Acyklowir-Farmak

INSTRUKCJA dot. stosowania leku ACYKLOWIR-FARMAK (ACICLOVIR-FARMAK)

Skład:

substancja czynna: aciclovir;

1 tabletka zawiera acyklowiru w przeliczeniu na substancję o stężeniu 100 % – 200 mg;

substancje pomocnicze: skrobia ziemniaczana, celuloza mikrokryształowa, sodowa só kroskarboksymetylowej celulozy, powidon, polietylenoglikol 4000, dwutlenek krzemu koloidalny bezwodny, stearynian magnezu.

Postać leku. Tabletki.

Główne właściwości fizykochemiczne: tabletki białe lub prawie białe, o powierzchni płaskiej, z ryflowaniem i fasetą.

Grupa farmakoterapeutyczna.

Leki przeciwwirusowe do stosowania ogólnego.

Kod ATC J05A B01.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Acyklowir jest syntetycznym analogiem nukleozydu purynowego o działaniu inhibitorowym in vivo oraz in vitro wobec wirusa opryszczki pospolitej człowieka, obejmującym wirusy opryszczki pospolitej typu I i II, wirusa różyczki oraz wirusa opryszczki zoster, wirusa Epsteina-Barr oraz cytomegalowirusa. W kulturze komórek acyklowir wykazuje największą aktywność przeciwko wirusowi opryszczki pospolitej typu I, a następnie – w miarę zmniejszania się aktywności – przeciwko wirusowi opryszczki pospolitej typu II, wirusowi różyczki oraz wirusa opryszczki zoster, wirusowi Epsteina-Barr oraz cytomegalowirusowi.

Działanie inhibitorowe acyklowiru wobec powyższych wirusów jest wysoce selektywne. Enzym tymidynokinaza w normalnej, niezainfekowanej komórce nie wykorzystuje acyklowiru jako substratu, dlatego działanie toksyczne wobec komórek organizmu gospodarza jest minimalne. Natomiast tymidynokinaza zakodowana w wirusach opryszczki pospolitej, wirusach różyczki, wirusach opryszczki zoster oraz wirusach Epsteina-Barr przekształca acyklowir na monofosforan acyklowiru – analog nukleozydu, który następnie w sposób kolejny jest przekształcany do difosforanu i trifosforanu za pomocą enzymów komórkowych. Po wbudowaniu się trifosforanu acyklowiru do wirusowego DNA wchodzi on w interakcję z wirusową polimerazą DNA, co prowadzi do przerwania syntezy łańcucha wirusowego DNA.

Podczas długotrwałego lub powtarzanych cykli leczenia u ciężko chorych z obniżoną odpornością możliwe jest zmniejszenie wrażliwości poszczególnych szczepów wirusów, które nie zawsze odpowiadają na leczenie acyklowirem. Większość przypadków klinicznej niewrażliwości wiązana jest z niedoborem wirusowej tymidynokinazy, jednak istnieją doniesienia o uszkodzeniach wirusowej tymidynokinazy oraz DNA. In vitro interakcja poszczególnych wirusów opryszczki pospolitej z acyklowirem może również prowadzić do powstawania szczepów o zmniejszonej wrażliwości. Zależność pomiędzy wrażliwością poszczególnych wirusów opryszczki pospolitej in vitro a skutecznością kliniczną leczenia acyklowirem nie została w pełni wyjaśniona.

Farmakokinetyka.

Acyklowir jest jedynie częściowo wchłaniany w przewodzie pokarmowym. Średnie stężenie stacjonarne (C_ssmax) w osoczu po dawce 200 mg podanej co 4 godziny wynosi 3,1 µmol (0,7 µg/ml), odpowiednio poziom w osoczu (C_ssmin) wynosi 1,8 µmol (0,4 µg/ml). Odpowiednie wartości C_ssmax po dawkach 400 mg i 800 mg podanych co 4 godziny wynoszą 5,3 µmol (1,2 µg/ml) oraz 8 µmol (1,8 µg/ml), równoważne poziomy C_ssmin to 2,7 µmol (0,6 µg/ml) oraz 4 µmol (0,9 µg/ml).

U dorosłych okres połowicznej eliminacji końcowej po podaniu dożylnej infuzji acyklowiru wynosi około 2,9 godziny. Większość leku wydzielana jest w postaci niezmienionej przez nerki. Klirens nerkowy acyklowiru jest istotnie wyższy niż klirens kreatyniny, co wskazuje, że wydalenie leku przez nerki odbywa się nie tylko drogą filtracji kłębuszkowej, ale również sekrecji kanalikowej.

9-karboksymetoksymetyloguanina jest jedynym istotnym metabolitem acyklowiru, który może być wykryty w moczu i stanowi około 10–15% podanej dawki. Gdy acyklowir podaje się godzinę po przyjęciu 1 g probenecydu, okres połowicznej eliminacji końcowej oraz pole pod krzywą „stężenie/czas” (AUC) zwiększają się odpowiednio o 18% i 40%.

U chorych z przewlekłą niewydolnością nerek średni okres połowicznej eliminacji wynosi 19,5 godziny. Średni okres połowicznej eliminacji acyklowiru podczas hemodializy wynosi 5,7 godziny. Stężenie acyklowiru w osoczu podczas dializy obniża się o około 60%.

Stężenie leku w płynie mózgowo-rdzeniowym wynosi około 50% odpowiedniego stężenia w osoczu. Poziom wiązania z białkami osocza jest stosunkowo niski (od 9 do 33%) i nie zmienia się pod wpływem interakcji z innymi lekami.

Podczas jednoczesnego stosowania acyklowiru i zydowudyny w leczeniu chorych zakażonych HIV nie zaobserwowano żadnych zmian farmakokinetyki tych leków.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

• Leczenie wirusowych infekcji skóry i błon śluzowych wywołanych wirusem opryszczki pospolitej, w tym pierwotnego i nawrotowego opryszczki narządów płciowych.
• Supresja (profilaktyka nawrotów) infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej u pacjentów z prawidłową odpornością.
• Profilaktyka infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej u pacjentów z niedoborem odporności.
• Leczenie infekcji wywołanych wirusem Varicella zoster (ospa wietrzna i półpasiec).

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość na acyklowir, walacyklowir lub którykolwiek z pozostałych składników preparatu.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Nie stwierdzono klinicznie istotnych interakcji acyklowiru z innymi lekami.

Acyklowir wydzielany jest głównie w postaci niezmienionej przez nerki drogą sekrecji kanalikowej, dlatego leki działające podobnym mechanizmem wydzielania mogą zwiększać stężenie acyklowiru w osoczu. Pobenecyd i cyklotydyna wydłużają okres półtrwania acyklowiru oraz zwiększają AUC. Jednoczesne stosowanie acyklowiru z immunosupresantem stosowanym w leczeniu pacjentów po przeszczepie narządów – mykofenolanem fenyloalaniny – powoduje również wzrost stężenia acyklowiru i nieaktywnego metabolitu mykofenolanu fenyloalaniny we krwi, jednak ze względu na szeroki zakres terapeutyczny acyklowiru nie ma potrzeby modyfikacji dawki.

Badanie eksperymentalne przeprowadzone u 5 mężczyzn wskazuje, że terapia towarzysząca acyklowirem zwiększa AUC całkowicie podanego teofiliny o około 50%. Zaleca się pomiar stężenia teofiliny w osoczu przy jednoczesnym stosowaniu acyklowiru.

Szczególne wskazania dotyczące stosowania.

Pacjenci z niewydolnością nerek oraz pacjenci w wieku podeszłym

Acyklowir jest wydalany z organizmu głównie drogą nerkową, dlatego u pacjentów z niewydolnością nerek należy zmniejszyć dawkę (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”). U pacjentów w wieku podeszłym również często występuje zaburzenie funkcji nerek, dlatego może być konieczne zmniejszenie dawki również u tej grupy pacjentów. Obie grupy (pacjenci z niewydolnością nerek oraz pacjenci w wieku podeszłym) należą do grupy ryzyka wystąpienia działań niepożądanych neurologicznych i powinni być dokładnie monitorowani pod kątem wystąpienia takich działań niepożądanych. Według zgromadzonych danych, takie reakcje są zazwyczaj odwracalne po zaprzestaniu leczenia lekiem (patrz sekcja „Działania niepożądane”).

Długotrwałe lub powtarzające się cykle leczenia acyklowirem u osób z bardzo osłabionym układem odpornościowym mogą prowadzić do wydzielania się szczepów wirusowych o zmniejszonej wrażliwości, które mogą nie odpowiadać na długotrwałe leczenie acyklowirem.

Należy zwrócić szczególną uwagę na utrzymanie odpowiedniego poziomu nawodnienia u pacjentów otrzymujących wysokie dawki acyklowiru.

Ryzyko uszkodzenia nerek wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami nefrotoksycznymi.

Dane z badań klinicznych są niewystarczające, aby stwierdzić, że leczenie acyklowirem zmniejsza częstość powikłań związanych z odrą wietrzycą u pacjentów z nienaruszonym układem odpornościowym.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

W rejestrze nadzoru po rejestracji dotyczącego ciężarnych udokumentowano wyniki stosowania różnych postaci lekarskich leku Acyklowir-Farmak u kobiet w ciąży. Nie stwierdzono zwiększonej liczby wad wrodzonych u dzieci, których matki stosowały ten lek w czasie ciąży, w porównaniu z populacją ogólną. Jednakże lek Acyklowir-Farmak, tabletki, należy stosować tylko wtedy, gdy potencjalna korzyść dla ciężarnej przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu.

Po doustnym przyjęciu 200 mg acyklowiru 5 razy dziennie, acyklowir stwierdza się w mleku matki w stężeniach wynoszących 0,6–4,1 poziomu acyklowiru we krwi. Dziecko karmione tym mlekiem może potencjalnie wchłonąć acyklowir w dawce do 0,3 mg/kg masy ciała dziennie. Dlatego lek acyklowir należy przepisywać kobietom karmiącym piersią z ostrożnością, biorąc pod uwagę stosunek ryzyka do korzyści.

Plodność.

Brak informacji dotyczących wpływu acyklowiru na płodność kobiet. W badaniu u 20 pacjentów płci męskiej z normalną liczbą plemników, po doustnym stosowaniu w dawce do 1 g dziennie przez sześć miesięcy, nie stwierdzono klinicznie istotnego wpływu na liczbę plemników, ruchliwość ani morfologię.

Wpływ na szybkość reakcji podczas prowadzenia samochodu lub obsługi innych urządzeń.

W decydowaniu o możliwości prowadzenia samochodu lub obsługi innych urządzeń należy wziąć pod uwagę stan kliniczny pacjenta oraz profil działań niepożądanych leku. Nie przeprowadzono badań klinicznych oceniających wpływ acyklowiru na szybkość reakcji podczas prowadzenia samochodu lub pracy z innymi urządzeniami. Ponadto farmakologia acyklowiru nie daje podstaw do oczekiwania jakiegokolwiek negatywnego wpływu.

Sposób stosowania i dawki.

Tabletkę należy przyjmować całą, popijając wodą. W przypadku stosowania wysokich dawek acyklowiru należy utrzymywać odpowiedni poziom nawodnienia organizmu.

Dorośli

Leczenie infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej

W leczeniu infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej należy przyjmować tabletki Acyklowir-Farmak w dawce 200 mg 5 razy na dobę w odstępach około 4-godzinnych, z wyłączeniem okresu nocnego.

Leczenie powinno trwać 5 dni, ale w przypadku ciężkiej infekcji pierwotnej może być przedłużone.

U pacjentów z ciężkim niedoborem odporności (np. po przeszczepieniu szpiku kostnego) lub u chorych z obniżoną absorpcją w przewodzie pokarmowym dawkę można podwoić do 400 mg lub stosować formę leku do wstrzykiwań dożylnych.

Leczenie należy rozpocząć jak najszybciej po początku rozwoju infekcji. W przypadku nawrotu opryszczki najlepiej rozpocząć leczenie w okresie prodromalnym lub bezpośrednio po pojawieniu się pierwszych objawów zmian skórnych.

Profilaktyka nawrotów (terapia supresyjna) infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej

Pacjentom z prawidłową odpornością w celu zapobiegania nawrotom infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej przepisuje się tabletki Acyklowir-Farmak w dawce 200 mg 4 razy na dobę w odstępach 6-godzinnych.

Dla wygody większość pacjentów może przyjmować 400 mg leku Acyklowir-Farmak 2 razy na dobę w odstępach 12-godzinnych.

Leczenie będzie skuteczne nawet po zmniejszeniu dawki tabletek Acyklowir-Farmak do 200 mg, przyjmowanych 3 razy na dobę w odstępach 8-godzinnych lub nawet 2 razy na dobę w odstępach 12-godzinnych.

U niektórych pacjentów znaczne poprawy obserwuje się po przyjmowaniu dobowej dawki leku Acyklowir-Farmak 800 mg.

W celu monitorowania możliwych zmian w naturalnym przebiegu choroby, leczenie lekiem Acyklowir-Farmak należy okresowo przerywać w odstępach 6–12 miesięcy.

Profilaktyka infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej

W celu zapobiegania infekcjom wywołanym wirusem opryszczki pospolitej pacjentom z niedoborem odporności podaje się tabletki Acyklowir-Farmak w dawce 200 mg 4 razy na dobę w odstępach 6-godzinnych. U pacjentów z dużym niedoborem odporności (np. po przeszczepieniu szpiku kostnego) lub u chorych z obniżoną absorpcją w przewodzie pokarmowym dawkę można podwoić do 400 mg lub stosować formę leku do wstrzykiwań dożylnych.

Czas trwania profilaktyki zależy od czasu trwania okresu ryzyka.

Leczenie ospy wietrznej i opryszczki pospolitej

W leczeniu infekcji wywołanych wirusami ospy wietrznej i opryszczki pospolitej należy przyjmować tabletki Acyklowir-Farmak w dawce 800 mg 5 razy na dobę w odstępach 4-godzinnych, z wyłączeniem okresu nocnego. Leczenie powinno trwać 7 dni.

Pacjentom z ciężkim niedoborem odporności (np. po przeszczepieniu szpiku kostnego) lub z obniżoną absorpcją w przewodzie pokarmowym lepiej stosować wstrzykiwania dożylne.

Leczenie należy rozpocząć jak najszybciej po wystąpieniu choroby. Wynik będzie lepszy, jeśli leczenie rozpocznie się bezpośrednio po pojawieniu się wysypek.

Dzieci

W leczeniu i profilaktyce infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej u dzieci z niedoborem odporności w wieku od 2 lat można stosować dawki jak u dorosłych.

W leczeniu ospy wietrznej u dzieci w wieku od 6 lat przepisuje się 800 mg leku Acyklowir-Farmak 4 razy na dobę, dzieci w wieku od 2 do 6 lat mogą przyjmować 400 mg leku Acyklowir-Farmak 4 razy na dobę. Czas trwania leczenia wynosi 5 dni.

Dawkę leku można dokładniej dobrać na podstawie masy ciała dziecka – 20 mg/kg masy ciała na dobę (nie przekraczając 800 mg podzielonych na 4 dawki).

Nie ma specjalnych danych dotyczących stosowania leku Acyklowir-Farmak w profilaktyce (zapobieganiu nawrotom) infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej lub w leczeniu infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej u dzieci z prawidłową odpornością.

Dzieciom poniżej 2 lat nie stosuje się tej formy leku.

Pacjenci w podeszłym wieku

Należy wziąć pod uwagę możliwość zaburzeń funkcji nerek u pacjentów w podeszłym wieku i odpowiednio dostosować dawkę leku (patrz „Niewydolność nerek*”* ). U pacjentów w podeszłym wieku stosujących wysokie dawki leku Acyklowir-Farmak należy utrzymywać odpowiedni poziom nawodnienia organizmu.

Niewydolność nerek

Acyklowir-Farmak należy przepisywać z ostrożnością pacjentom z niewydolnością nerek. Należy utrzymywać odpowiedni poziom nawodnienia organizmu.

W przypadku stosowania leku w celu profilaktyki i leczenia infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej u pacjentów z niewydolnością nerek zalecane dawki doustne nie prowadzą do nagromadzenia się acyklowiru powyżej bezpiecznego poziomu ustalonego dla wstrzykiwań dożylnych. Jednak u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny poniżej 10 ml/min) zaleca się ustalenie dawki 200 mg

2 razy na dobę w odstępach około 12 godzin.

W leczeniu infekcji wywołanych wirusem Varicella zoster (ospa wietrzna i opryszczka pospolita) u pacjentów z istotnie obniżoną odpornością w przypadku ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny poniżej 10 ml/min) zaleca się dawkę 800 mg 2 razy na dobę w odstępach około 12 godzin, a u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny w zakresie 10–25 ml/min) – 800 mg 3 razy na dobę w odstępach około 8 godzin.

Dzieci.

Tabletki Acyklowir-Farmak stosuje się u dzieci od 2. roku życia.

Przedawkowanie.

Objawy.

Acyklowir tylko częściowo jest wchłaniany z przewodu pokarmowego. Miały miejsce przypadki niezamierzonego doustnego przyjęcia przez pacjentów do 20 g acyklowiru bez wystąpienia efektu toksycznego. Przy przypadkowym wielokrotnym przedawkowaniu acyklowiru doustnie przez kilka dni pojawiają się objawy gastroenterologiczne (takie jak nudności i wymioty) oraz objawy neurologiczne (ból głowy i dezorientacja).

Przy przedawkowaniu acyklowiru dożylnego wzrasta stężenie kreatyniny w surowicy, mocznika azotu we krwi i w konsekwencji pojawia się niewydolność nerek. Objawami neurologicznymi przedawkowania mogą być dezorientacja, halucynacje, pobudzenie, drgawki i śpiączka.

Leczenie.

Pacjenta należy dokładnie przebadać w celu wykrycia objawów zatrucia. Ponieważ poziom acyklowiru we krwi skutecznie usuwa się za pomocą hemodializy, należy ją stosować w przypadku przedawkowania.

Działania niepożądane.

Poniżej wymienione działania niepożądane sklasyfikowano według narządów i układów oraz częstotliwości ich występowania. Kategorie częstotliwości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 i <1/10), nieczęsto (≥1/1000 i <1/100), rzadko (≥1/10000 i <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000).

Ze strony krwi i układu chłonnego

Bardzo rzadko: anemia, trombocytopenia, leukopenia.

Ze strony układu immunologicznego

Rzadko: anafilaksja.

Zaburzenia psychiczne i zaburzenia ze strony układu nerwowego

Często: ból głowy, zawroty głowy.

Bardzo rzadko: pobudzenie, dezorientacja, drżenie, ataksja, dysartria, halucynacje, objawy psychotyczne, drgawki, senność, encefalopatia, śpiączka.

Wymienione powyżej reakcje neurologiczne są zazwyczaj odwracalne i pojawiają się głównie u pacjentów z niewydolnością nerek lub innymi czynnikami ryzyka (patrz rozdział „Szczególne wskazówki stosowania”).

Ze strony układu oddechowego i narządów klatki piersiowej

Rzadko: duszność.

Ze strony układu pokarmowego

Często: nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha.

Ze strony układu wątrobowo-żółciowego

Rzadko: odwracalny wzrost stężenia bilirubiny i enzymów wątrobowych.

Bardzo rzadko: żółtaczka, zapalenie wątroby.

Ze strony skóry i tkanek podskórnych

Często: swędzenie, wysypka (w tym uczulenie na światło).

Niezczęsto: pokrzywka, przyspieszone i rozproszone wypadanie włosów. Ponieważ wypadanie włosów może być związane z wieloma chorobami i stosowanymi lekami, wyraźnego związku z acyklowirem nie stwierdzono.

Rzadko: obrzęk naczynioruchowy.

Ze strony nerek i układu moczowego

Rzadko: wzrost stężenia mocznika i kreatyniny we krwi.

Bardzo rzadko: ostra niewydolność nerek, ból w nerkach.

Ból w nerkach może być związany z niewydolnością nerek i krystalurią.

Ogólne zaburzenia

Często: zmęczenie, gorączka.

Okres ważności.

5 lat.

Nie stosować leku po upływie terminu ważności podanego na opakowaniu.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie przekraczającej 25 °C. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie. Po 10 tabletek w blistrze. Po 2 blistery w opakowaniu kartonowym.

Kategoria wydawania. Na receptę.

Producent. A.T. „Farmak”.

Miejsce położenia producenta oraz adres miejsca wykonywania działalności.

Ukraina, 04080, miasto Kijów, ulica Kirylowska 74.