Egiloc®

INSTRUKCJA DOTYCZĄCA STOSOWANIA LEKU EGILOK® (EGILOK®)

Skład:

substancja czynna: metoprolol;

1 tabletka zawiera 25 mg lub 50 mg lub 100 mg metoprololu tartratu;

substancje pomocnicze: stearynian magnezu, powidon, dwutlenek krzemu koloidalny bezwodny, skrobioglikolan sodu (typ A), celuloza mikrokryształowa.

Postać leku. Tabletka.

Główne właściwości fizykochemiczne:

25 mg: tabletka okrągła, podwójnie wypukła, biała lub prawie biała, z ryflowanym krzyżem i podwójnym skosem („podwójny snap”) z jednej strony oraz z grawerem w stylizowanej literze „E” i numerem 435 z drugiej strony, bez zapachu lub prawie bez zapachu;

50 mg: tabletka okrągła, podwójnie wypukła, biała lub prawie biała, z ryflem z jednej strony oraz z grawerem w stylizowanej literze „E” i numerem 434 z drugiej strony, bez zapachu lub prawie bez zapachu;

100 mg: tabletka okrągła, podwójnie wypukła, biała lub prawie biała, z fasonem, ryflem z jednej strony oraz z grawerem w stylizowanej literze „E” i numerem 432 z drugiej strony, bez zapachu lub prawie bez zapachu.

Linia podziału na tabletkach przeznaczona jest wyłącznie do ułatwienia podzielenia i połknięcia, a nie do dzielenia leku na równe dawki.

Grupa farmakoterapeutyczna.

Selektywne blokery receptorów β-adrenergicznych.

Kod ATC C07A B02.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Metoprolol – lek selektywnie blokujący β1-adrenoreceptory. Nie wykazuje działania stabilizującego błony i nie posiada wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej.

Hamuje działanie serca wywołane zwiększoną aktywnością układu sympatycznego, znacząco zmniejszając częstość skurczów serca, kurczliwość mięśnia sercowego, minutowe rzuty serca oraz ciśnienie tętnicze.

W przypadku nadciśnienia tętniczego metoprolol obniża ciśnienie tętnicze zarówno w pozycji stojącej, jak i leżącej. Długotrwały efekt przeciwciśnieniowy leku wiązany jest z stopniowym zmniejszaniem ogólnego oporu naczyniowego.

U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym długotrwałe stosowanie leku prowadzi do statystycznie istotnego zmniejszenia masy lewej komory serca oraz poprawy funkcji rozkurczowej lewej komory.

U mężczyzn z łagodnym i umiarkowanym nadciśnieniem tętniczym metoprolol zmniejsza śmiertelność spowodowaną chorobami układu sercowo-naczyniowego (głównie zmniejszając częstość nagłej śmierci, zawałów serca zakończonych śmiercią oraz udarów mózgu).

Dzięki obniżeniu ogólnego ciśnienia tętniczego, zmniejszeniu częstości skurczów serca i kurczliwości mięśnia sercowego metoprolol zmniejsza zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen. Poprzez zmniejszanie częstości skurczów serca i tym samym wydłużanie fazy rozkurczu, metoprolol poprawia perfuzję i natlenienie obszarów mięśnia sercowego z zaburzonym ukrwieniem.

Ponadto lek zmniejsza częstość występowania, czas trwania i nasilenie napadów dławicy piersiowej, bezobjawowej ischemii oraz zwiększa tolerancję wysiłku fizycznego.

W przypadku zawału mięśnia sercowego metoprolol zmniejsza ryzyko nagłej śmierci. Ten efekt wiązany jest przede wszystkim z zapobieganiem występowaniu komorowego migotania serca. Zmniejszenie śmiertelności obserwowane jest niezależnie od tego, czy metoprolol podawano we wczesnym czy późnym okresie choroby, a także u pacjentów z wysokim ryzykiem i u chorych z cukrzycą.

Stosowanie metoprololu po zawałach serca zmniejsza możliwość wystąpienia ponownego zawału.

W przypadku niewydolności serca o charakterze przewlekłym, rozwiniętej na podłożu kardiomiopatii rozstrzeniowej, metoprolol podawany początkowo w niskiej dawce (2 × 5 mg dziennie), którą następnie stopniowo zwiększano, poprawiał funkcję serca, jakość życia i sprawność fizyczną pacjentów; zmniejszał również liczbę ponownych hospitalizacji z powodu niewydolności serca oraz potrzebę przeszczepienia serca.

W nadkomorowej tachykardii, migotaniu przedsionków i komorowych extrasystoliach metoprolol zmniejsza częstość komorową i liczbę nadkomorowych uderzeń.

W dawkach terapeutycznych działanie naczynio- i oskrzeloskurczające metoprololu jest mniej wyrażone niż w przypadku nieselectywnych blokerów β-adrenergicznych.

W porównaniu z nieselectywnymi blokerami β-adrenergicznymi metoprolol w mniejszym stopniu wpływa na produkcję insuliny i metabolizm węglowodanów. Niewielu zmienia on odpowiedź sercowo-naczyniową na hipoglikemię lub wydłuża trwanie napadu hipoglikemii.

W krótkotrwałych badaniach klinicznych metoprolol wywoływał niewielki wzrost stężenia trójglicerydów i niewielkie obniżenie stężenia wolnych kwasów tłuszczowych we krwi. W niektórych przypadkach obserwowano również niewielkie obniżenie stężenia HDL-C (cholesterolu lipoprotein o wysokiej gęstości), jednak było ono mniejsze niż przy stosowaniu nieselectywnych blokerów β-adrenergicznych. Jednak w długotrwałym badaniu klinicznym wykazano istotne obniżenie stężenia całkowitego cholesterolu we krwi po kilku latach leczenia metoprololem.

Farmakokinetyka.

Metoprolol szybko i niemal całkowicie wchłania się w przewodzie pokarmowym. Parametry farmakokinetyczne metoprololu są liniowe w zakresie dawek terapeutycznych.

Maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest 1,5–2 godziny po podaniu. Po wchłonięciu metoprolol ulega metabolizmowi pierwszego przejścia. Bio dostępność metoprololu wynosi około 50% po pojedynczej dawce i około 70% po wielokrotnym stosowaniu.

Jednoczesne spożycie pokarmu może zwiększać biodostępność metoprololu o 30–40%.

Stopień wiązania z białkami osocza jest niski, około 5–10%.

Metoprolol szeroko rozprowadza się w tkankach i charakteryzuje się dużym pozornym objętością rozprowadzenia (5,6 l/kg).

Metoprolol metabolizowany jest w wątrobie przy udziale enzymów cytochromu P450. Metabolity nie przyczyniają się do działania klinicznego.

Okres półtrwania (t1/2) wynosi średnio 3,5 godziny (waha się w granicach 1–9 godzin).

Całkowity klirens wynosi około 1 l/min.

Ponad 95% podanej dawki wykrywane jest w moczu, 5% wydalane jest w postaci niezmienionej. W niektórych przypadkach ostatnia wartość może wzrosnąć do 30%.

U pacjentów starszych parametry farmakokinetyczne metoprololu nie ulegają istotnym zmianom.

Niewydolność nerek nie wpływa na ogólną biodostępność i eliminację metoprololu. Jednak w takich przypadkach zmniejsza się wydalanie metabolitów. Znaczne nagromadzenie metabolitów obserwowano u ciężko chorych pacjentów z niewydolnością nerek (filtracja kłębuszkowa – 5 ml/min). Jednakże nagromadzenie metabolitów nie zwiększa stopnia blokady β.

Niewydolność wątroby niewielu wpływa na parametry farmakokinetyczne metoprololu. Jednak przy ciężkim stanie marskości wątroby oraz po operacji anastomozy wrotnej do żyły głównej dolnej biodostępność metoprololu może wzrosnąć, a całkowity klirens zmniejszyć się. U pacjentów po operacji anastomozy wrotnej do żyły głównej dolnej całkowity klirens zmniejszał się do około 0,3 l/min, a pole pod krzywą „stężenie – czas” zwiększało się około 6-krotnie w porównaniu z osobami zdrowymi.

Dane kliniczne.

Wskazania.

• Nadciśnienie tętnicze.
• Choroba wieńcowa (w tym postaci po zawale serca).
• Arytmia (w tym nadkomorowa tachykardia).
• Zapobieganie zgonowi sercowemu i nawrotowi zawału serca po ostrym okresie zawału mięśnia sercowego.
• W ramach terapii skojarzonej w nadczynności tarczycy.
• Zapobieganie napadom migreny.

Przeciwwskazania.

• Podwyższona wrażliwość na którykolwiek składnik leku lub na inne leki z grupy blokerów β;
• blokada przedsionkowo-komorowa (blokada AV) II i III stopnia, blokada węzła zatokowego;
• zespół słabości węzła zatokowego;
• niewydolność serca w stanie dekompensacji (obrzęk płuc, zespół niedokrwienia lub hipotensja tętnicza); długotrwała lub okresowa terapia inotropowa agonistami receptorów β;
• wyraźna bradykardia (częstotliwość rytmu serca (FC) ≤ 45 uderzeń na minutę);
• wstrząs kardiogenny;
• ciężkie zaburzenia krążenia obwodowego z bólem lub zmianami troficznymi;
• hipotensja tętnicza (ciśnienie skurczowe < 100 mmHg);
• kwasica metaboliczna;
• nieleczona fochromocytoma;
• długotrwała lub okresowa terapia inotropowa agonistami receptorów β;
• jednoczesna terapia inhibitorami monoaminooksydazy typu A;
• ciężka astma oskrzelowa, ciężka postać przewlekłych obturacyjnych chorób płuc;
• stosowanie metoprololu jest przeciwwskazane u chorych, którym podaje się dożylne antagoniści wapnia typu werapamil i diltiazem lub inne leki przeciwarytmiczne (np. dysopyramid).

Stosowanie metoprololu jest przeciwwskazane u pacjentów podejrzanych o ostry zawał mięśnia sercowego z częstością rytmu serca poniżej 45 uderzeń na minutę, odstępie P–Q > 0,24 s lub ciśnieniu skurczowym < 100 mmHg.

Uwaga. U pacjentów z niewydolnością serca w stanie dekompensacji, którzy dobrze tolerują inne leki, stosowanie metoprololu jest możliwe przy indywidualnym doborze dawki.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Metoprolol jest substancją podstawową enzymu CYP 2D6. Leki hamujące CYP 2D6 mogą wpływać na stężenie metoprololu we krwi, np.: chinidyna, terbinafina, paroksetyna, fluoksetyna, sertalina, celekoksyb, propafenon i difenhydroamina. Na początku leczenia tymi lekami może być konieczne zmniejszenie dawki leku Egiloc®.

Pochodne kwasu barbiturowego: barbiturany (w tym pentobarbital) stymulują metabolizm metoprololu poprzez indukcję enzymu.

Należy unikać jednoczesnego przyjmowania leku Egiloc® z następującymi lekami

Pacjenci powinni być pod ścisłą kontrolą, jeśli jednocześnie z lekiem Egiloc® przyjmują blokery zwojów, inne blokery β (np. krople do oczu) lub inhibitory monoaminooksydazy (i-MAO).

Propafenon: należy unikać jednoczesnego stosowania z propafenonem. Wiadomo, że u 4 pacjentów leczonych metoprololem po podaniu propafenonu stężenie metoprololu we krwi wzrosło 2–5-krotnie, a u 2 pacjentów wystąpiły działania niepożądane typowe dla metoprololu. Interakcja została potwierdzona u 8 zdrowych ochotników. Interakcja ta może wynikać z faktu, że propafenon, podobnie jak chinidyna, hamuje metabolizm metoprololu poprzez cytochrom P450 2D6. Skutki tej kombinacji są nieprzewidywalne, ponieważ propafenon ma również właściwości blokujące β.

Jednoczesne stosowanie leku Egiloc® z następującymi lekami może wymagać dostosowania dawki

Klonidyna: nagłe odstawienie klonidyny na tle leczenia blokerami β może prowadzić do wzrostu ciśnienia tętniczego. Jeśli konieczne jest odstawienie klonidyny, bloker β należy odstawić kilka dni wcześniej.

U pacjentów przyjmujących jednocześnie z lekiem Egiloc® antagoniści wapnia typu werapamil lub diltiazem oraz/lub leki przeciwarytmiczne możliwe są negatywne działanie inotropowe i chronotropowe. Pacjentom przyjmującym blokery β nie należy podawać werapamilu dożylnej z powodu ryzyka zatrzymania serca. Blokery β mogą nasilać negatywne działanie inotropowe i chronotropowe leków przeciwarytmicznym (analogi chinidyny lub amiodaron).

Amiodaron: doniesienia kliniczne potwierdzają, że u pacjentów przyjmujących amiodaron może rozwinąć się wyraźna bradykardia zatokowa w przypadku jednoczesnego stosowania z metoprololem. Amiodaron charakteryzuje się niezwykle długim okresem połowicznego wyprowadzenia (ok. 50 dni), co oznacza, że interakcja może występować przez długi czas po odstawieniu tego leku.

Leki przeciwarytmiczne klasy I: leki przeciwarytmiczne klasy I i blokery β wykazują addytywne działanie negatywne inotropowe, co może prowadzić do poważnych skutków ubocznych hemodynamicznych u pacjentów z zaburzoną funkcją lewej komory. Należy również unikać stosowania tej kombinacji w zespole słabości węzła zatokowego i zaburzeniach przewodnictwa przedsionkowo-komorowego. Interakcja ta jest najlepiej opisana przy stosowaniu dysopyramidu.

Leki niesteroidowe przeciwzapalne/przeciwreumatyczne (NSAID): wykazano, że NSAID przeciwdziałają działaniu hipotensyjnemu blokerów β. Badano głównie indometacynę. Prawdopodobnie ta interakcja nie występuje z sulindakiem. Badania negatywnej interakcji przeprowadzono z diklofenakiem.

U pacjentów leczonych blokerami β wzmacniany jest efekt kardiodepresyjny przez inhalacyjne środki znieczyniające. Induktory lub inhibitory metabolizmu mogą wpływać na stężenie metoprololu we krwi.

Stężenie metoprololu we krwi obniża się po podaniu ryfampicyny lub może wzrosnąć po podaniu cyklozyny, fenytoiny, alkoholu, hydralazyny oraz inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny (paroksetyna, fluoksetyna i sertalina).

Podczas jednoczesnego leczenia indometacyną lub innymi lekami hamującymi syntazę prostaglandyn działanie hipotensyjne blokerów β może być osłabione.

Kardioselktywne blokery β wpływają w mniejszym stopniu na ciśnienie tętnicze po podaniu adrenaliny niż nieselktywne blokery β.

Diltiazem: diltiazem i blokery receptorów β wykazują addytywne działanie hamujące na przewodnictwo AV i funkcję węzła zatokowego. Może to prowadzić do wyraźnej bradykardii.

Adrenalina: u pacjentów stosujących nieselktywne blokery receptorów β (w tym pindolol i propranolol) po podaniu adrenaliny występowała wyraźna hipertensja tętnicza i bradykardia (ok. 10 doniesień). Ponadto przypuszcza się, że adrenalina zawarta w miejscowych środkach znieczyniających może wywołać te reakcje w przypadku wstrzyknięcia do naczynia. Ryzyko jest prawdopodobnie mniejsze przy stosowaniu kardioselktywnych blokerów β.

Fenylpropanolamina: fenylpropanolamina (norefedryn) w dawce pojedynczej 50 mg może prowadzić do patologicznego wzrostu ciśnienia rozkurczowego u zdrowych ochotników. Propranolol ogólnie przeciwdziała wzrostowi ciśnienia tętniczego wywołanemu przez fenylpropanolaminę. Blokery β mogą wywoływać paradoksalne reakcje nadciśnieniowe u pacjentów stosujących wysokie dawki fenylpropanolaminy. W dwóch przypadkach opisano stan nadciśnieniowy podczas leczenia tylko fenylpropanolaminą.

U pacjentów przyjmujących blokery β może wystąpić potrzeba ponownego dostosowania dawki doustnych leków przeciwcukrzycowych. Jednoczesne stosowanie blokerów β z insuliną lub doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi może nasilać lub wydłużać ich działanie. W tym przypadku objawy hipoglikemii (zwłaszcza tachykardia i drżenie) mogą być maskowane lub zanikać. W takich przypadkach konieczna jest regularna kontrola poziomu glukozy we krwi.

Należy unikać jednoczesnego przyjmowania z barbituranami, ponieważ barbiturany (badane na pentobarbitalu) stymulują metabolizm metoprololu poprzez indukcję enzymu.

Na stężenie metoprololu we krwi mogą wpływać leki hamujące CYP 2D6, np.: chinidyna, terbinafina, paroksetyna, fluoksetyna, sertalina, celekoksyb, propafenon i difenhydroamina. Na początku leczenia tymi lekami może być konieczne zmniejszenie dawki metoprololu.

Glikozydy naparstnicy: jednoczesne stosowanie glikozydów naparstnicy i blokerów β może wydłużać czas przewodnictwa przedsionkowo-komorowego i powodować bradykardię.

Difenhydroamina: difenhydroamina obniża (2,5-krotnie) klirens metoprololu do α-hydroksymetoprololu poprzez system CYP 2D6 u osób z szybką hydroksylacją. Działania metoprololu są nasilane. Prawdopodobnie difenhydroamina może hamować metabolizm innych substratów CYP 2D6.

Ryfampicyna: ryfampicyna może stymulować metabolizm metoprololu, co prowadzi do obniżenia jego stężenia we krwi.

Należy zachować ostrożność przy łączeniu z nitratami ze względu na ryzyko hipotensji tętniczej i/lub bradykardii.

Pacjenci przyjmujący jednocześnie z metoprololem blokery zwojów współczulnych powinni być pod ścisłą kontrolą.

Metoprolol może zaburzać eliminację lidokainy.

Należy ostrożnie przepisywać metoprolol pacjentom stosującym stymulatory receptorów β2 i β1 oraz dihydropirydyny.

Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu metoprololu z ergotaminą.

Należy ostrożnie łączyć metoprolol z innymi lekami o działaniu hipotensyjnym.

Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności podczas stosowania.

Podczas stosowania metoprololu w formie winianu, tak jak i innych β-blokerów, należy kontrolować częstość akcji serca (HR) oraz ciśnienie tętnicze (ciśnienie krwi) (początkowo codziennie, następnie co miesiąc).

Pacjentom przyjmującym β-blokery nie należy podawać dożylnie antagonistów wapnia typu werapamilu.

Zazwyczaj u pacjentów z astmą, stosuje się równolegle β2-agonisty (w tabletkach lub w postaci aerozolu). Gdy tacy pacjenci zaczynają przyjmować lek, może być konieczne zwiększenie dawki β2-agonistów. Ryzyko wpływu leku na receptory β2 jest niższe niż przy stosowaniu zwykłych nieselektywnych β1-blokerów w formie tabletek.

Szczególnie staranne monitorowanie lekarskie jest konieczne u chorych na cukrzycę (kontrola poziomu glukozy we krwi), u pacjentów z niestabilnym poziomem cukru we krwi oraz u osób stosujących surową dietę z okresami głodówki. W trakcie leczenia metoprololem ryzyko wpływu na metabolizm glukozy lub maskowania hipoglikemii jest minimalne w porównaniu z leczeniem nieselektywnymi β-blokerami.

Metoprolol może maskować niektóre objawy kliniczne tarczycy (np. tachykardię). Nagłe odstawienie leku u pacjentów z nadczynnością tarczycy jest przeciwwskazane ze względu na możliwość nasilenia objawów.

Pacjenci leczeni z powodu niewydolności serca powinni być leczeni na tę chorobę przed rozpoczęciem stosowania metoprololu, a także w trakcie tego leczenia.

Bardzo rzadko istniejące zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego (AV) mogą się nasilić do blokady AV wyższego stopnia. Pacjenci z blokadą AV I stopnia powinni być leczeni tym lekiem z dużą ostrożnością.

Nagłe odstawienie β-blokerów jest niebezpieczne, szczególnie u pacjentów z wysokim ryzykiem, i może nasilać przewlekłą niewydolność serca, a także zwiększać ryzyko wystąpienia zawału mięśnia serca i nagłej śmierci. Dlatego leczenie lekiem Egiloc® należy, o ile to możliwe, odstawiać stopniowo przez co najmniej 2 tygodnie, przy czym dawkę zmniejsza się o połowę w każdym etapie, aż do ostatniej dawki 25 mg. Ostatnią dawkę należy przyjmować przez co najmniej 4 dni przed całkowitym odstawieniem leku. W przypadku nawrotu objawów zaleca się spowolnienie zmniejszania dawki.

Metoprolol należy stosować z ostrożnością u chorych z miastenią.

Metoprolol może nasilać istniejącą bradykardię. W przypadku wystąpienia bradykardii (HR < 50–55 uderzeń/min) w trakcie leczenia metoprololem należy zmniejszyć dawkę i/lub stopniowo odstawić lek.

Dzięki swojemu działaniu hipotensyjnemu lek może nasilać objawy zaburzeń przepływu krwi obwodowej, takie jak przemijające kulawienie.

Jeśli lek stosuje się pacjentom z feochromocytomą, równolegle należy stosować lek α-sympatolityczny.

Przed przeprowadzeniem znieczulenia ogólnego lekarz-anestezjolog powinien być poinformowany o fakcie przyjmowania przez pacjenta leku Egiloc®. W przypadku zabiegu chirurgicznego należy uprzedzić anestezjologa, że pacjent przyjmuje metoprolol. Pacjentom, którym ma być przeprowadzony zabieg chirurgiczny, nie zaleca się odstawiania leczenia β-blokerami. Jeśli odstawienie metoprololu jest konieczne, powinno się to odbyć nie później niż 48 godziny przed znieczuleniem ogólnym. Należy unikać nagłego stosowania wysokich dawek metoprololu u pacjentów po operacjach niekardiologicznych, ponieważ wiąże się to z rozwojem bradykardii, hipotensji tętniczej i udaru, w tym śmiertelnych przypadków u pacjentów z czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego.

Jednak u niektórych pacjentów stosowanie β-blokerów jako leku przedzabiegowego może być korzystne. W takich przypadkach należy wybrać znieczulenie o niewielkim ujemnym działaniu inotropowym w celu zminimalizowania ryzyka niewydolności mięśnia sercowego.

Odstawianie leku należy przeprowadzać stopniowo, zmniejszając dawkę przez 10 dni do 25 mg. Leczenia nie należy przerywać nagłego ze względu na możliwość wystąpienia zespołu odstawienia (nasilenie napadów dławicy piersiowej, podwyższenie ciśnienia tętniczego).

Metoprolol może powodować niewielki wzrost poziomu trójglicerydów i obniżenie poziomu wolnych kwasów tłuszczowych we krwi. W niektórych przypadkach obserwowano niewielkie zmniejszenie poziomu lipoprotein o niskiej gęstości (LDL), które było znacznie mniejsze niż przy stosowaniu nieselektywnych β2-blokerów. Jednak w jednym długoterminowym badaniu stwierdzono istotne obniżenie poziomu całkowitego cholesterolu po kilku latach leczenia metoprololem.

Brakuje wystarczającej wiedzy na temat stosowania metoprololu u pacjentów z niewydolnością serca i współistniejącymi czynnikami: niestabilna niewydolność serca (NYHA IV (według klasyfikacji New York Heart Association)); ostry zawał mięśnia sercowego lub niestabilna dławica piersiowa w ciągu ostatnich 28 dni; zaburzenia funkcji nerek i wątroby; wiek pacjenta powyżej 80 lat i poniżej 40 lat; hemodynamicznie znaczące choroby zastawek; kardiomiopatia przerostowa obturacyjna; w czasie lub w ciągu 4 miesięcy po zabiegu operacyjnym na sercu. Leczenie takich pacjentów powinno być prowadzone przez lekarzy z odpowiednim doświadczeniem i specjalistycznymi umiejętnościami.

Jeśli konieczne jest odstawienie leku, a jest to możliwe, należy to zrobić w ciągu 10–14 dni, zmniejszając dawkę o 25 mg dziennie w ciągu ostatnich 6 dni. W tym okresie należy szczególnie uważnie monitorować pacjentów z chorobą niedokrwienną serca. Ryzyko wystąpienia zawału serca, w tym nagłej śmierci, może wzrosnąć podczas odstawiania β-blokerów.

U pacjentów z dławicą Prinzmetala częstotliwość i nasilenie napadów dławicy piersiowej może wzrosnąć w wyniku pośredniego zwężenia naczyń wieńcowych przez receptory α. Dlatego nie należy przepisywać nieselektywnych β-blokerów pacjentom z tą chorobą, a selektywne β1-blokery należy stosować z ostrożnością.

U pacjentów przyjmujących β-blokery adrenalina może podnieść ciśnienie tętnicze i spowodować (refleksyjną) bradykardię; reakcja ta jest mniej prawdopodobna przy stosowaniu selektywnych β-blokerów.

Ponieważ przed operacją chirurgiczną należy odstawić metoprolol, odstawienie powinno mieć miejsce nie później niż 48 godziny przed zabiegiem, z wyjątkiem szczególnych przypadków, takich jak nadczynność tarczycy lub feochromocytoma.

Jednak w niektórych przypadkach podanie β-blokerów przed operacją może być korzystne, ponieważ mogą one zmniejszać efekty arytmogenne i ograniczać przepływ krwi przez naczynia wieńcowe w warunkach stresu chirurgicznego, co prowadzi do przewagi tonu sympatycznego. Jeśli z tych względów pacjentowi podaje się β-bloker, należy wybrać znieczulenie o słabej ujemnej działaniu inotropowym, aby zmniejszyć ryzyko niewydolności mięśnia sercowego.

Bardzo rzadko mogą się nasilić istniejące umiarkowane zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, czasem z rozwojem blokady przedsionkowo-komorowej.

U pacjentów leczonych β-blokerami ciężki wstrząs anafilaktyczny przebiega ciężej.

Pacjenci z wywiadem ciężkich reakcji alergicznych wymagają ostrożności podczas leczenia metoprololem. Szczególną uwagę należy również zwrócić na pacjentów z reakcjami alergicznymi poddawanymi leczeniu szczepionkami (terapia desensybilizacyjna). Efekt podania zwykłych dawek adrenaliny może być niewystarczający.

Pacjenci korzystający z soczewek kontaktowych powinni wziąć pod uwagę, że lek może zmniejszać wydzielanie łez.

Leczenie metoprololem pacjentów z wywiadem łuszczycy lub chorób depresyjnych należy przeprowadzać dopiero po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka.

Biodostępność metoprololu może wzrastać w przypadku marskości wątroby.

Szczególną uwagę należy poświęcić pacjentom z ciężkimi zaburzeniami funkcji nerek, z ciężkimi stanami ostrymi towarzyszącymi odkwaszeniu metabolicznemu oraz pacjentom otrzymującym leczenie kombinowane glikozydami naparstnicy.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Egiloc®, tak jak i inne leki, nie powinien być stosowany w czasie ciąży lub karmienia piersią bez konieczności. Jak i inne β-adrenoblokery, metoprolol może powodować skutki uboczne, takie jak bradykardia i hipoglikemia, u płodu i noworodka lub u niemowlęcia w okresie karmienia piersią.

Zazwyczaj β-blokery hamują przepływ krwi przez łożysko, co może prowadzić do opóźnienia wzrostu płodu. Metoprolol może powodować rozwój bradykardii, hipotensji tętniczej, hipoglikemii i osłabienia oddychania u noworodków, dlatego jego przyjmowanie należy przerwać 48–72 godziny przed oczekiwanym porodem. Jeśli to niemożliwe, należy dokładnie monitorować stan niemowlęcia przez 48–72 godziny po porodzie.

Z drugiej strony, ilość metoprololu, którą niemowlę otrzymuje z mlekiem matki, jest niewielka i niewystarczająca do wywołania potencjalnego efektu blokowania β-adrenoreceptorów, jeśli dawki metoprololu przyjmowane przez matkę mieszczą się w granicach normalnego zakresu terapeutycznego. Należy dokładnie monitorować stan niemowląt karmionych piersią w celu wykrycia potencjalnych efektów β-blokady.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi mechanizmów.

Stosowanie metoprololu może wpływać na czynności wymagające wysokiej szybkości reakcji psychicznych i fizycznych oraz szybkiego podejmowania decyzji (np. prowadzenie pojazdów, obsługa maszyn i urządzeń, praca na wysokości). Dlatego w okresie leczenia należy wstrzymać się od prowadzenia pojazdów, obsługi maszyn i urządzeń oraz pracy na wysokości.

Sposób stosowania i dawki.

Egiloc® przeznaczony jest do codziennego przyjmowania, najlepiej rano. Tabletki należy przyjmować niezależnie od posiłków. Tabletkę należy przyjmować nie rozgniatając i nie żując, popijając odpowiednią ilością wody do picia.

Linia podziału na tabletce służy wyłącznie ułatwieniu podzielenia i połknięcia, a nie do dzielenia leku na równe dawki.

Dawkę należy ustalać indywidualnie, stopniowo ją zwiększając, aby uniknąć nadmiernej bradycardii. W okresie doboru dawki należy kontrolować częstość skurczów serca w celu zapobiegania bradycardii. Maksymalna dawka dobową wynosi 400 mg.

Hipertensja tętnicza

Zalecana dawka wynosi 100 mg (jednorazowo rano lub w dwóch dawkach – rano i wieczorem). Jeśli przy tej dawce nie osiągnięto efektu terapeutycznego, można zwiększyć dawkę dobową do 200 mg (jednorazowo rano lub w dwóch dawkach – rano i wieczorem) lub łączyć lek z innymi lekami przeciwhypertensyjnymi.

Zespół wieńcowy

Zalecana dawka leku wynosi 50–100 mg 2–3 razy na dobę. W razie potrzeby lek można łączyć z innymi lekami stosowanymi w leczeniu zespołu wieńcowego.

Arytmię

Zalecana dawka wynosi 50 mg 2–3 razy na dobę. W razie potrzeby dawkę dobową można zwiększyć do 300 mg, podzieloną na 2–3 dawki.

Przy zawałach serca (leczenie należy rozpocząć w ciągu pierwszych 12 godzin od wystąpienia bólu w klatce piersiowej)

Zalecana dawka wynosi 50 mg co 6 godzin przez 48 godzin, zalecana dawka dobową utrzymującą wynosi 200 mg, podzielona na dwie dawki. Leczenie trwa nie krócej niż 3 miesiące.

Hipertrója (tireotoksykoza)

Zalecana dawka wynosi 50 mg 4 razy na dobę. Po osiągnięciu efektu terapeutycznego dawkę należy stopniowo zmniejszać.

Profilaktyka napadów migreny

Zalecana dawka dobową wynosi 100–200 mg na dobę, podzielona na 2 dawki.

Pacjenci z zaburzeniem funkcji nerek

Nie ma potrzeby korygowania dawki.

Pacjenci z zaburzeniem funkcji wątroby

Korekta dawki (zmniejszenie dawki metoprololu) jest zazwyczaj konieczna u pacjentów z ograniczoną funkcją wątroby (np. u pacjentów z marskością wątroby).

Pacjenci w wieku podeszłym

Nie ma potrzeby korygowania dawki.

Hipertensja tętnicza: przy łagodnej i umiarkowanej hipertensji dawka początkowa wynosi 25 mg.

Dzieci.

Stosowanie leku u dzieci jest przeciwwskazane.

Przedawkowanie.

Toksykologia. U dorosłej osoby przyjęcie dawki 7,5 g powodowało zatrucie śmiertelne. Przyjęcie 100 mg leku przez 5-letnie dziecko nie było związane z objawami zatrucia po wykonaniu przemywania żołądka. Umiarkowane zatrucie wywołała dawka 450 mg u 12-letniego dziecka oraz dawka 1,4 g u dorosłej osoby, poważne zatrucie u dorosłej osoby wywołała dawka 2,5 g, a 7,5 g – bardzo poważne zatrucie.

Objawy. Najcięższe są objawy sercowo-naczyniowe, jednak w niektórych przypadkach, szczególnie u dzieci i młodych osób, mogą dominować objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego (OUN) i osłabienie oddychania. Hipotensja tętnicza, bradykardia zatokowa, blok AV I–III stopnia, wydłużenie odstępu QT (przypadek wyjątkowy), niewydolność serca, szok kardiogenny, asystolia, nudności, wymioty, skurcz oskrzeli, sinica, hipoglikemia, utrata przytomności, śpiączka, w niektórych przypadkach – hipokaliemia. Osłabienie oddychania, zatrzymanie oddychania.

Inne: osłabienie, dezorientacja, drobny drżenie, drgawki, potliwość, mrowienie, skurcz oskrzeli, nudności, wymioty, możliwe skurcze przełyku, hipoglikemia (szczególnie u dzieci) lub hiperglikemia, hiperkaliemia. Wpływ na nerki. Tymczasowy zespół miastenic. Pierwsze objawy przedawkowania mogą pojawić się 20 minut – 2 godziny po przyjęciu nadmiernych dawek.

Jednoczesne spożycie alkoholu, przyjmowanie leków przeciwhypertensyjnych, chinidyny lub barbituranów może pogorszyć stan pacjenta.

Leczenie. Wymagana jest intensywna terapia i ścisła obserwacja pacjenta (parametry krążenia i oddychania, funkcja nerek, poziom glukozy we krwi, elektrolity osocza). Jeśli lek został przyjęty niedawno, można zmniejszyć jego dalsze wchłanianie poprzez przemywanie żołądka, wywołanie wymiotów i podanie węgla aktywnego.

NB! Atropinę (0,25–0,5 mg dożylnie u dorosłych, 10–20 μg/kg masy ciała – u dzieci) należy podać przed przemywaniem żołądka (ze względu na ryzyko stymulacji przez nerw błędny). Może być konieczna intubacja i użycie respiratora; odpowiednie uzupełnienie objętości; infuzja glukozy; EKG; powtarzane dożylne podawanie atropiny 1–2 mg (głównie przy objawach z udziałem nerwu błędnego). W przypadku osłabienia funkcji mięśnia sercowego: infuzja dobutaminy lub dopaminy oraz glubionianu wapnia 9 mg/ml, 10–20 ml.

Można podać glukagon 50–150 μg/kg masy ciała dożylnie w ciągu 1 minuty, a także amrynon. W niektórych przypadkach skuteczne było podanie adrenaliny (epinefryny).

Infuzja sodu (chlorku lub bikarbonatu) w przypadku wydłużenia zespołu QRS i arytmii. Można zastosować stymulator serca. W przypadku zatrzymania krążenia może być konieczne prowadzenie reanimacji przez kilka godzin. W przypadku skurczu oskrzeli przepisuje się terbutalina (wstrzyknięcie lub inhalacja). Terapia objawowa.

Efekty uboczne.

Metoprolol jest dobrze tolerowany przez pacjentów, a występujące działania niepożądane są zazwyczaj niewielkie i przemijające.

W poniższej tabeli działania niepożądane metoprololu są pogrupowane zgodnie z klasyfikacją układów narządów MedDRA:

Tabela

*Częstotliwość występowania niepożądanych skutków, takich jak reakcje skórne lub podrażnienie oczu, jest niska, a objawy zwykle ustępują po zakończeniu leczenia.

Okres ważności. 3 lata.

Warunki przechowywania. Przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 25 ºC, w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Niezgodność.

Nieznana.

Opakowanie. 60 tabletek (25 mg i 50 mg); 60 lub 30 tabletek (100 mg) w butelce szklanej, w pudełku tekturowym.

Kategoria wydawania. Na receptę.

Producent. Spółka Akcyjna Zakład Farmaceutyczny EGIS, Węgry / EGIS Pharmaceuticals PLC, Hungary.

Lokalizacja producenta oraz adres miejsca prowadzenia działalności.

1165, miasto Budapeszt, ul. Bekenyfoldi 118–120, Węgry / 1165 Budapest, Bokenyfoldi ut. 118–120, Hungary.

9900, miasto Kőrmenď, ul. Matyáš király 65, Węgry / 9900, Kőrmenď, Matyas kiraly ut. 65, Hungary