Acyklowir 800 Stada®

INSTRUKCJA dot. stosowania leku AСYKLOWIR 800 STADA®

Skład:

substancja czynna: acyklowir;

1 tabletka zawiera 800 mg acyklowiru;

substancje pomocnicze: celuloza mikrokryształowa, dwutlenek krzemu koloidalny bezwodny, skrobioglikolan sodu (typ A), kopolowidon, stearynian magnezu.

Postać leku. Tabletki.

Główne właściwości fizykochemiczne: białe, owalne tabletki z ryflowaniem po obu stronach i oznaczeniem „VS 3”.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki przeciwwirusowe do stosowania systemowego.

Kod ATC J05AB01.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Acyklowir jest syntetycznym analogiem nukleozydu purynowego o działaniu hamującym in vivo oraz in vitro w odniesieniu do wirusa herpesa ludzkiego, obejmującego wirusy herpesu prostego typu I i II, wirusa ospy wietrznej i półpaśca, wirusa Epsteina-Barr oraz cytomegalowirusa. W hodowli komórkowej acyklowir wykazuje największą aktywność przeciwko wirusowi herpesu prostego typu I, a następnie – w miarę zmniejszania się aktywności – przeciwko wirusowi herpesu prostego typu II, wirusowi ospy wietrznej i półpaśca, wirusowi Epsteina-Barr oraz cytomegalowirusowi.

Działanie hamujące acyklowiru wobec powyższych wirusów jest wysoce selektywne. Enzym tymidynokinaza w normalnej, niezainfekowanej komórce nie wykorzystuje acyklowiru jako substratu, dlatego działanie toksyczne na komórki organizmu gospodarza jest minimalne. Natomiast tymidynokinaza zakodowana w wirusach herpesu prostego, wirusach ospy wietrznej i półpaśca oraz wirusach Epsteina-Barr przekształca acyklowir na monofosforan acyklowiru – analog nukleozydu, który następnie w sposób sekwencyjny jest przekształcany na difosforan i trifosforan przy udziale enzymów komórkowych. Po wbudowaniu się trifosforanu acyklowiru do wirusowego DNA wchodzi on we wzbajmowanie z wirusową polimerazą DNA, co prowadzi do przerwania syntezy nici wirusowego DNA.

Przy długotrwałych lub powtarzanych cyklach leczenia ciężko chorych z obniżoną odpornością możliwe jest zmniejszenie wrażliwości niektórych szczepów wirusów, które nie zawsze odpowiadają na leczenie acyklowirem. Stwierdzono, że większość przypadków niewrażliwości wiąże się z niedoborem wirusowej tymidynokinazy, jednak istnieją doniesienia o uszkodzeniu wirusowej tymidynokinazy oraz DNA. In vitro oddziaływanie niektórych wirusów herpesu prostego z acyklowirem może również prowadzić do powstawania szczepów mniej wrażliwych. Wzajemna zależność między wrażliwością poszczególnych wirusów herpesu prostego in vitro a wynikami klinicznymi leczenia acyklowirem nie jest w pełni poznana.

Farmakokinetyka.

Acyklowir jest jedynie częściowo wchłaniany w przewodzie pokarmowym. Średnie stężenie maksymalne w stanie stacjonarnym (C_ssmax) we krwi po podaniu dawki 200 mg co 4 godziny wynosi 3,1 µmol (0,7 µg/ml), odpowiednio poziom w osoczu krwi (C_ssmin) wynosi 1,8 µmol (0,4 µg/ml). Odpowiednie wartości C_ssmax po dawkach 400 mg i 800 mg podawanych co 4 godziny wynoszą 5,3 µmol (1,2 µg/ml) i 8 µmol (1,8 µg/ml), odpowiednie wartości C_ssmin wynoszą 2,7 µmol (0,6 µg/ml) i 4 µmol (0,9 µg/ml).

U dorosłych okres połowicznej eliminacji końcowej po wstrzyknięciu dożylnym acyklowiru wynosi około 2,9 godziny. Większość leku jest wydalana w postaci niezmienionej z moczem. Klirens nerkowy acyklowiru jest istotnie wyższy niż klirens kreatyniny, co wskazuje, że wydalanie leku przez nerki odbywa się nie tylko na drodze filtracji kłębuszkowej, ale również sekrecji kanalikowej.

9-karboksymetoksymetyloguanina jest jedynym ważnym metabolitem acyklowiru, który może być oznaczony w moczu, i stanowi około 10–15% podanej dawki. Jeśli acyklowir podaje się godzinę po podaniu 1 g probenecydu, okres połowicznej eliminacji końcowej oraz pole pod krzywą „stężenie/czas” (AUC) zwiększają się odpowiednio o 18% i 40%.

U chorych z przewlekłą niewydolnością nerek średni okres połowicznej eliminacji wynosi 19,5 godziny. Średni okres połowicznej eliminacji acyklowiru podczas hemodializy wynosi 5,7 godziny. Stężenie acyklowiru we krwi podczas dializy zmniejsza się o około 60%.

Stężenie leku w płynie mózgowo-rdzeniowym wynosi około 50% odpowiedniego stężenia we krwi. Poziom wiązania z białkami osocza krwi jest stosunkowo niski (od 9 do 33%) i nie zmienia się w interakcji z innymi lekami.

Podczas jednoczesnego stosowania acyklowiru i zidowudyny w leczeniu chorych zakażonych HIV nie zaobserwowano żadnych zmian farmakokinetyki tych leków.

Właściwości kliniczne.

Wskazania.

• Leczenie wirusowych zakażeń skóry i błon śluzowych wywołanych wirusem opryszczki pospolitej, w tym pierwotnej i nawrotowej opryszczki narządów płciowych.
• Supresja (profilaktyka nawrotów) zakażeń wywołanych wirusem opryszczki pospolitej u pacjentów z prawidłową odpornością.
• Profilaktyka zakażeń wywołanych wirusem opryszczki pospolitej u pacjentów z niedoborem odporności.
• Leczenie zakażeń wywołanych wirusem Varicella zoster (ospa wietrzna i półpasiec).

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość na acyklowir, walacyklowir lub którykolwiek z pozostałych składników preparatu.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje oddziaływań.

Nie stwierdzono klinicznie istotnych interakcji acyklowiru z innymi lekami.

Acyklowir wydzielany jest głównie w postaci niezmienionej przez nerki drogą wydzielania kanalikowego, dlatego leki o podobnym mechanizmie wydzielania mogą zwiększać stężenie acyklowiru w osoczu. Probenecydy i cytydyna wydłużają okres półtrwania acyklowiru oraz AUC.

Jednoczesne stosowanie acyklowiru z lekami immunosupresyjnymi, takimi jak mykofenolan pofetylu, stosowanymi u chorych po przeszczepach narządów, zwiększa również stężenie acyklowiru i nieaktywnego metabolitu mykofenolanu pofetylu we krwi, jednak ze względu na szeroki indeks terapeutyczny acyklowiru nie ma potrzeby modyfikowania dawki.

Badania eksperymentalne przeprowadzone na pięciu mężczyznach wskazują, że współczesne leczenie acyklowirem wydłuża okres półtrwania całkowicie podanego teofiliny o około 50%. Zaleca się pomiar stężenia teofiliny we krwi osoczu podczas jednoczesnego leczenia acyklowirem.

Właściwości stosowania.

Pacjenci z niewydolnością nerek oraz pacjenci w wieku podeszłym

Acyklowir jest wydzielany z organizmu głównie drogą nerkową, dlatego u pacjentów z niewydolnością nerek należy zmniejszyć dawkę (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”). U pacjentów w wieku podeszłym również istnieje duże prawdopodobieństwo zaburzeń czynności nerek, dlatego u tej grupy pacjentów może również być konieczne zmniejszenie dawki. Oba te zespoły (pacjenci z niewydolnością nerek oraz pacjenci w wieku podeszłym) należą do grupy ryzyka wystąpienia reakcji niepożądanych o charakterze neurologicznym, dlatego powinni być poddawani ścisłej kontroli w celu ich wykrycia. Reakcje te są zazwyczaj odwracalne po zaprzestaniu leczenia (patrz sekcja „Reakcje niepożądane”).

Długotrwałe lub powtarzane cykle leczenia acyklowirem u pacjentów z bardzo osłabionym układem odpornościowym mogą prowadzić do wyodrębnienia szczepów wirusowych o obniżonej wrażliwości, które mogą nie odpowiadać na długotrwałe leczenie acyklowirem.

Należy zwrócić szczególną uwagę na utrzymanie odpowiedniego poziomu nawodnienia u pacjentów otrzymujących wysokie dawki acyklowiru.

Ryzyko uszkodzenia nerek zwiększa się przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami nefrotoksycznymi.

Dane z badań klinicznych nie są wystarczające, aby stwierdzić, że leczenie acyklowirem zmniejsza częstość powikłań związanych z ospy wietrznej u pacjentów z zachowaną odpornością.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

W rejestrze nadzoru po rejestracji u ciężarnych udokumentowano wyniki stosowania różnych postaci farmaceutycznych acyklowiru u kobiet w ciąży. Nie stwierdzono zwiększonej liczby wad wrodzonych u dzieci, których matki stosowały acyklowir w czasie ciąży, w porównaniu z populacją ogólną. Jednak tabletek acyklowiru nie należy stosować, chyba że potencjalna korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu.

Po doustnym przyjęciu 200 mg acyklowiru 5 razy dziennie, acyklowir przenika do mleka matki w stężeniach wynoszących 0,6–4,1% odpowiedniego poziomu acyklowiru w osoczu krwi. Dziecko karmione piersią może potencjalnie wchłonąć acyklowir w dawce do 0,3 mg/kg masy ciała na dobę. Dlatego lek acyklowir należy przepisywać kobietom karmiącym piersią z ostrożnością, biorąc pod uwagę stosunek ryzyka do korzyści.

Brak informacji o wpływie acyklowiru na płodność kobiet.

W badaniu przeprowadzonym u 20 mężczyzn z normalną liczbą plemników, po doustnym stosowaniu w dawce do 1 g dziennie przez 6 miesięcy, nie stwierdzono klinicznie istotnego wpływu na liczbę plemników, ruchliwość ani morfologię.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi urządzeń.

W rozpatrywaniu możliwości prowadzenia samochodu lub pracy z innymi urządzeniami należy wziąć pod uwagę stan kliniczny pacjenta oraz profil reakcji niepożądanych leku. Wpływ acyklowiru na szybkość reakcji podczas prowadzenia pojazdów lub pracy z innymi urządzeniami nie był badany. Ponadto farmakologia acyklowiru nie daje podstaw do oczekiwania jakiegokolwiek negatywnego wpływu.

Sposób stosowania i dawki.

Tabletkę należy przyjmować w całości, popijając wodą. W przypadku stosowania wysokich dawek acyklowiru należy utrzymywać odpowiedni poziom nawodnienia organizmu.

Dorośli

Leczenie infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej

W leczeniu infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej stosuje się tabletki acyklowiru w dawce 200 mg 5 razy na dobę w odstępach około 4-godzinnych, z wyłączeniem okresu nocnego.

Leczenie powinno trwać 5 dni, jednak w przypadku ciężkiej infekcji pierwotnej może być przedłużone.

U pacjentów z ciężkim niedoborem odporności (np. po przeszczepieniu szpiku kostnego) lub u pacjentów z obniżoną absorpcją w jelitach dawkę można podwoić do 400 mg lub zastosować odpowiednią dawkę do wstrzykiwań dożylnych.

Leczenie należy rozpoczynać jak najszybciej po początku rozwoju infekcji. W przypadku nawrotów opryszczki najlepiej rozpocząć leczenie w okresie prodromalnym lub bezpośrednio po pojawieniu się pierwszych objawów zmian skórnych.

Profilaktyka nawrotów (terapia supresyjna) infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej

U pacjentów z prawidłową odpornością w celu zapobiegania nawrotom infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej stosuje się tabletki w dawce 200 mg 4 razy na dobę w odstępach 6-godzinnych.

Dla wygody większość pacjentów może przyjmować 400 mg acyklowiru 2 razy na dobę w odstępach 12-godzinnych.

Leczenie będzie skuteczne nawet po zmniejszeniu dawki acyklowiru do 200 mg, przyjmowanej 3 razy na dobę w odstępach 8-godzinnych lub nawet 2 razy na dobę w odstępach 12-godzinnych.

U niektórych pacjentów znaczące polepszenie obserwuje się po przyjęciu dobowej dawki acyklowiru 800 mg.

W celu obserwacji możliwych zmian w naturalnym przebiegu choroby terapię acyklowirem należy okresowo przerywać w odstępach 6–12 miesięcy.

Profilaktyka infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej

W profilaktyce infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej pacjentom z niedoborem odporności należy przyjmować tabletki w dawce 200 mg 4 razy na dobę w odstępach 6-godzinnych. U pacjentów z dużym niedoborem odporności (np. po przeszczepieniu szpiku kostnego) lub u pacjentów z obniżoną absorpcją w jelitach dawkę można podwoić do 400 mg lub zastosować odpowiednią dawkę do wstrzykiwań dożylnych.

Czas trwania profilaktyki zależy od długości okresu ryzyka.

Leczenie ospinki wietrznej i opryszczki postrzałowej

W leczeniu infekcji wywołanych wirusami ospinki wietrznej i opryszczki postrzałowej należy przyjmować tabletki w dawce 800 mg 5 razy na dobę w odstępach 4-godzinnych, z wyłączeniem okresu nocnego. Leczenie powinno trwać 7 dni.

Pacjentom z ciężkim niedoborem odporności (np. po przeszczepieniu szpiku kostnego) lub pacjentom z obniżoną absorpcją w jelitach wskazane jest leczenie dożylne.

Leczenie należy rozpoczynać jak najszybciej po wystąpieniu choroby. Wynik będzie lepszy, jeśli leczenie rozpocznie się natychmiast po pojawieniu się wysypek.

Dzieci

W leczeniu i profilaktyce infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej dzieciom z niedoborem odporności w wieku od 2 lat można stosować dawki jak u dorosłych.

W leczeniu ospinki wietrznej u dzieci w wieku od 6 lat przepisuje się 800 mg acyklowiru 4 razy na dobę, u dzieci w wieku od 2 do 6 lat można podać 400 mg acyklowiru 4 razy na dobę. Czas trwania leczenia wynosi 5 dni.

Dokładniejszą dawkę leku można obliczyć na podstawie masy ciała dziecka: 20 mg/kg masy ciała na dobę (nie więcej niż 800 mg) acyklowiru w 4 dawkach.

Nie należy stosować tej postaci leku u dzieci poniżej 2. roku życia.

Pacjenci w podeszłym wieku

Należy wziąć pod uwagę możliwość zaburzeń funkcji nerek u pacjentów w podeszłym wieku, dlatego dawkę leku należy odpowiednio dostosować (patrz „Niewydolność nerek”). Należy utrzymywać odpowiedni poziom nawodnienia organizmu.

Niewydolność nerek

Acyklowir należy stosować z ostrożnością u pacjentów z niewydolnością nerek. Należy utrzymywać odpowiedni poziom nawodnienia organizmu.

W profilaktyce i leczeniu infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej u pacjentów z niewydolnością nerek zaleca się dawki doustne, które nie prowadzą do nagromadzenia się acyklowiru na poziomie przekraczającym bezpieczny poziom ustalony dla podania dożylnej. Jednak u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny poniżej 10 ml/min) zaleca się dawkę 200 mg 2 razy na dobę w odstępach około 12 godzin.

W leczeniu infekcji wywołanych wirusem Varicella zoster (ospinka wietrzna i opryszczka postrzałowa) u pacjentów z istotnie obniżoną odpornością w przypadku ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny poniżej 10 ml/min) zaleca się dawkę 800 mg 2 razy na dobę w odstępach około 12 godzin, a u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny w granicach 10–25 ml/min) – 800 mg 3 razy na dobę w odstępach około 8 godzin.

W razie potrzeby podania leku w dawce mniejszej niż 400 mg należy stosować acyklowir w odpowiedniej dawce lub formie leku.

Dzieci.

Tabletki stosuje się dzieciom z niedoborem odporności w wieku od 2 lat.

Nie ma specjalnych danych dotyczących stosowania acyklowiru w profilaktyce (zapobieganiu nawrotom) infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej lub w leczeniu infekcji wywołanych wirusem opryszczki postrzałowej u dzieci z prawidłową odpornością.

Przedawkowanie.

Objawy

Acyklowir jest jedynie częściowo wchłaniany z przewodu pokarmowego. Opisywano przypadkowe przyjęcie doustne przez pacjentów do 20 g acyklowiru bez wystąpienia efektu toksycznego. Przy przypadkowym wielokrotnym przedawkowaniu doustnym acyklowiru w ciągu kilku dni pojawiają się objawy gastroenterologiczne (nudności i wymioty) oraz objawy neurologiczne (ból głowy i dezorientacja).

Przy przedawkowaniu acyklowiru dożylnej zwiększa się stężenie kreatyniny i azotu mocznikowego w surowicy krwi, co prowadzi do niewydolności nerek. Objawami neurologicznymi przedawkowania mogą być dezorientacja, halucynacje, pobudzenie, drgawki i śpiączka.

Leczenie

Pacjenta należy dokładnie przebadać w celu wykrycia objawów zatrucia. Ponieważ acyklowir jest dobrze eliminowany z krwi przez hemodializę, należy stosować ją w przypadku przedawkowania.

Działania niepożądane.

Poniżej wymienione działania niepożądane zostały sklasyfikowane według narządów i układów oraz częstości występowania. Kategorie częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 i <1/10), rzadko (≥1/1000 i <1/100), nieczęsto (≥1/10 000 i <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000).

Ze strony krwi i układu chłonnego:

bardzo rzadko – anemia, trombocytopenia, leukopenia.

Ze strony układu odpornościowego:

rzadko – anafilaksja.

Zaburzenia psychiczne i ze strony układu nerwowego:

często – ból głowy, zawroty głowy;

bardzo rzadko – pobudzenie, dezorientacja, drżenie, ataksja, dysartria, halucynacje, objawy psychotyczne, drgawki, senność, encefalopatia, śpiączka.

Wymienione powyżej reakcje neurologiczne są zazwyczaj odwracalne i pojawiają się najczęściej u pacjentów z niewydolnością nerek lub innymi czynnikami ryzyka (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności podczas stosowania”).

Ze strony układu oddechowego i narządów klatki piersiowej:

rzadko – duszność.

Ze strony układu pokarmowego:

często – nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha.

Ze strony układu wątrobowo-pęcherzykowego:

rzadko – odwracalny wzrost stężenia bilirubiny i enzymów wątrobowych;

bardzo rzadko – żółtaczka, zapalenie wątroby.

Ze strony skóry i tkanki podskórnej:

często – świąd, wysypka (w tym podatność na działanie światła);

nieczęsto – pokrzywka, przyspieszone i rozproszone wypadanie włosów (ponieważ wypadanie włosów może być związane z wieloma chorobami i stosowanymi lekami, nie wykazano jednoznacznej zależności z akycyklowirem);

rzadko – obrzęk naczynioruchowy (angioedema).

Ze strony nerek i układu moczowego:

rzadko – wzrost stężenia mocznika i kreatyniny we krwi;

bardzo rzadko – ostre niewydolność nerek, ból nerek.

Ból nerek może być związany z niewydolnością nerek i krystalurią.

Zaburzenia ogólne:

często – osłabienie, gorączka.

**Okres ważności. **5 lat.

Nie stosować po upływie terminu ważności.

Warunki przechowywania.

Nie wymaga szczególnych warunków przechowywania.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Po 5 tabletów w blistrze; po 7 blisterów w tekturowym pudełku.

Kategoria dystrybucji. Na receptę.

Producent.

STADA Arzneimittel AG.

Miejsce produkcji i adres działalności.

Stadashtrasse 2-18, 61118 Bad Vilbel, Niemcy.