Dksametazon

INSTRUKCJA dotycz¹ca stosowania leku Dksametazon (Dexamethason)

Sk³ad:

substancja czynna: fosforan dksametazonu;

1 ml roztworu do wstrzykiwañ zawiera 4 mg fosforanu dksametazonu w postaci fosforanu sodowego dksametazonu;

substancje pomocnicze: gliceryna, edetatu disodas, fosforan sodowy dwuwodny, woda do wstrzykiwañ.

Postaæ leku. Roztwór do wstrzykiwañ.

G³ówne w³aœciwoœci fizykochemiczne: przezroczysty roztwór, od bezbarwnego do jasno-¿ó³tego, praktycznie bez zanieczyszczeñ mechanicznych.

Grupa farmakoterapeutyczna. Glikokortykosteroidy do stosowania ogólnego. Kod ATC H02AB02.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Dksametazon to półsyntetyczny hormon kory nadnerczy (kortykosteroid) o działaniu glukokortykoidowym. Wykazuje działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne, a także wpływa na metabolizm energetyczny, metabolizm glukozy oraz (poprzez ujemne sprzężenie zwrotne) na sekrecję czynnika uwalniającego aktywujący podwzgórze oraz hormonu tropowego przysadki.

Mechanizm działania glukokortykoidów nie został jeszcze w pełni wyjaśniony. Obecnie istnieje wystarczająca liczba doniesień dotyczących mechanizmu działania glukokortykoidów potwierdzających, że działają one na poziomie komórkowym. W cytoplaźmie komórek występują dwa dobrze zdefiniowane systemy receptorów. Poprzez wiązanie się z receptorami glukokortykoidów kortykosteroidy wykazują działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne oraz regulują metabolizm glukozy, natomiast w wyniku wiązania się z receptorami mineralokortykoidów regulują metabolizm sodu, potasu oraz równowagę wodno-elektrolitową.

Glukokortykoidy są rozpuszczalne w lipidach i łatwo przenikają do komórek docelowych poprzez błonę komórkową. Wiązanie hormonu z receptorem prowadzi do zmiany konformacji receptora, co sprzyja zwiększeniu jego powinności do DNA. Kompleks hormon/receptor dociera do jądra komórkowego i wiąże się z regulacyjnym centrum cząsteczki DNA, zwanym również elementem odpowiedzi na glukokortykoidy (GRE). Aktywowany receptor związany z GRE lub z określonymi genami reguluje transkrypcję mRNA, która może być zwiększone lub zmniejszone. Nowopowstałe mRNA transportowane jest do rybosomów, po czym następuje powstawanie nowych białek. W zależności od komórek docelowych i procesów zachodzących w komórkach, synteza białek może być wzmocniona (np. powstawanie tyrozynotransaminazy w komórkach wątroby) lub osłabiona (np. powstawanie IL-2 w limfocytach). Ponieważ receptory glukokortykoidów występują we wszystkich typach tkanek, można założyć, że glukokortykoidy działają na większość komórek organizmu.

Wpływ na metabolizm energetyczny i homeostazę glukozy

Dksametazon razem z insuliną, glukagonem i katecholaminami reguluje magazynowanie i zużycie energii. W wątrobie zwiększa się powstawanie glukozy z pirogronianów lub aminokwasów oraz powstawanie glikogenu. W tkankach obwodowych, szczególnie w mięśniach, zmniejsza się zużycie glukozy oraz mobilizacja aminokwasów (z białek), które są substratami dla glukoneogenezy w wątrobie. Bezpośredni wpływ na metabolizm tłuszczów to centralny rozkład tkanki tłuszczowej oraz zwiększenie reakcji lipolitycznej na katecholaminy.

Za pomocą receptorów w kanalikach nerkowych dksametazon zwiększa przepływ krwi przez nerki oraz filtrację kłębuszkową, hamuje powstawanie i sekrecję wazopresyny, poprawia zdolność nerek do wydalania kwasów z organizmu.

Poprzez zwiększenie liczby β-adrenoreceptorów oraz powinności do β-adrenoreceptorów, które przekazują pozytywny efekt inotropowy katecholamin, dksametazon bezpośrednio zwiększa kurczliwość serca oraz napięcie naczyń obwodowych.

Przy stosowaniu wysokich dawek dksametazon hamuje fibroblastyczne wytwarzanie kolagenu typu I i typu III oraz powstawanie glikozaminoglikanów. W ten sposób, dzięki hamowaniu powstawania pozakomórkowego kolagenu i macierzy, dochodzi do opóźnienia gojenia się ran. Długotrwałe podawanie wysokich dawek powoduje postępującą resorpcję kości poprzez wpływ pośredni oraz zmniejsza osteogenezę poprzez bezpośredni wpływ (zwiększenie sekrecji parathormonu i zmniejszenie sekrecji kalcytoniny), a także jest przyczyną negatywnego bilansu wapnia poprzez zmniejszenie wchłaniania wapnia w przewodzie pokarmowym i zwiększenie jego wydalania z moczem. Zazwyczaj prowadzi to do wtórnego hiperparateroidyzmu i fosfaturii.

Wpływ na przysadkę i podwzgórze

Dksametazon wykazuje działanie 30 razy silniejsze niż kortyzol. Jest zatem silniejszym inhibitorem czynnika uwalniającego kortykotropinę (CRF) i sekrecji ACTH w porównaniu z endogennym kortyzolem. Powoduje to zmniejszenie sekrecji kortyzolu oraz po długotrwałym hamowaniu sekrecji CRF i ACTH – do atrofii nadnerczy. Niedoczynność kory nadnerczy może wystąpić już w 5. i 7. dniu podawania dksametazonu w dawce odpowiadającej 20–30 mg prednizonu dziennie lub po 30-dniowej terapii niskimi dawkami. Po odstawieniu krótkotrwałej terapii (do 5 dni) w wysokich dawkach funkcja kory nadnerczy powinna odzyskać się w ciągu 1 tygodnia; po długotrwałej terapii normalizacja następuje później, zazwyczaj do 1 roku. U niektórych pacjentów może rozwinąć się nieodwracalna atrofia nadnerczy.

Działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne glukokortykoidów opiera się na ich wpływie molekularnym i biochemicznym. Działanie molekularne przeciwzapalne wynika z wiązania się z receptorami glukokortykoidów oraz zmiany ekspresji szeregu genów regulujących powstawanie różnych cząsteczek informacyjnych, białek i enzymów uczestniczących w reakcji zapalnej. Działanie biochemiczne przeciwzapalne glukokortykoidów jest wynikiem blokowania powstawania i funkcjonowania pośredników zapalnych: prostaglandyn, tromboksanów, cytokin i leukotrienów. Dksametazon zmniejsza powstawanie leukotrienów poprzez zmniejszenie uwalniania kwasu arachidonowego z fosfolipidów komórkowych, co jest spowodowane hamowaniem aktywności fosfolipazy A2. Działanie na fosfolipazy nie jest bezpośrednie, lecz wynika ze zwiększenia stężenia lipokortyny (makrokortyny), która jest inhibitorem fosfolipazy A2. Dksametazon hamuje powstawanie prostaglandyn i tromboksanu poprzez zmniejszenie powstawania specyficznego mRNA i tym samym objętości powstawania cyklooksygenazy. Dksametazon zmniejsza również produkcję czynnika aktywującego płytki (PAF) poprzez zwiększenie stężenia lipokortyny. Inne efekty biochemiczne przeciwzapalne obejmują zmniejszenie powstawania czynnika martwicy nowotworów (TNF) i interleukiny (IL-1).

W badaniach na zwierzętach rozszczep podniebienia obserwowano u szczurów, myszy, chomików, królików, psów i naczelnych, ale nie u koni i owiec. W niektórych przypadkach rozszczep podniebienia występował w połączeniu z wadami ośrodkowego układu nerwowego i serca. U naczelnych zaburzenia w mózgu obserwowano po napromieniowaniu. Ponadto może opóźniać się wzrost wewnątrzmaciczny. Wszystkie te efekty zaobserwowano przy stosowaniu dksametazonu w wysokich dawkach.

Badanie RECOVERY (Randomized Evaluation of COVid-19 thERapY) to inicjowane przez badacza indywidualnie randomizowane, kontrolowane, otwarte badanie adaptacyjne platformy oceniające skuteczność potencjalnego leczenia u pacjentów hospitalizowanych z powodu COVID-19.

Badanie prowadzono w 176 szpitalnych organizacjach Wielkiej Brytanii.

Łącznie 6425 pacjentów zostało zrandomizowanych do otrzymywania albo dksametazonu (2104 pacjentów), albo standardowej opieki (4321 pacjentów). 89 % pacjentów miało laboratoryjnie potwierdzone zakażenie SARS-CoV-2.

W chwili randomizacji 16 % pacjentów otrzymywało inwazyjną wentylację mechaniczną płuc lub ekstrakorpową oksygenację błonową, 60 % otrzymywało tylko tlen (z wentylacją nieinwazyjną lub bez niej), a 24 % nie otrzymywało żadnej.

Średni wiek pacjentów wynosił 66,1 ± 15,7 roku. 36 % pacjentów to były kobiety. U 24 % pacjentów w wywiadzie występował cukrzyca, u 27 % – choroby serca, a u 21 % – przewlekłe choroby płuc.

Pierwotny punkt końcowy

Śmiertelność na 28. dzień była istotnie niższa w grupie dksametazonu niż w grupie standardowej opieki: śmiertelność odnotowano u 482 z 2104 pacjentów (22,9 %) oraz u 1110 z 4321 pacjentów (25,7 %) odpowiednio (współczynnik ryzyka 0,83; 95 % przedział ufności [PU], od 0,75 do 0,93; p < 0,001).

W grupie dksametazonu częstość śmiertelności była niższa niż w grupie standardowej opieki u pacjentów otrzymujących inwazyjną wentylację mechaniczną płuc (29,3 % vs. 41,4 %; współczynnik częstości 0,64; 95 % PU, 0,51–0,81), a także u tych, którzy otrzymywali dodatkowy tlen bez inwazyjnej wentylacji (23,3 % vs. 26,2 %; współczynnik częstości 0,82; 95 % PU, 0,72–0,94).

Nie zaobserwowano wyraźnego efektu dksametazonu u pacjentów, którzy nie otrzymywali żadnej pomocy oddechowej w chwili randomizacji (17,8 % vs. 14,0 %; współczynnik częstości 1,19; 95 % PU, 0,91–1,55).

Punkty końcowe wtórne

Pacjenci w grupie dksametazonu mieli krótszy czas hospitalizacji niż w grupie standardowego leczenia (mediana: 12 dni vs. 13 dni) oraz większą szansę na wypisanie się żywcem w ciągu 28 dni (współczynnik częstości 1,10; 95 % PU, 1,03–1,17).

Zgodnie z pierwotnym punktem końcowym, największy efekt w zakresie wypisania w ciągu 28 dni zaobserwowano u pacjentów otrzymujących inwazyjną wentylację mechaniczną płuc w chwili randomizacji (współczynnik częstości 1,48; 95 % PU 1,16–1,90), następnie u otrzymujących tylko tlen (współczynnik częstości 1,15; 95 % PU 1,06–1,24), bez korzystnego efektu u pacjentów nie otrzymujących tlenu (współczynnik częstości 0,96; 95 % PU 0,85–1,08).

* Stosunek wskaźników został skorygowany ze względu na wiek, biorąc pod uwagę wyniki śmiertelności w 28. dniu oraz wypisania ze szpitala. Stosunek ryzyka został skorygowany ze względu na wiek w odniesieniu do wyniku inwazyjnej wentylacji mechanicznej lub skutku śmiertelnego oraz jego składowych;

† Z tej kategorii wykluczeni zostali pacjenci, którzy otrzymywali inwazyjną wentylację mechaniczną w chwili randomizacji.

Bezpieczeństwo

W trakcie badania odnotowano 4 poważne działania niepożądane związane z badanym leczeniem, a mianowicie: 2 przypadki rozwoju hiper glikemii, 1 przypadek psychózy wywołanej sterydami oraz 1 przypadek krwawienia z górnych odcinków przewodu pokarmowego. Wszystkie przypadki zostały wyleczone.

Analiza podgrup

Efekty podania deksametazonu na śmiertelność w 28. dniu, w zależności od wieku i sposobu wspomagania oddychania, uzyskane przy randomizacji2

Efekty podania deksametazonu na śmiertelność w 28. dniu, w zależności od sposobu wspomagania oddychania, uzyskane przy randomizacji, oraz w obecności jakichkolwiek przewlekłych chorób3

1 www.recoverytrial.net

2, 3 (źródło: Horby P. et al., 2020; https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.06.22.20137273v1; doi: https://doi.org/10.1101/2020.06.22.20137273).

Farmakokinetyka.

Absorpcja

Dksametazon osiąga szczytową stężenie w osoczu krwi w ciągu pierwszych 5 minut po podaniu dożylnym oraz w ciągu 1 godziny po podaniu wewnątrzmięśniowym. Po miejscowym wprowadzeniu do stawu lub tkanek miękkich (ośrodek zapalny) wchłanianie odbywa się wolniej niż w przypadku podania wewnątrzmięśniowego. Przy podaniu dożylnym początek działania jest natychmiastowy; po podaniu wewnątrzmięśniowym efekt kliniczny pojawia się po 8 godzinach. Działanie trwa 17–28 dni po podaniu wewnątrzmięśniowym oraz od 3 dni do 3 tygodni po miejscowym podaniu.

Rozkład

W osoczu krwi i płynie stawowym przekształcenie deksametazonu fosforanu w deksametazon zachodzi bardzo szybko. W osoczu krwi około 77% deksametazonu wiąże się z białkami osocza krwi, głównie z albuminą. Tylko niewielka ilość deksametazonu wiąże się z innymi białkami. Dksametazon jest rozpuszczalny w tłuszczach, dlatego swobodnie przenika do komórek i przestrzeni międzykomórkowej. W ośrodkowym układzie nerwowym (podwzgórze, przysadka mózgowa) wiąże się i działa poprzez receptory błonowe. W tkankach obwodowych wiąże się i działa za pomocą receptorów cytoplazmatycznych.

Biodegradacja

Rozkład deksametazonu zachodzi w miejscu działania, tj. w samej komórce. Dksametazon metabolizowany jest przede wszystkim w wątrobie, a także możliwe jest jego metabolizowanie w nerkach i innych tkankach.

Wydalanie

Okres półtrwania deksametazonu wynosi 24–72 godziny. Głównie wydzielany jest z moczem.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

Dksametazon podaje się dożylnie lub wewnątrzmięśniowo w stanach nagłych oraz w przypadku braku możliwości podania drogą doustną.

Choroby układu endokrynnego:

• terapia zastępcza w przypadku niedoczynności nadnerczy pierwotnej lub wtórnej (przysadkowej) (z wyjątkiem ostrej niedoczynności nadnerczy, w której hydrokortyzon lub kortyzon są bardziej odpowiednie ze względu na silniejsze działanie hormonalne);
• ostra niedoczynność nadnerczy (hydrokortyzon lub kortyzon są lekami z wyboru; może okazać się konieczne wspólne stosowanie z mineralokortykoidami, szczególnie przy stosowaniu syntetycznych analogów);
• przed zabiegami chirurgicznymi oraz w przypadku poważnych urazów lub chorób u pacjentów z rozpoznaną niedoczynnością nadnerczy lub przy niepewnym stanie rezerwy kory nadnerczy;
• wstrząs oporny na tradycyjną terapię, przy obecnej lub podejrzewanej niedoczynności nadnerczy;
• wrodzona nadmierna proliferacja nadnerczy;
• nieżyt tarczycy o charakterze zapalnym oraz ciężkie formy zapalenia tarczycy po napromienieniu.

Choroby reumatologiczne:

(jako terapia wspomagająca w okresie, gdy terapia podstawowa nie przyniosła efektu, tj. u pacjentów, u których działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne NLPZ było niewystarczające);

• reumatoidalne zapalenie stawów, w tym młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów oraz objawy pozastawowe reumatoidalnego zapalenia stawów (reumatyczne płuca, zmiany serca, oczu, naczyń skóry);
• zapalenie mazi w przebiegu osteoartrozy; osteoartroza pourazowa; epikondylitis; ostre niespecyficzne zapalenie ścięgna i powięzi; ostre podagryczne zapalenie stawów; zapalenie stawów w przebiegu łuszczycy; zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa; układowe choroby tkanki łącznej; zapalenie naczyń.

Choroby skóry:

• pęcherzyca; ciężka forma wielopostaciowego zaczerwienia (zespołu Stevensa-Johnsona); odłuszczeniowe zapalenie skóry; pęcherzykowate zapalenie skóry herpetiformne; ciężkie formy zaczerwienia wysiękowego; zaczerwienie guzowate; ciężkie formy seborozowego zapalenia skóry; ciężkie formy łuszczycy; pokrzywka oporna na standardowe leczenie; grzybica grzybiasta; zapalenie skóry i mięśni.

Choroby alergiczne:

(oporne na tradycyjne leczenie)

• astma oskrzelowa; kontaktowe zapalenie skóry; atopowe zapalenie skóry; choroba surowicy; przewlekły lub sezonowy alergiczny nieżyt nosa; alergia na leki; pokrzywka po przetaczaniu krwi.

Choroby narządu wzroku:

• zapalne choroby oka (ostrzejszy zapalenie środkowego odcinka tuniczki naczyniowej, zapalenie nerwu wzrokowego); choroby alergiczne (zapalenie spojówek, zapalenie uwea, zapalenie twardówki, zapalenie rogówki, zapalenie tęczówki); układowe choroby autoimmunologiczne (sarkoidoza, zapalenie tętnicy skroniowej); zmiany proliferacyjne w jamie ocznej (endokrynopatia oczna, pseudoguzy); terapia immunosupresyjna w przeszczepach rogówki.

Roztwór można podawać ogólnie lub miejscowo (pod spojówkę, retrobulbarnie lub parabulbarnie).

Choroby przewodu pokarmowego:

w celu wyprowadzenia pacjenta z okresu krytycznego w przypadku:

• wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (ciężki przebieg); choroby Crohna (ciężki przebieg); przewlekłych autoimmunologicznych zapaleń wątroby; odrzucenie przeszczepu wątroby.

Choroby układu oddechowego:

• sarkoidoza objawowa (objawowo); ostre toksyczne zapalenie oskrzelików; przewlekłe zapalenie oskrzeli i astma (w zaostrzeniu); ogniskowe lub rozsiane gruźlice płuc (w połączeniu z odpowiednią terapią przeciwwirusową); beryloza (zapalenie z charakterem gruźlicy); zapalenie płuc po napromienieniu lub aspiracji.

Choroby hematologiczne:

• nabyte lub wrodzone przewlekłe aplastyczne anemie; autoimmunologiczne hemolityczne anemie;
• wtórna trombocytopenia u dorosłych; erytroblastopenia; ostre limfoblastyczne białaczki (terapia indukcyjna); samoistna trombocytopeniczna purpura u dorosłych (tylko podanie dożylne, podanie wewnątrzmięśniowe jest przeciwwskazane).

Choroby nerek:

• terapia immunosupresyjna w przeszczepach nerek; stymulacja diurezy lub zmniejszenie proteinurii w samoistnym zespole nerczycowym (bez uremii) oraz zaburzenia funkcji nerek w toczeniu układowym.

Złośliwe nowotwory:

• leczenie paliatywne białaczki i chłoniaków u dorosłych; ostra białaczka u dzieci; hiperkalcemia w przebiegu nowotworów złośliwych.

Obrzęk mózgu:

• obrzęk mózgu spowodowany pierwotnym lub przerzutowym nowotworem mózgu, trepanacją czaszki oraz urazami głowy.

Wstrząs:

• wstrząs oporny na standardowe leczenie; wstrząs u pacjentów z niedoczynnością kory nadnerczy; wstrząs anafilaktyczny (dożylne po podaniu adrenaliny); przed operacją w celu zapobiegania wstrząsowi przy podejrzeniu lub stwierdzonej niedoczynności kory nadnerczy.

Inne wskazania:

• gruźlica opon mózgowo-rdzeniowych z blokadą podpajęczynówkową (w połączeniu z odpowiednią terapią przeciwwirusową); trihineloza z objawami neurologicznymi lub trihineloza mięśnia sercowego; torbiel cystyczna przyczepu mięśnia lub ścięgna (ganglion).
• Dksametazon KRKA jest wskazany w leczeniu choroby koronawirusowej 2019 (COVID-19) u dorosłych i u dzieci (od 12. roku życia z masą ciała nie mniejszą niż 40 kg), którzy wymagają dodatkowej terapii tlenowej.

Wskazania do wstrzykiwania wewnątrzstawowego lub do miękkich tkanek:

• reumatoidalne zapalenie stawów (ciężkie zapalenie pojedynczego stawu); zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (gdy zapalone stawy nie odpowiadają na tradycyjne leczenie); zapalenie stawów w przebiegu łuszczycy (forma oligoarticularna i zapalenie powięzi); monoarthritis (po ewakuacji płynu stawowego); osteoarthrosis stawów (tylko w przypadku zapalenia mazi i wysięku); reumatyzm pozastawowy (epikondylitis, zapalenie powięzi, burzyc); ostre i podagryczne zapalenie stawów.

Miejscowe wstrzykiwanie (wstrzykiwanie w miejsce zmiany):

• zmiany keloidalne; zmiany hipertroficzne, zapalne i infiltrowane w przypadku łupieżu, łuszczycy, pierścieniastej gruźlicy, włóknikującego zapalenia mieszków włosowych, toczenia tarczowatego i skórnego sarkoidu; tarczowaty czerwony toczeń; choroba Urbacha-Oppenheimy; lokalizowana łysienie.

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość na substancję czynną lub na którykolwiek z innych składników leku.

Ostre wirusowe, bakteryjne lub układowe grzybicze infekcje (jeśli nie stosuje się odpowiedniego leczenia).

Zespół Cushinga.

Szczepienie żywą szczepionką.

Okres karmienia piersią (z wyjątkiem stanów nagłych).

Wstrzykiwanie wewnątrzmięśniowe jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężkimi chorobami krzepnięcia krwi.

Miejscowe wstrzykiwanie jest przeciwwskazane przy bakteremii, układowych infekcjach grzybiczych, u pacjentów z niestabilnymi stawami, infekcjami w miejscu stosowania, w tym septycznym zapaleniu stawów spowodowanym przez gonokoki lub gruźlicę.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Równoczesne stosowanie dksametazonu i niesteroidowych leków przeciwzapalnych zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i powstawania owrzodzeń.

Działanie dksametazonu jest zmniejszane przy jednoczesnym stosowaniu leków aktywujących enzym CYP 3A4 (fenytoina, fenylobarbital, karbamazepina, primidon, ryfabutyna, ryfampicyna) lub zwiększających klirens metaboliczny glukokortykosteroidów (efedryna i aminoglutetymid). W takich przypadkach dawkę dksametazonu należy zwiększyć. Interakcje między dksametazonem a wszystkimi wyżej wymienionymi lekami mogą zaburzyć wynik testu supresji dksametazonem. Należy to uwzględnić przy ocenie wyników testu.

Wspólne stosowanie dksametazonu i leków hamujących aktywność enzymu CYP 3A4 (ketoconazol, makrolidy) może prowadzić do zwiększenia stężenia dksametazonu w surowicy krwi. Dksametazon jest umiarkowanym induktorem CYP 3A4. Wspólne stosowanie z lekami metabolizowanymi przez CYP 3A4 (indynewir, erytromycyna) może zwiększać ich klirens, co prowadzi do obniżenia stężenia w surowicy krwi.

Poprzez hamowanie aktywności enzymu CYP 3A4 ketoconazol może zwiększać stężenie dksametazonu w surowicy. Z drugiej strony ketoconazol może hamować syntezę glukokortykosteroidów w nadnerczach, co może prowadzić do niedoczynności nadnerczy w wyniku obniżenia stężenia dksametazonu.

Dksametazon zmniejsza efekt terapeutyczny leków stosowanych w cukrzycy, nadciśnieniu tętniczym, prazykwantelu i lekach moczopędnych (dlatego dawkę tych leków należy zwiększyć), natomiast zwiększa aktywność heparyny, albendazolu i leków moczopędnych potasowych (dawkę tych leków należy zmniejszyć w razie potrzeby).

Dksametazon może zmieniać działanie doustnych antykoagulantów z grupy kumaryn, dlatego przy stosowaniu tej kombinacji leków należy częściej kontrolować czas protrombinowy.

Równoczesne stosowanie wysokich dawek glukokortykosteroidów i agonistów β2-adrenoreceptorów zwiększa ryzyko hipokaliemii. U pacjentów z hipokaliemią glikozydy serca są bardziej podatne na zaburzenia rytmu i mają większą toksyczność.

Dksametazon zmniejsza efekt terapeutyczny leków przeciwholinesterazowych stosowanych w miastenii.

Środki przeciwwstrządowe zmniejszają wchłanianie dksametazonu w żołądku. Działanie dksametazonu przy jednoczesnym przyjmowaniu z pożywieniem i alkoholem nie zostało zbadane, jednak nie zaleca się jednoczesnego spożywania leków i pokarmów o wysokiej zawartości sodu. Palenie nie wpływa na farmakokinetykę dksametazonu.

Glukokortykosteroidy zwiększają nerkowy klirens salicylanów, dlatego czasem trudno uzyskać ich terapeutyczne stężenia w surowicy krwi. Należy zachować ostrożność u pacjentów, u których stopniowo zmniejsza się dawkę kortykosteroidów, ponieważ może dojść do wzrostu stężenia salicylanów w surowicy krwi i zatrucia.

Jeśli stosuje się jednocześnie doustne środki antykoncepcyjne, okres półtrwania glukokortykosteroidów może się wydłużyć, co nasila ich działanie biologiczne i może zwiększyć ryzyko działań niepożądanych.

Jednoczesne stosowanie rytonawiru i dksametazonu jest przeciwwskazane w porodzie, ponieważ może prowadzić do śmiertelnego skutku dla porodzącej, spowodowanego obrzękiem płuc. Zgłaszano przypadki śmiertelne w wyniku takiego stanu.

Jednoczesne stosowanie dksametazonu i talidomidu może spowodować toksyczny nekrolyz epidermy.

Interakcje o korzyściach terapeutycznych: równoległe przepisywanie dksametazonu i metoklopramidu, difenhydraminy, prochlorperazyny lub antagonistów receptorów 5-HT3 (receptorów serotoniny lub 5-hydroksytriptaminy, typu 3, takich jak ondansetron lub granisetron) jest skuteczne w zapobieganiu nudnościom i wymiotom wywołanym chemioterapią cisplatyną, cyklofosfamidem, metotreksatem, fluorouracylem.

Oczekuje się, że wspólne leczenie inhibitorami CYP3A, w tym lekami zawierającymi kobicystat, zwiększy ryzyko wystąpienia systemowych działań niepożądanych. Należy unikać tej kombinacji, chyba że korzyści przewyższają ryzyko — w takim przypadku należy kontrolować stan pacjenta pod kątem systemowych efektów kortykosteroidów.

Szczególne środki ostrożności.

Podczas leczenia pararentalnego kortykosteroidami rzadko mogą występować reakcje nadwrażliwości, dlatego należy podjąć odpowiednie środki ostrożności przed rozpoczęciem leczenia deksametazonem, biorąc pod uwagę możliwość wystąpienia reakcji alergicznych (szczególnie u pacjentów z wywiadem reakcji alergicznych na inne leki).

Ciężkie zaburzenia psychiczne mogą towarzyszyć leczeniu ogólnoustrojowemu kortykosteroidami. Objawy zazwyczaj pojawiają się kilka dni lub tygodni po rozpoczęciu leczenia. Ryzyko rozwoju tych objawów wzrasta przy stosowaniu wysokich dawek. Większość reakcji ustępuje po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu leku. Należy obserwować i wczesnie wykrywać zmiany stanu psychicznego, szczególnie depresję, myśli samobójcze i intencje samobójcze. Kortykosteroidy należy stosować z dużą ostrożnością u pacjentów z wywiadem zaburzeń afektywnych, szczególnie u tych z wywiadem reakcji alergicznych na inne leki, a także u ich najbliższych krewnych. Niepożądane skutki mogą być zapobiegane przez stosowanie najniższych skutecznych dawek przez najkrótszy możliwy czas lub przez podawanie potrzebnej dawki dobowej jednorazowo rano.

U pacjentów leczonych deksametazonem przez dłuższy czas po odstawieniu leku może wystąpić zespół odstawienia (bez widocznych objawów niewydolności nadnerczy) z objawami: podwyższona temperatura, katar, zaczerwienienie spojówek, ból głowy, zawroty głowy, senność lub drażliwość, ból mięśni i stawów, wymioty, spadek masy ciała, osłabienie ogólne, a także często drgawki. Dlatego dawkę deksametazonu należy zmniejszać stopniowo. Nagłe odstawienie może mieć śmiertelne skutki. Jeśli pacjent przebywa w stanie silnego stresu (np. po urazie, operacji lub ciężkiej chorobie) w trakcie terapii, dawkę deksametazonu należy zwiększyć; jeśli to zachodzi podczas odstawiania leczenia, należy stosować hydrokortyzon lub kortyzon.

Pacjentom, którzy otrzymywali deksametazon przez dłuższy czas i u których po odstawieniu terapii wystąpił silny stres, należy wznowić stosowanie deksametazonu, ponieważ spowodowana przez niego niewydolność nadnerczy może utrzymywać się przez kilka miesięcy po odstawieniu leku.

Leczenie deksametazonem lub naturalnymi glukokortykosteroidami może maskować objawy istniejącej lub nowej infekcji, a także objawy perforacji jelita.

Deksametazon może nasilić istniejącą infekcję grzybiczą, utajoną amebiazę oraz gruźlicę płuc.

Pacjenci z aktywną postacią gruźlicy płuc powinni otrzymywać deksametazon (w połączeniu ze środkami przeciwwirusowymi) tylko w przypadku postaci szybko postępującej lub silnie rozsianej gruźlicy płuc. Pacjenci z nieaktywną postacią gruźlicy płuc, którzy są leczeni deksametazonem, lub pacjenci z dodatnią reakcją na tuberkulinę powinni otrzymywać chemiczną profilaktykę.

Ostrożność i nadzór medyczny zaleca się u chorych na osteoporozę, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, gruźlicę, jaskrę, niewydolność wątroby lub nerek, cukrzycę, aktywne wrzody żołądka i dwunastnicy, niedawno wykonany anastomozę jelitową, wrzodziejące zapalenie okrężnicy oraz padaczkę. Szczególnej uwagi wymagają pacjenci w pierwszych tygodniach po zawałach mięśnia sercowego, pacjenci z zakrzepicą i zatorowością, miastenią, jaskrą, niedoczynnością tarczycy, psychotycznymi lub psychoneurotycznymi zaburzeniami psychicznymi, a także pacjenci w podeszłym wieku.

Podczas leczenia może dojść do nasilenia cukrzycy lub przejścia z fazy utajonej do objawów klinicznych cukrzycy.

Podczas długotrwałego leczenia należy kontrolować poziom potasu w surowicy krwi.

Szczepienie żywą szczepionką jest przeciwwskazane podczas leczenia deksametazonem. Szczepienie nieżywą szczepionką wirusową lub bakteryjną nie prowadzi do oczekiwanego syntezy przeciwciał i nie daje oczekiwanego efektu ochronnego. Deksametazon zazwyczaj nie powinien być przepisywany 8 tygodni przed szczepieniem i nie powinien być rozpoczynany wcześniej niż 2 tygodnie po szczepieniu.

Pacjenci, którzy przez dłuższy czas leczeni są wysokimi dawkami deksametazonu i nigdy nie chorowali na różyczkę, powinni unikać kontaktu z zakażonymi osobami; w przypadku przypadkowego kontaktu zaleca się profilaktyczne leczenie immunoglobuliną.

Zaleca się zachować ostrożność u pacjentów w trakcie rekonwalescencji po operacji lub złamaniu kości, ponieważ deksametazon może spowolnić gojenie się ran i powstawanie tkanki kostnej.

Działanie glukokortykosteroidów nasila się u chorych na marskość wątroby lub niedoczynność tarczycy.

Wprowadzenie kortykosteroidów do stawu może prowadzić do efektów miejscowych i ogólnoustrojowych. Częste stosowanie może prowadzić do uszkodzenia chrząstki lub martwicy kości.

Przed wstrzyknięciem do stawu należy usunąć płyn surowiczy ze stawu i zbadać go (w celu wykluczenia infekcji). Należy unikać wstrzykiwania kortykosteroidów do zainfekowanych stawów. Jeśli infekcja stawu rozwija się po iniekcji, należy rozpocząć odpowiednią terapię antybiotykiem.

Pacjentów należy poinformować, aby unikali obciążania fizycznego dotkniętych stawów aż do czasu, gdy stan zapalny zostanie wyleczony.

Należy unikać wstrzykiwania leku do niestabilnych stawów.

Kortykosteroidy mogą zniekształcać wyniki skórnych testów alergicznych.

Podczas leczenia choroby koronawirusowej 2019 (COVID-19) nie należy odstawiać systemowych kortykosteroidów pacjentom, którzy są już leczeni systemowymi (dawką doustną) kortykosteroidami z innych przyczyn (np. pacjenci z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc), ale nie wymagają dodatkowego tlenu.

Może dochodzić do zaburzeń wzroku przy stosowaniu ogólnoustrojowym i miejscowym kortykosteroidów. Jeśli pacjent doświadcza takich objawów jak zamglenie widzenia lub inne zaburzenia wzroku, należy skierować go do okulisty w celu oceny możliwych przyczyn, które mogą obejmować zaćmę, jaskrę lub rzadkie choroby, takie jak środkowe serozne zapalenie naczyniówki i siatkówki (CSR), o których zgłaszano po zastosowaniu systemowych i miejscowych kortykosteroidów.

Zespół fochromocytomowy

Zgłaszano zespół fochromocytomowy, który może mieć śmiertelny skutek, po zastosowaniu systemowych kortykosteroidów. Kortykosteroidy należy przepisywać pacjentom z podejrzeniem lub potwierdzonym fochromocytomem tylko po odpowiedniej ocenie stosunku korzyści do ryzyka.

Hipertroficzna kardiomiopatia

Zgłaszano hipertroficzną kardiomiopatię po ogólnoustrojowym stosowaniu kortykosteroidów, w tym deksametazonu, u wcześniaków. W większości zarejestrowanych przypadków była ona odwracalna po odstawieniu leczenia. U wcześniaków leczonych systemowym deksametazonem należy przeprowadzać badania diagnostyczne oraz monitorować funkcję i strukturę serca (patrz „Działania niepożądane”).

Wcześniaki: znane są długotrwałe zaburzenia neurorozwojowe po wczesnym leczeniu (< 96 godzin) wcześniaków z przewlekłą chorobą płuc deksametazonem w dawkach początkowych 0,25 mg/kg dwa razy dziennie.

Ostrzeżenie dotyczące substancji pomocniczych

Preparat zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, co stanowi ilość nieistotną.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża.

Nie można wykluczyć szkodliwego wpływu na płód i noworodka. Lek hamuje wewnątrzmaciczny rozwój dziecka. Deksametazon może być przepisywany kobietom w ciąży tylko w pojedynczych nagłych przypadkach, gdy oczekiwana korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu. Szczególną ostrożność zaleca się w przypadku pre-eklampsji. Zgodnie z ogólnymi zaleceniami dotyczącymi leczenia w czasie ciąży glukokortykosteroidami, należy stosować najniższą skuteczną dawkę kontrolującą podstawową chorobę. Dzieci urodzone matkom, którym podawano glukokortykosteroidy w czasie ciąży, należy dokładnie przebadać pod kątem niewydolności nadnerczy.

Glukokortykosteroidy przenikają przez łożysko i osiągają wysokie stężenia u płodu. Deksametazon jest mniej aktywnie metabolizowany w łożysku niż np. prednizolon. Z tego powodu w surowicy krwi płodu mogą występować wysokie stężenia deksametazonu. Według niektórych danych nawet dawki farmakologiczne glukokortykosteroidów mogą zwiększyć ryzyko niewydolności łożyska, oligohydramniosu, opóźnienia rozwoju płodu lub jego wewnątrzmacicznego zgonu, podwyższenia liczby leukocytów (neutrofili) u płodu oraz niewydolności nadnerczy. Nie ma dowodów potwierdzających działanie teratogenne glukokortykosteroidów.

Stosowanie kortykosteroidów u ciężarnych zwierząt może powodować zaburzenia rozwoju płodu, w tym rozszczep podniebienia, wewnątrzmaciczne opóźnienie wzrostu oraz wpływ na wzrost i rozwój mózgu. Nie ma dowodów, że kortykosteroidy zwiększają częstość wad wrodzonych, takich jak rozszczep podniebienia/wargi, u ludzi (patrz sekcja „Właściwości farmakologiczne”).

Zaleca się stosowanie dodatkowych dawek glukokortykosteroidów podczas porodu kobietom, które przyjmowały glukokortykosteroidy w czasie ciąży. W przypadku przedłużającego się porodu lub planowanego cięcia cesarskiego zaleca się podawanie dożylnie 100 mg hydrokortyzonu co 8 godzin.

Badania wykazały zwiększone ryzyko hipoglikemii noworodkowej po antenatalnym podaniu krótkiego cyklu kortykosteroidów, w tym deksametazonu, kobietom z ryzykiem późnych porodów przedwczesnych.

Karmienie piersią.

Stosowanie w czasie karmienia piersią jest przeciwwskazane (z wyjątkiem przypadków nagłych).

Niewielka ilość glukokortykosteroidów przenika do mleka matki, dlatego matkom leczonym deksametazonem nie zaleca się karmienia piersią, szczególnie przy dawkach przekraczających normy fizjologiczne (około 1 mg). Może to prowadzić do spowolnienia wzrostu dziecka i zmniejszenia wydzielania endogennych kortykosteroidów.

Wpływ na zdolność prowadzenia samochodu lub obsługi innych urządzeń.

Deksametazon nie wpływa na zdolność prowadzenia samochodu lub obsługi innych urządzeń mechanicznych.

Sposób stosowania i dawki

Dksametazon, roztwór do wstrzykiwań, należy stosować u dorosłych oraz u dzieci od urodzenia.

Roztwór do wstrzykiwań można podawać dożylnie (jako wstrzyknięcie lub infuzję z roztworem glukozy lub roztworem chlorku sodu), wewnątrzmięśniowo lub miejscowo (jako wstrzyknięcie do stawu lub wstrzyknięcie w miejsce zmiany skórnej lub w zwapnienie w tkankach miękkich). Jako rozpuszczalnik do infuzji dożylnej stosować 0,9 % roztwór chlorku sodu lub 5 % roztwór glukozy.

Roztwory przeznaczone do wstrzykiwań dożylnych lub dalszego rozcieńczania leku nie powinny zawierać substancji konserwujących przy stosowaniu u noworodków, szczególnie u przedwczesnych.

Podczas mieszania leku z rozpuszczalnikiem do infuzji należy przestrzegać zasad aseptyki. Mieszaninę należy stosować w ciągu 24 godzin, ponieważ roztwory do infuzji zazwyczaj nie zawierają substancji konserwujących. Leków do podania dożylno należy co do wstrzyknięcia wizualnie sprawdzać pod kątem obecności zanieczyszczeń oraz zmiany koloru.

Dawkę należy ustalać indywidualnie, w zależności od choroby danego pacjenta, przewidywanego okresu leczenia, tolerancji kortykosteroidów oraz odpowiedzi organizmu.

Podanie pozajelitowe

Dksametazon podaje się pozajelitowo w nagłych przypadkach, gdy niemożliwe jest leczenie doustne oraz w przypadkach wskazanych w sekcji „Wskazania do stosowania”.

Roztwór do wstrzykiwań przeznaczony jest do podania dożylne, wewnątrzmięśniowe lub za pomocą infuzji (z roztworem glukozy lub roztworem chlorku sodu).

Zalecana średnia początkowa dawka dzienna do podania dożylne lub wewnątrzmięśniowego to 0,5–9 mg na dobę, w razie potrzeby dawkę można zwiększyć. Początkowe dawki leku należy stosować aż do pojawienia się reakcji klinicznej, a następnie dawkę należy stopniowo zmniejszać do najniższej klinicznie skutecznej dawki.

W przypadku stosowania wysokich dawek przez kilka dni dawkę należy stopniowo zmniejszać przez kilka następnych dni lub dłuższy okres.

Leczenie COVID-19

Dorośli pacjenci: 6 mg dożylne, 1 raz na dobę, przez okres do 10 dni.

Populacja pediatryczna

Dorosłe dzieci w wieku od 12 lat: zaleca się 6 mg dożylne, 1 raz na dobę, przez okres do 10 dni.

Czas trwania leczenia zależy od odpowiedzi klinicznej oraz indywidualnych potrzeb pacjenta.

Pacjenci w podeszłym wieku, z zaburzeniami funkcji nerek, z zaburzeniami funkcji wątroby

Korekty dawki nie wymaga.

Stosowanie miejscowe

Do wstrzykiwania do stawu zalecane dawki wynoszą od 0,4 mg do 4 mg. Dawka zależy od rozmiaru zaatakowanego stawu. Zazwyczaj podaje się 2–4 mg do dużych stawów oraz 0,8–1 mg do małych. Powtórne wstrzyknięcie do stawu możliwe jest po 3–4 miesiącach. Wstrzyknięcie może być wykonane trzy lub cztery razy do jednego stawu w ciągu życia oraz jednocześnie nie więcej niż do dwóch stawów. Częstsze wstrzykiwanie w staw może uszkodzić chrząstkę stawową i spowodować martwicę kości.

Dawka dksametazonu wstrzykiwana do torebki surowiczej zwykle wynosi 2–3 mg, do pochwy ścięgnia – 0,4–1 mg, do guzka – od 1 do 2 mg.

Dawkę dksametazonu wstrzykiwaną w miejsce uszkodzenia przyrównuje się do dawki wstrzykiwanej do stawu. Dksametazon można jednocześnie wstrzyknąć nie więcej niż w dwóch miejscach uszkodzenia.

Dawki do wstrzykiwania do tkanek miękkich (w okolicy stawu) wynoszą 2–6 mg.

Dawki dla dzieci

Przy podawaniu wewnątrzmięśniowym zalecana dawka w terapii zastępczej wynosi 0,02 mg/kg masy ciała lub 0,67 mg/m² powierzchni ciała, podzielona na 3 dawki, podawane co trzeci dzień, albo 0,008–0,01 mg/kg masy ciała lub 0,2–0,3 mg/m² powierzchni ciała na dobę.

Przy wszystkich innych wskazaniach zalecana dawka wynosi 0,02–0,1 mg/kg masy ciała lub 0,8–5 mg/m² powierzchni ciała co 12–24 godziny.

Równoważne dawki kortykosteroidów

Dzieci.

Lekot Dksametazon należy stosować dzieciom od urodzenia tylko w przypadku nagłej potrzeby. Podczas leczenia dksametazonem konieczne jest staranne monitorowanie wzrostu i rozwoju dzieci i nastolatków.

Przedawkowanie.

Istnieją pojedyncze doniesienia o ostrych przypadkach przedawkowania lub śmiertelnych skutkach spowodowanych ostrym przedawkowaniem.

Przedawkowanie występuje zazwyczaj dopiero po kilku tygodniach podawania leku. Może ono powodować większość niepożądanych efektów wymienionych w sekcji „Reakcje niepożądane”, przede wszystkim zespół Cushinga. Nie istnieje specyficzny antydotum. Leczenie przedawkowania powinno mieć charakter wspierający i objawowy. Hemodializa nie jest skuteczną metodą przyspieszonego usuwania dksametazonu z organizmu.

Działania niepożądane.

Działania niepożądane występujące przy krótkotrwałym leczeniu deksametazonem

Ze strony układu odpornościowego: reakcje nadwrażliwości.

Ze strony układu endokrynnego: przejściowe przygnębienie funkcji nadnerczy.

Ze strony przemiany materii i odżywiania: obniżenie tolerancji węglowodanów, zwiększenie apetytu i przyrost masy ciała, hipertriglicerydemia.

Ze strony psychiki: zaburzenia psychiczne.

Ze strony układu pokarmowego: wrzód peptyczny oraz ostry zapalenie trzustki.

Działania niepożądane występujące przy długotrwałym leczeniu deksametazonem

Ze strony układu odpornościowego: osłabienie odpowiedzi immunologicznej oraz zwiększone podatność na infekcje.

Ze strony układu endokrynnego: trwałe przygnębienie funkcji nadnerczy, opóźnienie wzrostu u dzieci i nastolatków, przedwczesne zamknięcie się stref wzrostu.

Ze strony przemiany materii i odżywiania: otyłość.

Ze strony narządów wzroku: zaćma, jaskra.

Ze strony naczyń: nadciśnienie; teleangiektazje.

Ze strony skóry i tkanek podskórnych: cienienie się skóry.

Ze strony układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej: atrofia mięśni, osteoporoza, martwica kostna bezkrwawna, złamania kości długich.

Działania niepożądane, które mogą również wystąpić w poszczególnych narządach i układach podczas leczenia deksametazonem:

Ze strony krwi i układu limfatycznego: powikłania zakrzepowo-zatorowe; zmniejszenie liczby monocytów i/lub limfocytów; leukocytoza; eozynofilia (tak jak przy innych glikokortykosteroidach); trombocytopenia oraz nietrombocytopeniczna purpura.

Ze strony układu odpornościowego: wysypka, skurcz oskrzeli, reakcje anafilaktyczne, rozwój infekcji oportunistycznych.

Ze strony serca: wielofocalna ekstrasystolia komorowa, tymczasowa bradykardia, niewydolność serca, zatrzymanie serca, perforacja mięśnia sercowego w wyniku przebitego zawału mięśnia sercowego, przerostowa kardiomiopatia u przedwczesnie urodzonych niemowląt (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności podczas stosowania”).

Ze strony naczyń: encefalopatia nadciśnieniowa.

Ze strony układu oddechowego, narządów klatki piersiowej i jamy śródpiersia: nawrót nieaktywnego gruźlicy.

Ze strony układu nerwowego: obrzęk nerwu wzrokowego oraz zwiększenie ciśnienia wewnątrzczaszkowego (łagodna wewnątrzczaszkowa nadciśnienie) po zakończeniu leczenia; zawroty głowy; zawroty; ból głowy; drgawki.

Ze strony psychiki: zmiany osobowości i zachowania, najczęściej objawiające się euforią; bezsenność, drażliwość, hiperkineza, depresja, nerwowość, niepokój, psychoza maniakalno-depresyjna, delirium, dezorientacja, halucynacje, paranoja, niestabilność nastroju, myśli samobójcze, psychozy, zaburzenia snu, dezorientacja, amnezja, pogorszenie przebiegu schizofrenii, pogorszenie przebiegu padaczki.

Ze strony układu endokrynnego: przygnębienie funkcji nadnerczy oraz atrofia nadnerczy (obniżona reakcja na stres), zespół Cushinga, zaburzenia cyklu menstruacyjnego, hirsutyzm.

Ze strony przemiany materii i odżywiania: przejście z formy ukrytej na objawy kliniczne cukrzycy; zwiększone zapotrzebowanie na insulinę i doustne leki przeciwcukrzycowe u chorych na cukrzycę; zatrzymanie sodu i wody; zwiększone wydalanie potasu; alkaloza hipokaliemiczna; ujemny bilans azotu spowodowany katabolizmem białek; hipokalcemia.

Ze strony układu pokarmowego: dyspepsja, wymioty, nudności, wzdychanie, wrzód peptyczny żołądka lub dwunastnicy, zapalenie przełyku, perforacje i krwawienia w przewodzie pokarmowym (wymioty z domieszką krwi, melena), zapalenia trzustki, perforacja pęcherza żółciowego oraz przewodu jelitowego (szczególnie u pacjentów z chorobami zapalnymi jelit).

Ze strony układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej: osłabienie mięśni, miopatia sterydowa (osłabienie mięśni spowodowane katabolizmem mięśni), złamania kręgosłupa spowodowane uciskiem, zerwania ścięgien (szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu z niektórymi chinolonami), uszkodzenia chrząstki stawowej oraz martwica kości (przy częstym wstrzykiwaniu do stawu).

Ze strony skóry i tkanek podskórnych: opóźnione gojenie ran, striae, plamki posocznicze i siniaki, zwiększone pocenie się, trądzik, przygnębienie reakcji skórnych, obrzęk naczynioruchowy, zapalenie skóry alergiczne, pokrzywka, swędzenie skóry.

Ze strony narządów wzroku: podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe; wystukanie gałki ocznej; nasilenie się bakteryjnych, grzybiczych lub wirusowych infekcji oczu; cienienie się rogówki, zamazanie widzenia, choroba naczyniówki i siatkówki.

Ze strony narządów płciowych i gruczołu mlekowego: impotencja, amenorrea.

Ogólne zaburzenia i zaburzenia w miejscu wstrzyknięcia: przejściowe uczucie pieczenia i szczypania w okolicy krocza przy wstrzyknięciu dożylnym lub przy podawaniu wysokich dawek; obrzęk, nadpigmentacja lub hipopigmentacja skóry, atrofia skóry i tkanki podskórnej, zaciek jałowy oraz zaczerwienienie skóry.

Objawy zespołu odstawienia glikokortykosteroidów.

U pacjentów leczonych deksametazonem przez dłuższy czas, zbyt szybkie zmniejszenie dawki może prowadzić do wystąpienia zespołu odstawienia, co może spowodować przypadki niewydolności nadnerczy, hipotensję tętniczą lub skutki śmiertelne. W niektórych przypadkach objawy zespołu odstawienia mogą przypominać objawy pogorszenia się lub nawrotu choroby, z którą pacjent był leczony. W przypadku wystąpienia ciężkich niepożądanych reakcji należy przerwać leczenie.

Okres ważności.

5 lat.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 25 °C. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Niezgodność.

Nie należy mieszać leku z innymi lekami, z wyjątkiem roztworu 0,9 % chlorku sodu lub roztworu glukozy 5 %.

Podczas mieszania deksametazonu z chloropromazyną, difenhydraminą, doxapramem, doksorubicyną, daunorubicyną, idarubicyną, hydromorfoniem, ondansetronem, prochlorperazyną, azotanem potasu oraz wancomycyną powstaje osad.

Około 16 % deksametazonu ulega rozkładowi w roztworze glukozy 2,5 % i roztworze chlorku sodu 0,9 % z amikacyną.

Niektóre leki, takie jak lorazepam, należy mieszać wyłącznie w butelkach szklanych, a nie w workach plastikowych (stężenie lorazepamu obniża się poniżej 90 % w ciągu 3–4 godzin przechowywania w workach z poli(chlorku winylu) w temperaturze pokojowej).

Z niektórymi lekami, takimi jak metaraminol, rozwija się tzw. niezgodność rozwijająca się powoli po 24 godzinach po zmieszaniu z deksametazonem.

Deksametazon i glikopirrolat: wartość pH końcowego roztworu wynosi 6,4, co znajduje się poza zakresem stabilności.

Opakowanie.

Po 1 ml w ampułce z szkła barwionego; po 5 ampułek w blisterze; po 5 blisterów w tece kartonowej.

Kategoria receptury.

Na receptę.

Producent.

KRKA, d.d., Ново место/KRKA, d.d., Novo mesto.

Siedziba producenta i adres miejsca prowadzenia działalności.

Smarjeska cesta 6, 8501 Novo mesto, Słowenia/Smarjeska cesta 6, 8501 Novo mesto, Slovenia.