Acetylocysteina

INSTRUKCJA DOTYCZĄCA STOSOWANIA LECZNICZEGO ŚRODKU ACETYLOCYSTEINA (ACETYLCYSTEINE)

Skład:

substancja czynna: acetylocysteina;

1 saszetka (3,0 g proszku) zawiera 600 mg acetylocysteiny;

substancje pomocnicze: sacharoza, aromat borówkowy (stężony sok z czarnej porzeczki, octan etylu, terpinen-4-ol naturalny, D-kamfora, hepta-2,4-dienal, dekstryna, gliceryna triacetynowa, dekstryna, kwas octowy), kwas askorbinowy, sacharyna sodowa.

Postać leku. Proszek do sporządzenia doustnego roztworu.

Główne właściwości fizykochemiczne: krystaliczny proszek o jasnoróżowym do różowego zabarwienia, możliwe występowanie aglomeratów, które łatwo się rozpadają, o zapachu leśnych jagód.

Grupa farmakoterapeutyczna. Środki mukolityczne.

Kod ATC R05C B01.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

N-acetylo-L-cysteina (AC) wykazuje wyraźne działanie mukolityczne na wydzieliny śluzowe i śluzowo-ropne dzięki depolimeryzacji kompleksów mukoproteidowych i kwasów nukleinowych, które nadają lepkość składnikom śluzowym i ropnym plwociny oraz innym wydzieliny. Dodatkowe właściwości: zmniejszenie indukowanej hiperplazji mucozytów, zwiększenie produkcji surfaktantu poprzez stymulację pneumocytów typu II, stymulacja aktywności aparatu mukochłonnego, co sprzyja poprawie klirensu mukochłonnego.

N-acetylo-L-cysteina wywiera również bezpośrednie działanie antyoksydacyjne dzięki obecności nukleofilowej wolnej grupy tiolowej (SH), która może bezpośrednio oddziaływać z grupami elektrofilowymi rodników tlenowych. Szczególnie interesujące jest, że AC zapobiega inaktywacji α-1-antytrypsyny – enzymu hamującego elastazę – przez kwas podchlorawy (HOCl), silny utleniacz produkowany przez mieloperoksydazę aktywnych fagocytów.

Ponadto struktura cząsteczkowa AC umożliwia jej łatwe przenikanie przez błony komórkowe. Wewnątrz komórki AC ulega deacetylowaniu z utworzeniem L-cysteiny, aminokwasu niezbędnego do syntezy glutationu. Ponadto AC, będąc prekursorem glutationu, wykazuje pośrednie działanie antyoksydacyjne. Glutation jest bardzo aktywnym tripeptydem występującym w różnych tkankach zwierzęcych i niezbędnym do zachowania funkcjonalności komórki i jej morfologicznej integralności. W rzeczywistości stanowi część najważniejszego wewnętrznokomórkowego mechanizmu ochrony przed rodnikami tlenowymi, zarówno egzo-, jak i endogennymi, oraz niektórymi substancjami cytotoksycznymi, w tym paracetamolem.

Paracetamol wywiera działanie cytotoksyczne poprzez postępujące zmniejszanie stężenia glutationu. AC odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu odpowiedniego poziomu glutationu, w ten sposób wzmacniając ochronę komórkową. W związku z tym AC stanowi specyficzny antydotum w zatruciu paracetamolem.

U pacjentów z POChP przyjmowanie 1200 mg AC na dobę przez 6 tygodni prowadziło do istotnego zwiększenia objętości wdechu i FZEL (przymusowej pojemności życiowej płuc), prawdopodobnie w wyniku zmniejszenia zatrzymania powietrza.

U pacjentów z idiopatycznym włóknieniem płuc (IWP) stosowanie acetylocysteiny doustnie w dawce 600 mg trzy razy na dobę przez rok w połączeniu ze standardową terapią IWP (prednizolon i azatiopryna) sprzyjało zachowaniu pojemności życiowej płuc (PŻP) i zdolności dyfuzyjnej płuc, mierzonej metodą pojedynczego wdechu tlenku węgla.

W formie terapii inhalacyjnej przez rok AC sprzyjał zmniejszeniu nasilenia postępu choroby u pacjentów z IWP.

Przy zastosowaniu w bardzo wysokich dawkach (do 3000 mg dziennie przez 4 tygodnie) u pacjentów z mukowiscydozą AC nie wykazywał istotnego działania toksycznego.

Efektywność antyoksydacyjna AC wiąże się z wyraźnym zmniejszeniem aktywności elastazy w plwocinie, co jest najważniejszym wskaźnikiem funkcji płuc u pacjentów z mukowiscydozą. Ponadto podczas leczenia zaobserwowano zmniejszenie liczby neutrofili w drogach oddechowych oraz zmniejszenie liczby neutrofili aktywnie wydzielających granulki bogate w elastazę.

Farmakokinetyka.

Wchłanianie

U człowieka po podaniu doustnym acetylocysteina jest całkowicie wchłaniana. Ze względu na metabolizm w ścianie jelitowej i efekt pierwszego przejścia, biodostępność acetylocysteiny po podaniu doustnym jest bardzo niska (około 10%). Nie stwierdzono różnic między różnymi postaciami leku. U pacjentów z różnymi chorobami oddechowymi i serca maksymalne stężenie AC w osoczu krwi osiąga się po 1–3 godzinach od podania i pozostaje wysokie przez 24 godziny.

Rozkład

Acetylocysteina rozkłada się w organizmie zarówno w postaci niezmienionej (20%), jak i w postaci metabolitów (aktywnych) (80%), przy czym głównie wykrywana jest w wątrobie, nerkach, płucach i wydzielinie oskrzowej. Objętość rozkładu AC wynosi od 0,33 do 0,47 l/kg. Wiązanie z białkami osocza krwi wynosi około 50% po 4 godzinach od podania i zmniejsza się do 20% po 12 godzinach.

Metabolizm i wydalanie

Po podaniu doustnym AC szybko i intensywnie metabolizuje się w ścianie jelitowej i wątrobie. Powstały metabolit, cysteina, uznaje się za aktywny. Następnie acetylocysteina i cysteina metabolizowane są tą samą drogą. Około 30% dawki wydala się z moczem. T1/2 AC wynosi 6,25 godziny.

Właściwości kliniczne.

Wskazania.

Leczenie ostrych i przewlekłych chorób układu oskrzelowo-płucnego towarzyszących zwiększonemu wydzielaniu się wydzieliny.

Przeciwtrucie paracetamolem.

Przeciwwskazania.

Znana nadwrażliwość na acetylocysteinę lub którykolwiek ze składników pomocniczych.

Wrzodziejące zapalenie żołądka i dwunastnicy w okresie zaostrzenia, krwioplucie, krwawienie płucne.

Wiek dziecięcy poniżej 12 lat. Nie stanowi to przeciwwskazania do stosowania w leczeniu przedawkowania paracetamolu.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Badania interakcji prowadzono wyłącznie z udziałem dorosłych.

Stosowanie acetylocysteiny w połączeniu z lekami przeciwkaszlowymi może nasilić staz wydzieliny z powodu hamowania odruchu kaszlowego.

Węgiel aktywowany zmniejsza skuteczność acetylocysteiny.

W przypadku jednoczesnego stosowania z antybiotykami takimi jak tetracykliny (z wyjątkiem doksycykliny), ampicilina, amfoterycyna B, cefalosporyny, aminoglikozydy, możliwe jest ich oddziaływanie z grupą tiolową acetylocysteiny, co prowadzi do zmniejszenia aktywności obu leków. Dlatego odstęp czasu między podaniem tych leków powinien wynosić co najmniej 2 godziny. Nie dotyczy to cefiximu i lorakarbefu.

W przypadku jednoczesnego przyjmowania nitrogliceryny i acetylocysteiny zaobserwowano znaczną hipotensję i rozszerzenie tętnicy skroniowej. W razie potrzeby jednoczesnego stosowania nitrogliceryny i acetylocysteiny u pacjentów należy kontrolować hipotensję, która może mieć ciężki przebieg, oraz należy uprzedzić ich o możliwości wystąpienia bólu głowy.

Acetylocysteina może być donorem cysteiny i zwiększać poziom glutationu, który sprzyja detoksykacji wolnych rodników tlenu oraz niektórych toksycznych substancji w organizmie.

Wpływ na badania laboratoryjne

Acetylocysteina może wpływać na kolorymetryczne badanie salicylanów oraz na oznaczanie ciał ketonowych w moczu.

Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności.

Pacjenci z astmą oskrzelową powinni być pod ścisłym nadzorem podczas leczenia lekiem ze względu na możliwość wystąpienia skurczu oskrzeli. Podczas wsypywania zawartości saszetki do naczynia w celu przygotowania roztworu proszek może przedostać się do powietrza i drażnić błonę śluzową nosa, co może spowodować odruchowy skurcz oskrzeli. W przypadku wystąpienia skurczu oskrzeli leczenie acetylocysteiną należy natychmiast przerwać.

Zaleca się ostrożne stosowanie leku u pacjentów z wrzodem żołądka lub dwunastniczki w wywiadzie, szczególnie w przypadku jednoczesnego przyjmowania innych leków drażniących błonę śluzową żołądka.

Acetylocysteinę należy stosować z ostrożnością u pacjentów z chorobami wątroby lub nerek w celu uniknięcia gromadzenia się związków azotowych w organizmie.

Acetylocysteina wpływa na metabolizm histaminy, dlatego nie należy stosować długotrwałej terapii u pacjentów z nietolerancją histaminy, ponieważ może to prowadzić do wystąpienia objawów nietolerancji (ból głowy, katar naczynioruchowy, świąd).

Stosowanie acetylocysteiny, głównie na początku leczenia, może spowodować rozcieńczenie wydzieliny oskrzelowej i zwiększenie jej objętości. Jeżeli pacjent nie jest w stanie skutecznie odkasływać wydzieliny, konieczne są drenaż posturalny i aspiracja oskrzelowa.

Lekki zapach siarki nie jest objawem zmiany leku, lecz jest charakterystyczny dla substancji czynnej.

Lek zawiera sacharozę, dlatego nie należy go stosować pacjentom z rzadkimi dziedzicznymi formami nietolerancji fruktozy, niedoborem sacharazy-izomalatazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.

Ten lek zawiera 0,048 mmol (lub 1,12 mg)/dawkę sodu. Należy zachować ostrożność przy stosowaniu u pacjentów przestrzegających diety z kontrolowaną zawartością sodu.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża

Dane kliniczne dotyczące stosowania acetylocysteiny u kobiet w ciąży są ograniczone. Badania na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego lub pośredniego negatywnego wpływu na ciążę, rozwój embrionalny i płodowy, poród oraz rozwój poporodowy.

Ze środków ostrożności należy unikać stosowania leku u kobiet w ciąży. Przed zastosowaniem w czasie ciąży potencjalne ryzyko należy porównać z oczekiwaną korzyścią.

Karmienie piersią

Brak informacji o przenikaniu substancji czynnej do mleka matki.

Leku należy przyjmować w czasie ciąży lub karmienia piersią tylko po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn.

Nie ma potwierdzenia, że acetylocysteina wpływa na zdolność prowadzenia samochodu lub obsługiwania maszyn.

Sposób stosowania i dawki.

Dorosli i dzieci od 12. roku życia

1 saszetkę 600 mg rozpuścić w 1/2 szklanki wody i przyjmować 1 raz na dobę.

Czas trwania leczenia ustala lekarz indywidualnie, w zależności od charakteru choroby (ostra lub przewlekła).

Przeciwskazanie paracetamolem

W ciągu pierwszych 10 godzin po przyjęciu substancji toksycznej należy jak najszybciej podać Acetylocysteinę w dawce 140 mg/kg, następnie – 70 mg/kg co 4 godziny przez 1–3 dni.

Acetylocysteinę należy podać natychmiast, zaraz po przygotowaniu roztworu.

Dzieci.

Stosować u dzieci od 12. roku życia.

Przedawkowanie.

Nie ma danych dotyczących przypadków przedawkowania leków zawierających acetylocysteinę stosowaną doustnie.

Dostępne dane odnoszą się do badań u wolontariuszy, którzy przyjmowali 11,6 g acetylocysteiny na dobę przez trzy miesiące bez wystąpienia jakichkolwiek poważnych działań niepożądanych.

Acetylocysteina w dawkach do 500 mg/kg/dobę nie powoduje przedawkowania.

Objawy.

Przedawkowanie może objawiać się objawami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak nudności, wymioty i biegunka.

Leczenie.

Nie ma specyficznego antydota w zatruciu acetylocysteiną, leczenie jest objawowe.

Niepożądane reakcje.

Poniżej przedstawiono niepożądane reakcje po podaniu acetylocysteiny do przyjmowania doustnego.

W bardzo rzadkich przypadkach po podaniu acetylocysteiny donoszono o ciężkich reakcjach skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona lub zespół Lyella. W większości przypadków przynajmniej jeden inny lek może z większym prawdopodobieństwem być przyczyną wystąpienia zespołu skórno-błoniowego. Dlatego w przypadku pojawienia się jakichkolwiek nowych zmian na skórze lub błonach śluzowych należy skonsultować się z lekarzem i natychmiast przerwać przyjmowanie acetylocysteiny.

Zanotowano przypadki obniżenia agregacji płytek krwi, jednak znaczenie kliniczne tego zjawiska nie zostało ustalone.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych.

Istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych po rejestracji leku. Pozwala to na ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka związanego z zastosowaniem leku. Osoby sprawujące opiekę zdrowotną proszone są o zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych za pośrednictwem krajowego systemu raportowania.

Okres ważności. 3 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 25 °C.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Niezgodność.

Podczas rozpuszczania acetylocysteiny należy używać szklanego naczynia, unikając kontaktu z powierzchniami metalowymi i gumowymi.

Nie zaleca się rozpuszczania acetylocysteiny w jednym kubku z innymi lekami.

Opakowanie.

Po 3 g proszku w saszetkach, 20 saszetek w opakowaniu kartonowym.

Kategoria dystrybucji. Bez recepty.

Producent/Właściciel pozwolenia. Sp. z o.o. „Ternofarm”.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności gospodarczej/właściciela pozwolenia.

Ukraina, 46010, miasto Tarnopol, ul. Fabryczna 4.

Tel./faks: (0352) 521-444, www.ternopharm.com.ua.