Amikacyny siarczan

INSTRUKCJA DOTYCZĄCA STOSOWANIA LEKU DO ZASTOSOWANIA MEDYCZNEGO Amikacyny siarczan (Amikacin sulfate)

Skład:

substancja czynna: amikacyna;

1 ml roztworu zawiera siarczanu amikacyny w przeliczeniu na amikacynę 50 mg lub 250 mg;

substancje pomocnicze: metabisulfit sodu (E 223), cytrynian sodu, woda do wstrzykiwań.

Postać leku. Roztwór do wstrzykiwań.

Główne właściwości fizykochemiczne: przezroczysta, bezbarwna lub lekko żółtawa ciecz.

Grupa farmakoterapeutyczna. Środki przeciwbakteryjne do stosowania systemowego.

Aminoglikozydy. Amikacyna. Kod ATC J01G B06.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Amikacyna to półsyntetyczny aminoglikozydowy antybiotyk o szerokim spektrum działania. Amikacyna aktywnie przenika przez błonę komórkową bakterii. Wiążąc się z podjednostką 30S rybosomów, zakłóca tworzenie się kompleksu RNA transportowego i matrycowego, blokuje syntezę białek oraz zaburza syntezę błony cytoplazmatycznej bakterii.

Aktywna wobec aerobowych mikroorganizmów Gram-ujemnych: Pseudomonas aeruginosa, Escherichia coli, Shigella spp., Salmonella spp., Klebsiella spp., Enterobacter spp., Providencia spp., Proteus spp. (szczepy indolododatnie i indolognegatywne), Serratia spp., Acinetobacter species, Citrobacter freundii.

Aktywna wobec niektórych mikroorganizmów Gram-dodatnich: Staphylococcus spp., w tym bakterii odpornych na penicylinę, metycylinę, niektóre cefalosporyny oraz niektóre szczepy Streptococcus pyogenes, Streptococcus pneumoniae, Enterococcus. Amikacynę można stosować w określonych warunkach jako terapię podstawową przy rozpoznanej chorobie lub podejrzeniu choroby wywołanej szczepami wrażliwymi na działanie staphylococcus u pacjentów z alergią na inne antybiotyki oraz przy mieszanych infekcjach staphylococcus-gramujemnych. Amikacyna jest nieaktywna wobec patogenów beztlenowych.

Farmakokinetyka.

Po wstrzyknięciu do mięśni amikacyna jest szybko i całkowicie wchłaniana. Maksymalne stężenie osiągane jest po 0,5–1,5 godziny po wstrzyknięciu do mięśni oraz po 0,5 godziny po wstrzyknięciu do żyły. Terapeutyczne stężenie amikacyny utrzymuje się przez 10–12 godzin.

Rozkład. Wiązanie z białkami osocza wynosi 4–11%. Amikacyna dobrze rozkłada się w substancji pozakomórkowej (w treściach zacieku, wypłukach opłucnowych, wodniaku brzusznym, płynie osierdziowym, płynie stawowym, limfie i płynie otrzewnowym). Amikacyna występuje w wysokich stężeniach w moczu, a w niskich – w żółci, mleku matki, wilgoci wodnistej oka, sekrecie oskrzelowym, plwocinie oraz płynie mózgowo-rdzeniowym. Amikacyna dobrze przenika do wszystkich tkanek organizmu, gdzie gromadzi się wewnątrzkomórkowo. Wysokie stężenia amikacyny stwierdza się w narządach o silnym ukrwieniu: płucach, wątrobie, mięśniu sercowym, śledzionie, a szczególnie w nerkach, gdzie gromadzi się w warstwie korowej; niższe stężenia – w mięśniach, tkance tłuszczowej i kościach.

U dorosłych w średnich dawkach terapeutycznych amikacyna praktycznie nie przenika przez barierę krew-mózg, natomiast przy zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych jej przenikanie gwałtownie wzrasta. U noworodków osiąga się wyższe stężenia w płynie mózgowo-rdzeniowym niż u dorosłych.

Amikacyna przenika przez barierę łożyskową i występuje we krwi płodu oraz w płynie owodniowym.

Wydalanie. Amikacyna nie ulega metabolizmowi, wydalana jest przez nerki drogą filtracji kłębuszkowej (65–94%) w niezmienionej postaci, tworząc wysokie stężenia w moczu. Klirens nerkowy – 79–100 ml/min. Szybkość wydalenia zależy od wieku, funkcji nerek oraz współistniejącej patologii pacjenta.

U chorych z odwodnieniem wydalanie zwiększa się, przy obniżonej funkcji nerek oraz u osób starszych – znacznie zwalnia.

Okres półtrwania wydalania u dorosłych z normalną funkcją nerek wynosi 2–4 godziny, u noworodków – 5–8 godzin, u starszych dzieci – 2,5–4 godziny. Przy niewydolności nerek okres półtrwania może wynosić nawet 70 godzin i więcej, przy mukowiscydozie – 1–2 godziny. Ostateczny okres półtrwania – ponad 100 godzin (uwolnienie z wewnątrzkomórkowych magazynów).

Podczas hemodializy wydala się 50% leku w ciągu 4–6 godzin, podczas dializy otrzewnowej – 25% w ciągu 48–72 godzin.

Właściwości kliniczne.

Wskazania.

Infekcje wywołane szczepami mikroorganizmów wrażliwymi na amikacynę, opornymi na inne aminoglikozydy.

Przeciwwskazania.

• Niewydolność nerek;
• zapalenie nerwu słuchowego;
• podwyższona wrażliwość na amikacynę lub na dowolny inny antybiotyk z grupy aminoglikozydów i ich pochodne;
• podwyższona wrażliwość na którykolwiek z substancji pomocniczych wchodzących w skład leku;
• miastenia ciężka;
• zaburzenia funkcji aparatu przedsionkowego;
• azotemia (azot resztkowy powyżej 150 mg%);
• wcześniejsza terapia lekami oto- lub nefrotoksycznymi.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Jednoczesne podawanie Amikacyny siarczanu z anestetykami i lekami rozkurczowymi mięśni może prowadzić do blokady przekazywania nerwowo-mięśniowego oraz do porażenia mięśni oddechowych.

Ryzyko wystąpienia działania nefrotoksycznego zwiększa się przy jednoczesnym stosowaniu z amfoterycyną B, cefalotynem, polimyksyną i furosemidem. Ryzyko wystąpienia działania ototoksycznego zwiększa się przy jednoczesnym stosowaniu leku z furosemidem, kwasem etakrynowym lub cisplatyną.

Amikacyna siarczan jest niespojna w roztworze z penicylinami, cefalosporynami, amfoterycyną, hydrochlorotiazydem, erytromycyną, heparyną, nitrofurantoiną, tiopentalonem, warfaryną, tetracyklinami, witaminami grupy B, witaminą C oraz chlorkiem potasu.

Indometacyna, fenylobutazon i inne LNPZP, które zaburzają przepływ krwi przez nerki, mogą spowolnić szybkość wydalania amikacyny siarczanu. Gdy amikacynę siarczan stosuje się u noworodków przedwczesnych jednoczesnie z dożylnej podaną indometacyną, dochodzi do wzrostu stężenia leku w osoczu i pojawia się ryzyko rozwoju toksyczności.

Kombinacje antybiotyków amikacyna + ceftagzydim oraz amikacyna + cefotaksym wykazują największy efekt addytywny i synergistyczny wobec Pseudomonas aeruginosa.

Szczególne środki ostrożności.

Ze względu na potencjalną ototoksyczność i nefrotoksyczność aminoglikozydów pacjenci powinni znajdować się pod szczególną opieką lekarza.

Nie zaleca się stosowania amikacyny siarczanu u pacjentów z podwyższoną wrażliwością na inne aminoglikozydy ze względu na niebezpieczeństwo reakcji alergicznych krzyżowych.

Z ostrożnością należy stosować lek u pacjentów z miastenią i chorobą Parkinsona, jak również u osób starszych oraz u pacjentów z zaburzeniami przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, ze względu na możliwość wystąpienia efektu kuraropodobnego.

W przypadku infekcji trudnych do wyleczenia lub infekcji skomplikowanych, po 10 dniach należy ocenić skuteczność leczenia lekiem i przed przepisaniem kolejnego cyklu sprawdzić funkcję nerek, słuch, funkcję aparatu przedsionkowego oraz stężenie leku w surowicy krwi. Jeśli po 3–5 dniach nie ma oczekiwanego efektu klinicznego, leczenie należy przerwać i wykonać oznaczenie wrażliwości patogenu na antybiotyki.

U pacjentów z zaburzoną funkcją nerek należy dostosować schemat dawkowania w zależności od klirensu kreatyniny. Ryzyko rozwoju działania ototoksycznego i nefrotoksycznego wzrasta przy podawaniu wysokich dawek leku. W celu zapobiegania powikomniom ototoksycznym i nefrotoksycznym oraz zmniejszenia częstości ich występowania podczas stosowania leku zaleca się kontrolę funkcji nerek, słuchu i aparatu przedsionkowego co najmniej raz w tygodniu.

Głównym toksycznym działaniem leku podawanego dożylnie lub domięśniowo jest jego działanie na VIII parę nerwów czaszkowych, które przejawia się początkowo głuchotą w zakresie dźwięków o wysokiej częstotliwości. U pacjentów z zaburzoną funkcją nerek ryzyko rozwoju powikłań ototoksycznych jest znacznie wyższe. Przed rozpoczęciem leczenia należy skorygować równowagę wodno-elektrolitową u pacjenta. W czasie leczenia amikacyną siarczanem należy przyjmować odpowiednią ilość płynów, często oznaczać stężenie kreatyniny w osoczu krwi oraz w razie potrzeby korygować schemat dawkowania.

U pacjentów starszych należy zmniejszyć dawkę amikacyny siarczanu ze względu na obniżoną czynność nerek oraz możliwą redukcję masy ciała. Należy regularnie oceniać czynność nerek. Konieczne jest przeprowadzenie analizy moczu przed lub w trakcie leczenia. Wymagane są okresowe badania i rejestracja audiogramu, oznaczenie funkcji przedsionkowej. W przypadku wystąpienia niewydolności nerek, przedsionkowej lub słuchowej należy zmniejszyć dawki lub przerwać przyjmowanie amikacyny siarczanu.

U pacjentów z zaburzoną funkcją nerek należy zmniejszyć dawkę dobową i/lub wydłużyć odstępy między dawkami zgodnie ze stężeniem kreatyniny w surowicy, aby zapobiec kumulacji leku we krwi i zminimalizować ryzyko ototoksyczności. W przypadku pojawienia się objawów uszkodzenia nerek (np. albuminuria, mikrohematuria, leukocyturia) należy zwiększyć nawodnienie i zmniejszyć dawkowanie. Objawy te zazwyczaj ustępują po zakończeniu leczenia. Jeśli wystąpią objawy ototoksyczności (np. zawroty głowy, dzwonienie, szumy w uszach lub obniżenie słuchu) lub nefrotoksyczności (np. obniżenie klirensu kreatyniny, oliguria), stosowanie amikacyny siarczanu należy przerwać lub zmniejszyć dawkę. Jednakże, jeśli wystąpią objawy azotemii lub nasilająca się oliguria, leczenie należy przerwać.

Ototoksyczność spowodowana przez antybiotyki aminoglikozydowe może się rozwinąć nawet po zakończeniu stosowania leku i zazwyczaj ma charakter nieodwracalny. Ryzyko rozwoju ototoksyczności jest zwiększone u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek, a także przy stosowaniu wysokich dawek lub długotrwałym leczeniu.

Pacjenci z mutacją mitochondrialnego DNA (w szczególności z podstawieniem nukleotydu 1555 A→G w genie 12S rRNA) mają zwiększone ryzyko wystąpienia ototoksyczności, nawet jeśli stężenie aminoglikozydów w surowicy krwi podczas leczenia mieści się w zalecanym zakresie. Dla takich pacjentów należy rozważyć zastosowanie metod leczenia alternatywnych.

Również przed przepisaniem leku pacjentom z mutacjami mitochondrialnego DNA w wywiadzie rodzinnym lub pacjentom z głuchotą spowodowaną aminoglikozydami, należy rozważyć możliwość zastosowania alternatywnych metod leczenia lub wykonania testu genetycznego.

U pacjentów z odwodnieniem organizmu ryzyko toksyczności wzrasta ze względu na podwyższone stężenie leku w surowicy krwi.

Jednoczesne stosowanie amikacyny siarczanu i moczopędnych działających szybko, takich jak pochodne kwasu etakrynowego, furozepidu, manitolu (szczególnie, jeśli moczopędne są podawane dożylnie), może prowadzić do rozwoju nieodwracalnej głuchoty.

Nie można przepisywać jednocześnie dwóch aminoglikozydów ani zastępować jednego leku drugim, jeśli pierwszy aminoglikozyd był stosowany przez 7–10 dni. Powtórny cykl leczenia można przeprowadzić nie wcześniej niż po 6 tygodniach.

Lek zawiera metabisulfit sodu, który może powodować reakcje alergiczne, w tym objawy anafilaksji i napady astmy różnego stopnia nasilenia, szczególnie u chorych na astmę oskrzelową.

W przypadku jednoczesnego stosowania z cefalosporynami zaleca się podawanie ich w różnych miejscach (przy podawaniu domięśniowym) z odstępem co najmniej 1 godziny.

Stosowanie amikacyny siarczanu może wpływać na następujące parametry laboratoryjne: alaninoaminotransferaza surowicy, asparaginianaminotransferaza, bilirubina, dehydrogenaza mleczanowa, fosfataza alkaliczna, azot moczanowy, kreatynina, jony wapnia, magnezu, potasu, sodu.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Lek jest przeciwwskazany w czasie ciąży i karmienia piersią.

Możliwość wpływu na szybkość reakcji przy prowadzeniu samochodu lub innych maszyn.

Doświadczenie z zastosowania leku wskazuje, że nie wpływa on na zdolność prowadzenia samochodu lub pracy z maszynami, należy jednak wziąć pod uwagę możliwość wystąpienia takich działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego, jak senność, zaburzenia przewodnictwa nerwowo-mięśniowego.

Sposób stosowania i dawki

Lek podaje się wewnątrzmięśniowo lub dożylnie (w sposób strułkowy lub kroplowy). Dawkę i sposób podania leku ustala się indywidualnie dla każdego pacjenta w zależności od ciężkości choroby, wrażliwości patogenu, funkcji nerek oraz masy ciała chorego. Dorośli i dzieci w wieku od 12 lat otrzymują 10–15 mg/kg na dobę. Dawkę dzienną dzieli się na 2 podania. Maksymalna dawka dzienna dla dorosłych wynosi 1,5 g. Czas leczenia przy podawaniu dożylnym to 3–7 dni, przy podawaniu wewnątrzmięśniowym – 7–10 dni.

W przypadku niepowikłanych infekcji układu moczowo-płciowego (z wyjątkiem infekcji spowodowanych pałeczką ropy błękitnej) lek podaje się wewnątrzmięśniowo po 250 mg 2 razy na dobę przez 5–7 dni.

W przypadku infekcji spowodowanych pałeczką ropy błękitnej oraz infekcji zagrażających życiu, lek podaje się w dawce 15 mg/kg na dobę, podzielonej na 3 podania.

U noworodków i przedwcześnie urodzonych dzieci dawka początkowa wynosi 10 mg/kg na dobę, a następnie podaje się dawkę dzienną 15 mg/kg, podzieloną na 2 podania, przez 7–10 dni.

U pacjentów z zaburzeniem funkcji nerek należy zmniejszyć dawkę dzienną lub wydłużyć odstępy między podaniami, aby uniknąć kumulacji antybiotyku. Schemat dawkowania należy dostosować w zależności od klirensu kreatyniny.

Do przygotowania roztworu do infuzji stosuje się izotoniczny roztwór chlorku sodu, 5% roztwór glukozy, roztwór Ringera. Stężenie roztworu amikacyny podczas podania dożylnej nie powinno przekraczać 5 mg/ml. Czas trwania infuzji – 30–90 minut. Wstrzyknięcie dożylne należy wykonywać powoli, przez 7 minut.

Dzieci. Lek stosuje się w praktyce pediatrycznej.

Amikacyny siarczan stosuje się ostrożnie w leczeniu noworodków przedwczesnych i noworodków urodzonych w terminie, ponieważ niedorozwój układu wydalniczego może wydłużyć eliminację aminoglikozydów, co może prowadzić do wystąpienia objawów toksyczności.

Przedawkowanie.

Może wystąpić działanie oto- i nefrotoksyczne leku oraz objawy blokady nerwowo-mięśniowej: szum w uszach, zaburzenia słuchu, wysypka skórna, ból głowy, zawroty głowy, osłabienie, parestezje, obniżenie funkcji nerek (aż do niewydolności nerek), zahamowanie lub porażenie oddychania.

W razie potrzeby lek usuwa się z organizmu poprzez dializę dojelitową lub hemodializę. Poziom leku obniża się ciągłą arterio-venozową hemofiltracją. U noworodków stosuje się również transfuzję wymienną w celu usunięcia leku z organizmu.

W przypadku pierwszych objawów blokady przewodnictwa nerwowo-mięśniowego należy natychmiast przerwać podawanie amikacyny siarczanu i niezwłocznie podać wewnętrznie roztwór chlorku wapnia lub podskórnie roztwór prozeryny i atropiny. W razie potrzeby pacjenta należy przełożyć na oddychanie wspomagane.

Działania niepożądane.

Strona układu pokarmowego: nudności, wymioty, biegunka.

Strona narządów słuchu: częściowo odwracalna lub nieodwracalna głuchota, szumy w uszach.

Strona układu nerwowego środkowego: ból głowy, senność, możliwy spadek słuchu, zaburzenia węstbowe, zawroty głowy, parestezje, drżenie, drgawki, encefalopatia; w pojedynczych przypadkach – zaburzenia przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, możliwe wystąpienie blokady nerwowo-mięśniowej (paraliż mięśniowy, ucisk oddechowy).

Strona układu krwiotwórczego: anemia, leukopenia, granulocytopenia, hematuria, trombocytopenia, eozynofilia.

Strona układu moczowego: nefrotoksyczność – zaburzenia funkcji nerek (oliguria, albuminuria, cylinduria, hiperazotemia, proteinuria, mikrohematuria, hematuria, podwyższenie poziomu kreatyniny); rzadko – ostra martwica, nefryt śródmiąższowy, ostra niewydolność nerek.

Strona układu sercowo-naczyniowego: zapalenie naczyń, hipotensja tętnicza.

Strona układu endokrynnego i metabolizmu: hipomagnezemia.

Strona układu ruchu: artrodyne.

Reakcje alergiczne: wysypka skórna, świąd, pokrzywka; w pojedynczych przypadkach – obrzęk Quinckego.

Inne: ból w miejscu wstrzyknięcia, zaczerwienienie, obrzęk, nadgorączka, hiperbilirubinemia, podwyższenie poziomu transaminaz we krwi.

Okres ważności. 2 lata.

Warunki przechowywania. Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie wyższej niż 25 °C.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie. Roztwór do wstrzykiwań 50 mg/ml – po 2 ml w ampułkach.

Roztwór do wstrzykiwań 250 mg/ml – po 2 ml lub 4 ml w ampułkach.

Po 1 ampułce w opakowaniu. Po 5 ampułek w blisterze, po 1 lub 2 blistry w opakowaniu.

Kategoria do odpuszczenia. Na receptę.

Producent. Spółka Akcyjna z ograniczoną odpowiedzialnością „Lekchim-Charków”.

Miejsce położenia producenta oraz adres siedziby prowadzonej działalności.

Ukraina, 61115, obwód charkowski, miasto Charków, ulica Seweryna Potockiego 36.