Metotreksat

Ulotka: informacje dla użytkownika

METHOTREXATE 2,5 mg tabletki, 5 mg proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań, 7,5 mg/ml roztwór do wstrzykiwań, 10 mg/1,33 ml roztwór do wstrzykiwań, 15 mg/2 ml roztwór do wstrzykiwań, 20 mg/2,66 ml roztwór do wstrzykiwań

Metotrexat
Przed zastosowaniem tego leku dokładnie przeczytaj całą ulotkę, ponieważ zawiera ona ważne informacje dla Ciebie.

• Zachowaj ulotkę. Może się okazać konieczność ponownego zapoznania się z jej treścią.
• W przypadku jakichkolwiek wątpliwości skontaktuj się z lekarzem, lekarzem opiekującym się Twoim dzieckiem lub farmaceutą.
• Ten lek został przepisany wyłącznie dla Ciebie. Nie przekazuj go innym osobom, nawet jeśli objawy choroby są takie same jak u Ciebie, ponieważ może to być niebezpieczne.
• Jeśli wystąpią jakiekolwiek działania niepożądane, w tym nie wymienione w tej ulotce, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą. Zobacz punkt 4.

Zawartość niniejszej ulotki:

1. Co to jest Methotrexate i do czego służy
2. Co należy wiedzieć przed zastosowaniem leku Methotrexate
3. Jak stosować lek Methotrexate
4. Możliwe działania niepożądane
5. Jak przechowywać lek Methotrexate
6. Zawartość opakowania i inne informacje

1. Co to jest Methotrexate i do czego służy

Methotrexate zawiera substancję czynną metotreksat, która należy do grupy leków zwanych
przeciwnowotworowymi i przeciwreumatycznymi.
Methotrexate stosuje się w leczeniu:

• ostrej białaczki (nowotworu krwi) u dorosłych i dzieci;
• choriocarcynoma, nowotworu rozwijającego się w czasie ciąży;
• reumatoidalnego zapalenia stawów (zapalenia stawów) u dorosłych;
• juwenilnego zapalenia stawów wielostawowego, (zapalenia stawów dotykającego dzieci);
• łuszczycy (przewlekłej choroby skóry charakteryzującej się czerwonymi plamami pokrytymi suchymi, gruby mi skórkami o srebrzystym kolorze, trudnymi do usunięcia), u dorosłych;
• zapalenia stawów w przebiegu łuszczycy (zapalenia stawów powiązanego z łuszczycą)

2. Co należy wiedzieć przed zastosowaniem Methotrexate

Nie stosuj Methotrexate, jeśli:

• jesteś uczulony na metotreksat lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku (wymienionych w punkcie 6);
• nadużywasz alkoholu;
• masz poważne problemy wątroby (choroby wątroby alkoholowe, inne przewlekłe choroby wątroby);
• cierpisz na zespoły niedoboru odporności (ciężkie osłabienie układu odpornościowego);
• masz problemy z krwią: hipoplazję szpiku (niedostateczną aktywność szpiku kostnego), leukopenię (obniżoną liczbę białych krwinek), trombocytopenię (obniżoną liczbę płytek krwi) lub znaczącą anemię (obniżoną liczbę czerwonych krwinek);
• karmisz piersią, a ponadto, w przypadku wskazań nieonkologicznych (leczenie niezwiązane z nowotworami), jeśli jesteś w ciąży (zobacz punkt „Ciąża, karmienie piersią i płodność”);
• planujesz zajście w ciążę. W takim przypadku żadne z partnerów nie powinno być leczone tym lekiem (zobacz punkt „Ciąża, karmienie piersią i płodność”).

Ostrzeżenia i środki ostrożności
Skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą przed zastosowaniem Methotrexate.
Podczas leczenia Methotrexate będziesz dokładnie kontrolowany przez lekarza.
Powiadom lekarza, jeśli:

• masz nadżerkę (rany) lub krwawienie w żołądku lub w części jelita (dwunastnicy), lub cierpisz na przewlekłe zapalenie jelita (przewlekłe zapalenie jelita grubego);
• masz przewlekłe infekcje wątroby (np. wirusowe zapalenie wątroby typu B lub C). Mogą one ponownie się aktywować, nasilać się lub prowadzić do śmierci;
• jesteś odwodniony lub cierpisz na stany, które mogą powodować odwodnienie (wymioty, biegunka i stomatytę);
• jesteś bardzo starszy lub bardzo młody i/lub jesteś osłabiony;
• cierpisz na zespół lizy nowotworowej, czyli zaburzenia spowodowane szybką śmiercią komórek nowotworowych;
• masz niedobór kwasu foliowego (witaminy) i innych podobnych substancji;
• niedawno lub aktualnie poddajesz się radioterapii;
• występuje u Ciebie łysienie plackowate (łysienie);
• cierpisz na cukrzycę;
• masz poważny nadmiar masy ciała;
• masz problemy ze szpikiem kostnym, prowadzące do obniżenia liczby białych krwinek, czerwonych krwinek i płytek krwi we krwi;
• masz lub miałeś problemy z wątrobą lub nerkami;
• występują u Ciebie objawy lub objawy trwającej infekcji (np. gorączka);
• masz nieprawidłowe nagromadzenie płynu w jamie brzusznej lub opłucnej (przestrzeń między płucami a ścianą klatki piersiowej);
• masz problemy z płucami;
• występują u Ciebie bóle głowy (cefalea), ból pleców, sztywność karku, gorączka, napady padaczkowe, porażenie, utrata koordynacji mięśniowej (ataksja), drażliwość, dezorientacja, senność, demencja, śpiączka lub inne objawy problemów z mózgiem;
• występują u Ciebie wysypki skórne, rany, łuszczenie, martwica skóry i śluzówek;
• występuje u Ciebie powiększenie węzłów chłonnych. Może to być objawem rozwoju chłoniaków, które zazwyczaj ustępują po przerwaniu leczenia Methotrexate.

Metotreksat tymczasowo wpływa na produkcję plemników i komórek jajowych. Metotreksat może powodować poronienia i poważne wady wrodzone. Jeśli jesteś kobietą, podczas stosowania metotreksatu i przez co najmniej sześć miesięcy po zakończeniu leczenia należy unikać zajścia w ciążę lub prokreacji. Jeśli jesteś mężczyzną, podczas stosowania metotreksatu i przez co najmniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia należy unikać prokreacji.
Zobacz również punkt „Ciąża, karmienie piersią i płodność”.
Biegunka i stomatyt wrzodowy (infekcja błony śluzowej jamy ustnej charakteryzująca się ranami) są niepożądane działania metotreksatu, które mogą wymagać przerwania leczenia. Powiadom lekarza, jeśli cierpisz na biegunkę. Ponadto, podczas leczenia metotreksatem lekarz będzie regularnie badał jamę ustną i gardło, aby upewnić się, że nie ma ran błony śluzowej.
Metotreksat może zmniejszyć odpowiedź układu odpornościowego i tym samym wpływać na szczepienia. Szczepienie może być mniej skuteczne. Ponadto, podczas leczenia tym lekiem nie zaleca się szczepień żywymi szczepionkami, ponieważ możesz rozwinąć infekcje.
Jeśli miałeś problemy ze skórą po narażeniu na promieniowanie lub promienie słoneczne, objawy mogą powrócić podczas leczenia tym lekiem. Jeśli stosujesz metotreksat w leczeniu łuszczycy, unikaj ekspozycji na promienie UV, ponieważ stan może się nasilić.
Zgłaszano przypadki ostrego krwawienia płucnego u pacjentów z chorobą reumatyczną leczonych metotreksatem. Jeśli zauważysz krew w ślinie lub po kaszlu, natychmiast skontaktuj się z lekarzem.
Jeśli Ty, Twój partner lub osoba, która Cię opiekuje, zauważycie pojawienie się lub nasilenie objawów neurologicznych, w tym osłabienia mięśni, zaburzeń widzenia, zmiany myślenia, pamięci i orientacji, prowadzących do dezorientacji i zmian osobowości, skontaktuj się natychmiast z lekarzem, ponieważ mogą to być objawy bardzo rzadkiego i ciężkiego zapalenia mózgu zwanego postępującym wielofocalnym zapaleniem białej masy mózgu (PML).
Badania kontrolne i zalecane środki ostrożności
Nawet jeśli metotreksat jest stosowany w niskich dawkach, mogą wystąpić poważne niepożądane działania. Aby wykryć je wcześnie, lekarz musi przeprowadzać regularne badania kontrolne i testy laboratoryjne.
Przed rozpoczęciem terapii:
Przed rozpoczęciem leczenia Twoja krew zostanie sprawdzona, aby upewnić się, że masz wystarczającą liczbę komórek krwi. Twoja krew zostanie również przeanalizowana, aby sprawdzić funkcję wątroby i wykryć ewentualne zapalenie wątroby. Ponadto zostaną sprawdzone albuminy osocza (białko we krwi), stan zapalenia wątroby (infekcja wątroby) i funkcja nerek. Lekarz może również zdecydować o przeprowadzeniu dodatkowych badań wątroby, niektóre z nich mogą obejmować uzyskiwanie obrazów Twojej wątroby, a w innych przypadkach może być konieczne pobranie małego fragmentu tkanki wątroby do dokładniejszego badania. Lekarz może również sprawdzić, czy nie masz gruźlicy i może wykonać prześwietlenie klatki piersiowej lub test funkcji płuc.
Podczas leczenia:
Lekarz może przeprowadzić następujące badania:

• badanie jamy ustnej i gardła w celu wykrycia zmian błony śluzowej, takich jak zapalenie lub nadżerki;
• badania krwi/rozmaz krwi z liczbą komórek krwi i pomiar poziomu metotreksatu w surowicy;
• badanie krwi w celu monitorowania funkcji wątroby;
• uzyskiwanie obrazów w celu monitorowania stanu wątroby;
• pobranie małego fragmentu tkanki wątroby do dokładniejszego badania;
• badanie krwi w celu monitorowania funkcji nerek;
• monitorowanie dróg oddechowych i, w razie potrzeby, test funkcji płuc.

Bardzo ważne jest, abyś stawił się na te zaplanowane badania.
Jeśli którykolwiek z tych testów wykaże istotne wyniki, lekarz dostosuje leczenie odpowiednio.
Dzieci
Dzieci muszą być dokładnie kontrolowane w celu ustalenia optymalnej dawki tego leku i wczesnego wykrycia możliwych działań niepożądanych.
Pacjenci starsi
Pacjenci starsi leczeni metotreksatem muszą być dokładnie monitorowani przez lekarza, aby możliwie najwcześniej wykryć potencjalne działania niepożądane.
Zmniejszona funkcja wątroby i nerek związana z wiekiem, jak również niskie zapasy witaminy kwasu foliowego w starszym wieku, wymagają stosowania stosunkowo niskiej dawki metotreksatu.
Zgłaszano przypadki śmiertelnej toksyczności spowodowanej błędem przyjmowania leku codziennie zamiast raz w tygodniu, szczególnie u pacjentów starszych.
Inne leki i Methotrexate
Powiadom lekarza lub farmaceutę, jeśli przyjmujesz, niedawno przyjmowałeś lub możesz przyjmować inne leki.
Szczególnie ważne jest, abyś poinformował lekarza, jeśli przyjmujesz następujące leki:

• kwas p-aminobenzoesowy (aminokwas);
• fenytoinę (lek stosowany przeciw napadom padaczkowym);
• antybiotyki (np. neomycynę, aminoglikozydy, tetracykliny, penicyliny, prystynamicynę, chloramfenikol, cyprofloksacynę, sulfonamidy, trimetoprim/sulfametoksazol i antybiotyki przewlekłe);
• probencyd (stosowany w przypadku podagrzy);
• niesteroidowe leki przeciwzapalne (NSAID) (np. aspirynę, fenylbutazon) i salicylany (leki stosowane przeciw bólowi i zapaleniu);
• sterydy (leki stosowane przeciw zapaleniu);
• leflunomid (lek stosowany przeciw reumatoidalnemu zapaleniu stawów i łuszczycy);
• cisplatynę, merkaptopurynę, cytarabinę i L-asparaginazę (leki stosowane przeciw niektórym rodzajom nowotworów);
• azyatioprynę (lek stosowany w celu zapobiegania odrzuceniu przeszczepionego organu);
• retinoidy (lek stosowany w leczeniu chorób skóry);
• sulfasalazynę (lek stosowany w reumatoidalnym zapaleniu stawów i zapaleniu jelita);
• pirymetaminę (lek stosowany w leczeniu i zapobieganiu malarii);
• leukoworynę (kwas folinowy) i przygotowania witaminowe zawierające kwas foliowy;
• inhibitory pompy protonowej (lek stosowany w leczeniu nadżerek i silnych oparzeń żołądka);
• teofilinę (lek stosowany w leczeniu astmy);
• triamteren (lek stosowany w celu zwiększenia wydzielania moczu);
• amiodaron (lek stosowany przeciw zaburzeniom rytmu serca).

Nie są znane efekty penicyjaminy (lek przeciw zapaleniu), hydroksychlorochiny (lek przeciw malarii i chorobom reumatycznym) i leków zawierających sole złota (przeciw chorobom reumatycznym), jeśli są stosowane razem z Methotrexate. Dlatego zaleca się nie stosować Methotrexate razem z tymi lekami.
Powiadom lekarza, jeśli niedawno poddałeś się transfuzji skoncentrowanych erytrocytów (czerwonych krwinek), jeśli poddajesz się radioterapii lub terapii przeciwluszczycowej z użyciem ksantotoksyny (lek) i promieni ultrafioletowych.
Jeśli masz poddać się znieczuleniu tlenkiem azotu, powiadom lekarza, że jesteś w leczeniu metotreksatem.
Ciąża, karmienie piersią i płodność
Jeśli jesteś w ciąży, podejrzewasz ciążę lub planujesz zajście w ciążę, lub karmisz piersią, skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą przed zażyciem tego leku.
Ciąża
Nie stosuj metotreksatu w ciąży, chyba że lekarz przepisał go w celu leczenia onkologicznego. Metotreksat może powodować wady wrodzone, szkodzić płodowi lub powodować poronienie. Jest związany z wadami czaszki, twarzy, serca i naczyń krwionośnych, mózgu i kończyn. Dlatego bardzo ważne jest, aby pacjentki w ciąży lub planujące zajście w ciążę nie były leczone metotreksatem, chyba że jest on stosowany w leczeniu onkologicznym.
W przypadku wskazań nieonkologicznych u kobiet w wieku rozrodczym należy wykluczyć możliwość ciąży, np. poprzez wykonanie testu ciążowego przed rozpoczęciem leczenia.
Nie stosuj metotreksatu, jeśli próbujesz zajść w ciążę. Podczas leczenia metotreksatem i przez co najmniej 6 miesięcy po zakończeniu leczenia należy unikać zajścia w ciążę, stosując skuteczną metodę antykoncepcji przez cały okres (zobacz również punkt „Ostrzeżenia i środki ostrożności”).
Jeśli zajdziesz w ciążę podczas leczenia lub podejrzewasz ciążę, skontaktuj się z lekarzem jak najszybciej. Jeśli zajdziesz w ciążę podczas leczenia, otrzymasz poradę dotyczącą ryzyka szkodliwych skutków leczenia na dziecko.
Jeśli planujesz ciążę, skonsultuj się z lekarzem, który skieruje Cię do specjalisty przed planowanym rozpoczęciem leczenia.
Karmienie piersią
Metotreksat przechodzi do mleka matki i może powodować poważne niepożądane działania u dziecka. Przerwij karmienie piersią, jeśli musisz rozpocząć terapię tym lekiem.
Płodność
Metotreksat może powodować zaburzenia płodności u mężczyzn, powodując oligospermię (zmniejszenie liczby plemników), i u kobiet (zaburzenia miesiączkowania).
Płodność u mężczyzn
Dostępne dane nie wskazują na zwiększone ryzyko wad wrodzonych lub poronień, jeśli ojciec przyjmuje dawkę metotreksatu poniżej 30 mg/tydzień. Jednakże ryzyko nie może być całkowicie wykluczone, a brak informacji dotyczących wyższych dawek metotreksatu. Metotreksat może mieć działanie genotoksyczne. Oznacza to, że ten lek może powodować mutacje genetyczne. Metotreksat może wpływać na produkcję plemników, co wiąże się z możliwością wad wrodzonych.
Podczas leczenia metotreksatem i przez co najmniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia należy unikać prokreacji lub dawania nasienia. Ponieważ leczenie metotreksatem w wyższych dawkach, stosowanych zwykle w leczeniu nowotworów, może powodować bezpłodzie i mutacje genetyczne, pacjenci mężczyźni leczeni dawkami metotreksatu powyżej 30 mg/tydzień powinni rozważyć zabezpieczenie nasienia przed rozpoczęciem leczenia (zobacz również punkt „Ostrzeżenia i środki ostrożności”).
Kierowanie pojazdami i użytkowanie maszyn
Metotreksat może powodować zawroty głowy i zmęczenie, które mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów lub użytkowania maszyn.
Methotrexate 2,5 mg tabletki zawiera laktozę
Methotrexate 2,5 mg tabletki zawiera laktozę. Jeśli lekarz postawił Ci diagnozę nietolerancji niektórych cukrów, skontaktuj się z nim przed zażyciem tego leku.
Methotrexate 2,5 mg tabletki zawiera sód
Ten lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, czyli jest zasadniczo „bez sodu”.
Methotrexate 5 mg proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań zawiera sód
Ten lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na fiolkę, czyli jest zasadniczo „bez sodu”.
Methotrexate 7,5 mg/ml roztwór do wstrzykiwań zawiera sód
Ten lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na strzykawkę wstępnie napełnioną, czyli jest zasadniczo „bez sodu”.
Methotrexate 10 mg/1,33 ml roztwór do wstrzykiwań zawiera sód
Ten lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na strzykawkę wstępnie napełnioną, czyli jest zasadniczo „bez sodu”.
Methotrexate 15 mg/2 ml roztwór do wstrzykiwań zawiera sód
Ten lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na strzykawkę wstępnie napełnioną, czyli jest zasadniczo „bez sodu”.
Methotrexate 20 mg/2,66 ml roztwór do wstrzykiwań zawiera sód
Ten lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na strzykawkę wstępnie napełnioną, czyli jest zasadniczo „bez sodu”.

3. Jak stosować Methotrexate

Ważne ostrzeżenie dotyczące dawki Methotrexate (metotreksat):
W leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów, młodzieńczego zapalenia stawów wielostawowego, zapalenia stawów psoriacyjnego i łuszczycy wymagającej dawkowania tygodniowego, Methotrexate (metotreksat) należy przyjmować tylko raz w tygodniu. Nadmierna dawka metotreksatu może być śmiertelna. Bardzo uważnie przeczytaj punkt 3 tego ulotnika. W razie wątpliwości skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą przed zażyciem tego leku.
Stosuj ten lek zgodnie z instrukcją lekarza lub farmaceuty. W razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Ten lek powinien być przepisywany pod nadzorem lekarzy doświadczonych. Jeżeli Methotrexate ma być podawany w formie zastrzyku, powinien być on wykonywany w szpitalu lub klinice.
Lek może być podawany drogą doustną, wewnątrzmięśniową (poprzez głębokie wstrzyknięcie do mięśnia), dożylną (do żyły), wewnątrzguzłową (do guza), wewnątrz tętniczą (do tętnicy) lub do opon mózgowo-rdzeniowych (do płynu mózgowo-rdzeniowego).

Na początku leczenia Methotrexate będzie podawany przez personel medyczny. Jednakże lekarz może uznać, że jesteś w stanie nauczyć się samodzielnie wykonywać zastrzyki z Methotrexate. W takim przypadku otrzymasz odpowiednie szkolenie. W żadnym wypadku nie próbuj samodzielnie wykonywać zastrzyku bez odpowiedniego szkolenia.

Wskazania onkologiczne
Leczenie ostrej białaczki i choriocarcinomu
Lek może być podawany drogą wewnątrzmięśniową (poprzez głębokie wstrzyknięcie do mięśnia), dożylną (do żyły), wewnątrzguzłową (do guza), wewnątrz tętniczą (do tętnicy) lub do opon mózgowo-rdzeniowych (do płynu mózgowo-rdzeniowego).
Zalecana dawka:

• u noworodków: od 1,25 mg do 2,5 mg
• u dzieci: od 2,5 mg do 5 mg
• u dorosłych: od 5 mg do 10 mg

Dawki należy podawać od 3 do 6 razy w tygodniu. Lekarz ustali dawkę i częstotliwość leczenia w zależności od ciężkości choroby i stanu pacjenta.

Wskazania nieonkologiczne
Leczenie reumatoidalnego zapalenia stawów i zapalenia stawów psoriacyjnego
Ten lek należy przyjmować tylko raz w tygodniu, drogą doustną lub wewnątrzmięśniową (przez głębokie wstrzyknięcie do mięśnia).
Zalecana dawka doustna:

• 7,5 mg tygodniowo

Maksymalna zalecana dawka doustna to 20 mg tygodniowo.

Zalecana dawka wstrzykiwana do mięśnia:

• 5–15 mg tygodniowo. Maksymalna zalecana dawka to 20 mg tygodniowo. Następnie dawkę można stopniowo zmniejszyć do najniższej skutecznej dawki.

Leczenie młodzieńczego zapalenia stawów wielostawowego
Ten lek należy przyjmować tylko raz w tygodniu, drogą doustną lub wewnątrzmięśniową (przez głębokie wstrzyknięcie do mięśnia).
Zalecana początkowa dawka to 10 mg na m² powierzchni ciała, podawana raz w tygodniu. Lekarz ustali całkowitą dawkę oraz sposób podania (doustnie lub przez zastrzyk do mięśnia).

Leczenie łuszczycy
Ten lek należy przyjmować tylko raz w tygodniu.
Zalecana początkowa dawka podawana doustnie (przez ust), wewnątrzmięśniowo (przez głębokie wstrzyknięcie do mięśnia) lub do żyły to:

• od 10 mg do 25 mg raz w tygodniu. Maksymalna zalecana dawka to 30 mg tygodniowo.

Czas trwania leczenia
Czas trwania leczenia określa lekarz.

Jeśli zastosujesz więcej Methotrexate niż należy
Jeśli zastosujesz więcej Methotrexate niż zalecono, natychmiast skontaktuj się z lekarzem lub jednostką ratunkową szpitala. Przyjmowanie nadmiernych dawek tego leku doustnie może powodować poważne skutki niepożądane. Objawy przedawkowania mogą obejmować: zmniejszenie liczby białych krwinek (leukopenia), płytek krwi (trombocytopenia), czerwonych krwinek (anemia), wszystkich komórek krwi (pancytopenia), obniżoną aktywność szpiku kostnego (mielodepresję), zapalenie jamy ustnej (stomatę), nudności, wymioty, owrzodzenia i krwawienia żołądka i jelit, ogólnoustrojowe infekcje (sepsę i szok septyczny) oraz zaburzenia nerek (niewydolność nerek), niedostateczną produkcję komórek krwi przez szpik kostny (anemię aplastyczną). W ciężkich przypadkach przedawkowanie może prowadzić również do śmierci. Podanie nadmiernych dawek drogą do opon mózgowo-rdzeniowych (w głowę) może powodować następujące objawy: ból głowy (cefalea), nudności, wymioty, drgawki, napady padaczkowe, zapalenie mózgu (toksyczna encefalopatia ostra), przemieszczenie móżdżku (przepuklina móżdżku), wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego (ciśnienie wewnątrzczaszkowe) i śmierć.

Jeśli zapomnisz zastosować Methotrexate
Nie podawaj podwójnej dawki, aby nadrobić pominiętą dawkę.

Jeśli przerwiesz leczenie Methotrexate
Nie przerywaj leczenia Methotrexate bez konsultacji z lekarzem.

Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące stosowania tego leku, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.

4. Możliwe działania niepożądane

Tak jak wszystkie leki, ten lek może powodować działania niepożądane, choć nie u wszystkich osób one występują.
Przestań stosować Methotrexate i natychmiast powiadom lekarza, jeśli wystąpią u Ciebie następujące działania niepożądane:

• rozległe infekcje całego organizmu (sepsa)
• reaktywacja istniejącego wcześniej zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B
• nasilenie istniejącego wcześniej zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu C
• chłoniak (nowotwór krwi)
• ciężkie reakcje alergiczne (reakcje anafilaktyczne)
• porażenie jednej bocznej części ciała (hemipareza), grupy mięśni (pareza) lub dolnej części ciała (paraplegia)
• choroby mózgu (encefalopatia/lekoencefalopatia, oponiakowica)
• przejściowa ślepotę lub utratę wzroku, ciężkie zaburzenia wzroku
• zapalenie śródmiąższowe płuc (ciężka forma zapalenia płuc)
• obecność krwi w ślinie lub po kaszlu (działanie niepożądane zgłaszane u pacjentów z chorobą reumatyczną leczonych metotreksatem)
• owrzodzenia i krwawienia żołądka i jelit, przebicie jelita
• niezakaźne zapalenie otrzewnej (zapalenie błony wyściełającej narządy jamy brzusznej)
• ostre zapalenie wątroby (zapalenie wątroby)
• ciężkie reakcje skórne, takie jak wysypka i owrzodzenia skóry, zaczerwienienie, pęcherze, ropnie, martwica lub złuszczanie się skóry (zespoł Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka, owrzodzenia skóry)
• większa skłonność do złamania kości, martwica tkanki kostnej (osteonekroza)
• wady wrodzone lub śmierć płodu, poronienie.

Skontaktuj się z lekarzem, jeśli wystąpią u Ciebie następujące działania niepożądane:
Częste (może dotyczyć do 1 osoby na 10):

• uczucie mrowienia i drętwienia, zmniejszone odczuwanie bodźców (parestezja)*.

Nieczeście (może dotyczyć do 1 osoby na 100):

• zmniejszenie aktywności szpiku kostnego produkującego komórki krwi (niewydolność szpiku), zmniejszenie liczby czerwonych krwinek (anemia) i płytek krwi (trombocytopenia)
• ból głowy (cefalea), drgawki
• nagromadzenie płynu w przestrzeni między płucami a wewnętrzną stroną klatki piersiowej (wylew do opłucnej)
• zapalenie trzustki (zapalenie trzustki)
• zmniejszenie apetytu
• wymioty, biegunka
• zapalenie jamy ustnej (stomatyt)
• zmiany w niektórych badaniach krwi oceniających funkcję wątroby (wzrost enzymów wątrobowych)
• utrata włosów plamami (łysienie)
• niewydolność nerek, uszkodzenia nerek (nefropatia).

Rzadkie (może dotyczyć do 1 osoby na 1000):

• cukrzyca
• zaburzenia nastroju
• zaburzenia mowy (afazja)
• przejściowe zaburzenia funkcji intelektualnej
• zaburzenia wymowy (dysartria)
• senność
• zamazanie wzroku
• obniżenie ciśnienia krwi (hipotensja)
• powstawanie skrzeplin krwi w tętnicach i żyłach różnych narządów (np. mózgu, płuc, oczu i kończyn dolnych)
• postępujące pogorszenie funkcji płuc (fibroza płuc)
• zapalenie gardła (zapalenie gardła)
• krew w stolcu (melena), zapalenie jelita (enteropatia), zapalenie dziąseł (zapalenie dziąseł)
• pogorszenie funkcji wątroby (cirrhosis i przewlekła fibroza), uszkodzenia wątroby (hepatotoksyczność)
• wysypka skórna (wielopostaciowe rumień, rumień czerwony), bolesne odwarstwianie się plak psoryzązowych, zwiększona wrażliwość na światło (fotosensybilność), wysypka (świerzb), swędzenie, trądzik, siniaki (krwawienie podskórne), zaburzenia pigmentacji skóry
• ból mięśni (mialgia) i stawów (artroalgia)
• kruche kości (osteoporoza)
• trudności z oddawaniem moczu (dysuria)
• zaburzenia miesiączkowania
• powstawanie guzków.

Bardzo rzadkie (może dotyczyć do 1 osoby na 10 000):

• zaburzenia spowodowane szybką śmiercią komórek nowotworowych
• anemia spowodowana niewystarczającą produkcją komórek krwi przez szpik kostny (anemia aplastyczna)
• zmniejszenie liczby niektórych przeciwciał zwanych „gamma-globulinami”
• zaburzenia nerwów czaszkowych
• zapalenie oka
• zaburzenia limfoproliferacyjne (nadmierna proliferacja białych krwinek)
• nagromadzenie płynu lub zapalenie osierdzia (osierdzie)
• zapalenie naczyń krwionośnych (zapalenie naczyń)
• wymioty z krwią (hematemza)
• obniżenie poziomu albuminy we krwi
• krosty, rozszerzenie drobnych naczyń krwionośnych skóry (telangiektazja)
• obecność krwi w moczu (hematuria), zakażenie dróg moczowych (cystyt)
• zmiana w badaniu laboratoryjnym (azotemia)
• zaburzenia tworzenia się komórek jajowych (oogeneza) lub plemników (spermatogeneza), przejściowe zmniejszenie liczby plemników w nasieniu (oligospermia), bezpłodność
• impotencja, utrata pożądania seksualnego (libido)
• upływy z pochwy
• nagła śmierć.

Nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych):

• infekcje wywołane przez różne mikroorganizmy (np. bakterie, wirusy, grzyby) w różnych narządach (np. płuca, wątroba)
• zmniejszenie liczby jednego z rodzajów białych krwinek we krwi zwanych granulocytami (agranulocytoza) lub wszystkich komórek krwi (pancytopenia), jednego z rodzajów białych krwinek zwanych neutrofilami (neutropenia), uszkodzenie węzłów chłonnych (chłoniakopatia i zaburzenia limfoproliferacyjne), zwiększenie liczby jednego z rodzajów białych krwinek (eozynofilów) we krwi (eozynofilia), zmniejszenie czerwonych krwinek (anemia megaloblastyczna)
• zwiększone ciśnienie płynu otaczającego mózg i rdzeń kręgowy, uszkodzenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (mózgowiny)
• uszkodzenie kości żuchwy/podniebienia (wtórne do nadmiernego wzrostu białych krwinek)
• brak reakcji na bodźce (stupor), zaburzenia koordynacji ruchów (ataksja), demencja, zawroty głowy
• zapalenie pęcherzyków płucnych (alveolitis) i ich tkanek otaczających (przewlekła choroba śródmiąższowa płuc), trudności w oddychaniu (dyspnea), ból w klatce piersiowej, niedotlenienie organizmu (hipoksja), kaszel
• krwawienie płucne (działanie niepożądane zgłaszane u pacjentów z chorobą reumatyczną leczonych metotreksatem)
• zapalenie języka
• nudności
• problemy z wątrobą (niewydolność wątroby)
• reakcja leku z zwiększeniem jednego z rodzajów białych krwinek (eozynofilia), podrażnienie skóry (zapalenie skóry), czerwone plamki na skórze (plamki podskórne)
• obecność białka w moczu (proteinuria)
• problemy z narządami płciowymi i układem moczowym (dysfunkcja urogenitalna)
• gorączka, dreszcze
• niedobór samopoczucia, osłabienie
• reakcja w miejscu wstrzyknięcia**
• zniszczenie tkanek w miejscu wstrzyknięcia (martwica w miejscu wstrzyknięcia)**
• obrzęk
• zaczerwienienie i złuszczanie się skóry

*częstość bardzo rzadka przy niskich dawkach metotreksatu.
**wyłącznie przy podawaniu pozajelitowym
Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpi u Ciebie jakiekolwiek działanie niepożądane, w tym takie, których nie ma w ulotce, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą. Możesz również zgłaszać działania niepożądane bezpośrednio za pośrednictwem krajowego systemu zgłaszania pod adresem: https://www.aifa.gov.it/content/segnalazioni-reazioni-avverse
Zgłaszanie działań niepożądanych może pomóc w dostarczeniu dodatkowych informacji dotyczących bezpieczeństwa tego leku.

5. Jak przechowywać lek Methotrexate

Przechowuj ten lek w miejscu niedostępnym dla dzieci.
Nie stosuj tego leku po upływie daty ważności wskazanej na opakowaniu, blisterze, butelce lub
szczycie wstępnie napełnionej strzykawce po napisie „Termin ważności”. Data ważności odnosi się do ostatniego dnia danego miesiąca.
Methotrexate 2,5 mg tabletki
Methotrexate 5 mg proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań
Nie przechowuj powyżej 25°C. Przechowuj w oryginalnym opakowaniu, aby ochronić lek przed światłem i wilgocią.
Methotrexate 7,5 mg/ml, 10 mg/1,33 ml, 15 mg/2 ml oraz 20 mg/2,66 ml roztwór do wstrzykiwań
Nie przechowuj powyżej 25°C. Przechowuj w oryginalnym opakowaniu, aby ochronić lek przed światłem. Nie zamrażaj.
Nie wyrzucaj leków do kanalizacji ani do zwykłych śmieci. Zapytaj farmaceuty, jak pozbyć się leków, których już nie używasz. Pomogło to ochronić środowisko.

6. Skład opakowania i inne informacje

Co zawiera Methotrexate
Substancją czynną jest metotreksat (jako sód metotreksatu sodowego).
Methotrexate 2,5 mg tabletki
Każda tabletka zawiera 5,484 mg sodu metotreksatu odpowiadające 2,5 mg metotreksatu.
Inne składniki to: skrobia, laktoza monohydrat i stearynian magnezu.
Methotrexate 5 mg proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań*
Jeden fiolka z proszkiem zawiera 5,484 mg sodu metotreksatu odpowiadające 5 mg metotreksatu.
Inne składniki to: chlorek sodu, wodorotlenek sodu.
Methotrexate 7,5 mg/ml roztwór do wstrzykiwań
Jedna strzykawka wstępnie napełniona zawiera 8,226 mg sodu metotreksatu odpowiadające 7,5 mg metotreksatu.
Inne składniki to: chlorek sodu, wodorotlenek sodu i woda do wstrzykiwań.
Methotrexate 10 mg/1,33 ml roztwór do wstrzykiwań
Jedna strzykawka wstępnie napełniona zawiera 10,968 mg sodu metotreksatu odpowiadające 10 mg metotreksatu.
Inne składniki to: chlorek sodu, wodorotlenek sodu i woda do wstrzykiwań.
Methotrexate 15 mg/2 ml roztwór do wstrzykiwań
Jedna strzykawka wstępnie napełniona zawiera 16,452 mg sodu metotreksatu odpowiadające 15 mg metotreksatu.
Inne składniki to: chlorek sodu, wodorotlenek sodu i woda do wstrzykiwań.
Methotrexate 20 mg/2,66 ml roztwór do wstrzykiwań
Jedna strzykawka wstępnie napełniona zawiera 21,936 mg sodu metotreksatu odpowiadające 20 mg metotreksatu.
Inne składniki to: chlorek sodu, wodorotlenek sodu i woda do wstrzykiwań.
Opis wyglądu preparatu Methotrexate i zawartość opakowania
Methotrexate 2,5 mg tabletki
Tabletki są dostępne w blistrach z PVC/alu w opakowaniach zawierających 25 i 100 tabletek.
Methotrexate 5 mg proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań
Liofilizowany proszek jest dostępny w fiolkach szklanych po 5 mg z korkiem gumowym i aluminiową pokrywką. Opakowanie zawiera 1 fiolkę.
Methotrexate 7,5 mg/ml roztwór do wstrzykiwań
Methotrexate 10 mg/1,33 ml roztwór do wstrzykiwań
Methotrexate 15 mg/2 ml roztwór do wstrzykiwań
Methotrexate 20 mg/2,66 ml roztwór do wstrzykiwań
Każde opakowanie zawiera 4 jednorazowe strzykawki szklane wstępnie napełnione z igłą sterylną i tłoczkiem z polipropylenu.
Może się zdarzyć, że nie wszystkie opakowania są wprowadzone do obrotu.
Właściciel pozwolenia na dopuszczenie do obrotu
Pfizer Italia S.r.l.
Via Isonzo, 71
04100 Latina
Producent
Methotrexate 2,5 mg tabletki
Haupt Pharma Wolfratshausen GmbH
Pfafferieder Strasse 5,
82515 Wolfratshausen (Niemcy)
Excella GmbH & Co. KG
Nuernberger Strasse 12,
90537 Feucht (Niemcy)
Methotrexate 5 mg proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań
Wyeth Lederle s.r.l.
Via F. Gorgone n.6 Z.I.
Catania (Włochy)
Methotrexate 7,5 mg/ml roztwór do wstrzykiwań
Methotrexate 10 mg/1,33 ml roztwór do wstrzykiwań
Methotrexate 15 mg/2 ml roztwór do wstrzykiwań
Methotrexate 20 mg/2,66 ml roztwór do wstrzykiwań
Wyeth Lederle s.r.l.
Via F. Gorgone n.6 Z.I.
Catania (Włochy)

Poniżej zamieszczono informacje przeznaczone wyłącznie dla personelu medycznego

METOTREKSAT 2,5 mg tabletki
METOTREKSAT 5 mg proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwania
METOTREKSAT 7,5 mg/ml roztwór do wstrzykiwania
METOTREKSAT 10 mg/1,33 ml roztwór do wstrzykiwania
METOTREKSAT 15 mg/2 ml roztwór do wstrzykiwania
METOTREKSAT 20 mg/2,66 ml roztwór do wstrzykiwania
Metotressato
INSTRUKCJE DOTYCZĄCE SPOSOBU UŻYCIA

Methotrexate 5 mg proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań

Przygotowanie roztworu:
Methotrexate proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań należy uzupełnić bezpośrednio przed użyciem wodą do wstrzykiwań, stosując 2 ml wody na fiolkę 5 mg. Otrzymany roztwór zawiera 2,5 mg na ml.
Fiolki należy używać jednorazowo.
W przypadku wytrącenia się osadu roztwór należy odrzucić.
Nie podawać Methotrexate w tej samej infuzji co inne leki.
Methotrexate 7,5 mg/ml roztwór do wstrzykiwań
Methotrexate 10 mg/1,33 ml roztwór do wstrzykiwań
Methotrexate 15 mg/2 ml roztwór do wstrzykiwań
Methotrexate 20 mg/2,66 ml roztwór do wstrzykiwań
Po użyciu strzykawki wypełnione wstępnie należy wyrzucić do odpowiednich pojemników na leki.
Nie należy stosować ewentualnego roztworu pozostałego po użyciu.
Nie stosować, jeśli roztwór jest mętny lub zawiera osad.
Nie stosować, jeśli opakowanie zawierające strzykawkę i akcesoria jest uszkodzone lub nie jest szczelne.
Aby otworzyć pojedyncze opakowania zawierające strzykawki, zaleca się oddzielić obie części opakowania przed użyciem, a następnie usunąć warstwę folii ochronnej z każdego opakowania w momencie rzeczywistego użycia każdej z nich.
Unikać kontaktu roztworu z skórą lub błonami śluzowymi.
W przypadku przypadkowego kontaktu należy opłukać dotknięty obszar dużą ilością wody.
Osoby mające kontakt z lekami przeciwnowotworowymi lub pracujące w miejscach, gdzie stosowane są te leki, mogą być narażone na działanie tych substancji zarówno drogą powietrzną, jak i bezpośrednio poprzez kontakt z zanieczyszczonymi przedmiotami. Potencjalne skutki dla zdrowia mogą być ograniczone poprzez przestrzeganie procedur instytucjonalnych, opublikowanych wytycznych oraz lokalnych przepisów dotyczących przygotowywania, podawania, transportu i usuwania leków niebezpiecznych. Nie ma powszechnej zgody co do tego, czy wszystkie zalecane procedury opisane w wytycznych są konieczne i odpowiednie.
Podanie do mięśni
Methotrexate należy podawać w postaci głębokiego zastrzyku do mięśnia.
Podanie do opon mózgowo-rdzeniowych
Dorośli
Rozcieńczyć metotreksat bez substancji konserwujących do stężenia 1 mg/ml w odpowiednim sterylnym i bezsubstancji konserwujących nośniku, takim jak roztwór do wstrzykiwań chlorku sodu 0,9%.
Poniższe zalecenia dotyczące podania do opon mózgowo-rdzeniowych mogą być modyfikowane zgodnie z konkretnymi protokołami leczenia, z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb pacjenta.
Usunąć objętość płynu mózgowo-rdzeniowego równą objętości podawanego metotreksatu.
Zalecana maksymalna pojedyncza dawka to 15 mg.
Podawać od 10 do 15 mg drogą do opon mózgowo-rdzeniowych dwa razy w tygodniu, aż do uzyskania przejrzystości płynu mózgowo-rdzeniowego, następnie jedną dawkę tygodniowo przez 2–3 tygodnie, a następnie co miesiąc.
Alternatywnie podawać dawkę 12 mg/m² (nie przekraczając maksymalnej dawki absolutnej 15 mg) w odstępach od 2 do 7 dni, aż do powrotu liczby komórek w płynie mózgowo-rdzeniowym do normy. Jedna lub więcej dodatkowych dawek może być podawanych co tydzień przez dwa tygodnie, a następnie co miesiąc.
Standardowa dawka metotreksatu to 12 mg.
Pediatryczna
Poniższy schemat dawkowania opiera się na wieku pacjenta, a nie na powierzchni ciała, ponieważ objętość płynu mózgowo-rdzeniowego u dzieci zbliża się do wartości u dorosłych, w przeciwieństwie do powierzchni ciała.
Dziecku należy podać stałą dawkę, jak następuje:

• Poniżej jednego roku życia: 6 mg
• Jeden rok życia: 8 mg
• Dwa lata życia: 10 mg
• Trzy lata lub więcej lat życia: 12 mg

NIEZGODNOŚCI
Methotrexate jest zgodne z: roztworem Ringera z dekstrozą, roztworem Ringera z dekstrozą, roztworem chlorku sodu z dekstrozą, dekstrozą w wodzie, roztworem Ringera mlekowego, chlorkiem sodu.
Methotrexate nie powinno się podawać w tej samej infuzji z innymi lekami.

Ulotka: informacja dla użytkownika

METHOTREXATE 50 mg proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań, 500 mg proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań, 1 g proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań, 50 mg/2 ml roztwór do wstrzykiwań, 500 mg/20 ml roztwór do wstrzykiwań, 1 g/10 ml roztwór do wstrzykiwań, 5 g/50 ml roztwór do wstrzykiwań

Metotressato
Uważnie przeczytaj ten ulotkę przed zastosowaniem tego leku, ponieważ zawiera ona ważne informacje dla Ciebie.

• Zachowaj tę ulotkę. Może się okazać konieczne zapoznanie się z nią ponownie.
• W przypadku jakichkolwiek wątpliwości skontaktuj się z lekarzem, lekarzem opiekującym się Twoim dzieckiem lub pielęgniarką.
• Ten lek został przepisany wyłącznie dla Ciebie. Nie przekazuj go innym osobom, nawet jeśli objawy choroby są takie same jak u Ciebie, ponieważ może to być niebezpieczne.
• Jeśli wystąpią jakieś niepożądane działania, w tym te, których nie ma w niniejszej ulotce, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą. Zobacz punkt 4.

Zawartość tej ulotki:

1. Co to jest Methotrexate i do czego służy
2. Co należy wiedzieć przed zastrzykiem Methotrexate
3. Jak stosować Methotrexate
4. Możliwe działania niepożądane
5. Jak przechowywać Methotrexate
6. Zawartość opakowania i inne informacje

1. Co to jest Methotrexate i do czego służy

Methotrexate zawiera substancję czynną metotreksat, która należy do grupy leków zwanych
przeciwnowotworowymi i przeciwreumatycznymi.
Methotrexate stosuje się u dorosłych i dzieci w leczeniu:

• raka piersi;
• choriocarcinomu, nowotworu rozwijającego się w czasie ciąży, oraz innych podobnych nowotworów ( chorób trofoblastycznych);
• białaczki limfoblastycznej, ostrym i podostrem zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych, ostrym białaczce, limfosarkomie (nowotwory krwi lub szpiku kostnego);
• grzybicy grzybiastej (nowotwór układu odpornościowego);
• raka kości ( osteosarcomy osteogennej);
• raka płuc ( raka płaskokomórkowego płuc);
• raka głowy ( raka płaskokomórkowego głowy ) i szyi.

2. Co powinien wiedzieć przed podaniem Methotrexate

Methotrexate nie będzie podawane, jeśli:

• jest uczulenie na metotreksat lub którykolwiek z pozostałych składników leku (wymienionych w punkcie 6);
• jest ciąża lub karmienie piersią (zobacz punkt „Ciąża, karmienie piersią i płodność”);
• planuje ciążę. W takim przypadku żadne z partnerów nie powinno być leczone tym lekiem (zobacz punkt „Ciąża, karmienie piersią i płodność”);
• występują poważne problemy z nerkami ( ciężka niewydolność nerek ).

Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed podaniem Methotrexate należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Podczas leczenia Methotrexate będzie Pan(i) dokładnie kontrolowany przez lekarza.
Należy poinformować lekarza, jeśli:

• ma odmę (rany) lub krwawienie w żołądku lub w części jelita (dwunastnicy) lub choruje na przewlekłe zapalenie końcowej części jelita (wrzodziejące zapalenie jelita grubego);
• ma przewlekłe infekcje wątroby (np. wirusowe zapalenie wątroby typu B lub C). Mogą one się reaktywować, nasilać lub prowadzić do śmierci;
• jest odwodniony lub ma stan, który może prowadzić do odwodnienia (wymioty, biegunka i zapalenie jamy ustnej);
• jest bardzo starszy lub bardzo młody i/lub jest osłabiony;
• ma zespół lizy nowotworowej, czyli zaburzenia spowodowane szybką śmiercią komórek nowotworowych;
• ma niedobór kwasu foliowego (witaminy) i innych podobnych substancji;
• niedawno lub aktualnie poddaje się radioterapii;
• występuje łysienie plamiste (alopecia);
• ma cukrzycę;
• ma ciężką nadwagę;
• ma problemy z szpikiem kostnym, co prowadzi do zmniejszenia liczby białych krwinek, czerwonych krwinek i płytek krwi w krwiobiegu;
• ma lub miał problemy z wątrobą lub nerkami;
• występują objawy lub objawy trwającej infekcji (np. gorączka);
• występuje nieprawidłowe nagromadzenie płynu w jamie brzusznej lub opłucnej (przestrzeń między płucami a ścianą klatki piersiowej);
• ma problemy z płucami;
• występują ból głowy (cefalea), ból pleców, sztywność karku, gorączka, napady padaczkowe, porażenie, utrata koordynacji mięśniowej (ataksja), drażliwość, dezorientacja, senność, demencja, śpiączka lub inne objawy problemów z mózgiem;
• występują wysypki skórne, rany, łuszczenie się, martwica skóry i błon śluzowych;
• występuje powiększenie węzłów chłonnych. Może to być objawem rozwoju chłoniaków, które zwykle ustępują po zaprzestaniu leczenia Methotrexate.

Metotreksat tymczasowo wpływa na produkcję plemników i komórek jajowych. Metotreksat może spowodować poronienie i ciężkie wady wrodzone. Jeśli jest Pani kobietą, należy unikać zajścia w ciążę lub prokreacji podczas stosowania metotreksatu i przez co najmniej sześć miesięcy po zakończeniu leczenia. Jeśli jest Pan mężczyzną, należy unikać prokreacji podczas stosowania metotreksatu i przez co najmniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia. Zobacz również sekcję „Ciąża, karmienie piersią i płodność”.
Biegunka i wrzodziejące zapalenie jamy ustnej (infekcja błony śluzowej jamy ustnej charakteryzująca się ranami) są niepożądanymi skutkami działania Methotrexate, które mogą wymagać przerwania leczenia. Należy poinformować lekarza, jeśli występuje biegunka. Ponadto, podczas leczenia Methotrexate lekarz będzie regularnie badał jamę ustną i gardło w celu sprawdzenia, czy nie ma ran błony śluzowej.
Methotrexate może osłabiać odpowiedź układu odpornościowego i wpływać na szczepienia. Szczepienie może być mniej skuteczne. Ponadto, podczas leczenia tym lekiem nie należy szczepić się żywymi szczepionkami, ponieważ może to prowadzić do rozwoju infekcji.
Zgłaszano przypadki ostrego krwawienia płucnego u pacjentów z chorobą reumatyczną leczonych metotreksatem.
Jeśli Pani, Pana partner lub osoba, która Pana opiekuje, zauważą pojawienie się lub nasilenie objawów neurologicznych, w tym osłabienia mięśni, zaburzeń wzroku, zmian myślenia, pamięci i orientacji, prowadzących do dezorientacji i zmian osobowości, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem, ponieważ mogą to być objawy bardzo rzadkiej i ciężkiej infekcji mózgu zwanej postępującą wielofokalną leukoenkefalopatią (PML).
Badania kontrolne i zalecane środki ostrożności
Nawet przy stosowaniu metotreksatu w niskich dawkach mogą wystąpić poważne niepożądane skutki działania. Aby wykryć je na czas, lekarz musi przeprowadzać regularne badania kontrolne i testy laboratoryjne.
Przed rozpoczęciem terapii:
Przed rozpoczęciem leczenia krew zostanie sprawdzona, aby upewnić się, że ma Pan(i) wystarczającą liczbę komórek krwi. Krew zostanie również przebadana pod kątem funkcji wątroby i obecności wirusowego zapalenia wątroby. Ponadto, zostaną sprawdzone albuminy osocza (białko we krwi), stan wirusowego zapalenia wątroby (infekcja wątroby) i funkcja nerek. Lekarz może również zdecydować o wykonaniu dodatkowych badań wątroby, z których niektóre mogą obejmować obrazowanie wątroby, a inne mogą wymagać pobrania małej próbki tkanki wątroby do dokładniejszego badania. Lekarz może również sprawdzić obecność gruźlicy i może wykonać zdjęcie RTG klatki piersiowej lub test funkcji płuc.
Podczas leczenia:
Lekarz może przeprowadzić następujące badania:

• badanie jamy ustnej i gardła w celu wykrycia zmian błony śluzowej, takich jak zapalenie lub owrzodzenie;
• badania krwi/rozmaz krwi z liczbą komórek krwi i pomiarem stężenia metotreksatu w surowicy;
• badanie krwi w celu monitorowania funkcji wątroby;
• obrazowanie w celu monitorowania stanu wątroby;
• pobranie małej próbki tkanki wątroby do dokładniejszego badania;
• badanie krwi w celu monitorowania funkcji nerek;
• monitorowanie dróg oddechowych i, w razie potrzeby, test funkcji płuc.

Bardzo ważne jest, aby stawić się na te zaplanowane badania.
Jeśli którykolwiek z tych testów wykaże istotne wyniki, lekarz dostosuje leczenie odpowiednio.
Dzieci
Dzieci muszą być dokładnie monitorowane w celu ustalenia optymalnej dawki tego leku i wczesnego wykrywania możliwych niepożądanych skutków działania.
Pacjenci starsi
Pacjenci starsi leczeni metotreksatem muszą być dokładnie monitorowani przez lekarza, aby możliwie szybko wykryć ewentualne niepożądane skutki działania.
Związane z wiekiem zaburzenia funkcji wątroby i nerek, a także niskie zapasy witaminy kwasu foliowego w organizmie u osób starszych, wymagają stosowania stosunkowo niskiej dawki metotreksatu. Zgłaszano śmiertelne przypadki toksyczności spowodowane błędem przyjmowania leku codziennie zamiast raz w tygodniu, szczególnie u pacjentów starszych.
Inne leki i Methotrexate
Należy poinformować lekarza lub farmaceutę, jeśli przyjmuje się, niedawno przyjmował(a) lub może przyjmować inne leki.
Szczególnie ważne jest poinformowanie lekarza, jeśli przyjmuje się następujące leki:

• kwas para-aminobenzoesowy (aminokwas);
• fenytoinę (lek stosowany przeciw napadom padaczkowym);
• antybiotyki (np. tetracykliny, penicyliny, prystynamycynę, chloramfenikol, cyprofloksacynę, sulfonamidy, trimetoprym/sulfametoksazol i antybiotyki przewodu pokarmowego);
• probenezyd (stosowany w przypadku dny moczanowej);
• niesteroidowe leki przeciwzapalne (NSAID) (np. aspirynę, fenylbutazon) i salicylany (leki stosowane przeciwko bólowi i zapaleniu);
• leflunomid (lek stosowany w reumatoidalnym zapaleniu stawów i łuszczycy);
• cisplatynę, merkaptopurynę, cytarabinę i L-asparaginazę (leki stosowane w niektórych rodzajach nowotworów);
• azytioprynę (lek stosowany w celu zapobiegania odrzuceniu przeszczepionego narządu);
• retinoidy (lek stosowany w leczeniu chorób skóry);
• sulfasalazynę (lek stosowany w reumatoidalnym zapaleniu stawów i zapaleniu jelita grubego);
• pirimetaminę (lek stosowany w leczeniu i zapobieganiu malarii);
• leukoworynę (kwas folinowy) i przygotowania witaminowe zawierające kwas foliowy;
• inhibitory pompy protonowej (lek stosowany w leczeniu wrzodów i ciężkich oparzeń żołądka);
• teofilinę (lek stosowany w leczeniu astmy);
• triamteren (lek stosowany w celu zwiększenia produkcji moczu);
• amiodaron (lek stosowany w zaburzeniach rytmu serca).

Należy poinformować lekarza, jeśli niedawno przeprowadzono transfuzję skoncentrowanych erytrocytów (czerwonych krwinek), jeśli poddaje się radioterapii lub terapii na łuszczycę lub grzybicę z wykorzystaniem ksantotoksyny (lek) i promieniowania ultrafioletowego.
Jeśli ma być przeprowadzona znieczulenie tlenkiem azotu, należy poinformować lekarza o leczeniu Methotrexate.
Ciąża, karmienie piersią i płodność
Jeśli trwa ciąża, podejrzewa się ciążę lub planuje ją, lub karmi piersią, należy skonsultować się z lekarzem lub pielęgniarką przed podaniem tego leku.
Ciąża
Nie należy stosować Methotrexate w ciąży, chyba że lekarz przepisał go w ramach leczenia onkologicznego. Metotreksat może powodować wady wrodzone, szkodzić płodowi lub powodować poronienie. Jest związany z wadami czaszki, twarzy, serca i naczyń krwionośnych, mózgu i kończyn. Dlatego bardzo ważne jest, aby kobiety w ciąży lub planujące ciążę nie były leczone metotreksatem, chyba że jest on stosowany w leczeniu onkologicznym.
W przypadku wskazań nieonkologicznych u kobiet w wieku rozrodczym należy wykluczyć możliwość ciąży, np. poprzez wykonanie testu ciążowego przed rozpoczęciem leczenia.
Nie należy stosować Methotrexate, jeśli planuje się zajście w ciążę. Podczas leczenia metotreksatem i przez co najmniej 6 miesięcy po zakończeniu leczenia należy unikać ciąży, stosując skuteczną metodę antykoncepcji przez cały okres (zobacz również punkt „Ostrzeżenia i środki ostrożności”).
Jeśli zajdzie się w ciążę podczas leczenia lub podejrzewa ciążę, należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem. Jeśli zajdzie się w ciążę podczas leczenia, otrzyma się poradę dotyczącą ryzyka szkodliwego wpływu leczenia na dziecko.
Jeśli planuje się ciążę, należy skonsultować się z lekarzem, który skieruje do specjalisty przed planowanym rozpoczęciem leczenia.
Karmienie piersią
Metotreksat przechodzi do mleka matki i może powodować poważne niepożądane skutki u dziecka. Należy przerwać karmienie piersią, jeśli rozpoczyna się terapię tym lekiem.
Płodność
Metotreksat może powodować zaburzenia płodności u mężczyzn, powodując oligospermię (zmniejszenie liczby plemników), oraz u kobiet (zaburzenia miesiączkowania).
Płodność mężczyzn
Dostępne dane nie wskazują na zwiększone ryzyko wad wrodzonych lub poronień, jeśli ojciec przyjmuje dawkę metotreksatu poniżej 30 mg/tydzień. Jednakże ryzyko nie może być całkowicie wykluczone, a brak informacji dotyczących wyższych dawek metotreksatu. Metotreksat może mieć działanie genotoksyczne. Oznacza to, że ten lek może powodować mutacje genetyczne. Metotreksat może wpływać na produkcję plemników, co wiąże się z ryzykiem wad wrodzonych.
Podczas leczenia metotreksatem i przez co najmniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia należy unikać prokreacji lub dawania nasienia. Ponieważ leczenie metotreksatem w wyższych dawkach stosowanych w leczeniu nowotworów może powodować bezpłodność i mutacje genetyczne, pacjenci mężczyźni leczeni dawkami metotreksatu powyżej 30 mg/tydzień powinni rozważyć kriokonserwację nasienia przed rozpoczęciem leczenia (zobacz również punkt „Ostrzeżenia i środki ostrożności”).
Kierowanie pojazdami i obsługa maszyn
Methotrexate może powodować zawroty głowy i zmęczenie, które mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługi maszyn.
Methotrexate 50 mg proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań zawiera sód
Ten lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na fiolkę, czyli jest praktycznie „bezsodowy”.
Methotrexate 500 mg proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań zawiera sód
Ten lek zawiera 48,8 mg sodu (główny składnik soli kuchennej) na fiolkę. Odpowiada to 2,44% maksymalnej zalecanej dziennej dawki sodu dla dorosłego. Zapytaj lekarza lub farmaceuty, jeśli potrzebuje się 8 lub więcej fiol dziennie przez dłuższy czas, szczególnie jeśli zalecono stosowanie diety o niskiej zawartości sodu.
Methotrexate 1 g proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań zawiera sód
Ten lek zawiera 97 mg sodu (główny składnik soli kuchennej) na fiolkę. Odpowiada to 4,9% maksymalnej zalecanej dziennej dawki sodu dla dorosłego. Zapytaj lekarza lub farmaceuty, jeśli potrzebuje się 4 lub więcej fiol dziennie przez dłuższy czas, szczególnie jeśli zalecono stosowanie diety o niskiej zawartości sodu.
Methotrexate 50 mg/2 ml roztwór do wstrzykiwań
Ten lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na fiolkę, czyli jest praktycznie „bezsodowy”.
Methotrexate 500 mg/20 ml roztwór do wstrzykiwań
Ten lek zawiera 38,553 mg sodu (główny składnik soli kuchennej) na fiolkę. Odpowiada to 1,927% maksymalnej zalecanej dziennej dawki sodu dla dorosłego. Zapytaj lekarza lub farmaceuty, jeśli potrzebuje się 10 lub więcej fiol dziennie przez dłuższy czas, szczególnie jeśli zalecono stosowanie diety o niskiej zawartości sodu.
Methotrexate 1 g/10 ml roztwór do wstrzykiwań
Ten lek zawiera 114,958 mg sodu (główny składnik soli kuchennej) na fiolkę. Odpowiada to 5,747% maksymalnej zalecanej dziennej dawki sodu dla dorosłego. Zapytaj lekarza lub farmaceuty, jeśli potrzebuje się 3 lub więcej fiol dziennie przez dłuższy czas, szczególnie jeśli zalecono stosowanie diety o niskiej zawartości sodu.
Methotrexate 5 g/50 ml roztwór do wstrzykiwań
Ten lek zawiera 574,793 mg sodu (główny składnik soli kuchennej) na fiolkę. Odpowiada to 28,739% maksymalnej zalecanej dziennej dawki sodu dla dorosłego. Zapytaj lekarza lub farmaceuty, jeśli potrzebuje się 1 lub więcej fiol dziennie przez dłuższy czas, szczególnie jeśli zalecono stosowanie diety o niskiej zawartości sodu.

3. Jak stosować Methotrexate

Stosuj ten lek zawsze dokładnie zgodnie z instrukcjami lekarza lub farmaceuty. W razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Ten lek należy podawać w szpitalu lub klinice pod nadzorem doświadczonych lekarzy.
Podawanie może odbywać się drogą wewnątrzmięśniową (do mięśnia), dożylną (do żyły), wewnątrzguzłową (do guza) lub wewnątrzczaszkową (do wnętrza czaszki).
Lekarz ustali dawkę i częstotliwość podawania tego leku w zależności od rodzaju i ciężkości choroby lub od stanu Twojego zdrowia.
W przypadku podawania wysokich dawek, otrzymasz również wapń lewofolinianowy w celu złagodzenia niepożądanych działań Methotrexate.
Jeśli zastosujesz zbyt dużą dawkę Methotrexate
Ten lek będzie podawany przez odpowiednio wyszkolony personel medyczny.
Podanie zbyt dużej dawki tego leku może powodować poważne działania niepożądane. Podanie zbyt dużej dawki drogą wewnątrzczaszkową (do wnętrza czaszki) może wywołać następujące objawy: ból głowy (cefalea), nudności, wymioty, drgawki, napad padaczkowy, zapalenienie mózgu (toksyczna encefalopatia ostra), przemieszczenie móżdżku (przepuklina móżdżku), zwiększenie ciśnienia wewnątrzczaszkowego (ciśnienie wewnątrzczaszkowe), śmierć.
Jeśli zapomnisz podać Methotrexate
Ten lek będzie podawany przez odpowiednio wyszkolony personel medyczny. Jeśli uważasz, że została pominięta jedna lub więcej dawek tego leku, skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Jeśli przerwiesz leczenie Methotrexate
Nie przerywaj leczenia Methotrexate bez konsultacji z lekarzem. W razie jakichkolwiek wątpliwości dotyczących stosowania tego leku, skonsultuj się z lekarzem lub pielęgniarką.

4. Możliwe działania niepożądane

Tak jak wszystkie leki, to lekarstwo może powodować działania niepożądane, choć nie u wszystkich osób one występują.
Przestań stosować Methotrexate i natychmiast powiadom lekarza, jeśli Ty lub Twoje dziecko doświadczacie następujących działań niepożądanych:

• rozległe zakażenie całego organizmu (sepsa)
• reaktywacja istniejącego już zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B
• nasilenie istniejącego już zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu C
• chłoniak (nowotwór krwi)
• ciężkie reakcje alergiczne (reakcje anafilaktyczne)
• porażenie jednej bocznej strony ciała (hemipareza), grupy mięśni (pareza) lub dolnej części ciała (paraplegia)
• choroby mózgu (encefalopatia/leukoencefalopatia, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych)
• ślepotę lub tymczasową utratę wzroku, poważne zaburzenia wzroku
• zapalenie płuc międzypłucnicze (ciężka forma zapalenia płuc)
• owrzodzenia i krwawienia żołądka oraz jelit, przebicie jelita
• niezakaźne zapalenie otrzewnej (zapalenie błony wyściełającej narządy jamy brzusznej)
• ostre zapalenie wątroby (zapalenie wątroby o charakterze ostrym)
• ciężkie objawy skórne, takie jak wysypka i owrzodzenia skóry, zaczerwienienie, pęcherze, pustulki, martwica lub złuszczanie się skóry (zespołu Stevensa-Johnsona, toksycznej martwicy naskórka, owrzodzenia skóry)
• zwiększone ryzyko złamania kości, śmierć tkanki kostnej (osteonekroza)
• wady wrodzone lub śmierć płodu, poronienie.

Skontaktuj się z lekarzem, jeśli Ty lub dziecko doświadczacie następujących działań niepożądanych:
Częste (może dotyczyć do 1 osoby na 10):

• uczucie drętwienia i mrowienia, mniejsza wrażliwość na bodźce (parestezja)*.

Nieczęste (może dotyczyć do 1 osoby na 100):

• zmniejszenie aktywności szpiku kostnego produkującego komórki krwi (niewydolność szpiku), zmniejszenie liczby czerwonych krwinek (anemia) i płytek krwi w krwi (trombocytopenia)
• ból głowy (cefalea), napady padaczkowe
• nagromadzenie płynu w przestrzeni między płucami a wewnętrzną stroną klatki piersiowej (wysięk do opłucnej)
• zapalenie trzustki (zapalenie trzustki)
• zmniejszenie apetytu
• wymioty, biegunka
• zapalenie jamy ustnej (stomatyt)
• zmiany w niektórych badaniach laboratoryjnych krwi oceniających funkcję wątroby (wzrost enzymów wątrobowych)
• plackowata utrata włosów (alopecja)
• niewydolność nerek, uszkodzenie nerek (nefropatia).

Rzadkie (może dotyczyć do 1 osoby na 1000):

• cukrzyca
• zaburzenia nastroju
• zaburzenia mowy (afazja)
• przejściowe zaburzenia funkcji intelektualnych
• zaburzenia wymowy (dysartria)
• senność
• zamazanie wzroku
• obniżenie ciśnienia krwi (hipotensja)
• powstawanie skrzeplin krwi w tęgach i żyłach, dotykających różnych narządów (np. mózg, płuca, oczy i kończyny dolne)
• postępujący spadek funkcji płuc (fibroza płucna)
• zapalenie gardła (zapalenie gardła)
• krew w stolcu (melena), zapalenie jelita (enteropatia), zapalenie dziąseł (dziąsawica)
• spadek funkcji wątroby (cirrhosis i przewlekła fibroza), uszkodzenie wątroby (hepatotoksyczność)
• wysypki skórne (zespół wielopostaciowy, rumień, wysypka rumieniowa), bolesne odwarstwienie placków zwrzodzeń psorytycznych, zwiększona wrażliwość na światło (fotosensytywność), wysypka skórna (koprzyca), swędzenie, trądzik, siniaki (krwawienia podskórne), zaburzenia pigmentacji skóry
• ból mięśni (mialgia) i stawów (artralgia)
• kruche kości (osteoporoza)
• trudności z oddawaniem moczu (dysuria)
• zaburzenia menstruacyjne
• powstawanie guzków.

Bardzo rzadkie (może dotyczyć do 1 osoby na 10 000):

• zaburzenia spowodowane szybką śmiercią komórek nowotworowych
• anemia spowodowana niewystarczającą produkcją komórek krwi przez szpik kostny (anemia aplastyczna)
• zmniejszenie liczby niektórych przeciwciał zwanych „gamma-globulinami”
• zaburzenia nerwów czaszkowych
• zapalenie oka
• zaburzenia limfoproliferacyjne (nadmierna proliferacja białych krwinek)
• nagromadzenie płynu lub zapalenie błony otaczającej serce (osierdzie)
• zapalenie naczyń krwionośnych (zapalenie naczyń)
• wymioty z krwią (hematemza)
• zmniejszenie stężenia albuminy we krwi
• powstawanie krost, rozszerzenie drobnych naczyń krwionośnych skóry (telangiektazje)
• obecność krwi w moczu (hematuria), zakażenie dróg moczowych (cystyt)
• zmiany w badaniu laboratoryjnym (azotemia)
• zaburzenia powstawania komórek jajowych (oogeneza) lub plemników (spermatogeneza), przejściowe zmniejszenie stężenia liczby plemników w nasieniu (oligospermia), bezpłodność
• impotencja, utrata popędu seksualnego (libido)
• upływy z pochwy
• nagła śmierć.

Nieznana częstość (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych):

• zakażenia wywołane różnymi mikroorganizmami (np. bakterie, wirusy, grzyby) dotykające różnych narządów (np. płuca, wątroba)
• zmniejszenie liczby jednego z rodzajów białych krwinek we krwi zwanych granulocytami (agranulocytoza) lub wszystkich komórek krwi (pancytopenia), jednego z rodzajów białych krwinek zwanych neutrofilami (neutropenia), uszkodzenie węzłów chłonnych (chłoniakopatia i zaburzenia limfoproliferacyjne), zwiększenie liczby jednego z rodzajów białych krwinek (eozynofilów) we krwi (eozynofilia), zmniejszenie czerwonych krwinek (anemia megaloblastyczna)
• zwiększenie ciśnienia płynu otaczającego mózg i rdzeń kręgowy, uszkodzenie mózgu, zapalenie błon otaczających mózg (owoje)
• uszkodzenie kości żuchwy/szczęki (wtórne do nadmiernego wzrostu komórek krwi)
• brak reakcji na bodźce (stupor), zaburzenia koordynacji ruchów (ataksja), demencja, zawroty głowy
• zapalenie pęcherzyków płucnych (alweolitis) i ich otaczającego tkanki (przewlekła choroba płuc międzypłucnicza), trudności w oddychaniu (dyspnée), ból w klatce piersiowej, niedotlenienie organizmu (hipoksja), kaszel
• zapalenie języka
• nudności
• problemy z wątrobą (niewydolność wątroby)
• reakcja leku z zwiększeniem jednego z rodzajów białych krwinek (eozynofilia), podrażnienie skóry (zapalenie skóry), czerwone plamki na skórze (plamki podskórne)
• obecność białka w moczu (proteinuria)
• problemy z narządami płciowymi i układem moczowym (dysfunkcja urogenitalna)
• gorączka, dreszcze
• niedyspozycja, osłabienie
• reakcja w miejscu wstrzyknięcia**
• zniszczenie tkanek w miejscu wstrzyknięcia (martwica w miejscu wstrzyknięcia)**
• zaczerwienienie i złuszczanie skóry.

*częstość nie jest rzadka przy stosowaniu metotreksatu w niskich dawkach
**wyłącznie przy podaniu parenteralnym
Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpi u Ciebie jakiekolwiek działanie niepożądane, w tym także nie wymienione w tym ulotce, skontaktuj się z lekarzem lub pielęgniarką. Możesz również zgłosić działania niepożądane bezpośrednio za pośrednictwem krajowego systemu zgłaszania pod adresem: https://www.aifa.gov.it/content/segnalazioni-reazioni-avverse .
Zgłaszanie działań niepożądanych może przyczynić się do uzyskania dodatkowych informacji na temat bezpieczeństwa tego leku.

5. Jak przechowywać Methotrexate

Przechowuj ten lek poza zasięgiem wzroku i dzieci.
Nie stosuj tego leku po upływie daty ważności, która jest podana na opakowaniu i na fiolce po napisie „Termin ważności”. Data ważności odnosi się do ostatniego dnia danego miesiąca.
Methotrexate 50 mg proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań
Methotrexate 500 mg proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań
Methotrexate 1 g proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań
Nie przechowuj w temperaturze wyższej niż 25°C. Przechowuj w oryginalnym opakowaniu, aby chronić lek przed światłem i wilgocią.
Zastosuj produkt natychmiast po jego odtworzeniu. Niewykorzystany roztwór odtworzony należy zniszczyć.
Methotrexate 50 mg/2 ml roztwór do wstrzykiwań
Methotrexate 500 mg/20 ml roztwór do wstrzykiwań
Methotrexate 1 g/10 ml roztwór do wstrzykiwań
Methotrexate 5 g/50 ml roztwór do wstrzykiwań
Przechowuj w temperaturze od 15°C do 22°C. Przechowuj w oryginalnym opakowaniu, aby chronić lek przed światłem.
Zastosuj lek natychmiast po otwarciu fiolki. Niewykorzystany roztwór należy zniszczyć.
Nie wyrzucaj żadnych leków do kanalizacji ani do śmieci domowych. Zapytaj farmaceuty, jak pozbyć się leków, których już nie używasz. Pomogło to ochronić środowisko.

6. Zawartość opakowania i inne informacje

Co zawiera Methotrexate
Substancją czynną jest metotreksat (jako metotreksat sodowy).
Methotrexate 50 mg proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań
Jedno buteleczko z proszkiem zawiera 54,84 mg metotreksatu sodowego odpowiadającego 50 mg metotreksatu.
Inne składniki to: chlorek sodu i wodorotlenek sodu.
Methotrexate 500 mg proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań
Jedno buteleczko z proszkiem zawiera 548,4 mg metotreksatu sodowego odpowiadającego 500 mg metotreksatu.
Innym składnikiem jest: wodorotlenek sodu.
Methotrexate 1 g proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań
Jedno buteleczko z proszkiem zawiera 1,097 g metotreksatu sodowego odpowiadającego 1 g metotreksatu.
Innym składnikiem jest: wodorotlenek sodu.
Methotrexate 50 mg/2 ml roztwór do wstrzykiwań
Jedno buteleczko z proszkiem zawiera 54,84 mg metotreksatu sodowego odpowiadającego 50 mg metotreksatu.
Inne składniki to: wodorotlenek sodu, chlorek sodu i woda do preparatów strzykawkowych.
Methotrexate 500 mg/20 ml roztwór do wstrzykiwań
Jedno buteleczko z proszkiem zawiera 548,4 mg metotreksatu sodowego odpowiadającego 500 mg metotreksatu.
Inne składniki to: wodorotlenek sodu, chlorek sodu i woda do preparatów strzykawkowych.
Methotrexate 1 g/10 ml roztwór do wstrzykiwań
Jedno buteleczko z proszkiem zawiera 1,097 g metotreksatu sodowego odpowiadającego 1 g metotreksatu.
Inne składniki to: wodorotlenek sodu i woda do preparatów strzykawkowych.
Methotrexate 5 g/50 ml roztwór do wstrzykiwań
Jedno buteleczko z proszkiem zawiera 5,484 g metotreksatu sodowego odpowiadającego 5 g metotreksatu.
Inne składniki to: wodorotlenek sodu i woda do preparatów strzykawkowych.
Opis wyglądu preparatu Methotrexate i zawartość opakowania
Methotrexate jest dostępny w buteleczkach szklanych z korkiem gumowym i aluminiową folią ochronną. Każde opakowanie
zawiera 1 buteleczko.
Może się zdarzyć, że nie wszystkie opakowania są wprowadzane do obrotu.
Właściciel pozwolenia na dopuszczenie do obrotu
Pfizer Italia S.r.l.
Via Isonzo, 71
04100 Latina
Producent
Methotrexate 50 mg proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań
Methotrexate 500 mg proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań
Methotrexate 1 g proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań
Wyeth Lederle s.r.l.
Via F. Gorgone n.6
Catania
Methotrexate 50 mg/2 ml roztwór do wstrzykiwań
Methotrexate 500 mg/20 ml roztwór do wstrzykiwań
Methotrexate 1 g/10 ml roztwór do wstrzykiwań
Methotrexate 5 g/50 ml roztwór do wstrzykiwań
Haupt Pharma Wolfratshausen GmbH
Pfaffenrieder Strasse 5
82515 Wolfratshausen (Niemcy)

Poniżej zamieszczone informacje przeznaczone są wyłącznie dla personelu medycznego

METHOTREXATE 50 mg proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań
METHOTREXATE 500 mg proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań
METHOTREXATE 1 g proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań
METHOTREXATE 50 mg/2 ml roztwór do wstrzykiwań
METHOTREXATE 500 mg/20 ml roztwór do wstrzykiwań
METHOTREXATE 1 g/10 ml roztwór do wstrzykiwań
METHOTREXATE 5 g/50 ml roztwór do wstrzykiwań
Metotressato
DOZOWANIE
ZALECENIA DOTYCZĄCE TERAPII WYSOKIMI DOZAMI METHOTREXATE W POŁĄCZENIU Z RESCUE
Z WAPNIEM FOLINOWYM

1. Podawanie Methotrexate należy opóźnić (aż do powrotu poniższych parametrów do normy), jeśli:
   • liczba białych krwinek jest mniejsza niż 1500/mikrolitr
   • liczba neutrofili jest mniejsza niż 200/mikrolitr
   • liczba płytek krwi jest mniejsza niż 75 000/mikrolitr
   • stężenie bilirubiny surowicy przekracza 1,2 mg/dl
   • poziom SGPT przekracza 450 U
   • występuje stan zapalny błony śluzowej (i do czasu widocznego procesu gojenia)
   • występuje trwałe wylew do opłucnej; wylew ten należy usunąć przed wlewnym podaniem leku
2. Należy potwierdzić odpowiednią funkcję nerek: a) stężenie kreatyniny surowicy musi być w normie, a klirens kreatyniny musi przekraczać 60 ml/min przed rozpoczęciem terapii. b) Stężenie kreatyniny surowicy należy oznaczać przed każdym kolejnym cyklem terapii. Jeśli stężenie kreatyniny surowicy wzrośnie o 50% lub więcej w porównaniu z wartością poprzednią, należy ocenić klirens kreatyniny i upewnić się, że nadal przekracza on 60 ml/min (nawet jeśli stężenie kreatyniny surowicy nadal mieści się w granicach normy).
3. Pacjenci powinni być odpowiednio nawodnieni i leczeni węglanem sodu w celu alkalinizacji moczu. a) Podaj 1000 ml/m płynu dożylnie w ciągu 6 godzin przed rozpoczęciem wlewu Methotrexate. Kontynuuj nawadnianie pacjenta w dawce 125 ml/m/h (3 litry/m/doba) podczas wlewu Methotrexate oraz przez dwa dni po jego zakończeniu. b) Alkalizuj mocz w celu utrzymania pH powyżej 7,0 podczas wlewu Methotrexate i terapii wapniem folinowym. Można to osiągnąć poprzez doustne podawanie węglanu sodu lub jego dożylne podanie w oddzielnej roztworze.
4. Oznacz stężenie kreatyniny surowicy i stężenie Methotrexate w surowicy 24 godziny po rozpoczęciu wlewu Methotrexate oraz co najmniej raz dziennie, aż poziom Methotrexate nie spadnie poniżej 0,05 mikromola.
5. Poniższa tabela zawiera ogólne wytyczne dotyczące dozowania wapnia folinowego w oparciu o stężenia surowicze Methotrexate (patrz poniższa tabela). Pacjenci, u których występuje opóźnienie w wczesnym etapie eliminacji Methotrexate, są bardziej narażeni na rozwój nieodwracalnej niewydolności nerek typu oligurycznego. Oprócz odpowiedniej terapii wapniem folinowym, pacjenci tacy wymagają ciągłego nawadniania i alkalinizacji moczu oraz ścisłego monitorowania stanu wodno-elektrolitowego aż do momentu, gdy stężenie Methotrexate w surowicy spadnie poniżej 0,05 mikromola i niewydolność nerek ustąpi. W razie potrzeby u tych pacjentów może okazać się pomocne przerywane hemodializowanie z użyciem dializatora o wysokiej przepustowości.
6. Niektórzy pacjenci mogą wykazywać zaburzenia eliminacji Methotrexate lub zaburzenia czynności nerek po podaniu Methotrexate, które są istotne, ale mniej nasilone niż opisane w poniższej tabeli. Zaburzenia te mogą być związane lub nie z istotną toksycznością kliniczną. Jeśli wystąpi istotna toksyczność kliniczna, terapię ratunkową wapniem folinowym należy przedłużyć o dodatkowe 24 godziny (łącznie 14 dawek w ciągu 84 godzin) w kolejnych cyklach terapii. Należy zawsze brać pod uwagę możliwość przyjmowania przez pacjenta innych leków oddziałujących z Methotrexate (np. leków, które mogą wpływać na wiązanie Methotrexate z albuminą surowicy lub jego eliminację), gdy stwierdza się odchylenia w badaniach laboratoryjnych lub toksyczność kliniczną.

OSTRZEŻENIE: NIE PODAWAĆ WAPNIA FOLINOWEGO DO PODANIA DO KOMORY SZPARYTARNEJ.
ZALECENIA DOTYCZĄCE DOZOWANIA WAPNIA FOLINOWEGO JAKO TERAPII RATUNKOWEJ
PO ZASTOSOWANIU WYŻSZYCH DOZ METHOTREXATE

Podanie do kanału kręgowego
Dorośli
Rozcieńczyć metotreksat bez substancji konserwujących do stężenia 1 mg/ml w odpowiednim, sterylnym i bezkonserwantowym nośniku, takim jak roztwór do wstrzykiwań chlorku sodu 0,9%.
Poniżej przedstawione są zalecenia dotyczące podania do kanału kręgowego, które mogą być modyfikowane zgodnie z konkretnymi protokołami leczenia, uwzględniając indywidualne potrzeby pacjenta.
Usunąć objętość płynu mózgowo-rdzeniowego równą objętości podawanego metotreksatu.
Zalecana maksymalna pojedyncza dawka to 15 mg.
Podawać od 10 do 15 mg do kanału kręgowego dwa razy w tygodniu, aż do uzyskania przejrzystości płynu mózgowo-rdzeniowego, następnie jedną dawkę tygodniowo przez 2–3 tygodnie, po czym dawkę miesięczną.
Alternatywnie, podawać dawkę 12 mg/m (nie przekraczając bezwzględnej maksymalnej dawki 15 mg) w odstępach od 2 do 7 dni, aż do powrotu liczby komórek w płynie mózgowo-rdzeniowym do normy. Jedną lub więcej dodatkowych dawek można podawać cotygodniowo przez dwa tygodnie, a następnie miesięcznie.
Standardowa dawka metotreksatu wynosi 12 mg.
Pediatria
Poniższy schemat dawkowania opiera się na wieku pacjenta, a nie na powierzchni ciała, ponieważ objętość płynu mózgowo-rdzeniowego u dzieci w różnym wieku zbliża się do objętości u dorosłych, w przeciwieństwie do powierzchni ciała.
Dziecku należy podać stałą dawkę, następująco:

• Poniżej jednego roku życia: 6 mg
• Jeden rok życia: 8 mg
• Dwa lata życia: 10 mg
• Trzy lata lub więcej lat życia: 12 mg

INSTRUKCJE DOTYCZĄCE SPOSOBU UŻYCIA

Każdego fiolki należy użyć tylko raz.
Jeśli powstanie osad, roztwór należy odrzucić.
Nie podawać Methotrexate w tej samej infuzji razem z innymi lekami.
Osoby mające kontakt z lekami przeciwnowotworowymi lub pracujące w miejscach, gdzie stosowane są te leki, mogą być narażone na działanie tych substancji zarówno przez kontakt z powietrzem, jak i przez bezpośredni kontakt z zanieczyszczonymi przedmiotami. Możliwe skutki dla zdrowia mogą być ograniczone poprzez przestrzeganie procedur instytucjonalnych, opublikowanych wytycznych oraz lokalnych przepisów dotyczących przygotowywania, podawania, transportu i usuwania niebezpiecznych leków. Nie ma powszechnej zgody co do tego, czy wszystkie zalecane w wytycznych procedury są konieczne i odpowiednie.
Methotrexate proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań:
Methotrexate 500 mg i Methotrexate 1 g proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań należy natychmiast przed użyciem rozpuścić odpowiednio w 10 ml i 20 ml wody do wstrzykiwań lub roztworu fizjologicznego lub 5% roztworu glukozy, bez dodatku substancji konserwujących. Aby uzyskać roztwór o stężeniu 50 mg/ml, należy rozpuścić zawartość fiolki zawierającej 1 g metotreksatu w 19,4 ml płynu.
Methotrexate 50 mg proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań należy natychmiast przed użyciem rozpuścić wodą do wstrzykiwań, używając 20 ml wody.
W przypadku podawania wysokich dawek Methotrexate w formie infuzji dożylnej, całkowitą dawkę należy rozcieńczyć w 5% roztworze glukozy.
W celu podania do przestrzeni podpajęczynówkowej (intratekalnie), należy przygotować roztwór o stężeniu 1 mg/ml, używając odpowiedniego sterylnego roztworu bez substancji konserwujących, np. roztworu fizjologicznego.
Methotrexate roztwór do wstrzykiwań
W razie potrzeby roztwór może być dodatkowo rozcieńczony bezpośrednio przed użyciem za pomocą roztworu fizjologicznego lub 5% roztworu glukozy, bez dodatku substancji konserwujących.
NIEZGODNOŚCI
Methotrexate jest zgodne z: roztworem Ringer’a z glukozą, roztworem Ringer’a z glukozą, roztworem chlorku sodu z glukozą, glukozą w wodzie, roztworem Ringer’a laktowanym, chlorkiem sodu.
Methotrexate nie należy podawać razem z innymi lekami w tej samej infuzji.