Akíneton

I N S T R U K C J A do stosowania leku Akineton (AKINETON®)

Skład:

substancja czynna: biperiden hydrochloride;

1 tabletka zawiera biperidenu hydrochloridu 2 mg;

substancje pomocnicze: skrobia kukurydziana; laktoza, monohydrat; celuloza mikrokryształowa; wapnia hydrofosforan; skrobia ziemniaczana; kopowidon; talk; stearyna magnezu.

Postać leku. Tabletki.

Główne właściwości fizykochemiczne: prawie białe, płaskocylin­dryczne tabletki z fasetami, z krzyżowym nacięciem po jednej stronie.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki przeciwparkinsonowe. Środki antycholinergiczne. Aminy trzeciorzędowe. Biperiden. Kod ATC N04A A02.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Lek Akíneton jest środkiem antycholinergicznym o działaniu głównie centralnym. Działanie obwodowe antycholinergicze jest mniej wyraźne w porównaniu z działaniem atropiny. Biperydyna wiąże się konkurencyjnie z obwodowymi i centralnymi receptorami muskarynowymi (głównie M1).

W badaniach na zwierzętach biperydyna wpływała na stany podobne do choroby Parkinsona (drżenie, sztywność), wywołane środkami cholinergicznymi o działaniu centralnym.

W ten sposób biperydyna wpływa na stany towarzyszące nadmiernemu pobudzeniu układu cholinergicznego w OUN, np. zespół Parkinsona jako zespół pozapiramidowy z niedoborem dopaminy w wyniku neurodegeneracji neuronów, a także inne objawy wywołane neuroleptykami, które również można zaliczyć do zaburzeń przekazywania dopaminergicznego w jądrach podstawnych. W związku z tym zaburzony jest równowaga funkcji dopaminergicznego i cholinergicznego. Względnie zwiększoną aktywność cholinergiczną można farmakologicznie tłumić lekami antycholinergicznymi, takimi jak Akíneton.

Farmakokinetyka.

Wchłanianie

Biperydyny chlorowodorek jest szybko wchłaniany po doustnym podaniu 4 mg i wykrywalny we krwi w ciągu 27 minut. Maksymalne stężenie w osoczu na poziomie 4–7 ng/ml osiągane jest po 1–2 godzinach.

Dostępność biologiczna

Dostępność biologiczna biperydyny chlorowodorku po podaniu doustnym wynosi około 30%.

Rozkład

Łączenie biperydyny z białkami osocza wynosi około 95%. Wydaje się, że objętość rozkładu biperydyny wynosi 24 ± 4,1 l/kg. Biperydyna łatwo przenika do tkanek i ma okres półwyprowadzenia w fazie rozkładu do tkanek wynoszący 0,6 godziny, a stosunek całkowitej objętości rozkładu do objętości rozkładu centralnego wynosi 9,6.

Brak informacji na temat przenikania biperydyny przez łożysko.

Biotransformacja

Biperydyna jest niemal całkowicie metabolizowana. Niezmieniona biperydyna nie występuje w moczu. Główny metabolit biperydyny powstaje w wyniku hydroksylacji pierścienia bicykloheksanowego (60%), a częściowo dodatkowa hydroksylacja pierścienia piperdynowego (40%). Liczne metabolity (w postaci produktów hydroksylacji i ich koniugatów) są wydalane w stosunku 50:50 z moczem i kałem.

Wydalanie

Okres końcowy półwyprowadzenia z osocza po jednorazowym doustnym podaniu biperydyny chlorowodorku u młodych zdrowych ochotników wynosi 11–24 godziny, a klirens osoczowy wynosi około 146 l/kg. W stanie stacjonarnym okres półwyprowadzenia z osocza wynosił 25 ± 9 godzin.

Pacjenci w wieku podeszłym

Dostępność biologiczna

Ponieważ z wiekiem masa wątroby, przepływ krwi i aktywność enzymów wątrobowych mogą się zmniejszać, u pacjentów w wieku podeszłym może występować mniejsza szybkość metabolizmu biperydyny w wątrobie, a tym samym zwiększonej dostępności biologicznej i zmniejszonej szybkości wydalania w porównaniu z pacjentami młodszego wieku. W badaniu porównawczym u pacjentów w wieku podeszłym obserwowano wartości AUC 3–5 razy wyższe i okresy półwyprowadzenia 2 razy dłuższe niż u ochotników młodszego wieku.

Wydalanie

Okres końcowy półwyprowadzenia po jednorazowym doustnym podaniu leku u pacjentów w wieku podeszłym wynosił 30 ± 6 godzin. Okres półwyprowadzenia w stanie stacjonarnym wynosił 39 ± 12 godzin.

Brak danych farmakokinetycznych dla pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby i nerek.

Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa.

Toxiczność przewlekła

Badania toksyczności przewlekłej u szczurów i psów nie wykazały objawów toksyczności narządowej.

Potencjał mutagenny i kancerogenny

Badania in vivo i in vitro z biperydyną nie wykazały działania mutagennego ani klastogennego. Brak długotrwałych badań na zwierzętach dotyczących potencjału kancerogennego biperydyny.

Toxiczność reprodukcyjna

Biperydyna nie została wystarczająco zbadana pod kątem swojej toksyczności reprodukcyjnej u zwierząt.

Brak badań wpływu na płodność, rozwój płodowy i poporodowy. Badania toksyczności embrionalnej nie wykazały objawów potencjału teratogennego ani innych właściwości embrionotoksycznych przy stosowaniu leku w zakresie dawek terapeutycznych.

Brak doświadczenia z zastosowaniem leku u kobiet w czasie ciąży i karmienia piersią.

Właściwości kliniczne.

Wskazania.

Choroba Parkinsona: leczenie objawów choroby Parkinsona, takich jak sztywność i drżenie.

Niepożądane działanie ośrodkowe po neuroleptykach i innych lekach: wczesna dyskinezja, akatyzja i parkinsonizm.

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość na biperydenu chlorowodorek lub którykolwiek z pozostałych składników preparatu, nieleczona jaskra zamkniętociśnieniowa, mechaniczne zwężenie (stenозa) przewodu pokarmowego, megakolon, obturacja przewodu pokarmowego.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Stosowanie leku Akíneton razem z innymi lekami antycholinergicznymi, np. lekami psychotropowymi, antyhistaminikami, lekami przeciwparkinsonowymi i lekami przeciwwstrząśnimi, może prowadzić do nasilenia się niepożądanych skutków ośrodkowych i obwodowych.

Jednoczesne stosowanie chinidyny może powodować nasilenie się sercowo-naczyniowych efektów antycholinergiczych (szczególnie zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego).

Jednoczesne stosowanie Akínetonu z lewodopą może nasilać dyskinezję. Obserwowano uogólnione zaburzenia ruchowe o charakterze choreopodobnym u pacjentów z chorobą Parkinsona przy jednoczesnym stosowaniu biperydenu i leków zawierających lewodopę/karbidopę.

Opóźniona dyskinezja wywołana przez neuroleptyki może nasilać się pod wpływem leku Akíneton. Czasem objawy parkinsonizmu w przypadku wystąpienia późnej dyskinezji mogą być tak poważne, że konieczne staje się leczenie lekami antycholinergicznymi.

Leki antycholinergicznego działania mogą nasilać niepożądane działanie petydyny ze strony ośrodkowego układu nerwowego.

Podczas leczenia lekiem może dochodzić do nasilenia działania alkoholu (należy unikać spożycia alkoholu).

Leki antycholinergicznego działania, takie jak Akíneton, osłabiają działanie metoklopramidu i innych substancji czynnych działających podobnie na przewód pokarmowy.

Szczególne środki ostrożności.

Leki przeciwbłoniaste działające w ośrodkowym układzie nerwowym, takie jak biperydyna, mogą zwiększać skłonność do napadów padaczkowych. Preparat Akíneton należy stosować z ostrożnością u pacjentów z podatnością na napady (patrz sekcja „Efekty uboczne”).

W przypadku zatrzymania moczu pacjenci powinni opróżnić pęcherz moczowy przed przyjęciem odpowiedniej dawki biperydyny.

W pojedynczych przypadkach biperydyna może powodować trudności w oddawaniu moczu, szczególnie u pacjentów z przerośnięciem prostaty, rzadziej – zatrzymanie moczu.

Podczas leczenia preparatem Akíneton należy regularnie kontrolować ciśnienie wewnątrzgałkowe (patrz sekcja „Efekty uboczne”). Należy również stosować preparat z ostrożnością u pacjentów z jaskrą.

Preparatu Akíneton można stosować u pacjentów z miastenią pospolitą jedynie z zachowaniem szczególnej ostrożności.

Należy stosować preparat Akíneton z ostrożnością u pacjentów z chorobami, które mogą prowadzić do tachykardii.

W przypadku wystąpienia silnego suchości w ustach, można ją złagodzić poprzez częste picie niewielkich ilości płynów lub żucie gumy bez cukru.

Ostrzeżenia dla szczególnych grup pacjentów

Należy stosować preparat z ostrożnością u pacjentów w wieku podeszłym, szczególnie u tych z objawami organicznego uszkodzenia mózgu. U pacjentów w wieku podeszłym, szczególnie tych z zaburzeniami mózgowymi o charakterze naczyniowym lub zwyrodnieniowym, często obserwuje się zwiększoną wrażliwość na substancję czynną przy stosowaniu preparatu w dawkach terapeutycznych.

Stosowanie biperydyny może prowadzić do pogorszenia pamięci (patrz sekcja „Efekty uboczne”).

Zgłaszano pojedyncze przypadki nieprawidłowego stosowania i uzależnienia od biperydyny, co może być związane z poprawą nastroju i efektami euforycznymi wywołanymi działaniem tego leku, które pojawiają się rzadko.

Oprócz przypadków powikłań zagrażających życiu, należy unikać nagłego odstawienia preparatu ze względu na niebezpieczeństwo nadmiernej reakcji odwrotnej.

Szczególne uwagi

Preparat zawiera laktozę, dlatego nie należy go przepisywać pacjentom z rzadkimi dziedzicznymi formami nietolerancji fruktozy, galaktozy, niedoborem laktoazy, zespolem malabsorpcji glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomalatazy.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża

Ponieważ brak jest doświadczeń z zastosowania leku Akíneton w czasie ciąży, preparat należy stosować tylko po dokładnej ocenie stosunku ryzyka do korzyści.

Karmienie piersią

Leki przeciwbłoniaste mogą hamować laktację. Biorąc pod uwagę strukturę chemiczną substancji czynnej, można przypuszczać, że biperydyna wydostaje się z mlekiem matki, dlatego należy zaniechać karmienia piersią.

Funkcja rozrodcza

Brak danych dotyczących wpływu preparatu Akíneton na funkcję rozrodczą.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwanie maszyn.

Z powodu efektów ubocznych ze strony ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego, takich jak np. zmęczenie, zawroty głowy i senność, nawet przy prawidłowym stosowaniu, preparat ten może wpływać na szybkość reakcji w takim stopniu, że niezależnie od ograniczeń wynikających z podstawowej choroby podlegającej leczeniu, zdolność do aktywnego uczestnictwa w ruchu drogowym lub pracy z narzędziami elektrycznymi, narzędziami z silnikiem oraz innymi maszynami jest dodatkowo zaburzona. Szczególnie dotyczy to jednoczesnego stosowania z innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy, lekami przeciwbłoniastymi oraz – szczególnie – alkoholem.

Pacjentom przyjmującym preparat należy zaniechać potencjalnie niebezpiecznych czynności wymagających szybkiej reakcji psychicznej i ruchowej.

Sposób stosowania i dawki.

Dawkowanie biperydenu należy dobrać indywidualnie.

Leczenie lekiem Akíneton zazwyczaj rozpoczyna się od najniższej dawki, stopniowo ją zwiększając w zależności od działania terapeutycznego i skutków ubocznych.

Dawkowanie

Dorośli

Zespół parkinsonizmu

Dawka początkowa – ½ tabletki doustnie 2 razy na dobę (2 mg biperydenu hydrochloropku/na dobę). Dawkę można zwiększać o 2 mg (1 tabletka) każdego dnia. Dawka utrzymująca wynosi ½–2 tabletki 3–4 razy na dobę (co odpowiada 3–16 mg/na dobę). Maksymalna dawka dzienna wynosi 16 mg biperydenu hydrochloropku (co odpowiada 8 tabletek/na dobę).

Objawy pozapiramidowe spowodowane działaniem leków

W leczeniu objawów pozapiramidowych spowodowanych działaniem leków, w zależności od nasilenia objawów, przepisuje się ½–1 tabletkę 2–3 razy na dobę równolegle z neuroleptykiem (co odpowiada 2–6 mg biperydenu hydrochloropku/na dobę).

Dzieci i młodzież (do 18. roku życia)

W leczeniu objawów pozapiramidowych spowodowanych działaniem leków dzieciom w wieku 3–15 lat przepisuje się ½–1 tabletkę od jednego do trzech razy na dobę (co odpowiada 1–6 mg biperydenu hydrochloropku/na dobę).

Pacjenci w podeszłym wieku

Należy stosować lek z ostrożnością! Należy zastosować możliwie najniższą dawkę początkową, a następnie powoli zwiększać dawkę w zależności od reakcji pacjenta.

Pacjenci z zaburzeniami funkcji wątroby lub nerek

Brak danych dotyczących farmakokinetyki u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby lub nerek. Z tego powodu należy stosować lek z ostrożnością. Należy zastosować możliwie najniższą dawkę i w zależności od reakcji pacjenta powoli ją zwiększać.

Uwaga

W przypadku potrzeby szybkiego początku działania należy stosować lek w formie roztworu do wstrzykiwań.

Sposób stosowania

Ogólną dawkę dzienną należy równomiernie rozłożyć na kilka dawek podawanych w ciągu doby.

Tabletkę można podzielić na dwie równe dawki, które należy przyjmować podczas lub po posiłku, popijając płynem. Niepożądane działania uboczne ze strony przewodu pokarmowego można zmniejszyć, przyjmując lek bezpośrednio po posiłku.

Czas trwania leczenia

Czas trwania leczenia zależy od rodzaju i przebiegu choroby i może wahać się od krótkotrwałego stosowania do długotrwałego leczenia. Nie można nagle przerywać leczenia tym lekiem. W przypadku odstawiania Akínetonu należy stopniowo zmniejszać dawkę.

Dzieci. Leku nie stosuje się dzieciom poniżej 3. roku życia.

Doświadczenie w stosowaniu biperydenu u dzieci i młodzieży (do 18. roku życia) jest ograniczone i dotyczy głównie krótkotrwałego stosowania w przypadku dystonii spowodowanej lekami (np. neuroleptykami lub metoklopramidem i podobnymi lekami), które mogą wystąpić jako skutek uboczny lub objaw zatrucia.

Przedawkowanie.

Objawy przedawkowania są podobne do objawów toksyczności atropiny z obwodowymi objawami antycholinergicznymi: rozszerzone źrenice, słabo reagujące na światło (midriaza); suchość błon śluzowych, zaczerwienienie twarzy, zwiększenie częstości akcji serca, atonia pęcherza moczowego i jelit, podwyższenie temperatury ciała oraz zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego (takie jak pobudzenie, delirium, dezorientacja, zamieszanie świadomości i/lub halucynacje). W przypadku ciężkich zatruczeń istnieje ryzyko kolapsu krążeniowego oraz centralnego porażenia mięśni oddechowych.

Leczenie: jako antydotę zaleca się stosowanie inhibitorów acetylocholinesterazy, przede wszystkim fizostygminy, która może przenikać do płynu mózgowo-rdzeniowego i może wpływać na objawy o pochodzeniu centralnym (i/lub fizostygminy salicylanu w przypadku pozytywnego testu na fizostygminę). Wsparcie funkcji układu sercowo-naczyniowego i oddechowego (sztuczna wentylacja płuc z tlenem), poprawa odprowadzania ciepła przy podwyższonej temperaturze ciała, cewnikowanie pęcherza moczowego – w zależności od rodzaju objawów.

Ponadto, w razie potrzeby można przeprowadzić przemywanie żołądka lub podjąć środki zmniejszające wchłanianie w przewodzie pokarmowym.

Efekty uboczne.

Efekty uboczne pojawiają się szczególnie na początku leczenia oraz w przypadku bardzo szybkiego zwiększania dawki.

Efekt pobudzający ośrodkowy układ nerwowy często występuje u pacjentów z objawami zaburzeń funkcji mózgu i może wymagać zmniejszenia dawki.

Częstotliwość występowania efektów ubocznych określa się następująco: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100, < 1/10), rzadko (≥ 1/1000, < 1/100), nieczęsto (≥ 1/10 000, < 1/1000), bardzo rzadko (< 1/10 000), częstotliwość nieznana (nie można oszacować na podstawie dostępnych danych).

Infekcje i inwazje

Częstotliwość nieznana: świnka.

Zaburzenia układu odpornościowego

Bardzo rzadko: podwyższona wrażliwość.

Zaburzenia psychiczne

Rzadko: przy stosowaniu w wysokich dawkach – niepokój, pobudzenie, lęk, dezorientacja, delirium, halucynacje, bezsenność.

Bardzo rzadko: drażliwość, euforia.

Zaburzenia ze strony układu nerwowego

Rzadko: osłabienie, zawroty głowy oraz pogorszenie pamięci.

Bardzo rzadko: ból głowy, dyskineza, ataksja i zaburzenia mowy, podwyższona skłonność do napadów padaczkowych i drgawek.

Zaburzenia ze strony narządów wzroku

Bardzo rzadko: zaburzenia akomodacji, midriaza, światłowstręt. Może wystąpić pierwotnie zamknięty kąt jaskry (konieczne jest sprawdzanie ciśnienia wewnątrzgałkowego).

Zaburzenia ze strony układu krążenia

Rzadko: tachykardia.

Bardzo rzadko: bradykardia.

Zaburzenia ze strony układu pokarmowego

Rzadko: suchość w ustach, nudności, zaburzenia żołądka.

Bardzo rzadko: zaparcia.

Zaburzenia ze strony skóry i tkanek podskórnych

Bardzo rzadko: zmniejszone potnienie, wysypka alergiczna.

Zaburzenia ze strony układu ruchu

Rzadko: skurcze mięśni.

Zaburzenia ze strony nerek i układu moczowego

Bardzo rzadko: dysuria, szczególnie u chorych z przerostem prostaty (konieczne jest zmniejszenie dawki), zatrzymanie moczu.

Zaburzenia ogólne i reakcje w miejscu podania

Rzadko: zmęczenie.

Opis poszczególnych efektów ubocznych

Zgłaszano o tymczasowym skróceniu fazy snu REM (faza snu z szybkimi ruchami oczu), charakteryzującym się wydłużeniem czasu potrzebnego do osiągnięcia tej fazy oraz skróceniem czasu trwania tej fazy w procentowym stosunku do całkowitego czasu snu.

Dzieci

Profil bezpieczeństwa u dzieci jest analogiczny do profilu bezpieczeństwa u dorosłych.

Zgłaszanie podejrzewanych efektów ubocznych

Zgłaszanie podejrzewanych efektów ubocznych po rejestracji leku ma istotne znaczenie. Umożliwia to monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka w przypadku stosowania tego leku. Osoby medyczne i farmaceutyczne, a także pacjenci lub ich prawni przedstawiciele powinni zgłaszać wszystkie przypadki podejrzewanych efektów ubocznych oraz braku skuteczności leku poprzez Automatyczny System Informacyjny do Farmakonadzoru pod adresem: https://aisf.dec.gov.ua.

Okres ważności. 5 lat.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci, w temperaturze nie przekraczającej 25 °C, w oryginalnym opakowaniu.

Opakowanie.

20 tabletek w blisterze; 5 blisterów w tekturowym pudełku.

Kategoria wydania.

Na receptę.

Producent.

„Laboratorio Farmaceutico C.I.T. s.r.l.” (specjalizacja terapeutyczno-higieniczna)

Miejsce produkcji i adres siedziby producenta.

ul. Cavour 70, 27035, Mede (PV), Włochy