dróg oddechowych, szczególnie u pacjentów z historią zabiegów chirurgicznych, może rozwinąć się obturacja dróg oddechowych. Gdy do procesu zaangażowany jest język, gardło lub krtani i może to spowodować obturację dróg oddechowych, należy natychmiast rozpocząć odpowiednie leczenie, które może obejmować podanie podskórne roztworu adrenaliny 1:1000 (0,3 – 0,5 ml) i/lub działania zapewniające przepływ dróg oddechowych.

U przedstawicieli rasy czarnej, którzy stosowali inhibitory ACE, częściej występował obrzęk naczynioruchowy w porównaniu z pacjentami innych ras.

Pacjenci, u których w wywiadzie występowały przypadki obrzęku naczynioruchowego niezwiązanego z terapią inhibitorami ACE, mają zwiększone ryzyko wystąpienia obrzęku naczynioruchowego podczas przyjmowania inhibitorów ACE (patrz również sekcja „Przeciwwskazania”).

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z inhibitorami mTOR (np. temsirylim, syrylim, ewerolim) może zwiększać ryzyko wystąpienia obrzęku naczynioruchowego.

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i inhibitorów neprylizyny może zwiększać ryzyko wystąpienia obrzęku naczynioruchowego (patrz sekcje „Przeciwwskazania” i „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Reakcje anafilaktyczne podczas hiposensybilizacji alergenem z jadu owadów błonkowych

Rzadko u pacjentów, którzy otrzymywali inhibitory ACE podczas hiposensybilizacji alergenem z jadu owadów błonkowych, rozwijały się reakcje anafilaktyczne, które mogły zagrozić życiu. Takich reakcji można uniknąć, jeśli przed rozpoczęciem hiposensybilizacji tymczasowo przerwie się przyjmowanie inhibitora ACE.

Reakcje anafilaktyczne podczas aferezy lipoprotein o niskiej gęstości

U pacjentów przyjmujących inhibitory ACE podczas aferezy lipoprotein o niskiej gęstości z dekstrynu siarczanu rzadko mogą wystąpić reakcje przypominające alergiczne (pseudoanafilaktyczne), stanowiące zagrożenie dla życia. Takich reakcji można uniknąć poprzez tymczasowe przerwanie terapii inhibitorami ACE przed każdą aferesą.

Pacjenci poddawani sesjom hemodializy

Zgłaszano przypadki podwyższonej wrażliwości, reakcji przypominających alergiczne (pseudoanafilaktyczne), u pacjentów poddawanych sesjom dializy z zastosowaniem membran poliakrylonitrylowych (np. AN 69) i równocześnie przyjmujących inhibitory ACE. Dla takich pacjentów należy rozważyć możliwość zastosowania innych typów membran dializacyjnych lub innej klasy leków przeciwciśnieniowych.

Hipoglikemia

Pacjentom z cukrzycą, którzy przyjmują doustne leki przeciwcukrzycowe lub insulinę, wymagana jest staranna kontrola glikemii, szczególnie w pierwszych miesiącach wspomaganego leczenia inhibitorami ACE.

Kaszel

Zgłaszano przypadki wystąpienia kaszlu podczas leczenia inhibitorami ACE. Zwykle kaszel ma nieproduktywny, trwały charakter i ustępuje po odstawieniu leku. Kaszel spowodowany leczeniem inhibitory ACE należy uwzględnić w różnicowaniu diagnostycznym kaszlu.

Operacje chirurgiczne / znieczulenie

U pacjentów, którym przeprowadza się poważne operacje chirurgiczne lub znieczulenie lekami powodującymi hipotensję tętniczą, enalapryl może blokować tworzenie się angiotensyny II w wyniku kompensacyjnego uwalniania reniny. Jeśli wystąpi hipotensja i uznaje się, że rozwinęła się ona na skutek takiego mechanizmu, konieczna jest korekta poprzez zwiększenie objętości płynów.

Hipokaliemia

W trakcie leczenia inhibitorami ACE, w tym enalaprylem, u niektórych pacjentów obserwowano podwyższenie stężenia potasu we krwi. Ryzyko wystąpienia hiperkaliemii jest zwiększone u pacjentów z niewydolnością nerek, pogorszoną funkcją nerek, w wieku > 70 lat, z cukrzycą, stanami przejściowymi, w szczególności odwodnieniem, ostrą dekompensacją serca, kwasością metaboliczną oraz równoczesnym przyjmowaniem diuretyków zatrzymujących potas (np. spironolakton, eplerenon, triamteren lub amilorid), suplementów diety, substytutów soli zawierających potas, lub innych leków związanych ze wzrostem stężenia potasu w surowicy krwi (np. heparyna, leki zawierające trimetoprim). Przyjmowanie suplementów diety zawierających potas, diuretyków zatrzymujących potas, substytutów soli zawierających potas, lub innych leków, które mogą podnieść stężenie potasu w surowicy krwi, szczególnie przez pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek, może prowadzić do znacznego wzrostu stężenia potasu we krwi. Hiperkaliemia może spowodować poważne, czasem śmiertelne arytmie. Jeśli wspomagane stosowanie enalaprylu i którykolwiek z wymienionych wyżej leków jest uznawane za konieczne, należy je stosować z ostrożnością, regularnie kontrolując stężenie potasu w surowicy krwi (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Lity

Zazwyczaj kombinacja litu i enalaprylu nie jest zalecana (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Terapia wspomagająca z inhibitory ACE i antagonistą receptorów angiotensyny

Istnieją dane wskazujące, że jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, blokerów receptorów angiotensyny II lub aliskireny zwiększa ryzyko hipotensji tętniczej, hiperkaliemii i obniżenia funkcji nerek (w tym ostrej niewydolności nerek). W związku z tym nie zaleca się podwójnej blokady układu RAA poprzez skojarzone stosowanie inhibitorów ACE, blokerów receptorów angiotensyny II lub aliskireny (patrz sekcje „Właściwości farmakologiczne” i „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Jeśli podwójna blokada jest konieczna, terapia powinna odbywać się pod nadzorem specjalistów i pod stałym kontrolowaniem funkcji nerek, stężenia elektrolitów i wskaźników ciśnienia tętniczego. Inhibitory ACE i blokery receptorów angiotensyny II nie powinny być stosowane jednocześnie u pacjentów z niefropatią cukrzycową.

Dzieci

Istnieje ograniczone doświadczenie w skutecznym i bezpiecznym stosowaniu u dzieci z nadciśnieniem tętniczym w wieku od 6 lat, ale nie ma żadnego doświadczenia w stosowaniu przy innych wskazaniach. Brakuje również danych dotyczących farmakokinetyki u dzieci w wieku od 2 miesięcy (patrz sekcje „Sposób stosowania i dawki”, „Właściwości farmakologiczne”). Enalapryl nie jest zalecany do leczenia dzieci z innymi chorobami niż nadciśnienie tętnicze.

Enalapryl nie jest zalecany do stosowania u noworodków i dzieci, u których szybkość filtracji kłębuszkowej <30 ml/min/1,73 m² ze względu na brak danych (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”).

Ciąża

Lek jest przeciwwskazany w ciąży i u kobiet planujących zajść w ciążę.

Jeśli kontynuacja terapii inhibitorami ACE nie jest uważana za istotną, kobiety planujące zajście w ciążę powinny zostać przesunięte na alternatywne leczenie przeciwciśnieniowe, które ma potwierdzony profil bezpieczeństwa w okresie ciąży. Jeśli stwierdzono ciążę, leczenie inhibitorami ACE należy natychmiast przerwać i, jeśli to możliwe, rozpocząć alternatywne leczenie (patrz sekcje „Przeciwwskazania” i „Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią”).

Cechy etniczne

Podobnie jak inne inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę, enalapryl jest mniej skuteczny w obniżaniu ciśnienia krwi u pacjentów rasy czarnej niż u przedstawicieli innych ras, być może ze względu na to, że niski poziom reniny występuje częściej w tej populacji pacjentów z nadciśnieniem tętniczym.

Ostrzeżenia szczególne dotyczące substancji nieczynnych

Enalapryl Krka zawiera laktozę. Pacjentom z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami nietolerancji galaktozy, niedoborem laktozy Lapp, lub zespołem niemiarzalności glukozy-galaktozy nie należy stosować tego leku.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża

Inhibitory ACE są przeciwwskazane w ciąży lub kobietom planującym zajście w ciążę (patrz sekcje „Przeciwwskazania” i „Szczególności stosowania”).

Kobietom planującym zajście w ciążę należy przejść na alternatywne leczenie przeciwciśnieniowe, które ma potwierdzony profil bezpieczeństwa stosowania w czasie ciąży. Jeśli ciąża zostanie stwierdzona, leczenie inhibitorami ACE należy natychmiast przerwać i, jeśli to możliwe, rozpocząć alternatywne leczenie.

Stosowanie inhibitorów ACE w II i III trymestrze ciąży może prowadzić do rozwoju fetotoksyczności (obniżenie funkcji nerek, oligohydramnios, opóźnienie kostnienia czaszki) i toksyczności noworodkowej (niewydolność nerek, hipotensja, hiperkaliemia).

Jeśli stosowanie inhibitorów ACE miało miejsce w II trymestrze ciąży, zaleca się wykonanie ultrasonografii oceniającej funkcję nerek i czaszki.

Noworodki, których matki przyjmowały inhibitory ACE, należy dokładnie obserwować w celu wykrycia u nich hipotensji tętniczej (patrz sekcje „Przeciwwskazania”, „Szczególności stosowania”).

Karmienie piersią

Ograniczone dane farmakokinetyczne wskazują na bardzo niskie stężenia w mleku matki. Choć takie stężenia są uważane za klinicznie nieistotne, stosowanie leku Enalapryl Krka nie jest zalecane podczas karmienia piersią wcześniaków i niemowląt w pierwszych tygodniach życia, ze względu na hipotetyczne ryzyko działań ze strony układu sercowo-naczyniowego i nerek, a także ze względu na niewystarczające doświadczenie w takim zastosowaniu. Stosowanie leku Enalapryl Krka podczas karmienia piersią niemowląt starszego wieku może być rozważane, jeśli leczenie jest konieczne dla matki, a za dzieckiem będzie prowadzona obserwacja w celu wykrycia jakichkolwiek działań niepożądanych.

Możliwość wpływu na szybkość reakcji przy prowadzeniu samochodu lub innych maszyn.

Ze względu na możliwość wystąpienia takich działań niepożądanych, jak zawroty głowy, omdlenia, hipotensja tętnicza, skurcze mięśni, dezorientacja, senność, nieostrość widzenia, należy powstrzymać się od prowadzenia samochodu i pracy z innymi maszynami.

Sposób stosowania i dawki

Tabletki należy przyjmować całe, popijając niewielką ilością wody, niezależnie od posiłku. Lek należy przyjmować o tej samej porze każdego dnia. Nie wolno przyjmować dwóch dawek jednocześnie.

Początkowa dawka leku wynosi od 2,5 mg do 20 mg, w zależności od stopnia nasilenia nadciśnienia tętniczego i stanu pacjenta. Lek należy przyjmować raz na dobę. Dawkę należy dostosować w zależności od osiągniętego obniżenia ciśnienia tętniczego.

Nadciśnienie tętnicze

Dawka enalaprilu wynosi od dawki początkowej 5 mg do maksymalnej 20 mg, w zależności od stopnia nadciśnienia tętniczego i stanu pacjenta (patrz niżej). Enalapryl Krka należy przyjmować raz na dobę. W przypadku nadciśnienia tętniczego łagodnego stopnia zalecana dawka początkowa wynosi 5–10 mg.

U pacjentów z silnie aktywowanym układem renina-angiotensyna-aldosteron (np. z nadciśnieniem naczyniowym nerkowym, zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej, dekompensacją czynności serca lub ciężkim nadciśnieniem tętniczym) może wystąpić nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego po przyjęciu dawki początkowej. Takim pacjentom zaleca się dawkę początkową 5 mg lub niższą, a rozpoczęcie leczenia powinno odbywać się pod kontrolą lekarza.

Wcześniejsze leczenie wysokimi dawkami diuretyków może prowadzić do niedoboru płynu i zwiększać ryzyko wystąpienia hipotensji tętniczej na początku terapii enalaprylem. Takim pacjentom zaleca się dawkę początkową od 2,5 mg do 5 mg. Jeśli to możliwe, leczenie diuretykami należy przerwać 2–3 dni przed rozpoczęciem leczenia lekiem Enalapryl Krka. Należy kontrolować funkcję nerek oraz poziom potasu w osoczu.

Zwykła dawka utrzymania to 20 mg raz na dobę. Maksymalna dawka utrzymania wynosi 40 mg na dobę.

Niewydolność serca / bezobjawowa dysfunkcja lewej komory

W leczeniu klinicznie wyrażonej niewydolności serca enalapryl malanian stosuje się w połączeniu z diuretykami oraz, jeśli konieczne, lekami nasercowymi lub blokerami β. Dawka początkowa enalaprilu u pacjentów z klinicznie wyrażoną niewydolnością serca lub bezobjawową dysfunkcją lewej komory wynosi 2,5 mg. Lek należy stosować pod ścisłą kontrolą lekarza w celu ustalenia pierwotnego wpływu leku na ciśnienie tętnicze. W przypadku braku efektu lub po odpowiednim dostosowaniu objawowej hipotensji, która może wystąpić na początku leczenia enalaprylem niewydolności serca, dawkę należy stopniowo zwiększać do zwykłej dawki utrzymania 20 mg, którą stosuje się w jednym dawkowaniu lub dzieli na dwa przyjęcia, w zależności od tego, co pacjent lepiej toleruje.

Dawkowanie należy dostosować w ciągu 2–4 tygodni. Taki schemat terapeutyczny skutecznie zmniejsza współczynnik śmiertelności u pacjentów z klinicznie wyrażoną niewydolnością serca. Maksymalna dawka wynosi 40 mg na dobę w dwóch dawkach.

Zalecane tytrowanie dawki enalaprylu malanianu u pacjentów z niewydolnością serca / bezobjawową dysfunkcją lewej komory

* Lekarstwo należy stosować z ostrożnością u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek lub u tych, którzy przyjmują diuretyki (patrz punkt «Szczególne środki ostrożności stosowania»).

Zarówno przed, jak i po rozpoczęciu leczenia enalaprylem maleinianem u chorych z niewydolnością serca konieczna jest staranna kontrola ciśnienia tętniczego i funkcji nerek (patrz punkt «Szczególne środki ostrożności stosowania»), ponieważ zgłaszano przypadki hipotensji tętniczej oraz (rzadziej) dalszego pogorszenia funkcji nerek. Pacjentom przyjmującym diuretyki, jeśli to możliwe, należy zmniejszyć dawkę przed rozpoczęciem leczenia lekarstwem Enalapryl Krka. Wystąpienie hipotensji tętniczej po początkowej dawce enalaprylu nie oznacza, że hipotensja będzie utrzymywać się w trakcie długotrwałego leczenia, ani nie wskazuje na konieczność przerywania przyjmowania lekarstwa. W trakcie leczenia enalaprylem należy również kontrolować stężenie potasu w surowicy krwi (patrz punkt «Współdziałanie z innymi lekarstwami»).

Dawkowanie w niewydolności nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek należy wydłużyć odstępy między dawkami enalaprylu i/lub zmniejszyć dawki.

*Zob. sekcję „Szczególne kwestie stosowania – Pacjenci poddawani hemodializie”.

** Enalapryl jest usuwany podczas hemodializy. Dawkowanie w dni, w których nie przeprowadza się hemodializy, należy dostosować w zależności od poziomu ciśnienia tętniczego.

Stosowanie u pacjentów w podeszłym wieku

Dawkowanie należy dostosować w zależności od funkcji nerek (zob. sekcję „Szczególne kwestie stosowania”).

Stosowanie u dzieci

Doświadczenie z prowadzeniem badań klinicznych stosowania enalaprylu w leczeniu nadciśnienia tętniczego u dzieci jest ograniczone (zob. sekcje „Właściwości farmakologiczne”, „Szczególne kwestie stosowania”).

Dzieci z nadciśnieniem tętniczym w wieku od 6 lat.

Enalapryl Krka stosować u dzieci od 6. roku życia. Dawkowanie zależy od masy ciała dziecka.

Dawkę należy dobierać indywidualnie, w zależności od stanu pacjenta, odpowiedzi ciśnienia tętniczego na leczenie oraz masy ciała pacjenta.

Pacjentom o masie ciała 20–50 kg zaleca się rozpoczęcie leczenia od dawki 2,5 mg na dobę, natomiast zalecana dawka początkowa dla pacjentów o masie ciała 50 kg i więcej wynosi 5 mg raz na dobę. Dawka powinna być dostosowana w zależności od potrzeb pacjenta. Maksymalna zalecana dawka wynosi 20 mg na dobę dla pacjentów o masie ciała 20–50 kg oraz 40 mg/ dobę dla pacjentów o masie > 50 kg odpowiednio (zob. sekcję „Szczególne kwestie stosowania”).

Dzieci.

Stosować dzieciom od 6. roku życia.

Enalapryl Krka nie powinien być stosowany noworodkom i dzieciom, u których szybkość filtracji kłębuszkowej (GFR) < 30 ml/min/1,73 m², ze względu na brak danych.

Przedawkowanie.

Dane dotyczące przedawkowania leku są ograniczone. Główne objawy przedawkowania, na podstawie dostępnych danych, to nasilona hipotensja tętnicza, która pojawia się około 6 godzin po przyjęciu leku i wiąże się z blokadą układu renina-angiotensyna, oraz stupor. Objawy związane z przedawkowaniem inhibitorów ACE mogą obejmować szok krążeniowy, zaburzenia elektrolitowe, niewydolność nerek, nadwentylację płuc, tachykardię, przyspieszone bicie serca, bradykardię, zawroty głowy, niepokój i kaszel. Stężenia enalaprylatu we krwi, które były 100 i 200 razy wyższe niż maksymalne stężenia osiągane po podaniu dawek terapeutycznych, odnotowano po przyjęciu odpowiednio 300 mg i 440 mg enalaprylu.

W leczeniu przedawkowania zaleca się wlewanie dożylnie roztworu izotonicznego. W przypadku wystąpienia hipotensji tętniczej pacjenta należy ułożyć w pozycji poziomej. Można rozważyć potrzebę podania angiotensyny II i/lub wlewu dożylnego katecholamin. Jeśli lek został przyjęty niedawno, zaleca się działania mające na celu eliminację maleinianu enalaprylu (takie jak wywołanie wymiotów, przemywanie żołądka, podanie sorbentów oraz siarczanu sodu). Enalaprylat może być usuwany z krążenia ogólnoustrojowego podczas hemodializy (zob. sekcję „Szczególne kwestie stosowania”). W przypadku bradykardii opornej na leczenie terapeutyczne wskazane jest leczenie za pomocą stymulatora serca. Należy stale monitorować ważne wskaźniki czynności życiowych, stężenia elektrolitów oraz poziom kreatyniny w surowicy.

Działania niepożądane.

Poniżej wymienione działania niepożądane wystąpiły podczas stosowania enalaprylu w trakcie badań klinicznych i nadzoru pozarejestrowego z następującą częstością: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 < 1/10), nieczęsto (≥ 1/1000 < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 < 1/1000), bardzo rzadko (< 1/10 000), nieznane (nie można oszacować na podstawie dostępnych danych).

Zaburzenia układu krwiotwórczego i chłonnego: nieczęsto – anemia (w tym aplastyczna i hemolityczna); rzadko – neutropenia, obniżenie hemoglobiny, obniżenie hematokrytu, trombocytopenia, agranulocytoza, zahamowanie szpiku kostnego, pancytopenia, chłoniakowatość, choroby autoimmunologiczne.

Zaburzenia układu endokrynnego: nieznane – zespół nieadekwatnej sekrecji hormonu antydiuretycznego.

Zaburzenia metaboliczne: nieczęsto – hipoglikemia u pacjentów z cukrzycą leczonych doustnymi lekami obniżającymi poziom glukozy we krwi lub insulina (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Zaburzenia układu nerwowego i psychicznego: często – depresja, ból głowy; nieczęsto – dezorientacja, senność, bezsenność, niepokój, parestezje, zawroty głowy; rzadko – zaburzenia snu, anomalne sny.

Zaburzenia narządu wzroku: bardzo często – zamazane widzenie.

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego: bardzo często – zawroty głowy; często – hipotensja (w tym hipotensja ortostatyczna), omdlenia, ból w klatce piersiowej, zaburzenia rytmu serca, dławica piersiowa, tachykardia; nieczęsto – hipotensja ortostatyczna, przyspieszone tętno, zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu*, możliwe spowodowane nadmiernym obniżeniem ciśnienia u pacjentów z wysokim ryzykiem (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”); rzadko – zespół Raynauda.

Zaburzenia układu oddechowego: bardzo często – kaszel; często – duszność; nieczęsto – katar, ból gardła i chrypka, skurcz oskrzeli/astma; rzadko – infiltraty płucne, katar nosa, alergicznego zapalenie pęcherzyków płucne/eozynofilowe zapalenie płuc, zapalenie gardła.

Zaburzenia przewodu pokarmowego: bardzo często – nudności; często – biegunka, ból brzucha, zmiana w smaku; nieczęsto – niedrożność jelit, zapalenie trzustki, wymioty, dyspepsja, zaparcia, anoreksja, podrażnienie żołądka, suchość w ustach, wrzody peptyczne; rzadko – zapalenie jamy ustnej/owrzodzenia aftowe, zapalenie języka; bardzo rzadko – angioobrzęk przewodu pokarmowego przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE, w tym enalaprylu.

Zaburzenia układu wątrobowo-pęcherzykowego: rzadko – niewydolność wątroby, zapalenie wątroby hepatocelularne lub cholesteryczne, zapalenie wątroby, w tym martwica, cholestaza (w tym żółtaczka).

Zaburzenia skóry i tkanek podskórnych: często – wysypka, nadwrażliwość/angioobrzęk twarzy, kończyn, warg, języka, strun głosowych i/lub krtani (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”); nieczęsto – nadmierne pocenie się, swędzenie, pokrzywka, łysienie, zaczerwienienie skóry twarzy; rzadko – rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, odłuszczeniowe zapalenie skóry, toksyczny epidermalny nekroliz, pęcherzyca, erytrodermia.

Opisywano występowanie złożonego zespołu objawów obejmującego niektóre lub wszystkie z poniższych objawów: gorączka, zapalenie osierdzia, zapalenie naczyń, mięsoból/miozyt, ból stawów/zapalenie stawów, dodatni test na przeciwciała antyjądrowe, zwiększenie szybkości osiadania erytrocytów (SOE), eozynofilia i leukocytoza. Działaniami niepożądanymi mogą być również wysypki, nadwrażliwość na światło oraz inne reakcje skórne.

Zaburzenia układu moczowego: nieczęsto – zaburzenia funkcji nerek, niewydolność nerek, białkomocz; rzadko – oliguria.

Zaburzenia układu rozrodczego: nieczęsto – impotencja; rzadko – ginekomastia.

Zaburzenia ogólne i w miejscu podania: bardzo często – osłabienie; często – zmęczenie; nieczęsto – skurcze mięśni, zawroty, szum w uszach, uczucie dyskomfortu, gorączka.

Zmiany laboratoryjnych parametrów: często – hiperkaliemia, wzrost kreatyniny w surowicy; nieczęsto – wzrost mocznika we krwi, hiponatremia; rzadko – wzrost enzymów wątrobowych, wzrost bilirubiny w surowicy.

* Wskaźniki zachorowalności można było porównać z grupą placebo i aktywnymi grupami kontrolnymi w badaniach klinicznych.

W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych należy przerwać leczenie.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych po rejestracji leku ma duże znaczenie. Pozwala to na ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka związanego ze stosowaniem leku. Osoby pracujące w ochronie zdrowia powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pomocą krajowego systemu zgłaszania.

Okres ważności. 3 lata.

Warunki przechowywania. Przechowywać w temperaturze nie przekraczającej 25°C w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed wilgocią. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie. 10 tabletek w blistrze; 2, 6 lub 9 blisterów w tekturowym pudełku.

Kategoria wydawania. Na receptę.

Producent.

KRKA, d.d., Novo mesto, Słowenia/KRKA, d.d., Novo mesto, Slovenia.

Miejsce produkcji i adres działalności.

Šmarješka cesta 6, 8501 Novo mesto, Słowenia/Smarjeska cesta 6, 8501 Novo mesto, Slovenia.