Cytromon-Forte

INSTRUKCJA dotyczaca stosowania leku Cytromon-Forte (Citramonum-forte)

Skład:

substancje czynne: 1 tabletka zawiera kwas acetylosalicylowy 320 mg, paracetamol 240 mg, kofeina (przeliczona na substancję suchą) 40 mg;

substancje pomocnicze: kakao; kwas cytrynowy, monohydrat; powidon; sodowa sól kroskarbokselozowa; talk; stearyna wapniowa.

Postać farmaceutyczna. Tabletki.

Główne właściwości fizykochemiczne: całe, regularne, okrągłe cylindry, górna i dolna powierzchnia płaskie, krawędzie powierzchni ukośne, z ryflowaniem po jednej stronie, jasnobrązowe z plamkami, o zapachu kakao.

Grupa farmakoterapeutyczna.

Leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. Kwas acetylosalicylowy, kombinacje bez leków przeciwlękowych.

Kod ATC N02B A51.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Lek kombinowany, którego działanie wynika z właściwości składników wchodzących w jego skład.

Kwas acetylosalicylowy wykazuje działanie przeciwgorączkowe i przeciwzapalne, osłabia ból, szczególnie spowodowany procesem zapalnym, a także umiarkowanie hamuje agregację płytek krwi i powstawanie skrzeplin, poprawia mikrokrążenie w ognisku zapalenia.

Paracetamol wykazuje działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i słabe działanie przeciwzapalne, co związane jest z wpływem na ośrodek termoregulacji w podwzgórzu oraz słabo wyrażoną zdolnością hamowania syntezy prostaglandyn w tkankach obwodowych.

Kofeina zwiększa pobudliwość odruchową rdzenia kręgowego, pobudza ośrodki oddechowy i naczynioruchowy, poszerza naczynia krwionośne mięśni szkieletowych, mózgu, serca i nerek, zmniejsza agregację płytek krwi; zmniejsza senność, uczucie zmęczenia, zwiększa sprawność umysłową i fizyczną. W tej kombinacji kofeina w małej dawce prawie nie wywiera działania pobudzającego na ośrodkowy układ nerwowy, jednak sprzyja normalizacji tonusu naczyń mózgowych i przyspieszeniu przepływu krwi.

Połączenie kwasu acetylosalicylowego i paracetamolu potencjalnie zwiększa efekt przeciwbólowy leku. Tak działanie przeciwbólowe, jak i przeciwgorączkowe kwasu acetylosalicylowego i paracetamolu wzmacniane są przy jednoczesnym stosowaniu z kofeiną.

Farmakokinetyka.

Kwas acetylosalicylowy po podaniu doustnym jest szybko wchłaniany, wystarczające stężenie we krwi obserwuje się po 30 minutach, maksymalne – po 2 godzinach. Część leku wchłania się w żołądku, większa część – w jelicie cienkim.

Paracetamol dobrze wchłania się w górnych odcinkach przewodu pokarmowego, metabolizuje się w wątrobie. Przenika przez barierę krew-mózg, dostaje się do płynu mózgowo-rdzeniowego, do płynu maziowego, przenika do mleka matki. Maksymalny efekt terapeutyczny osiągany jest po 30–60 minutach od przyjęcia. Maksymalne stężenie leku we krwi obserwuje się po 2–2,5 godziny. Okres półwydalenia wynosi 2–4 godziny. U zdrowych ochotników wydalany jest z organizmu z moczem po 4–4,5 godziny, u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek – po 8–12 godzin.

Kofeina zwiększa sekrecję żołądka. Mechanizm działania kofeiny wynika z hamowania enzymu fosfodiesterazy, co prowadzi do gromadzenia się wewnątrzkomórkowego cyklicznego adenozynomonofosforanu. Cykliczny adenozynomonofosforan stymuluje metabolizm w narządach i tkankach, w tym w mięśniach i ośrodkowym układzie nerwowym.

Składniki leku oraz produkty ich metabolizmu wydalane są z organizmu przez nerki.

Charakterystyki kliniczne.

Wskazania.

Lekki lub umiarkowany ból: ból głowy lub zęba, ból podczas pierwotnej dysmenorei; migrena, artralgia, mialgia, neuralgia, szczególnie choroby zapalne (zapalenie zatok czołowych, zapalenie zatok szczękowych), choroby reumatyczne, choroby towarzyszone hipertermią różnego pochodzenia (jako środek przeciwgorączkowy).

Przeciwwskazania.

Nadwrażliwość na składniki leku oraz na inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NSAID).

Ostre wrzody żołądka i dwunastnicy, krwawienia przewodu pokarmowego w wywiadzie, ostry zapalenie trzustki, zespół Gilberta.

Asthma oskrzelowa, pokrzywka lub katar siennych, wywołane stosowaniem salicylanów lub NSAID w wywiadzie.

Zaburzenia krzepnięcia krwi: choroby krwotoczne (hemofilia, diateza krwotoczna), hipoprotrombinemia, wyrażona anemia, podatność na krwawienia.

Zapadanie się krwiotworzenia szpiku kostnego (leukopenia, anemia, w tym hemolityczna), ostra porfiria.

Wyrażona niewydolność wątroby i/lub nerek.

Niedobór glukozo-6-fosfodehydrogenazy.

Zabiegi chirurgiczne towarzyszone znacznym krwawieniem.

Kombinacja z metotreksatem w dawce 15 mg tygodniowo lub więcej (patrz „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Kombinacja z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) oraz w ciągu 2 tygodni po przerwaniu stosowania inhibitorów MAO (patrz „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Podwyższona pobudliwość, bezsenność, zakrzepica, zapalenie żył z zakrzepem, padaczka, nadczynność tarczycy, nadciśnienie tętnicze, miażdżyca, organiczne choroby układu sercowo-naczyniowego, niedostateczność serca w dekom­pensacji, zaburzenia przewodnictwa serca, tachykardia przerywana, choroba niedokrwienna serca, ostry zawał mięśnia sercowego, nadciśnienie wrotne, skłonność do skurczu naczyń, przerośnięcie gruczołu krokowego, ciężkie postacie cukrzycy, wiek starszy, jaskra (z powodu zawartości kofeiny w tabletce).

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Przeciwwskazane kombinacje.

Stosowanie metotreksatu w dawkach 15 mg tygodniowo lub więcej zwiększa toksyczność hematologiczną metotreksatu (obniżenie klirensu nerkowego metotreksatu przez leki przeciwzapalne oraz wypieranie salicylanami metotreksatu z wiązania z białkami osocza).

Jednoczesne stosowanie kofeiny z inhibitorami MAO może spowodować niebezpieczny wzrost ciśnienia tętniczego.

Kombinacje, które należy stosować ostrożnie.

Acylopyryna (kwas acetylosalicylowy).

Jednoczesne stosowanie ibuprofenu utrudnia nieodwracalne hamowanie płytek krwi przez acylopyrynę. Leczenie ibuprofenem pacjentów z ryzykiem chorób układu sercowo-naczyniowego może ograniczać działanie kardioprotekcyjne acylopyryny.

Jednoczesne stosowanie acylopyryny i leków przeciwkrzepliwych zwiększa ryzyko krwawienia.

Jednoczesne stosowanie wysokich dawek salicylanów z NSAID (dzięki efektowi wzajemnego wzmocnienia) zwiększa ryzyko powstawania wrzodów i krwawień przewodu pokarmowego.

Jednoczesne stosowanie z lekami moczopędnymi, takimi jak benzbromaron, probenecyd, obniża skuteczność wydalania kwasu moczowego (z powodu konkurencji o wydalanie kwasu moczowego przez kanaliki nerkowe).

Jednoczesne stosowanie z digoksyną zwiększa stężenie tej ostatniej w osoczu krwi w wyniku obniżenia wydalania nerkowego.

Jednoczesne stosowanie wysokich dawek salicylanów i doustnych leków przeciwdiabetycznych z grupy pochodnych sulfonilomocznika lub insuliny nasila działanie hipoglikemiczne tych ostatnich dzięki efektowi hipoglikemicznemu acylopyryny i wypieraniu sulfonilomocznika związanego z białkami osocza krwi.

Środki moczopędne w połączeniu z wysokimi dawkami acylopyryny obniżają filtrację kłębuszkową poprzez zmniejszenie syntezy prostaglandyn w nerkach.

Systemowe glikokortykosteroidy (z wyłączeniem hydrokortyzonu), stosowane w terapii zastępczej w chorobie Addisona, w okresie leczenia kortykosteroidami obniżają poziom salicylanów we krwi i zwiększają ryzyko przedawkowania po zakończeniu leczenia.

Stosowanie z kortykosteroidami zwiększa ryzyko krwawienia przewodu pokarmowego.

Acylopyryna nasila działanie fenytoiny.

Inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę (IEK) w połączeniu z wysokimi dawkami acylopyryny powodują obniżenie filtracji kłębuszkowej w wyniku hamowania prostaglandyn rozszerzających naczynia i obniżenie działania przeciwciśnieniowego.

Jednoczesne stosowanie z kwasem walproinowym: acylopyryna wypiera go z wiązania z białkami osocza krwi, zwiększając jego toksyczność.

Alkohol etylowy sprzyja uszkodzeniu błony śluzowej przewodu pokarmowego i przedłuża czas krwawienia w wyniku synergii acylopyryny i alkoholu.

Nasila działanie heparyny, doustnych leków przeciwkrzepliwych (pochodnych dikumarolu), rezerpiny, hormonów steroidowych oraz środków hipoglikemizujących. Jednoczesne stosowanie z innymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (ibuprofen), metotreksatem, trijodotyroniną zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Obniża skuteczność spironolaktonu, furosemidu, leków przeciwciśnieniowych, leków przeciwpodagrycznych sprzyjających wydalaniu kwasu moczowego.

Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny: zwiększają ryzyko krwawienia z górnych odcinków przewodu pokarmowego z powodu możliwej synergii.

Preparat nasila działanie środków zmniejszających krzepnięcie krwi i agregację płytek krwi, działań niepożądanych kortykosteroidów, sulfonilomoczników, metotreksatu.

Należy unikać kombinacji z barbituranami, lekami przeciwpadaczkowymi, salicylanami, ryfampicyną, alkoholem.

Paracetamol.

Szybkość wchłaniania paracetamolu może wzrastać przy jednoczesnym stosowaniu z domperydonom i maleć przy jednoczesnym stosowaniu z cholestyraminą. Paracetamol zwiększa czas wydalania chloramfenikolu pięciokrotnie. Przy powtarzanym stosowaniu paracetamol może nasilać działanie pośrednich antykoagulantów (pochodnych dikumarolu). Środki przeciwwskazowe mogą zmniejszać stopień wchłaniania związku, a także spowalniać to wchłanianie. Przewlekłe spożywanie alkoholu może zwiększyć hepatotoksyczność paracetamolu z powodu nadmiernego tworzenia toksycznego metabolitu – fenyloacetylu (indukcja CYP 2E1), a także może prowadzić do wyczerpania zapasów glutationu w komórkach wątroby. Ponadto, induktorami CYP 2E1 są karbamazepina, barbiturany, izoniazyd, fenytoina, ryfampicyna, rytonawir itd., które powodują podobny efekt jak przewlekłe spożywanie alkoholu. Jednoczesne stosowanie z glikokortykosteroidami (dexametazon) zwiększa prawdopodobieństwo działania ulcerogennego i hepatotoksycznego leku, nasila ryzyko wystąpienia krwawień przewodu pokarmowego. Sulfinpirazon może indukować nasilenie tworzenia fenyloacetylu. Paracetamol może obniżyć klirens busulfanu. Długotrwałe stosowanie paracetamolu razem z NSAID lub salicylanami zwiększa ryzyko rozwoju toksycznej nefropatii, a także nowotworów nerek i pęcherza moczowego. Paracetamol może oddziaływać z antykoagulantami kumarynowymi i indadionowymi, nasilając ich odpowiedź hipotrombinemiczną, dlatego na podstawie odpowiedniego kontroli laboratoryjnej może być konieczna modyfikacja dawki. W dużych stężeniach paracetamol może hamować działanie insuliny. Metoklopramid przyspiesza wchłanianie paracetamolu.

Antydepresanty i inne środki stymulujące mikrosomalne utlenianie – te leki zwiększają produkcję hydroksylowanych aktywnych metabolitów, wpływających na funkcję wątroby, co może prowadzić do rozwoju ciężkich zatrucia przy niewielkim przedawkowaniu. Paracetamol obniża skuteczność diuretyków. Pochodne kumaryny (warfaryna) przy długotrwałym stosowaniu paracetamolu zwiększają ryzyko krwawienia.

Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu paracetamolu i flukloksacyliny, ponieważ takie jednoczesne przyjmowanie jest związane z kwasem metabolicznym z wysokim luką anionową, jako skutek kwasicy pirzglutaminowej, szczególnie u pacjentów z grupy ryzyka (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

Kofeina.

Kofeina nasila działanie (poprawia biodostępność) środków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych, potencjuje działanie pochodnych ksantyny, alfa- i beta-adrenomimetyków, środków psychostymulujących.

Cymetydyna, hormonalne środki antykoncepcyjne, izoniazyd nasilają działanie kofeiny.

Kofeina obniża działanie opioidowych środków przeciwbólowych, środków przeciwkołowych, środków nasennych i uspokajających, jest antagonistą środków do znieczulenia oraz innych leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy, antagonistą konkurencyjnym preparatów adenozyny, kwasu adenozynotrzofosforowego.

Jednoczesne stosowanie kofeiny z ergotaminą poprawia wchłanianie ergotaminy w przewodzie pokarmowym, z lekami tyreotropowymi – nasila działanie tarczycy.

Kofeina obniża stężenie litu we krwi.

Kofeina jest intensywnie metabolizowana przez enzymy mikrosomalne wątroby, co stanowi decydujący czynnik w interakcjach kofeiny z innymi lekami poprzez obniżenie lub zwiększenie metabolizmu tych związków. Niektóre antybiotyki obniżają klirens kofeiny, zwiększając tym samym ryzyko działania toksycznego tej substancji. Najważniejsi przedstawiciele takich antybiotyków to ciprofloksacyna, enoksacyna, norfloksacyna, ofloksacyna i erytromycyna. Jednoczesne stosowanie kofeiny z barbituranami może osłabić ich działanie hipnotyczne i rozkurczowe. Leki przeciwarytmiczne, np. moksylytyna, obniżają klirens kofeiny o około 50%, zwiększając tym samym ryzyko działania toksycznego tej substancji. Jednoczesne stosowanie kofeiny z β-blokerami może prowadzić do wzajemnego hamowania efektu terapeutycznego. Jednoczesne stosowanie z litem kofeina zwiększa wydalanie tej substancji z moczem i tym samym obniża jej efekt terapeutyczny.

Skuteczność leku może być obniżana przy jednoczesnym stosowaniu z cholestyraminą, cholinolitykami, antydepresantami, substancjami zasadowymi.

Szczególne środki ostrożności.

Przed zastosowaniem leku należy skonsultować się z lekarzem.

Nie stosować leku w połączeniu z innymi środkami zawierającymi paracetamol, kwas acetylosalicylowy.

Nie przekraczać wskazanych dawek leku. Do stosowania krótkotrwałego.

Lek należy stosować z ostrożnością u pacjentów z wrzodami przewodu pokarmowego w wywiadzie, w tym z przewlekłą lub nawracającą chorobą wrzodową lub krwawieniami przewodu pokarmowego w wywiadzie; przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych.

Pacjenci z zaburzeniami funkcji nerek i wątroby powinni skonsultować się z lekarzem w kwestii możliwości stosowania leku.

U chorych z niedostatecznością czynnościową wątroby i nerek należy zmniejszyć dawkę leku Cytromon-Forte lub wydłużyć odstępy między dawkami. Przy zaburzeniach czynności nerek i wątroby odstępy między dawkami powinny wynosić co najmniej 8 godzin.

Zgłaszano przypadki kwasicy metabolicznej z dużym przerwem anionowym (HAGMA) jako skutek kwasicy piroglutaminowej u pacjentów z ciężkimi chorobami, takimi jak ciężka niewydolność nerek i sepsa, lub przy niedożywieniu oraz przy obecności innych przyczyn niedoboru glutationu (np. przewlekłe alkoholizm), którym leczono paracetamolem w dawce terapeutycznej przez dłuższy okres lub kombinacją paracetamolu i flukloksacyliny. W przypadku podejrzenia HAGMA jako skutku kwasicy piroglutaminowej zaleca się natychmiastowe zaprzestanie stosowania paracetamolu i staranne monitorowanie stanu pacjenta. Pomiar stężenia 5-oksyproliny w moczu może być pomocny w identyfikacji kwasicy piroglutaminowej jako głównej przyczyny HAGMA u pacjentów z wieloma czynnikami ryzyka.

Ponieważ kwas acetylosalicylowy, podobnie jak wszystkie nieselectywne niesteroidowe leki przeciwzapalne, powoduje podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego, lek ten należy przyjmować wyłącznie po posiłku, popijając wodą, wodami mineralnymi alkalicznymi, roztworem wodorowęglanu sodu (najlepiej – mlekiem).

Przy długotrwałym stosowaniu leku należy sprawdzać obecność krwi w kale w celu wykrycia działania uczynnego na wrzody oraz wykonywać badania krwi (wpływ na agregację płytek krwi, pewna aktywność przeciwzakrzepowa).

W przypadku hipertermii lek zaleca się przepisać tylko wtedy, gdy inne leki przeciwbólowe-przeciwhistaminowe nie działają, ponieważ istnieje ryzyko rozwoju zespołu Reya. Jeśli po zastosowaniu leku wystąpi wymioty, należy podejrzewać zespół Reya.

Należy wziąć pod uwagę, że u chorych z uszkodzeniem wątroby spowodowanym alkoholem zwiększa się ryzyko działania hepatotoksycznego paracetamolu; lek może wpływać na wyniki badań laboratoryjnych dotyczących stężenia glukozy i kwasu moczowego we krwi.

Przy zabiegach chirurgicznych (w tym stomatologicznych) stosowanie leków zawierających kwas acetylosalicylowy może zwiększyć prawdopodobieństwo wystąpienia/wzmocnienia krwawienia, co wynika z hamowania agregacji płytek krwi przez pewien czas po zastosowaniu kwasu acetylosalicylowego. 5–7 dni przed zabiegiem chirurgicznym należy odstawić lek (w celu zmniejszenia ryzyka zwiększonej krwawliwości).

Pacjent powinien z góry poinformować lekarza o przyjmowaniu leku Cytromon-Forte.

U pacjentów z powikłaniami alergicznymi, w tym z astmą oskrzelową, alergicznym nieżytu nosa, pokrzywką, swędzeniem skóry, obrzękiem błony śluzowej i polinozą nosa, a także przy ich połączeniu z przewlekłymi infekcjami dróg oddechowych oraz u chorych z nadwrażliwością na niesteroidowe leki przeciwzapalne może dojść do rozwoju skurczu oskrzeli lub napadu astmy oskrzelowej, dlatego stosowanie NLPZ jest przeciwwskazane tej kategorii pacjentów.

Kwas acetylosalicylowy, który wchodzi w skład leku, nawet w małych dawkach może obniżać wydalanie kwasu moczowego z organizmu, co może spowodować ostry napad podagry u wrażliwych pacjentów.

Ponieważ kwas acetylosalicylowy powoduje podrażnienie błony śluzowej, leku nie należy stosować dzieciom ze względu na ryzyko rozwoju zespołu Reya. U pacjentów z astmą oskrzelową, chorobami alergicznymi, nadwrażliwością na NLPZ możliwe jest wystąpienie reakcji alergicznego lub zaostrzenie choroby podstawowej.

Podczas leczenia lekiem nie zaleca się spożywania nadmiernych ilości napojów zawierających kofeinę (np. kawy, herbaty). Może to powodować zaburzenia snu, drżenie, uczucie napięcia, drażliwość, nieprzyjemne uczucie za mostkiem spowodowane przyspieszonym biciem serca.

Podczas leczenia nie należy spożywać napojów alkoholowych (zwiększone ryzyko krwawienia przewodu pokarmowego).

Pacjentom, którzy przyjmują leki przeciwbólowe codziennie z powodu łagodnych form artretyzmu, należy skonsultować się z lekarzem. Przed zastosowaniem leku należy skonsultować się z lekarzem, jeśli pacjent stosuje warfarynę lub podobne leki o działaniu przeciwzakrzepowym.

Nie należy stosować przy nadwrażliwości na leki przeciwbólowe, przeciwzapalne, przeciwreumatyczne, oraz z ostrożnością przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych i przy obecności zaburzeń krążenia (np. patologia naczyń nerek, niewydolność serca, hipowolemia, rozległe operacje, sepsa lub silne krwawienia), ponieważ kwas acetylosalicylowy zwiększa również ryzyko zaburzeń czynności nerek i ostrej niewydolności nerek. Ibuprofen może zmniejszyć działanie hamujące kwasu acetylosalicylowego na agregację płytek krwi.

Lek może wpływać na wyniki badań laboratoryjnych dotyczących stężenia glukozy i kwasu moczowego we krwi.

Nie zaleca się stosowania leku bez konsultacji z lekarzem dłużej niż 5 dni jako leku przeciwbólowego i dłużej niż 3 dni jako leku przeciwgorączkowego.

Jeśli objawy nie ustępują, należy skonsultować się z lekarzem.

Jeśli ból głowy staje się trwały, należy skonsultować się z lekarzem.

Przeciwwskazane jest przepisywanie leku chorym na astmę oskrzelową, przy zwiększonej krwawliwości oraz z szczególną ostrożnością – przy jednoczesnej terapii lekami przeciwzakrzepowymi (kumaryna i heparyna), przy zaburzeniach czynności wątroby i chorobach nerek, a także przy jednoczesnym prowadzeniu terapii przeciwzapalnej.

Może zmieniać wyniki badań antydopingowych sportowców. Utrudnia postawienie rozpoznania przy „ostrym brzuchu”.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Lek jest przeciwwskazany w okresie ciąży.

W III trymestrze ciąży przyjmowanie salicylanów w wysokich dawkach (powyżej 300 mg/dobę) może prowadzić do przedłużonego trwania ciąży i osłabienia skurczów porodowych, a także do toksyczności kardiopulmonalnej (przedwczesne zamknięcie ductus arteriosus) u dzieci.

Stosowanie kwasu acetylosalicylowego w dużych dawkach tuż przed porodami może prowadzić do krwotoków śródczaszkowych, szczególnie u noworodków przedwczesnych.

W razie potrzeby przepisania leku należy przerwać karmienie piersią.

Możliwość wpływu na szybkość reakcji przy prowadzeniu pojazdów mechanicznych lub pracy z innymi urządzeniami.

Lek może wpływać na szybkość przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, dlatego podczas leczenia lekiem należy wstrzymać się od prowadzenia pojazdów mechanicznych i pracy z niebezpiecznymi urządzeniami.

Sposób stosowania i dawki.

Lek stosuje się wewnętrznie podczas lub po posiłku. Dawkowanie dla dorosłych i dzieci od 16. roku życia: 1 tabletka 2–3 razy na dobę. W celu szybkiego złagodzenia ostrego bólu – jednorazowo 2 tabletki. Maksymalna dawka dzienna to 6 tabletów w 3 dawkach. Nie należy stosować leku dłużej niż 5 dni jako środka przeciwbólowego i dłużej niż 3 dni jako środka przeciwgorączkowego (bez recepty i nadzoru lekarza).

Dzieci.

Nie należy stosować leków zawierających kwas acetylosalicylowy u dzieci z ostrym zakażeniem wirusowym układu oddechowego (GRI), towarzyszącym lub nie podwyższonej temperaturze ciała, bez konsultacji z lekarzem. Przy niektórych wirusowych chorobach, szczególnie grypie A, grypie B i ospy wietrznej, istnieje ryzyko rozwoju zespołu Reya, wymagającego natychmiastowego leczenia medycznego. Jeśli wspomniane stany towarzyszy długotrwałe wymioty, może to być objaw zespołu Reya.

Z uwagi na powyższe przeciwwskazane jest stosowanie leku u dzieci poniżej 16. roku życia.

Przedawkowanie.

Objawy przedawkowania mogą wystąpić przy długotrwałym stosowaniu leku lub w dawkach wielokrotnie przekraczających zalecaną.

Objawy przedawkowania spowodowane kwasem acetylosalicylowym.

Toksykologia salicylanów może wynikać z zatrucia wskutek długotrwałego stosowania dawek terapeutycznych lub ostrego zatrucia (przy dawkach > 100 mg/kg na dobę przez ponad 2 dni), co stanowi potencjalnie zagrażające życiu zatrucie, spowodowane przypadkowym połknięciem przez dzieci lub przypadkową przedawkowaniem.

Przewlekłe zatrucie salicylanami może przebiegać bezobjawowo, ponieważ nie ma charakterystycznych objawów. Średni stopień zatrucia salicylanami, czyli salicylizm, rozwija się zazwyczaj dopiero po wielokrotnym stosowaniu wysokich dawek.

Objawy: zawroty głowy, szum w uszach, niedosłuch, podwyższona potliwość, nudności, wymioty, ból głowy oraz osłabienie świadomości mogą być kontrolowane poprzez zmniejszenie dawki. Szum w uszach może występować przy stężeniu plazmy od 150 do 300 μg/ml. Cięższe działania niepożądane pojawiają się przy stężeniu powyżej 300 μg/ml. Główną cechą ostrzego zatrucia jest ciężkie zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, które może się różnić w zależności od wieku pacjenta i ciężkości zatrucia. Najczęstszym objawem u dzieci jest kwasica metaboliczna. Ciężkości zatrucia nie można ocenić wyłącznie na podstawie stężenia w osoczu. Wchłanianie kwasu acetylosalicylowego może być opóźnione wskutek spowolnienia opróżniania żołądka, tworzenia konkrementów w żołądku lub stosowania leków o powłoce enterosolwabilnej. Leczenie przeciwwskazania związanego z kwasem acetylosalicylowym zależy od stopnia ciężkości, etapu i objawów klinicznych i odpowiada standardowym metodom leczenia zatrucia. Pierwsze działania powinny być skierowane na przyspieszenie eliminacji leku oraz przywrócenie równowagi elektrolitowej i kwasowo-zasadowej. Z powodu złożonych efektów patofizjologicznych zatrucia salicylanami mogą wystąpić pewne objawy i zmiany laboratoryjne.

Zatrucie łagodne i średnie: tachypnea, nadwentylacja, alkalozę oddechowy, podwyższona potliwość, nudności, wymioty. Dane laboratoryjne: alkalozę, reakcja zasadowa moczu.

Ciężkie zatrucie: alkalozę oddechowy z kompensacyjną kwasicą metaboliczną, hiperpiręmię, szum w uszach, niedosłuch. Układ oddechowy: od nadwentylacji, nietętniczego obrzęku płuc aż do zatrzymania oddechu i duszności; dane laboratoryjne – alkalozę, reakcja zasadowa moczu. Układ sercowo-naczyniowy: od zaburzeń rytmu serca, hipotensji tętniczej aż do zatrzymania serca. Utrata płynów i elektrolitów: odwodnienie, oliguria, niewydolność nerek. Dane laboratoryjne – hipokaliemia, hiper- i hiponatremia, zaburzenia funkcji nerek. Zaburzenia metabolizmu glukozy, ketozę laboratoryjnie objawiają się hiper- i hipoglikemia (szczególnie u dzieci), podwyższenie poziomu ciał ketonowych. Przewód pokarmowy: krwawienia z przewodu pokarmowego. Zmiany ze strony krwi: od osłabienia funkcji płytek krwi aż do koagulopatii.

Dane laboratoryjne: wydłużenie czasu protrombinowego, hipoprotrombinemia. Neurologiczne: toksyczna encefalopatia i osłabienie ośrodkowego układu nerwowego od osłabienia, zahamowania świadomości aż do śpiączki i napadów drgawkowych.

Objawy przedawkowania w pierwszych 24 godzinach spowodowane paracetamolem.

Objawiają się bladością skóry, utratą apetytu, anoreksją, nudnościami, wymiotami, bólem brzucha, nekrozem wątrobowym, podwyższeniem aktywności transaminaz wątrobowych, wydłużeniem wskaźnika protrombinowego.

Objawy uszkodzenia wątroby pojawiają się 12–48 godzin po przedawkowaniu. Mogą występować zaburzenia metabolizmu glukozy i kwasica metaboliczna. Przy ciężkim zatruciu niewydolność wątroby może się nasilać i prowadzić do rozwoju toksycznej encefalopatii z zaburzeniami świadomości, krwawieniami, hipoglikemią, śpiączką, w pojedynczych przypadkach – z końcowym skutkiem śmiertelnym. Ostra niewydolność nerek z ostrym nekrozem kanalików może objawiać się silnym bólem w okolicy lędźwiowej, hematurią, białkomoczem i rozwijać się nawet przy braku ciężkiego uszkodzenia nerek. Obserwowano również arytmie serca i zapalenie trzustki.

Przy długotrwałym stosowaniu leku w dużych dawkach ze strony układu krwiotwórczego może rozwinąć się anemia aplastyczna, pancytopenia, agranulocytoza, neutropenia, leukopenia, trombocytopenia. Przy przyjmowaniu dużych dawek ze strony ośrodkowego układu nerwowego możliwe są zawroty głowy, pobudzenie psychoruchowe i zaburzenia orientacji; ze strony układu moczowego – nefrotoksyczność (kolka nerkowa, nefryt śródmiąższowy, martwica kapilar).

Uszkodzenie wątroby możliwe u dorosłych, którzy przyjęli 10 g lub więcej paracetamolu, oraz u dzieci, które przyjęły więcej niż 150 mg/kg masy ciała.

U pacjentów z czynnikami ryzyka (długotrwałe stosowanie karbamazepiny, fenobarbitalu, fenytoiny, primidony, ryfampicyny, zioła dziurawca lub innych leków indukujących enzymy wątrobowe; nadużywanie alkoholu; niedostateczność układu glutationowego, np. zaburzenia trawienia, infekcja HIV, głodówka, mukowiscydoza, kacheksja) przyjęcie 5 g lub więcej paracetamolu może prowadzić do uszkodzenia wątroby.

W przypadku przedawkowania konieczna jest szybka pomoc medyczna. Pacjenta należy natychmiast przewieźć do szpitala, nawet jeśli nie występują wczesne objawy przedawkowania.

W przypadku przedawkowania mogą występować nudności, wymioty, podwyższona potliwość, pobudzenie psychoruchowe lub osłabienie ośrodkowego układu nerwowego, senność, zaburzenia świadomości, zaburzenia rytmu serca, tachykardia, ekstrasystolia, drżenie, nadrefleksja, napady drgawkowe lub może nie odzwierciedlać ciężkości przedawkowania czy ryzyka uszkodzenia narządów. Stężenie paracetamolu w osoczu należy oznaczyć po 4 godzinach lub później po przyjęciu (wcześniejsze oznaczenia stężenia są niepewne).

Leczenie: przemywanie żołądka, a następnie zastosowanie węgla aktywowanego (jeśli nadmierna dawka paracetamolu została przyjęta w ciągu 1 godziny), terapia objawowa. Specyficzny antydot przy przedawkowaniu paracetamolu – N-acetylocysteina. Przy braku wymiotów możliwe jest podanie metioniny doustnie lub N-acetylocysteiny dożylnie, które jest skuteczne w ciągu 24 godzin, ale maksymalny efekt ochronny osiąga się przy zastosowaniu w ciągu 8 godzin od przedawkowania. Efektywność antydotu gwałtownie spada po tym czasie. Należy również podjąć ogólne działania wspierające. W razie potrzeby należy zastosować α-adrenoblokery.

Objawy przedawkowania spowodowane kofeiną.

Objawiają się pobudzeniem, zawrotami głowy, przyśpieszonym oddychaniem, wymiotami, drżeniem, drgawkami, ekstrasystolią.

Leczenie: przemywanie żołądka, wielokrotne podawanie węgla aktywowanego, wymuszone zasadowe moczopędzenie, terapia tlenowa, hemodializa w ciężkich przypadkach, infuzje płynów i elektrolitów. Terapia objawowa. Przy drgawkach stosuje się diazepan. Specyficzny antydot przy przedawkowaniu paracetamolu – N-acetylocysteina.

Działania niepożądane.

Podczas stosowania leku u niektórych chorych mogą występować działania niepożądane charakterystyczne dla leków zawierających kwas acetylosalicylowy, paracetamol lub kofeinę.

Z przewodu pokarmowego: zaburzenia żołądkowo-jelitowe: dyspepsja, nadkwasowość, ból w nadbrzuszu i ból brzucha, nudności, wymioty; w pojedynczych przypadkach – zapalenie oraz zmiany erozyjno-żerowe przewodu pokarmowego, które w pojedynczych przypadkach mogą prowadzić do krwawień i perforacji przewodu pokarmowego z odpowiednimi objawami laboratoryjnymi i klinicznymi; rzadko – przejściowa niewydolność wątroby z podwyższeniem aktywności enzymów wątrobowych, zazwyczaj bez rozwoju żółtaczki, nekroza wątroby (efekt zależny od dawki); zaburzenia funkcji wątroby.

Z układu krwiotwórczego: leukopenia, agranulocytoza, anemia hemolityczna, metahemoglobinemia, sulfohemoglobinemia, przy długotrwałym stosowaniu w dużych dawkach – anemia aplastyczna, pancytopenia, neutropenia, leukopenia, trombocytopenia; krwawienia mogą prowadzić do ostrej i przewlekłej anemii popostkrwawieniowej/anemii z niedoboru żelaza (w wyniku tzw. utajonego mikrokrewawienia) z odpowiednimi objawami laboratoryjnymi i klinicznymi, takimi jak astenia, bladość skóry, hipoperfuzja.

Reakcje alergiczne: u pacjentów z indywidualną podatnością na salicylany możliwe są reakcje alergiczne skóry, w tym objawy takie jak zaczerwienienie skóry, uczucie gorąca, wysypka na skórze i błonach śluzowych, w tym wysypki uogólnione i z rumieniem; pokrzywka, obrzęk, swędzenie skóry, obrzęk naczynioruchowy. U chorych na astmę oskrzelową możliwe jest nasilenie napadów oskrzelowej duszności; reakcje alergiczne od niewielkiego do umiarkowanego nasilenia, które potencjalnie mogą dotknąć skóry, drogi oddechowe, przewód pokarmowy i układ sercowo-naczyniowy, objawiające się wysypką, pokrzywką, obrzękiem, swędzeniem, niekardiogennym obrzękiem płuc. Bardzo rzadko obserwowano ciężkie reakcje, w tym wstrząs anafilaktyczny.

Reakcje dermatologiczne: zespół wielopostaciowy wypryskowy rumień (w tym zespół Stevensa-Johnsona), toksyczne martwicze zapalenie nabłonka (zespół Lyella).

Z układu nerwowego centralnego i obwodowego: drżenie, pobudzenie, niepokój, zawroty głowy i szumy w uszach, zaburzenia widzenia, które mogą wskazywać na przedawkowanie, bezsenność, podwyższona pobudliwość, zaburzenia orientacji.

Z układu moczowo-płciowego: przy przyjmowaniu dużych dawek – nefrotoksyczność (kolka nerkowa, zapalenie nerek międzywątkowe, martwica brodawek nerkowych).

Z układu sercowo-naczyniowego: krótkotrwała tachykardia i wzrost ciśnienia tętniczego, arytmia, uczucie kołatania serca.

Z układu endokrynnego: hipoglikemia, aż do śpiączki hipoglikemicznej.

Z układu krzepnięcia krwi: w wyniku działania przeciwpłytkowego i hipokoagulacji kwas acetylosalicylowy może zwiększać ryzyko krwawień. Obserwowano krwawienia takie jak krwawienia operacyjne, krwiaki, krwawienia z narządów układu moczowo-płciowego, krwawienia z nosa, krwawienia z dziąseł, purpura; rzadko lub bardzo rzadko – poważne krwawienia, takie jak krwawienia z przewodu pokarmowego, krwawienia mózgowe (szczególnie u pacjentów z niekontrolowaną nadciśnieniem tętniczym i/lub przy jednoczesnym stosowaniu środków przeciwkrzepliwych), które w pojedynczych przypadkach mogły stanowić zagrożenie dla życia.

Zaburzenia przemiany materii i odżywiania: kwasica metaboliczna z wysokim przerwem anionowym z częstością „nieznana” (nie można oszacować na podstawie dostępnych danych).

Opis poszczególnych działań niepożądanych

Kwasica metaboliczna z wysokim przerwem anionowym

Przypadki kwasicy metabolicznej z wysokim przerwem anionowym jako następstwo kwasicy pirzglutaminowej obserwowano u pacjentów z czynnikami ryzyka stosujących paracetamol (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”). Kwasica pirzglutaminowa może wystąpić jako następstwo niskiego poziomu glutationu u tych pacjentów.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych.

Zgłaszanie działań niepożądanych po rejestracji leku ma duże znaczenie. Umożliwia to monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka w przypadku stosowania tego leku. Pracownikom medycznym i farmaceutycznym, a także pacjentom lub ich prawnym przedstawicielom należy zgłaszać wszystkie przypadki podejrzewanych działań niepożądanych i braku skuteczności leku poprzez Automatyczny System Informacyjny Nadzoru Farmakologicznego pod adresem: https://aisf.dec.gov.ua.

Okres ważności.

3 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie wyższej niż 25 °C.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

10 tabletek w blisterze.

10 tabletek w blisterze; 10 blisterów w pudełku.

Kategoria wydania.

Bez recepty: tabletki nr 10.

Na receptę: tabletki nr 100 (10×10).

Producent.

AT „Lubnifarm”.

Miejsce położenia producenta i adres miejsca prowadzenia działalności.

Ukraina, 37500, obwód połtawski, miasto Lubny, ul. Barwinkowa, 16.