Citropak® - Darnytsia

INSTRUKCJA dotycz¹ca stosowania leku Citropak® - Darnytsia

Sk³ad:

substancje czynne: acetylsalicylic acid; paracetamol; caffeine;

1 tabletka zawiera: kwasu acetylosalicylowego 240 mg, paracetamolu 180 mg, kofeiny 30 mg;

substancje pomocnicze: kwas cytrynowy monohydrat, skrobi ziemniaczanej, povidon, stearynian wapnia.

Postaæ leku. Tabletki.

G³ówne w³aœciwoœci fizykochemiczne: tabletki bia³e lub bia³e z odcieniem kremowym lub lekko różowawym, o kszta³cie cylindrycznym, z podzia³k¹ i bruzd¹.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki przeciwbólowe i przeciwgor¹czkowe. Kwas acetylosalicylowy, kombinacje bez leków przeciwdzia³aj¹cych zaburzeniom psychicznym. Kod ATC N02B A51.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Lek złożony.

Dzięki obecności kwasu acetylosalicylowego i paracetamolu w tabletce, środek leczniczy wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwgorączkowe i przeciwbólowe.

Składniki wchodzące w skład środka leczniczego nasilają działanie wzajemne.

Kwas acetylosalicylowy wykazuje działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i przeciwzapalne, zmniejsza ból, szczególnie spowodowany procesem zapalnym, a także umiarkowanie hamuje agregację płytek krwi i tworzenie się skrzeplin, polepsza mikrokrążenie w ognisku zapalenia.

Działanie przeciwgorączkowe kwasu acetylosalicylowego realizuje się poprzez ośrodek nerwowy poprzez hamowanie syntezy PGF2 w podwzgórzu w odpowiedzi na działanie pirogenów endogennych.

Działanie przeciwbólowe ma zarówno pochodzenie obwodowe, jak i centralne: działanie obwodowe – hamowanie syntezy prostaglandyn w tkankach zapalonych; działanie centralne – wpływ na ośrodki podwzgórza.

Paracetamol wykazuje działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i słabe działanie przeciwzapalne, co związane jest z wpływem na ośrodek termoregulacji w podwzgórzu oraz mniejszą zdolnością hamowania syntezy prostaglandyn w tkankach.

Kofeina zwiększa pobudliwość odruchową rdzenia kręgowego, pobudza ośrodki oddechowy i hemodynamiczny, poszerza naczynia krwionośne mięśni szkieletowych, mózgu, serca, nerek, zmniejsza agregację płytek krwi; zmniejsza senność, uczucie zmęczenia, zwiększa sprawność umysłową i fizyczną. Kofeina osłabia działanie środków nasennych i narkotycznych, nasila działanie środków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych.

W tej kombinacji kofeina w małej dawce praktycznie nie wywiera działania pobudzającego na ośrodkowy układ nerwowy, jednak sprzyja normalizacji napięcia naczyń mózgowych i przyspieszeniu przepływu krwi.

Farmakokinetyka.

Kwas acetylosalicylowy.

Wchłania się szybko i w pełni po podaniu doustnym. Głównie hydrolizuje się w przewodzie pokarmowym, wątrobie i krwi do salicylanu, który następnie metabolizuje się głównie w wątrobie.

Paracetamol.

Po przyjęciu wchłania się w przewodzie pokarmowym, szczyt stężenia paracetamolu w osoczu krwi obserwuje się po 30–120 minutach. Paracetamol metabolizuje się w wątrobie i wydala się głównie z moczem w postaci glukuronidów i koniugatów siarczanowych. Mniej niż 5 % wydala się w postaci niezmienionego paracetamolu. Okres półtrwania wynosi 1–4 godziny. Przy zwykłych stężeniach terapeutycznych wiązanie z białkami osocza jest niewielkie, ale proporcjonalne do wzrostu stężenia.

Uboczny metabolit hydroksylowy, który zazwyczaj powstaje w wątrobie w bardzo małych ilościach i jest detoksykowany głównie poprzez koniugację z glutationem wątrobowym, może się gromadzić przy przedawkowaniu paracetamolu i powodować uszkodzenie wątroby.

Kofeina.

Maksimum stężenia kofeiny obserwuje się między 5 a 90 minutą po przyjęciu środka leczniczego Citropak® - Darnytsia na czczo. Dane dotyczące jego presystemowego metabolizmu są nieobecne. U dorosłych prawie całkowicie podlega metabolizmowi w wątrobie. Szybkość wydalenia u dorosłych jest indywidualna. Średni okres półtrwania z osocza krwi wynosi 4,9 godziny, w zakresie 1,9–12,2 godziny. Kofeina równomiernie rozkłada się we wszystkich płynach organizmu. Wiązanie z białkami osocza krwi wynosi średnio 35 %.

Kofeina prawie całkowicie metabolizuje się poprzez utlenianie, demetylowanie i acetylowanie i wydala się z moczem. Głównymi jej metabolitami są 1-metyloksantyna, 7-metyloksantyna, 1,7-dimetyloksantyna (paraksyntyna). Wśród metabolitów towarzyszących: 1-metyloorotyna, 5-acetyloamino-6-formiloamino-3-metyloorotyna (AMFU).

Nie występuje wzajemne oddziaływanie trzech składników aktywnych, ani zwiększenie ryzyka oddziaływania z innymi lekami przy stosowaniu składników aktywnych w kombinacji. Dzięki połączeniu trzech substancji czynnych zawartość każdej z nich jest niska, dlatego zmniejsza się również toksyczność środka leczniczego.

Dane kliniczne.

Wskazania.

Leczenie łagodnego lub umiarkowanego zespołu bólowego: przy bólu głowy lub zęba, pierwotnej dysmenorei, migrenie, artralgii, neuralgii, chorobach towarzyszących hipertermii różnej etiologii (jako środek przeciwgorączkowy).

Przeciwwskazania.

• Podwyższona wrażliwość na którykolwiek składnik leku, nadwrażliwość na inne pochodne ksantyn (teofilina, teobromina), inne salicylany;
• wywiad astmy oskrzelowej, pokrzywki lub rinitu wywołanych stosowaniem kwasu acetylosalicylowego lub innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych;
• zmiany wrzodowe przewodu pokarmowego (w fazie zaostrzenia), krwawienie lub perforacja przewodu pokarmowego, a także wywiad wrzodu żołądka w przeszłości;
• choroby krwi: hemofilia, diateza krwotoczna, hipoprotrombinemia, anemia, leukopenia, skłonność do krwawień, zakrzepica, zakrzepowe zapalenie żył, choroby krwotoczne;
• ciężka niewydolność nerek lub wątroby, nadciśnienie wrotne, wrodzona hiperbilirubinemia, zespół Gilberta;
• niedobór glukozo-6-fosfodehydrogenazy;
• organiczne choroby układu sercowo-naczyniowego (w szczególności zaawansowany miażdżyca), zaburzenia rytmu, zaburzenia przewodnictwa serca, tachykardia paroksystyczna, ciężka nadciśnienie tętnicze, ciężki przebieg choroby niedokrwotnej serca, ostry zawał mięśnia sercowego, dekompensowana niewydolność serca, skłonność do skurczu naczyń;
• jaskra, nadczynność tarczycy, ostry zapalenie trzustki, przerośnięcie gruczołu krokowego, ciężkie postacie cukrzycy;
• stosowanie w połączeniu z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) oraz w ciągu 2 tygodni po odstawieniu inhibitorów MAO, jednoczesne stosowanie z trójkolistkowymi lekami przeciwdepresyjnymi lub blokerami beta-adrenergicznymi;
• alkoholizm, padaczka, podwyższona pobudliwość, zaburzenia snu;
• stosowanie łączone z metotreksatem w dawce 15 mg tygodniowo lub większej;
• zabiegi chirurgiczne towarzyszące znacznemu krwawieniu;
• wiek powyżej 60 lat.

Szczególne środki ostrożności.

Do stosowania krótkotrwałego. Nie przekraczać zaleconych dawek. Nie stosować jednocześnie z innymi lekami zawierającymi kwas acetylosalicylowy lub paracetamol.

Nie zaleca się stosowania bez konsultacji z lekarzem Citropak**®** - Darnytsia dłużej niż 5 dni jako leku przeciwbólowego i 3 dni jako środka przeciwgorączkowego.

Nie należy stosować Citropak**®** - Darnytsia u pacjentów, u których > 20 % napadów migreny towarzyszy wymioty lub u których w > 50 % napadów migreny wymagany jest wypoczynek w łóżku.

Jeśli po przyjęciu pierwszych 2 tabletek Citropak**®** - Darnytsia pacjent z migreną nie odczuwa poprawy stanu, powinien skontaktować się z lekarzem w celu konsultacji.

Nie należy stosować tego leku u pacjentów, którzy w ciągu ostatnich 3 lub więcej miesięcy odczuwali ból głowy częściej niż 10 dni na miesiąc.

Z ostrożnością należy stosować ten lek u pacjentów z ryzykiem odwodnienia (np. przy wymiotach, biegunkach lub przed poważnym zabiegiem operacyjnym lub po nim).

Ze względu na swoje właściwości farmakodynamiczne Citropak**®** - Darnytsia może maskować objawy i znaki infekcji.

Citropak**®** - Darnytsia należy stosować z ostrożnością u pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek lekkiego lub średniego stopnia.

Uwarunkowane zawartością kwasu acetylosalicylowego.

Ponieważ kwas acetylosalicylowy hamuje agregację płytek krwi, a ten efekt utrzymuje się przez kilka dni po jego zastosowaniu, lek może zwiększać skłonność do krwawień podczas i po zabiegach chirurgicznych (w tym po małych zabiegach, np. ekstrakcji zęba). Pacjent przed zabiegiem chirurgicznym powinien uprzedzić lekarza o stosowaniu leku. Przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi należy przerwać stosowanie leku 5–7 dni przed operacją.

Kwas acetylosalicylowy w małych dawkach zmniejsza wydalanie kwasu moczowego. U pacjentów z odpowiednią predyspozycją może to w niektórych przypadkach sprowokować napad podagry. Z ostrożnością należy stosować lek w przypadku podagry oraz chorób nerek lub wątroby, odwodnienia i cukrzycy.

Podczas leczenia należy zrezygnować z przyjmowania alkoholu (zwiększa ryzyko krwawienia przewodu pokarmowego).

Lek należy stosować z szczególną ostrożnością w następujących przypadkach: wywiad wrzodów przewodu pokarmowego, a także przewlekła lub nawracająca choroba wrzodowa; przy jednoczesnym leczeniu lekami przeciwkrzepliwymi; pogorszenie funkcji nerek; pogorszenie funkcji wątroby, wrodzone hiperbilirubinemie (zespoły Gilberta, Dabina-Johnsona i Rotora); u pacjentów w podeszłym wieku. Nie należy bez nadzoru lekarza stosować Citropak**®** - Darnytsia jednocześnie z lekami przeciwkrzepliwymi lub innymi lekami hamującymi agregację płytek krwi. Stan pacjentów z zaburzeniami hemostazy należy dokładnie monitorować. Lek należy stosować z ostrożnością w przypadku metroragii lub menorygii.

Jeśli u pacjenta podczas terapii pojawi się krwawienie przewodu pokarmowego lub wrzód, Citropak**®** - Darnytsia należy natychmiast odstawić. Ryzyko wystąpienia krwawienia może wzrosnąć na tle przyjmowania alkoholu, stosowania kortykosteroidów oraz niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ).

U chorych z niedostatecznością czynnościową wątroby i nerek należy zmniejszyć dawkę leku lub wydłużyć odstępy między dawkami. Przy zaburzeniach czynności nerek i wątroby odstępy między dawkami powinny wynosić co najmniej 8 godzin.

Ponieważ kwas acetylosalicylowy, podobnie jak wszystkie nieselektywne niesteroidowe leki przeciwzapalne, drażni błonę śluzową przewodu pokarmowego, lek należy przyjmować wyłącznie po posiłku, popijając wodą, wodami mineralnymi alkalicznymi, roztworem wodorowęglanu sodu (najlepiej mlekiem).

Przy długotrwałym stosowaniu leku należy sprawdzać obecność krwi w kale w celu wykrycia działania uczynnego na wrzody oraz wykonywać badania krwi (wpływ na agregację płytek krwi, pewna aktywność przeciwkrzepliwa).

Przy hipertermii lek zaleca się przepisywać tylko w przypadku braku efektu innych leków przeciwbólowych-antyprzeciwgorączkowych, ponieważ istnieje ryzyko rozwoju zespołu Reya. Jeśli po zastosowaniu leku wystąpią wymioty, należy podejrzewać zespół Reya.

Z ostrożnością stosować lek w leczeniu chorych na alergicznego rinitu, polipowacę nosa, pokrzywkę.

U pacjentów z powikłaniami alergicznymi, w tym z astmą oskrzelową, alergicznym rynitem, pokrzywką, świądem skóry, obrzękiem błony śluzowej i polinozą nosa, a także przy ich połączeniu z przewlekłymi infekcjami dróg oddechowych oraz u chorych z nadwrażliwością na niesteroidowe leki przeciwzapalne, podczas leczenia lekiem możliwy jest rozwój skurczu oskrzeli lub napadu astmy oskrzelowej.

Uwarunkowane zawartością paracetamolu

Citropak**®** - Darnytsia należy stosować z ostrożnością u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek lub wątroby lub z uzależnieniem alkoholowym.

Ryzyko toksycznego działania paracetamolu wzrasta u pacjentów przyjmujących inne potencjalnie hepatotoksyczne leki lub leki indukujące enzymy mikrosomalne wątroby (np. ryfampicyna, izoniazyd, chloramfenikol, środki nasenne i leki przeciwpadaczkowe, w tym fenylobarbital, fenytoina i karbamazepina). Pacjenci z wywiadem alkoholizmu znajdują się w grupie szczególnego ryzyka uszkodzeń wątroby.

Uwarunkowane zawartością kofeiny

Citropak**®** - Darnytsia należy stosować z ostrożnością u pacjentów z podagrą i nadczynnością tarczycy.

W czasie terapii lekiem Citropak**®** - Darnytsia pacjent powinien ograniczyć spożycie produktów zawierających kofeinę, ponieważ nadmiarowe stężenia kofeiny w organizmie mogą powodować niepokój, drażliwość, bezsenność i okresowe epizody tachykardii.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Możliwe rodzaje interakcji substancji czynnych.

Kwas acetylosalicylowy (KAS)

Paracetamol

Kofeina

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych:

• Stosowanie wysokich dawek kwasu acetylosalicylowego może wpływać na wyniki kilku badań kliniczno-chemicznych.
• Stosowanie paracetamolu może wpływać na wyniki oznaczenia zawartości kwasu moczowego, jeśli oznaczenie przeprowadza się metodą z wykorzystaniem odczynnika kwasu fosforanowo-wolframowego, oraz na wyniki oznaczenia glikemii, jeśli oznaczenie przeprowadza się metodą z wykorzystaniem glukozo-oksydazy/peroksydazy.
• Kofeina może niwelować działanie dipirydamolu na przepływ krwi w miokardium i w ten sposób wpływać na wyniki tego testu. Zaleca się przerwanie stosowania kofeiny 8–12 godzin przed rozpoczęciem tego testu.

Szczególne wskazania dotyczące stosowania.

W odniesieniu do paracetamolu: przed zastosowaniem leku należy skonsultować się z lekarzem, jeśli pacjent przyjmuje warfarynę lub podobne leki o działaniu przeciwkrzepliwym, a także w przypadku chorób wątroby lub nerek.

Największe ryzyko przedawkowania istnieje u pacjentów z alkoholową chorobą wątroby niecirrhotyczną. Lek może wpływać na wyniki badań laboratoryjnych dotyczących stężenia glukozy i kwasu moczowego we krwi.

Pacjenci przyjmujący codziennie leki przeciwbólowe w przypadku łagodnej postaci artretyzmu powinni skonsultować się z lekarzem. U pacjentów z ciężkimi infekcjami, takimi jak sepsa, towarzyszącymi obniżeniu poziomu glutationu, przyjmowanie paracetamolu zwiększa ryzyko wystąpienia kwasicy metabolicznej. Objawami kwasicy metabolicznej są głębokie, przyśpieszone lub trudne oddychanie, nudności, wymioty, utrata apetytu. W przypadku pojawienia się tych objawów należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.

W trakcie leczenia nie zaleca się nadmiernego spożycia napojów zawierających kofeinę (np. kawa, herbata). Może to prowadzić do problemów ze snem, drgawek, uczucia ucisku za mostkiem spowodowanego kołatanie serca.

Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu paracetamolu z flukloksacyliną ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia kwasicy metabolicznej z dużym przerostem anionowym, szczególnie u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, sepsą, niedożywieniem oraz innymi przyczynami niedoboru glutationu (np. przewlekły alkoholizm), a także u osób przyjmujących maksymalne dobowe dawki paracetamolu. Zaleca się dokładne monitorowanie, w tym pomiar poziomu 5-oksyproliny w moczu.

Nie należy przekraczać wskazanych dawek.

Nie należy stosować leku w połączeniu z innymi lekami zawierającymi paracetamol.

Jeśli objawy nie ustępują, należy skontaktować się z lekarzem.

Jeśli ból głowy staje się trwały, należy skonsultować się z lekarzem.

W odniesieniu do kwasu acetylosalicylowego: stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek lub zaburzeniami krążenia sercowo-naczyniowego (np. patologia naczyń nerek, niewydolność serca, hipowolemia, duże zabiegi operacyjne, sepsa lub silne krwawienia), ponieważ kwas acetylosalicylowy może również zwiększyć ryzyko zaburzeń funkcji nerek i ostrej niewydolności nerek.

Ibuprofen może zmniejszyć hamujący wpływ kwasu acetylosalicylowego na agregację płytek krwi. W przypadku stosowania leku przed rozpoczęciem przyjmowania ibuprofenu jako środka przeciwbólowego pacjent powinien skonsultować się z lekarzem.

Nie należy stosować leków zawierających kwas acetylosalicylowy u dzieci z ostrym wirusowym zakażeniem układu oddechowego (GRIW), towarzyszącym lub nie towarzyszącym podwyższonej temperaturze ciała. Przy niektórych wirusowych chorobach, szczególnie grypie A, grypie B i odrze, istnieje ryzyko rozwoju zespołu Reya, który wymaga natychmiastowego leczenia medycznego. Ryzyko może wzrosnąć, jeśli kwas acetylosalicylowy stosowany jest jako lek wspomagający, jednak związek przyczynowo-skutkowy w tym przypadku nie został udowodniony. Jeśli te stany towarzyszy długotrwałe wymioty, może to być objaw zespołu Reya.

Lek należy przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci i poza ich zasięgiem wzroku.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Leku nie należy stosować w czasie ciąży.

Kwas acetylosalicylowy wykazuje działanie teratogenne; jego stosowanie w I trymestrze ciąży prowadzi do wady rozwojowej – rozszczepu podniebienia; w III trymestrze – do hamowania czynności porodowej (hamowanie syntezy prostaglandyn), zamknięcia przewodu tętniczego u płodu, co prowadzi do hiperplazji naczyń płucnych i nadciśnienia w małym krążeniu; zaburzenia funkcji nerek z możliwością dalszego rozwoju niewydolności nerek z oligohydramnios; możliwość przedłużenia czasu krwawienia, efekt przeciwagregacyjny, który może wystąpić nawet po zastosowaniu bardzo niskich dawek.

Kofeina zwiększa ryzyko samoistnego poronienia.

W okresie leczenia należy przerwać karmienie piersią. Lek przenika do mleka matki, co zwiększa ryzyko wystąpienia krwawień u dzieci z powodu zaburzeń funkcji płytek krwi.

Wpływ na zdolność do kierowania pojazdami i obsługiwanie maszyn.

Przy stosowaniu wysokich dawek leku należy powstrzymać się od kierowania pojazdami lub obsługiwanie maszyn ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego (zawroty głowy, pobudzenie psychoruchowe, zaburzenia orientacji i uwagi).

Sposób stosowania i dawki.

Citropak® - Darnytsia należy przyjmować po 1 tabletce 2–3 razy na dobę, po posiłku. Maksymalna dawka dobową to 6 tabletek (po 2 tabletki 3 razy na dobę). Nie należy przyjmować tabletek Citropak® - Darnytsia dłużej niż przez 5 dni jako leku przeciwbólowego i dłużej niż przez 3 dni jako leku przeciwgorączkowego.

Nie należy przekraczać zalecanej dawki. Nie należy przyjmować razem z innymi lekami zawierającymi paracetamol.

Każdą dawkę leku należy popijać pełnym szklankiem wody.

U pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek należy wziąć pod uwagę, że choć wpływ chorób wątroby i nerek na farmakokinetykę leku Citropak® - Darnytsia nie był badany, ze względu na mechanizm działania kwasu acetylosalicylowego i paracetamolu, zaburzenia wątroby i nerek mogą się nasilić. Z tego powodu Citropak® - Darnytsia jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby lub nerek oraz należy stosować go z ostrożnością u pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek o lekkim lub średnim stopniu nasilenia.

Dzieci.

Stosowanie leku u dzieci w wieku do 16 lat jest przeciwwskazane bez szczególnych wskazań (choroba Kawasaki).

Przedawkowanie.

Objawy przedawkowania mogą wystąpić przy długotrwałym stosowaniu leku lub przy stosowaniu dawek wielokrotnie przekraczających zalecaną dawkę.

Ponieważ Citropak® - Darnytsia jest lekiem kombinowanym, przedawkowanie należy rozpatrywać w odniesieniu do każdej substancji czynnej wchodzącej w jego skład.

Kwas acetylosalicylowy.

Zatrucie salicylanami zazwyczaj obserwuje się przy stężeniu we krwi > 350 mg/l (2,5 mmol/l). Większość śmiertelnych przypadków obserwowano przy stężeniu kwasu acetylosalicylowego we krwi > 700 mg/l (5,1 mmol/l). Jednorazowe przyjęcie w dawce < 100 mg/kg masy ciała najprawdopodobniej nie spowoduje ciężkiego zatrucia.

Objawy przedawkowania. Bardzo często obserwuje się rozwój takich działań niepożądanych, jak nudności, wymioty, odwodnienie, uczucie szumu/dzwonu w uszach, zawroty głowy, głuchota, nadmierne pocenie się, uczucie gorąca w kończynach, przyspieszone bicie serca, ekstrasystolie oraz nadwentylacja, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej krwi. Połączenie alkalozy oddechowej i kwasicy metabolicznej ze stężeniem pH krwi tętniczej normalnym lub podwyższonym obserwuje się u dorosłych i dzieci. Kwasica może sprzyjać zwiększeniu transportu salicylanów przez barierę krew-mózg.

Rzadziej obserwuje się rozwój takich działań niepożądanych, jak wymioty z domieszką krwi, hiperpirksję, hipoglikemię, hipokaliemię, trombocytopenię, wydłużenie czasu protrombinowego, wewnątrznaczyniową koagulację, niewydolność nerek, obrzęk płuc niekardiogennego pochodzenia. Możliwy jest również rozwój działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego: dezorientacja, pobudzenie psychoruchowe lub przytłumienie OUN, senność, zaburzenia świadomości, zawroty głowy, drżenie, nadrefleksyjność, drgawki i śpiączka.

Objawy przedawkowania spowodowane kwasem acetylosalicylowym.

Toksykologia salicylanów może być wynikiem zatrucia w wyniku długotrwałego stosowania dawek terapeutycznych lub ostra toksyczność (przy dawce > 100 mg/kg/dobę przez więcej niż 2 dni), co stanowi potencjalne zagrożenie życia (od przypadkowego połknięcia przez dzieci do przypadkowego zatrucia).

Przewlekłe zatrucie salicylanami może przebiegać bezobjawowo, ponieważ nie ma specyficznych objawów. Intoksikacja salicylanami o średnim stopniu nasilenia, czyli salicylizm, rozwija się zazwyczaj dopiero po wielokrotnym stosowaniu wysokich dawek.

Objawy: zawroty głowy, szum w uszach, głuchota, pocenie się, nudności, wymioty, ból głowy oraz przytłumienie świadomości mogą być kontrolowane poprzez zmniejszenie dawki. Szum w uszach może wystąpić przy stężeniu plazmatycznym od 150 do 300 µg/ml. Cięższe działania niepożądane pojawiają się przy stężeniu > 300 µg/ml. Główną cechą ostrego zatrucia jest ciężkie zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, które może się różnić w zależności od wieku i stopnia nasilenia intoksykacji. Najczęstszym objawem u dzieci jest kwasica metaboliczna. Ciężkości zatrucia nie można ocenić wyłącznie na podstawie stężenia we krwi. Wchłanianie kwasu acetylosalicylowego może być opóźnione w wyniku hamowania opróżniania żołądka, tworzenia konkrementów w żołądku lub stosowania leków pokrytych powłoką jelitowarozpuszczalną.

Pierwsza pomoc w zatruciu kwasem acetylosalicylowym zależy od stopnia nasilenia, stadium i objawów klinicznych i odpowiada standardowym metodom udzielania pomocy w zatruciach. Pierwsze działania powinny być skierowane na przyspieszenie wydalania leku oraz przywrócenie równowagi elektrolitowej i kwasowo-zasadowej.

W wyniku złożonych efektów patofizjologicznych zatrucia salicylanami mogą wystąpić pewne objawy i zmiany laboratoryjne.

Zatrucie lekkie i średnie: tachypnoe, nadwentylacja, alkaloza oddechowa, pocenie się, nudności, wymioty. Dane laboratoryjne: alkaloza, reakcja zasadowa moczu.

Ciężkie zatrucie: alkaloza oddechowa z kompensacyjną kwasicą metaboliczną, hiperpirksja, uczucie szumu w uszach, głuchota. Układ oddechowy: od nadwentylacji, obrzęku płuc niekardiogennego, aż do zatrzymania oddechu i duszności; dane laboratoryjne – alkaloza, reakcja zasadowa moczu. Układ sercowo-naczyniowy: od zaburzeń rytmu serca, hipotensji aż do zatrzymania serca. Utrata płynów i elektrolitów: odwodnienie, oliguria, niewydolność nerek. Dane laboratoryjne – hipokaliemia, hiper- i hiponatremia, zaburzenia funkcji nerek, wydłużenie czasu protrombinowego, hipoprotrombinemia. Zaburzenia metabolizmu glukozy, ketozę laboratoryjnie stwierdza się jako hiperglikemię, hipoglikemię (szczególnie u dzieci), podwyższenie poziomu ciał ketonowych. Przewód pokarmowy: krwawienia z przewodu pokarmowego. Zmiany ze strony krwi: od przytłumienia funkcji płytek krwi aż do koagulopatii.

Neurologiczne: toksyczna encefalopatia i przytłumienie OUN od osłabienia, przytłumienia świadomości aż do śpiączki i napadów drgawkowych.

Objawy przedawkowania spowodowane paracetamolem. Uszkodzenie wątroby jest możliwe u dorosłych, którzy przyjmowali 10 g lub więcej paracetamolu, oraz u dzieci, które przyjęły > 150 mg/kg masy ciała.

U pacjentów z czynnikami ryzyka (długotrwałe leczenie karbamazepiną, fenobarbitalą, fenytoiną, primidonem, ryfampicyną, ziołem św. Jana lub innymi lekami indukującymi enzymy wątrobowe; regularne spożywanie nadmiernych ilości etanolu; kacheksja glutationowa (zaburzenia trawienia, mukowiscydoza, zakażenie HIV, głód, kacheksja)) przyjęcie 5 g lub więcej paracetamolu może prowadzić do uszkodzenia wątroby.

Objawy przedawkowania. W ciągu pierwszych 24 godzin obserwuje się: nudności, wymioty, utratę apetytu, anoreksję, ból brzucha, bladość skóry. W ciągu 12–48 godzin mogą wystąpić: uszkodzenie wątroby, zaburzenia metabolizmu glukozy i kwasica metaboliczna. Przy znacznym przedawkowaniu zaburzenia ze strony wątroby mogą prowadzić do encefalopatii, krwawień, hipoglikemii, obrzęku mózgu, śpiączki, skutku śmiertelnego. Ostra niewydolność nerek wraz z ostrym nekrozą kanalików może objawiać się silnym bólem w okolicy lędźwiowej, hematurią, białkomoczem i może się rozwinąć nawet przy braku ciężkiego uszkodzenia nerek.

Przy długotrwałym stosowaniu leku w dużych dawkach ze strony układu krwiotwórczego może rozwinąć się: anemia aplastyczna, pancytopenia, agranulocytoza, neutropenia, leukopenia, trombocytopenia.

Zgłaszano również rozwój takich zaburzeń: nadmierne pocenie się, senność, zaburzenia świadomości, tachykardię, ekstrasystolie, drżenie, nadrefleksyjność, drgawki, arytmie serca, zapalenie trzustki, pobudzenie psychoruchowe lub przytłumienie ośrodkowego układu nerwowego. Przy przyjmowaniu dużych dawek ze strony układu moczowego: nefrotoksyczność (kolka nerkowa, nefryt śródmiąższowy, nekroza naczyń włosowatych); ze strony ośrodkowego układu nerwowego – zawroty głowy, zaburzenia orientacji, pobudzenie psychoruchowe.

Leczenie. W przypadku przedawkowania wymagana jest szybka pomoc medyczna. Pacjenta należy natychmiast przewieźć do szpitala, nawet jeśli nie występują wczesne objawy przedawkowania. Objawy mogą być ograniczone do nudności i wymiotów lub mogą nie odzwierciedlać ciężkości przedawkowania lub ryzyka uszkodzenia narządów. Stężenie paracetamolu we krwi należy zmierzyć po 4 godzinach lub później po przyjęciu (wcześniejsze stężenia są niepewne). Leczenie należy rozpocząć od przemywania żołądka, a następnie stosowania węgla aktywnego (jeśli nadmierna dawka została przyjęta w ciągu 1 godziny) oraz terapii objawowej. Specyficzny antydotum w przypadku przedawkowania paracetamolu to N-acetylocysteina. W przypadku braku wymiotów stosowanie metioniny doustnie lub N-acetylocysteiny dożylnej jest skuteczne w ciągu 24 godzin, ale maksymalny efekt ochronny osiąga się przy ich zastosowaniu w ciągu 8 godzin po przedawkowaniu. Skuteczność antydotum gwałtownie maleje po tym czasie. Należy również podjąć ogólne środki wspierające. W razie potrzeby stosować alfa-adrenoblokery.

Objawy przedawkowania spowodowane kofeiną. Ze strony ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego: zwiększona drażliwość, nerwowość, niepokój, bezsenność, zawroty głowy, zwiększona pobudliwość emocjonalna, mimowolne skurcze mięśni, drgawki, przyspieszone oddychanie. Ze strony przewodu pokarmowego: ból w żołądku lub brzuchu. Ze strony układu sercowo-naczyniowego: tachykardia, arytmia. Inne: napływy krwi do twarzy, częste oddawanie moczu.

Leczenie. Przemywanie żołądka, w przypadku przytłumienia odruchu wymiotnego stosuje się leki z ipekakuany, węgiel aktywny, intensywną klistę oczyszczającą, korektę równowagi kwasowo-zasadowej, elektrolitów plazmy, wymuszonego diurezy, terapię tlenową, hemodializę w ciężkich przypadkach. Terapia objawowa. Przy drgawkach stosuje się diazepam.

W pierwszych godzinach ostrego zatrucia należy podać acetylocysteinę, jeśli to możliwe doustnie – w dawce 140 mg/kg, jeśli doustnie jest niemożliwe – w dawce 150 mg/kg do pierwszego wstrzyknięcia dożylnej, następnie dawkę zwiększa się do 300 mg/kg na dobę.

Efekty uboczne.

Podczas stosowania leku u niektórych pacjentów mogą występować działania niepożądane charakterystyczne dla leków zawierających kwas acetylosalicylowy, paracetamol lub kofeinę.

Większość poniższych działań niepożądanych ma wyraźny charakter zależny od dawki i może objawiać się różnie w poszczególnych przypadkach.

Możliwe działania niepożądane:

Dane o niepożądanych skutkach uzyskane w wyniku obserwacji pogwarancyjnych (częstość nieznana):

Z udziału narządów słuchu i aparatu przedsionkowego: głuchota, zaburzenia orientacji.

Z udziału układu oddechowego, narządów klatki piersiowej i jamy opłucnowej: rinit, zatkanie nosa, suchy kaszel, dyspnę, duszność, astma oskrzelowa, skurcz oskrzeli u pacjentów wrażliwych na kwas acetylosalicylowy i inne LNPZ.

Z udziału układu pokarmowego: zaburzenia trawienne, w tym nudności, wymioty, dyskomfort i ból w nadbrzuszu, pieczenie w żołądku, ból brzucha, ból żołądka; zapalenie przewodu pokarmowego, zmiany erozyjno-żerczowe przewodu pokarmowego, które w pojedynczych przypadkach mogą prowadzić do krwawień i perforacji przewodu pokarmowego z odpowiednimi objawami laboratoryjnymi i klinicznymi, owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej.

Z udziału wątroby i dróg żółciowych: hepatotoksyczność, podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych, zazwyczaj bez rozwoju żółtaczki, nekroza wątroby (efekt zależny od dawki), przemijające niewydolność wątroby z podwyższeniem poziomu transaminaz wątrobowych.

Z udziału nerek i układu moczowego: nefrotoksyczność, uszkodzenia nerek z martwicą brodawek nerkowych, przy stosowaniu dużych dawek – kolka nerkowa, zapalenie wątrobicy.

Z udziału układu endokrynnego: hipoglikemia, aż do śpiączki hipoglikemicznej.

Z udziału układu nerwowego: zawroty głowy, ból głowy, drżenie, mimowolne skurcze mięśni, pobudzenie psychoruchowe i zaburzenia orientacji oraz uwagi, bezsenność, zaburzenia snu, nerwowość, drażliwość, podwyższona pobudliwość, niepokój, lęk, osłabienie ogólne, parestezje.

Z udziału psychiki: uczucie strachu, niepokój.

Z udziału układu sercowo-naczyniowego: tachykardia, uczucie przyspieszonego serca, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, arytmia.

Z udziału krwi i układu limfatycznego: anemia, siarczanohemoglobinemia i metemoglobinemia (cyna, duszność, ból w okolicy serca), anemia hemolityczna, siniaki lub krwawienia, przy długotrwałym stosowaniu w dużych dawkach – anemia aplastyczna, pancytopenia, neutropenia, leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza. Ze względu na działanie przeciwagregacyjne kwasu acetylosalicylowego na płytki krwi zwiększa się ryzyko krwawień, obniżenie agregacji płytek krwi, hipokoagulację, zespół hemoragiczny, purpurę. Obserwowano krwawienia takie jak krwawienia operacyjne, guzy krwawe, krwawienia z narządów układu moczowo-płciowego, krwawienia z nosa, krwawienia z dziąseł, krwawienia przewodu pokarmowego oraz krwawienia mózgowe (szczególnie u pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym i/lub przy jednoczesnym stosowaniu środków przeciwhemostatycznych), które w pojedynczych przypadkach stanowiły zagrożenie dla życia. Krwawienia mogą prowadzić do ostrych i przewlekłych anemii popokrwiennych/anemii z niedoboru żelaza (w wyniku tzw. ukrytych mikrokrowawień) z odpowiednimi objawami laboratoryjnymi i klinicznymi, takimi jak astenia, bladość skóry, hipoperfuzja.

Z udziału układu immunologicznego: reakcje nadwrażliwościowe, w tym wysypka na skórze i błonach śluzowych (w tym wysypka ogólna, rumień, plamisto-płaskowy), pokrzywka, swędzenie skóry, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, wielopostaciowa wypryskowica (w tym zespół Stevensa-Johnsona), toksyczne martwicze zapalenie nabłonka (zespołu Lyella), anafilaksja, szok anafilaktyczny, niekardiogenny obrzęk płuc.

U pacjentów z indywidualnie zwiększoną wrażliwością na salicylany możliwe są reakcje alergiczne skóry, w tym takie objawy jak zaczerwienienie skóry, uczucie gorąca, wysypka, pokrzywka, obrzęk, swędzenie, obrzęk naczynioruchowy, rinit, zatkanie nosa. U chorych na astmę oskrzelową możliwe jest zwiększenie częstości występowania skurczu oskrzeli; reakcje alergiczne od niewielkiego do umiarkowanego stopnia, które mogą dotyczyć skóry, dróg oddechowych, przewodu pokarmowego, układu sercowo-naczyniowego i objawiać się w postaci wysypek, pokrzywki, obrzęków, swędzenia.

Z udziału skóry i tkanki podskórnej: swędzenie skóry, wysypka na skórze i błonach śluzowych (zazwyczaj ogólna, rumieniowa, pokrzywka), obrzęk naczynioruchowy, wielopostaciowa wypryskowica (w tym zespół Stevensa-Johnsona), toksyczne martwicze zapalenie nabłonka (zespołu Lyella).

Zaburzenia ogólne: osłabienie ogólne.

Dodatkowo przy stosowaniu leków zawierających analogiczne substancje czynne zaobserwowano następujące reakcje niepożądane (częstość nieznana): nadciśnienie tętnicze, anemia, siarczanohemoglobinemia i metemoglobinemia (cyna, duszność, ból w okolicy serca), anemia hemolityczna, uczucie strachu, pobudzenie, zaburzenia snu, zapalenie przewodu pokarmowego, hipoglikemia aż do śpiączki hipoglikemicznej, nekroza wątroby (efekt zależny od dawki), hipoperfuzja, niekardiogenny obrzęk płuc.

Na dzień dzisiejszy nie ma danych świadczących o tym, że nasila się nasilenie niepożądanych zjawisk pojawiających się po zastosowaniu oddzielnie wziętych substancji czynnych tego leku lub że ich zakres się poszerza przy terapii lekiem kombinowanym, pod warunkiem że stosuje się go zgodnie z instrukcją.

Podwyższone ryzyko wystąpienia powikłań hemoragicznych może utrzymywać się przez 4–8 dni po ostatnim przyjęciu kwasu acetylosalicylowego. Bardzo rzadko obserwowano ciężkie powikłania hemoragiczne (np. krwotok śródczaszkowy), szczególnie u pacjentów z nieleczonym nadciśnieniem tętniczym i/lub na tle jednoczesnej terapii lekami przeciwkrzepnączymi. W pojedynczych przypadkach takie powikłania mogą stanowić zagrożenie dla życia pacjenta.

Raportowanie podejrzewanych reakcji niepożądanych.

Raportowanie podejrzewanych reakcji niepożądanych po rejestracji leku jest ważnym procederem. Pozwala to na kontynuowanie monitorowania stosunku „korzyść/ryzyko” dla danego leku. Osoby pracujące w zawodach medycznych powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane reakcje niepożądane poprzez krajowy system zgłaszania.

Okres ważności. 2 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie wyższej niż 25 °C.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Po 6 lub po 10 tabletek w blistrze; po 1 blisterze w opakowaniu kartonowym; po 6 lub po 10 tabletek w opakowaniach blisterowych.

Kategoria wydawania. Bez recepty.

Producent. Przedsiębiorstwo Akcyjne „Farmaceutyczna firma „Darnytsia”.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności.

Ukraina, 02093, miasto Kijów, ul. Borispielska 13.