Statorem®-H

INSTRUKCJA DOTYCZĄCA STOSOWANIA LEKU DO ZASTOSOWANIA MEDYCZNEGO Statorem®-H

Skład:

Substancje czynne: lisinopril, hydrochlorothiazid;

każda tabletka zawiera: lisinoprilu dihydrazynu w przeliczeniu na lisinopril 10 mg i hydrochlorothiazid 12,5 mg lub lisinoprilu dihydrazynu w przeliczeniu na lisinopril 20 mg i hydrochlorothiazid 25 mg;

Substancje pomocnicze: manitol (E 421), wodorofosforan wapnia, skrobia kukurydziana, skrobia prażelatynizowana, dwutlenek krzemu koloidalny bezwodny, stearynian magnezu.

Postać leku. Tabletki.

Główne właściwości fizykochemiczne: białe lub prawie białe, okrągłe, dwuwypukłe tabletki, gładkie po obu stronach.

Grupa farmakoterapeutyczna. inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę i diuretyki. Kod ATC C09B A03.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Statorem®-H to lek kombinowany o stałej dawce, zawierający lisynopril – inhibitor enzymu konwertującego angiotensynę (ACE) oraz hydrochlorothiazid (HCTZ) – diuretyk tiazydowy. Oba składniki mają charakterystyczny mechanizm działania i wykazują sumaryczny efekt hipotensyjny, wzajemnie się uzupełniając.

Lisynopril

Lisynopril to inhibitor peptydyl-dipeptydazy. Hamuje on enzym konwertujący angiotensynę (ACE), który katalizuje przekształcenie angiotensyny I w angiotensynę II – peptyd o działaniu zwężającym naczynia. Angiotensyna II stymuluje również wydzielanie aldosteronu przez korę nadnerczy. Hamowanie ACE prowadzi do obniżenia stężenia angiotensyny II, co zmniejsza działanie zwężające naczynia oraz wydzielanie aldosteronu. Zmniejszenie jego sekrecji może prowadzić do wzrostu stężenia potasu w osoczu krwi.

Lisynopril obniża ciśnienie tętnicze głównie poprzez hamowanie układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA). Jednocześnie lisynopril jest lekiem przeciwnadciśnieniowym nawet u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym o niskim stężeniu reniny. ACE jest identyczny z kininazą II, enzymem przyczyniającym się do rozpadu bradykininy. Nie jest ustalone, czy zwiększone stężenie bradykininy, będącej silnym peptydem rozszerzającym naczynia, odgrywa jakąś rolę w terapeutycznym efekcie lisynoprilu.

Hydrochlorothiazid

HCTZ to lek moczopędny i przeciwnadciśnieniowy. Działa na mechanizm resorpcji elektrolitów w kanalikach dystalnych nerek i zwiększa wydalanie sodu oraz chlorków w przybliżenie równoważnych ilościach. Natriureza może być towarzyszona pewną utratą potasu i węglanów. Mechanizm działania hipotensyjnego tiazydów jest nieznany. Tiazydy zazwyczaj nie wpływają na normalne ciśnienie tętnicze.

Nieczerniakowy rak skóry (NRSK)

Wyniki dwóch farmakoepidemiologicznych badań, opartych na danych Duńskiego Krajowego Rejestru Nowotworów, wykazały kumulacyjny związek zależny od dawki między HCTZ a występowaniem raka komórek podstawnych (RKP) i raka komórek płaskich (RKP). Jedno badanie obejmowało populację 71 533 pacjentów z RKP i 8 629 pacjentów z RKP, porównując je odpowiednio z 1 430 833 i 172 462 pacjentami z grupy kontrolnej. Stosowanie wysokich dawek HCTZ (≥ 50 000 mg kumulacyjnie) wiązało się z poprawionym współczynnikiem ryzyka (WR) 1,29 (95 % przedział ufności (PU): 1,23–1,35) dla RKP i 3,98 (95 % PU: 3,68–4,31) dla RKP. Obserwowano wyraźny kumulacyjny związek zależny od dawki zarówno dla RKP, jak i RKP. Drugie badanie wykazało możliwy związek między rakiem wargi (RKP) a stosowaniem HCTZ: 633 przypadki raka wargi (RKP) porównano z 63 067 pacjentami z grupy kontrolnej, stosując strategię losowej próbki populacyjnej. Wykazano kumulacyjny związek zależny od dawki z poprawionym WR 2,1 (95 % PU: 1,7–2,6), który wzrastał do WR 3,9 (3,0–4,9) przy wysokich dawkach (~25 000 mg) i WR 7,7 (5,7–10,5) przy najwyższej dawce kumulacyjnej (~100 000 mg) (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności podczas stosowania”).

Farmakokinetyka.

Nie stwierdzono żadnej klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej między lisynopril a HCTZ. Tabletki kombinowane są bioekwiwalentne do równoczesnego przyjmowania oddzielnych składników.

Lisynopril

Absorpcja

Po doustnym podaniu lisynoprilu maksymalne stężenie w osoczu krwi (Cmax) osiągane jest po około 7 godzinach, choć u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego obserwuje się tendencję do nieznacznej opóźnionej osiągalności Cmax. Średni poziom absorpcji lisynoprilu wynosi około 25 % z indywidualną zmiennością (6–60 %) przy wszystkich badanych dawkach (5–80 mg). Bezpośrednia dostępność biologiczna zmniejsza się o około 16 % u pacjentów z niewydolnością serca.

Spożycie pokarmu nie wpływa na absorpcję lisynoprilu.

Rozkład

Lisynopril nie wiąże się z innymi białkami osocza krwi poza krążącym ACE.

Dane badań przedklinicznych wskazują, że lisynopril słabo przenika przez barierę krew-mózg.

Eliminacja

Lisynopril nie ulega biotransformacji i jest wydalany całkowicie w postaci niezmienionej z moczem. Po wielokrotnym podaniu lisynoprilu okres półtrwania wynosi 12,6 godziny. Klirens lisynoprilu u zdrowych ochotników wynosi około 50 ml/min. Spadek stężenia w osoczu krwi wykazuje przedłużoną fazę końcową, która nie sprzyja akumulacji leku. Ta faza końcowa może wynikać z nasycenia wiązania z ACE i nie jest proporcjonalnie zależna od dawki.

Uszkodzenie funkcji wątroby

Uszkodzenie funkcji wątroby u pacjentów z marskością prowadzi do zmniejszenia (około 30 %) absorpcji lisynoprilu oraz zwiększenia (około 50 %) ekspozycji na lek w porównaniu ze zdrowymi ochotnikami (przez zmniejszenie klirensu).

Uszkodzenie funkcji nerek

Uszkodzenie funkcji nerek zmniejsza wydalanie lisynoprilu, który jest wydalany przez nerki, ale takie zmniejszenie staje się klinicznie istotne jedynie wtedy, gdy szybkość filtracji kłębuszkowej (SFK) wynosi poniżej 30 ml/min.

Przy klirensie kreatyniny 30–80 ml/min średnia powierzchnia pod krzywą „stężenie-czas” (AUC) wzrasta tylko o 13 %, natomiast przy klirensie kreatyniny 5–30 ml/min AUC wzrasta 4–5-krotnie.

Lisynopril jest usuwany podczas hemodializy. W ciągu 4 godzin hemodializy stężenie lisynoprilu w osoczu krwi zmniejsza się średnio o 60 %, a klirens dializacyjny wynosił 40–55 ml/min.

Niewydolność serca

Pacjenci z niewydolnością serca są bardziej podatni na działanie lisynoprilu w porównaniu ze zdrowymi ochotnikami (AUC wzrasta średnio o 125 %), jednak na podstawie danych dotyczących wydalania lisynoprilu z moczem ustalono, że u pacjentów z niewydolnością serca absorpcja leku jest zmniejszona o około 16 % w porównaniu ze zdrowymi ochotnikami.

Pacjenci w podeszłym wieku

Pacjenci w podeszłym wieku mają wyższe (około 60 %) stężenie lisynoprilu we krwi oraz wartości AUC w porównaniu z młodymi pacjentami.

Hydrochlorothiazid

Absorpcja

Gdy stężenie HCTZ w osoczu krwi utrzymywało się co najmniej przez 24 godziny, okres półtrwania w osoczu krwi wynosił od 5,6 do 14,8 godziny.

Rozkład

Hydrochlorothiazid przenika przez barierę łożyskową i nie przenika przez barierę krew-mózg.

Eliminacja

Co najmniej 61 % dawki HCTZ wydalane jest w postaci niezmienionej w ciągu 24 godzin. Po doustnym podaniu wydalanie HCTZ z moczem rozpoczyna się w ciągu 2 godzin, osiąga szczyt po około 4 godzinach i trwa 6–12 godzin.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

Lek Statorem®-H jest wskazany w leczeniu łagodnego lub umiarkowanego nadciśnienia tętniczego u pacjentów, u których stan został ustabilizowany w wyniku stosowania oddzielnych składników w takich samych proporcjach.

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość na substancje czynne lub pomocnicze leku.

Podwyższona wrażliwość na którykolwiek inny inhibitor ACE.

Podwyższona wrażliwość na którejkolwiek leki sulfonamidowe.

Jednoczesne stosowanie ze sartanem/sakubitrylem.

Leczenie lekiem Statorem®-H może być rozpoczynane dopiero po 36 godzinach od przyjęcia ostatniej dawki sartanu/sakubitrylu (patrz punkty „Współdziałanie z innymi lekami i inne rodzaje interakcji” oraz „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania”).

Wywiad wskazujący na angioedem spowodowane wcześniejszym leczeniem inhibitorami ACE.

Dziedziczne lub idiopatyczne angioedem.

Drugi i trzeci trymestr ciąży (patrz punkty „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania” oraz „Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią”).

Ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min).

Bezmocz.

Ciężka niewydolność wątroby.

Jednoczesne stosowanie leku Statorem®-H z lekami zawierającymi aliskiren jest przeciwwskazane u pacjentów z cukrzycą lub niewydolnością nerek (eGFR < 60 ml/min/1,73 m²) (patrz punkt „Współdziałanie z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Współdziałanie z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Leki przeciwnadciśnieniowe

W połączeniu z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi lek Statorem®-H może prowadzić do obniżenia ciśnienia tętniczego. Jednoczesne stosowanie nitrogliceryny i innych nitratów lub innych leków rozszerzających naczynia może jeszcze bardziej zmniejszyć ciśnienie tętnicze.

Należy unikać połączenia lizynoprylu z lekami zawierającymi aliskiren (patrz punkty „Przeciwwskazania” oraz „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania”).

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS) poprzez stosowanie inhibitorów ACE, blokerów receptorów angiotensyny II oraz aliskirenu wiąże się z wyższym występowaniem działań niepożądanych, takich jak hipotensja tętnicza, hiperkaliemia oraz pogorszenie funkcji nerek (w tym ostra niewydolność nerek), w porównaniu ze stosowaniem jednego leku działającego na układ RAAS (patrz punkty „Farmakodynamika”, „Przeciwwskazania” oraz „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania”).

Leki mogące zwiększyć ryzyko rozwoju angioedemu

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE ze sartanem/sakubitrylem jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko rozwoju angioedemu (patrz punkty „Przeciwwskazania” oraz „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania”).

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z raczekadotrylem, inhibitorami szlaku mTOR (np. sirolimus, ewerolimus, temsirolimus) lub wildaagliptyniną może prowadzić do zwiększenia ryzyka rozwoju angioedemu (patrz punkt „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania”).

Jednoczesne leczenie z aktywatorami tkankowego plazminogenu może zwiększyć ryzyko rozwoju angioedemu.

Lity

Zgłaszano odwracalne podwyższenie stężenia litu w osoczu krwi oraz jego toksyczności przy jednoczesnym stosowaniu z inhibitorami ACE. Diuretyki i inhibitory ACE obniżają klirens nerkowy litu i powodują wysokie ryzyko jego toksyczności. Połączenie lizynoprylu i hydrochlorotiazydu z litem nie jest zalecane. Jeśli konieczne jest ich wspólne stosowanie, należy przeprowadzać staranne monitorowanie stężenia litu w osoczu krwi (patrz punkt „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania”).

Suplementy diety zawierające potas, diuretyki zatrzymujące potas, zastępcze substytuty soli zawierające potas oraz inne leki mogące wpływać na poziom potasu w osoczu krwi

Wpływ diuretyków tiazydowych na utratę potasu jest zazwyczaj osłabiany przez działanie zatrzymujące potas lizynoprylu.

Chociaż poziom potasu w osoczu krwi zwykle pozostaje w normie, u niektórych pacjentów stosujących ten lek może wystąpić hiperkaliemia.

Diuretyki zatrzymujące potas (np. spironolakton, triamteren lub amilorid), suplementy diety zawierające potas lub substytuty soli zawierające potas mogą prowadzić do istotnego wzrostu stężenia potasu w osoczu krwi. Należy również zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leku Statorem®-H z innymi lekami zwiększającymi poziom potasu w osoczu krwi, takimi jak trimetoprym i ko-trymoksazol (trimetoprym/sulfametoksazol), ponieważ wiadomo, że trimetoprym działa jak diuretyk zatrzymujący potas, podobnie jak amilorid. Dlatego nie zaleca się połączenia leku Statorem®-H z powyższonymi lekami. Jeśli jednoczesne stosowanie jest konieczne, należy je stosować z ostrożnością przy jednoczesnym częstym monitorowaniu stężenia potasu w osoczu krwi (patrz punkt „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania”).

Leki mogące powodować komorową arytmię (torsades de pointes)

Ze względu na zwiększone ryzyko hipokaliemii przy jednoczesnym stosowaniu HCTZ i leków mogących powodować komorową arytmię (np. leki przeciwarytmiczne, niektóre antydepresanty i inne leki mogące powodować komorową arytmię), należy stosować je z ostrożnością.

Trójpierścieniowe antydepresanty/lekki przeciwpsychotyczne/narkotyki

Jednoczesne stosowanie niektórych narkotyków, trójpierścieniowych antydepresantów i leków przeciwpsychotycznych z inhibitorami ACE może prowadzić do dalszego obniżenia ciśnienia tętniczego (patrz punkt „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania”).

Leki niesteroidowe przeciwzapalne (NLPZ), w tym kwas acetylosalicylowy

Długotrwałe stosowanie NLPZ (selektywne inhibitory cyklooksygenazy-2, kwas acetylosalicylowy (> 3 g na dobę) oraz nieselektywne NLPZ) może zmniejszyć działanie przeciwnadciśnieniowe i moczopędne inhibitorów ACE i diuretyków tiazydowych. Ponadto NLPZ i inhibitory ACE mogą działać addytywnie na zwiększenie stężenia potasu w osoczu krwi oraz mogą prowadzić do zaburzeń funkcji nerek. Takie efekty są zazwyczaj odwracalne. Rzadko może dojść do ostrej niewydolności nerek, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek (osoby starsze lub osoby odwodnione).

Leki złota

Nitrytoidne reakcje (objawy rozszerzenia naczyń, w tym flush, nudności, zawroty głowy, hipotensja tętnicza, która może być bardzo ciężka) po iniekcji leków złota (np. sodu aurotiomalatu) występowały częściej u pacjentów leczonych inhibitorami ACE.

Sympatomietyki

Sympatomietyki mogą zmniejszać działanie przeciwnadciśnieniowe inhibitorów ACE. Diuretyki tiazydowe mogą obniżać wrażliwość tętnic na noradrenalina, ale nie w wystarczającym stopniu, aby wykluczyć działanie leku podnoszącego ciśnienie tętnicze.

Leki przeciwcukrzycowe

Leczenie diuretykami tiazydowymi może pogorszyć tolerancję glukozy. Ryzyko wystąpienia tego zjawiska jest większe w pierwszych 2 tygodniach terapii skojarzonej oraz u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek. Może zaistnieć konieczność dostosowania dawki insuliny lub doustnych leków hipoglikemizujących u pacjentów z cukrzycą. Diuretyki tiazydowe mogą nasilać działanie hiperglikemizujące diazoksydu.

Amfoterycyna B (dożylne), karbenoksolon, kortykosteroidy, kortykotropina lub środki przeczyszczające

Efekt hipokaliemizujący HCTZ może być nasilany przez leki wpływające na poziom potasu i hipokaliemię (np. inne diuretyki wydalające potas, środki przeczyszczające, amfoterycyna, karbenoksolon, pochodne kwasu salicylowego).

Hipokaliemia może się rozwinąć podczas stosowania steroidów lub hormonu adrenokortykotropowego (ACTH).

Sole wapnia

Diuretyki tiazydowe mogą zwiększać stężenie wapnia w osoczu krwi poprzez zmniejszenie jego wydalania. Jeśli konieczne jest podawanie suplementów wapnia lub witaminy D, należy monitorować stężenie wapnia w osoczu krwi i odpowiednio dostosować dawkę.

Glikozydy nasercowe

Hipokaliemia może zwiększać wrażliwość lub reakcję serca na toksyczne efekty wywołane przez leki z naparstnicy (w tym zwiększenie pobudliwości komór).

Cholestyramina i cholestepol

Wchłanianie HCTZ jest zmniejszane pod wpływem cholestepolu lub cholestyraminy. Dlatego diuretyki sulfonamidowe należy przyjmować 1 godzinę przed lub 4–6 godzin po przyjęciu tych leków.

Niedepolaryzujące leki rozkurczające mięśnie szkieletowe

Diuretyki tiazydowe mogą zwiększać wrażliwość na niedepolaryzujące leki rozkurczające mięśnie szkieletowe (np. tubokurarynę).

Trimetoprym

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i diuretyków tiazydowych z trimetoprymem zwiększa ryzyko wystąpienia hiperkaliemii.

Sotalol

Wywołana przez diuretyki tiazydowe hipokaliemia może zwiększać ryzyko wystąpienia arytmii wywołanej sotalolem.

Allopurinol

Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE z allopurinolem zwiększa się ryzyko uszkodzenia nerek, co może prowadzić do zwiększenia ryzyka leukopenii.

Cyklosporyna
Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i cyklosporyny zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek i hiperkaliemii. Zaleca się kontrolę stężenia potasu w osoczu krwi. Leczenie wspomagające cyklosporyną może zwiększać ryzyko hiperurykemii i powikłań typu podagrycznego.

Heparyna

Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE z heparyną może wystąpić hiperkaliemia. Zaleca się kontrolę stężenia potasu w osoczu krwi.

Lowastatyna

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i lowastatyny zwiększa ryzyko wystąpienia hiperkaliemii.

Cytostatyki, immunosupresyjne, prokainamid

Diuretyki tiazydowe mogą zmniejszać wydalanie przez nerki leków cytotoksycznych (np. cyklofosfamid, metotreksat) i potencjonować ich działanie mielosupresyjne (patrz punkt „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania”).

Amantadyna

Diuretyki, w tym HCTZ, mogą zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych wywołanych przez amantadynę.

Ko-trymoksazol (trimetoprym/sulfametoksazol)

Pacjenci przyjmujący jednocześnie ko-trymoksazol (trimetoprym/sulfametoksazol) mogą mieć zwiększone ryzyko hiperkaliemii (patrz punkt „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania”).

Alkohol, barbiturany lub narkotyki

Hipotensja ortostatyczna może być nasilana przy jednoczesnym przyjmowaniu alkoholu, barbituranów lub narkotyków.

Szczególności stosowania.

Nieczerniakowy rak skóry (NRSK)

W dwóch badaniach epidemiologicznych przeprowadzonych z wykorzystaniem Duńskiego Narodowego Rejestru Pacjentów z nowotworami stwierdzono zwiększenie ryzyka wystąpienia NRSK (BKB i PPK) wraz ze wzrostem dawki skumulowanej hydrochlorotiazydu. Działanie fotosensybilizujące hydrochlorotiazydu może stanowić możliwy mechanizm rozwoju NRSK.

Pacjentów przyjmujących HCTZ należy poinformować o ryzyku rozwoju NRSK, konieczności regularnych kontroli powłok skórnych w celu wykrycia nowych zmian oraz o natychmiastowym zgłaszaniu wszelkich podejrzanych zmian skórnych. W celu zminimalizowania ryzyka rozwoju raka skóry pacjentom należy zalecić stosowanie środków zapobiegawczych, w tym ograniczenie ekspozycji na promieniowanie słoneczne i promienie UV, a w przypadku konieczności ekspozycji – stosowanie odpowiednich środków ochronnych. Podejrzane zmiany skórne należy jak najszybciej zbadać, w tym przeprowadzić badanie histologiczne materiału z biopsji. Należy również rozważyć możliwość stosowania HCTZ u pacjentów z wywiadem NRSK (patrz sekcja „Działania niepożądane”).

Hipotensja objawowa

Hipotensja objawowa rzadko występuje u pacjentów z niepowikłaną nadciśnieniem tętniczym, ale ryzyko obniżenia ciśnienia tętniczego jest największe u pacjentów z obniżoną objętością krwi krążącej, np. w wyniku terapii diuretykiem, stosowania diety ubogosolnej, po hemodializie, w przypadku biegunki lub wymiotów, lub u pacjentów z ciężkim nadciśnieniem zależnym od reniny (patrz sekcje „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji” oraz „Działania niepożądane”).

U takich pacjentów należy regularnie kontrolować stężenie elektrolitów w surowicy krwi. Dobór dawek i leczenie pacjentów z zwiększonym ryzykiem wystąpienia klinicznie wyrażonej hipotensji tętniczej należy rozpoczynać pod ścisłą kontrolą medyczną.

Lek ten należy stosować z szczególną ostrożnością u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca lub z chorobami naczyniowymi mózgu, ponieważ nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego może prowadzić do rozwoju zawału mięśnia sercowego lub ostrego zaburzenia krążenia mózgowego.

W przypadku wystąpienia hipotensji tętniczej pacjenta należy ułożyć w pozycji leżącej, a w razie potrzeby przeprowadzić wlewanie dożylnego roztworu fizjologicznego. Przejściowa hipotensja nie stanowi przeciwwskazania do przyjmowania kolejnej dawki.

Po przywróceniu objętości krwi krążącej i normalizacji ciśnienia tętniczego leczenie można wznowić w mniejszych dawkach lub rozpocząć stosowanie któregoś z komponentów leku jako monoterapii.

U niektórych pacjentów z niewydolnością serca, ale z normalnym lub obniżonym ciśnieniem tętniczym w trakcie stosowania lizynoprylu może dojść do obniżenia ogólnoustrojowego ciśnienia tętniczego. Ten efekt jest oczekiwany i zazwyczaj nie stanowi powodu do odstawienia leku. W przypadku wystąpienia klinicznie wyrażonej hipotensji tętniczej może być konieczne zmniejszenie dawki lub odstawienie terapii lizynoprylem i hydrochlorotiazydem.

Stenoza zastawek aortalnej i mitralnej / kardiomiopatia przerostowa

Tak jak w przypadku innych inhibitorów ACE, lizynopryl należy stosować z ostrożnością u pacjentów z zwężeniem zastawki mitralnej oraz z obturacją odpływu z lewej komory serca (np. w wyniku zwężenia aorty lub kardiomiopatii przerostowej).

Podwójna blokada układu RAA

Wiadomo, że jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, blokerów receptora angiotensyny II lub aliskireny zwiększa ryzyko wystąpienia hipotensji tętniczej, hiperkaliemii oraz zaburzeń funkcji nerek (w tym ostrej niewydolności nerek). W związku z tym nie zaleca się podwójnej blokady układu RAA poprzez jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, blokerów receptora angiotensyny II lub aliskireny (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Jeśli podwójna blokada jest absolutnie konieczna, należy ją prowadzić pod nadzorem specjalisty oraz przy regularnej kontroli funkcji nerek, stężenia elektrolitów i ciśnienia tętniczego.

Inhibitory ACE i blokery receptora angiotensyny II nie powinny być stosowane jednocześnie u pacjentów z cukrzycową chorobą nerek.

Zaburzenia funkcji nerek

Tiazydy nie są zalecane pacjentom z zaburzeniami funkcji nerek; tiazydy są nieskuteczne przy wartościach klirensu kreatyniny wynoszących 30 ml/min lub mniej (co odpowiada umiarkowanej lub ciężkiej niewydolności nerek).

Nie należy przepisywać kombinacji lizynoprylu i HCTZ pacjentom z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny ≤ 80 ml/min), dopóki nie zostaną dobrane dawki poszczególnych składników odpowiadające dawkom w leku skojarzonym.

Hipotensja tętnicza, która pojawia się po rozpoczęciu leczenia inhibitorami ACE u pacjentów z niewydolnością serca, może prowadzić do dalszych zaburzeń funkcji nerek. W niektórych przypadkach donoszono o rozwoju ostrej niewydolności nerek (zazwyczaj odwracalnej).

U pacjentów z dwustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy jedynego nerki w trakcie stosowania inhibitorów ACE może dojść do wzrostu stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy krwi, zazwyczaj odwracalnego po odstawieniu leku.

Prawdopodobieństwo rozwoju tego stanu jest większe u pacjentów z niewydolnością nerek. U pacjentów z nadciśnieniem naczyniowo-nerkowym istnieje zwiększone ryzyko rozwoju nasilonej hipotensji tętniczej i niewydolności nerek. Leczenie takich pacjentów należy rozpoczynać pod ścisłą kontrolą medyczną, stosując niskie dawki leku i ostrożnie dobrać dawkę. W pierwszych tygodniach leczenia kombinacją lizynoprylu i HCTZ należy dokładnie kontrolować funkcję nerek, ponieważ diuretyki mogą wywoływać powyższe zmiany.

U niektórych pacjentów z nadciśnieniem tętniczym (bez wyraźnych chorób współistniejących nerek) przy jednoczesnym stosowaniu lizynoprylu i diuretyku może dojść do wzrostu stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy krwi. Prawdopodobieństwo rozwoju tych zaburzeń jest większe u pacjentów z wywiadem niewydolności nerek. W takich przypadkach może być konieczne zmniejszenie dawki i/lub odstawienie terapii lizynoprylem i/lub diuretykiem.

Poprzednia terapia diuretykiem

Należy przerwać stosowanie diuretyku 2–3 dni przed rozpoczęciem stosowania kombinacji lizynoprylu i HCTZ. Jeśli nie jest to możliwe, leczenie należy rozpocząć od monoterapii lizynoprylem w dawce 5 mg.

Pacjenci po przeszczepieniu nerki

Ponieważ brak jest doświadczeń w stosowaniu kombinacji lizynoprylu i HCTZ u pacjentów po przeszczepieniu nerki, nie zaleca się przepisywania leku Statorem®-H tej grupie pacjentów.

Reakcje anafilaktyczne u pacjentów poddawanych hemodializie

Kombinacja lizynoprylu i HCTZ nie jest wskazana w leczeniu pacjentów z niewydolnością nerek wymagających przeprowadzania hemodializy.

Istnieją doniesienia o występowaniu reakcji anafilaktycznych u pacjentów przyjmujących inhibitory ACE podczas określonych rodzajów hemodializy (np. z użyciem wysokoprzepuszczalnych membran AN69 oraz podczas aferezy lipoprotein o niskiej gęstości (LpN) z użyciem dekstranu siarczanu). W takich przypadkach należy stosować membrany dializacyjne innego typu lub leki przeciwnadciśnieniowe innych klas.

Reakcje anafilaktyczne u pacjentów poddawanych aferezie LpN

W pojedynczych przypadkach u pacjentów przyjmujących inhibitory ACE podczas aferezy LpN z użyciem dekstranu siarczanu obserwowano groźne dla życia reakcje anafilaktyczne. W celu zapobiegania rozwojowi reakcji anafilaktycznych należy tymczasowo przerwać terapię inhibitorami ACE przed każdą procedurą aferezy.

Zaburzenia funkcji wątroby

Tiazydy należy stosować z ostrożnością u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby lub z postępującą chorobą wątroby, ponieważ niewielkie zmiany w równowadze wodno-elektrolitowej mogą sprowokować rozwój śpiączki wątrobowej (patrz sekcja „Przeciwwskazania”). W rzadkich przypadkach w trakcie stosowania inhibitorów ACE obserwowano zespół rozwoju żółtaczki cholestatycznej lub zapalenia wątroby z przejściem w fulminantny martwiczy zapalenie wątroby, czasem zakończone śmiercią. Mechanizm rozwoju tego zespołu nie jest znany. W przypadku pojawienia się żółtaczki lub istotnego wzrostu stężenia enzymów wątrobowych w trakcie stosowania kombinacji lizynoprylu i HCTZ należy przerwać przyjmowanie leku Statorem®-H; pacjent powinien pozostawać pod ścisłą kontrolą medyczną.

Zabiegi chirurgiczne, znieczulenie

Podczas przeprowadzania zabiegów chirurgicznych lub podczas znieczulenia z zastosowaniem leków powodujących hipotensję tętniczą, lizynopryl może blokować powstawanie angiotensyny II jako odpowiedzi na kompensacyjne uwalnianie reniny. W przypadku rozwoju hipotensji tętniczej, którą można wyjaśnić tym mechanizmem, wskazane jest uzupełnienie objętości krwi krążącej.

Wpływ na metabolizm i układ内分泌

W trakcie stosowania inhibitorów ACE i tiazydów może dojść do zaburzeń tolerancji glukozy. Może zaistnieć potrzeba regulacji dawek leków przeciwcukrzycowych, w tym insuliny. U pacjentów z cukrzycą, którzy otrzymują doustne leki przeciwcukrzycowe lub insuliny, należy dokładnie kontrolować poziom glikemii w pierwszym miesiącu leczenia inhibitorem ACE.

W trakcie stosowania tiazydowych diuretyków możliwe jest przejście utajonej postaci cukrzycy do postaci jawnej.

W trakcie terapii tiazidami może wzrastać stężenie cholesterolu i trójglicerydów.

U niektórych pacjentów terapia tiazidami może wywoływać rozwój hiperurykemii i/lub dny moczanowej. Jednakże lizynopryl może przyspieszać wydalanie kwasu moczowego przez nerki, tym samym osłabiając działanie hiperurykemiczne HCTZ.

Zaburzenia równowagi elektrolitowej

W trakcie leczenia diuretykami zalecane jest regularne oznaczanie stężenia elektrolitów w surowicy krwi pacjenta. W trakcie stosowania tiazydów, w tym HCTZ, możliwe jest zaburzenie równowagi wodnej lub elektrolitowej (hipokaliemia, hipozemię, hipochloremiczny alkalozę). Do objawów zaburzeń równowagi wodnej lub elektrolitowej należą: suchość w ustach, pragnienie, osłabienie, wiotkość, senność, ból mięśni lub skurcze, zmęczenie mięśni, hipotensja tętnicza, oliguria, tachykardia, zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty). U pacjentów z obrzękami w upalną pogodę może rozwijać się hipowolemia hipozemię. Niedobór chlorków zazwyczaj jest niewielki i nie wymaga leczenia. Wiadomo, że tiazydy zwiększają wydalanie magnezu z moczem, co może prowadzić do hipomagnezji.

Tiazydy mogą zmniejszać wydalanie wapnia z moczem i powodować niewielkie okresowe podwyższenie stężenia wapnia w surowicy krwi. Nasilona hiperkalcemia może być objawem ukrytego nadczynności przytarczyc. Przed badaniem funkcji gruczołów przytarczyc należy odstawić diuretyki tiazydowe.

Hipokaliemia

Inhibitory ACE mogą powodować rozwój hiperkaliemii, ponieważ hamują wydzielanie aldosteronu. Zazwyczaj ten efekt jest klinicznie nieistotny u pacjentów z prawidłową funkcją nerek. Jednak u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek, cukrzycą typu II i/lub u pacjentów przyjmujących suplementy diety zawierające potas (w tym zastępcy soli), diuretyki zatrzymujące potas, a także u pacjentów stosujących leki zdolne do podwyższenia stężenia potasu w surowicy krwi (takie jak heparyna, trimetoprymina lub skojarzony lek ko-trymoksazol, znany jako trimetoprymina/sulfametoksazol oraz, szczególnie, antagonisty aldosteronu lub blokery receptora angiotensyny), może rozwinąć się hiperkaliemia. W razie konieczności jednoczesnego stosowania powyższych leków zaleca się regularną kontrolę stężenia potasu w surowicy krwi i czynności nerek (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Pacjenci z cukrzycą

U pacjentów z cukrzycą, którzy otrzymują doustne leki przeciwcukrzycowe lub insuliny, należy dokładnie kontrolować poziom glikemii w pierwszym miesiącu leczenia inhibitorem ACE (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Podwyższona wrażliwość, obrzęk naczynioruchowy

W trakcie stosowania inhibitorów ACE, w tym lizynoprylu, w pojedynczych przypadkach możliwe jest wystąpienie obrzęku naczynioruchowego twarzy, kończyn, warg, języka, gardła i/lub krtani w dowolnym okresie leczenia. Obrzęk naczynioruchowy może wystąpić w dowolnym momencie podczas terapii.

W przypadku wystąpienia takiej reakcji należy natychmiast odstawić lizynopryl; pacjent powinien otrzymać odpowiednią terapię i pozostawać pod kontrolą medyczną aż do całkowłego ustąpienia objawów.

Nawet wtedy, gdy obserwuje się tylko obrzęk języka (bez zaburzeń funkcji oddechowej), pacjentowi wskazana jest dłuższa obserwacja, ponieważ stosowanie leków przeciwhistaminowych i kortykosteroidów może być nieskuteczne.

W rzadkich przypadkach obrzęk naczynioruchowy krtani lub języka może prowadzić do śmierci. Obrzęk języka, fałdów głosowych lub krtani może prowadzić do obturacji dróg oddechowych, szczególnie u pacjentów, którzy przeszli zabiegi chirurgiczne na narządach oddechowych. W takich przypadkach wskazana jest terapia nagła. Może być konieczne podanie roztworu adrenaliny i/lub zapewnienie przepływu dróg oddechowych. Pacjent powinien pozostawać pod ścisłą kontrolą medyczną aż do całkowitego i trwałego ustąpienia objawów.

U pacjentów rasy czarnoskórej przyjmujących inhibitory ACE obrzęk naczynioruchowy występuje częściej niż u przedstawicieli innych ras.

Pacjenci, którzy mieli w wywiadzie obrzęk naczynioruchowy niezwiązany ze stosowaniem inhibitorów ACE, mogą być bardziej skłonni do rozwoju obrzęku naczynioruchowego w trakcie terapii inhibitorami ACE (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z sakubitrylem/walsartanem jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko rozwoju obrzęku naczynioruchowego. Leczenie sakubitrylem/walsartanem należy rozpoczynać nie wcześniej niż po 36 godzinach od przyjęcia ostatniej dawki lizynoprylu. Leczenie lizynoprylem należy rozpoczynać nie wcześniej niż po 36 godzinach od przyjęcia ostatniej dawki sakubitrylu/walsartanu (patrz sekcje „Przeciwwskazania” oraz „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z rakubidotrylem, inhibitorami mTOR (np. z sirolimusem, ewerolimusem, temsirolimusem) oraz wildaflitpinem może prowadzić do zwiększenia ryzyka rozwoju obrzęku naczynioruchowego (np. obrzęku dróg oddechowych lub języka z niewydolnością oddechową lub bez niej) (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Pacjentom, którzy już przyjmują inhibitory ACE, należy z ostrożnością rozpoczynać leczenie rakubidotrylem, inhibitorami mTOR i wildaflitpinem.

Tiazydy

U pacjentów przyjmujących tiazydy reakcje nadwrażliwości mogą rozwijać się niezależnie od występowania alergii lub astmy oskrzelowej w wywiadzie. Opisano przypadki wystąpienia lub nasilenia toczeńca układowego na tle stosowania diuretyków tiazydowych.

Desensytyzacja

U pacjentów przyjmujących inhibitory ACE mogą występować reakcje anafilaktyczne podczas przeprowadzania desensytyzacji (np. jadem owadów skrzydłowych). Tych reakcji można uniknąć, tymczasowo odstawiając inhibitor ACE, jednak niepożądane reakcje mogą ponownie wystąpić przy przypadkowym ponownym przyjęciu leku.

Neutropenia/agranulocytoza

U pacjentów przyjmujących inhibitory ACE odnotowano przypadki rozwoju neutropenii (agranulocytozy), trombocytopenii i anemii. U pacjentów z prawidłową funkcją nerek i bez innych czynników ryzyka neutropenia rozwija się rzadko. Neutropenia i agranulocytoza mają charakter odwracalny i ustępują po odstawieniu inhibitora ACE. Lizynopryl należy stosować z wyjątkową ostrożnością u pacjentów z chorobami tkanki łącznej, w trakcie terapii lekami immunosupresyjnymi, podczas terapii allopurynolem lub prokainamidem, lub przy jednoczesnym występowaniu tych czynników ryzyka, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek. Czasem u tej grupy pacjentów obserwowano rozwój ciężkich infekcji, w tym takich, które nie odpowiadały na intensywną terapię antybiotykami. W przypadku przepisywania lizynoprylu tym pacjentom zaleca się okresową kontrolę liczby leukocytów we krwi. Pacjentów należy poinformować o konieczności natychmiastowego zgłaszania lekarzowi wszelkich objawów infekcji.

Przynależność etniczna

U pacjentów rasy czarnoskórej przyjmujących inhibitory ACE obrzęk naczynioruchowy występuje częściej niż u przedstawicieli innych ras.

Tak jak inne inhibitory ACE, lizynopryl mniej skutecznie obniża ciśnienie tętnicze u przedstawicieli rasy czarnoskórej w porównaniu z pacjentami innych ras. Prawdopodobnie jest to związane z przeważnie niskim stężeniem reniny u pacjentów rasy czarnoskórej z nadciśnieniem tętniczym.

Kaszel

W trakcie leczenia inhibitorami ACE możliwe jest wystąpienie kaszlu. Kaszel jest niemucznym, trwałym i ustępuje po odstawieniu terapii. W różnicowaniu diagnostycznym należy uwzględnić kaszel pojawiający się w trakcie stosowania inhibitorów ACE.

Leki litu

Zazwyczaj nie zaleca się jednoczesnego stosowania inhibitorów ACE i leków litu (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Test antydopingowy

Lek Statorem®-H zawiera HCTZ, którego stosowanie może prowadzić do pozytywnych wyników testu antydopingowego.

Ciąża

Nie należy rozpoczynać stosowania inhibitorów ACE w okresie ciąży. Dopóki kontynuacja terapii inhibitorami ACE jest uznawana za konieczną, pacjentki planujące zajście w ciążę powinny zostać przekwalifikowane na alternatywną terapię przeciwnadciśnieniową obejmującą leki o potwierdzonym profilu bezpieczeństwa w okresie ciąży. Jeśli zajście w ciążę nastąpiło, leczenie inhibitorami ACE należy natychmiast przerwać i, jeśli to możliwe, rozpocząć terapię alternatywną (patrz sekcje „Przeciwwskazania” oraz „Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią”).

Ostra toksyczność oddechowa

Po przyjęciu HCTZ donoszono o bardzo rzadkich, ciężkich przypadkach ostrej toksyczności oddechowej, w tym ostrym syndromie napięcia oddechowego (ARDS). Obrzęk płuc zwykle rozwija się w ciągu kilku minut lub godzin po przyjęciu HCTZ. Na początku choroby objawy obejmują duszność, gorączkę, pogorszenie stanu płuc i hipotensję tętniczą. Jeśli podejrzewa się ARDS, należy przerwać przyjmowanie leku Statorem®-H i przeprowadzić odpowiednie leczenie. Leku Statorem®-H nie należy przepisywać pacjentom, którzy wcześniej przechorowali ARDS po przyjęciu HCTZ.

Wypływ naczyniówki, ostra krótkowzroczność i wtórna zamkniętostawowa jaskra

Leki zawierające sulfonamid lub pochodne sulfonamidu mogą wywoływać reakcję idiosynkratyczną prowadzącą do wypływu naczyniówki z defektem pola widzenia, przejściową krótkowzroczność i ostrą zamkniętostawową jaskrę. Objawy obejmują nagły początek obniżenia ostrości widzenia lub ból oka i zazwyczaj pojawiają się w ciągu kilku godzin lub tygodni od rozpoczęcia stosowania leku. Nieleczone ostre zamkniętostawowe jaskry mogą prowadzić do trwałej utraty wzroku. Podstawowym leczeniem jest jak najszybsze przerwanie stosowania leków. Jeśli ciśnienie wewnątrzgałkowe pozostaje niekontrolowane, może być konieczne zastosowanie leczenia operacyjnego, medykamentoznego lub chirurgicznego. Czynnikiem ryzyka rozwoju ostrej zamkniętostawowej jaskry jest uczulenie na sulfonamid lub penicylinę w wywiadzie.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża

Inhibitory ACE

Dostępne dane dotyczące ryzyka efektu teratogennego pod wpływem inhibitorów ACE w I trymestrze ciąży nie były ostateczne, jednak nie można wykluczyć niewielkiego zwiększenia tego ryzyka.

Tak długo, jak kontynuacja terapii inhibitorami ACE jest uznawana za niezbędną, pacjentkom planującym zajście w ciążę, należy przejść na alternatywną terapię przeciw nadciśnieniu tętniczemu, obejmującą leki o potwierdzonym profilu bezpieczeństwa w okresie ciąży. Jeśli zajście w ciążę nastąpi, leczenie inhibitorami ACE należy natychmiast przerwać i w razie potrzeby rozpocząć terapię alternatywną.

Wiadomo, że stosowanie inhibitorów ACE w II i III trymestrze ciąży powoduje fetotoksyczne efekty u ludzi (obniżenie funkcji nerek, oligohydramnios, opóźnienie osifikacji kości czaszki) oraz toksyczność noworodkową (niewydolność nerek, hipotensja tętnicza, hiperkaliemia).

Jeśli inhibitorów ACE stosowano w III trymestrze ciąży, zaleca się monitorowanie ultrasonograficzne funkcji nerek i kości czaszki. Noworodki matek, które przyjmowały inhibitory ACE, powinny być pod ścisłą obserwacją ze względu na możliwość wystąpienia hipotensji tętniczej (patrz sekcje „Przeciwwskazania” i „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności podczas stosowania”).

Hydrochlorothiazid

Doświadczenie dotyczące stosowania HCTZ w okresie ciąży, szczególnie w I trymestrze, jest ograniczone. Dane uzyskane w badaniach na zwierzętach są niewystarczające.

HCTZ przenika przez łożysko. Farmakologiczny mechanizm działania HCTZ pozwala stwierdzić, że stosowanie tego leku w II i III trymestrze ciąży może zaburzać perfuzję feto-placentalną i powodować wystąpienie reakcji płodowych i noworodkowych, takich jak żółtaczka, zaburzenia równowagi elektrolitowej i trombocytopenia.

HCTZ nie powinien być stosowany do leczenia obrzęków, nadciśnienia tętniczego lub pre-eklampsji u ciężarnych, ponieważ zamiast korzystnego wpływu na przebieg choroby, zwiększa ryzyko zmniejszenia objętości osocza i pogorszenia krążenia maciczno-łożyskowego.

HCTZ nie powinien być stosowany do leczenia nadciśnienia tętniczego u ciężarnych, z wyjątkiem przypadków, gdy nie można zastosować leków alternatywnych.

Okres karmienia piersią

Inhibitory ACE

Ponieważ brak danych dotyczących stosowania lizynoprylu/hydrochlorothiazidu w okresie karmienia piersią, stosowanie lizynoprylu/hydrochlorothiazidu nie jest zalecane; należy preferować środki alternatywne o znanym profilu bezpieczeństwa, szczególnie w przypadku karmienia noworodka lub przedwczesnego niemowlęcia.

Hydrochlorothiazid

HCTZ w niewielkich ilościach wydzielany jest z mlekiem matki. Duże dawki tiazydów mogą nasilać działanie moczopędne, co może prowadzić do zmniejszenia produkcji mleka.

Stosowanie lizynoprylu/HCTZ w okresie karmienia piersią jest przeciwwskazane. Jeśli w okresie karmienia piersią nie można zastosować leczenia alternatywnego, należy stosować możliwie najniższe dawki lizynoprylu/HCTZ.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwanie maszyn

Tak jak w przypadku innych leków przeciw nadciśnieniu tętniczemu, lizynopryl/HCTZ może słabo lub umiarkowanie wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwanie maszyn. Ryzyko zwiększa się na początku leczenia lub przy zmianie dawki, a także w przypadku jednoczesnego przyjmowania leku w połączeniu z alkoholem, jednak wpływ ten zależy od indywidualnej wrażliwości pacjenta.

Należy wziąć pod uwagę możliwość wystąpienia zawrotów głowy i zmęczenia podczas prowadzenia pojazdów lub pracy z innymi urządzeniami.

Sposób stosowania i dawki.

Chorobowa nadciśnienie tętnicze

Zwykła dawka to 1 tabletka 1 raz dziennie. Lek Statorem®-H należy przyjmować w przybliżenie tym samym czasie każdego dnia. Jeżeli oczekiwany efekt terapeutyczny nie może być osiągnięty w ciągu 2–4 tygodni, dawkę można zwiększyć do 2 tabletek 1 raz dziennie.

Zaburzenia funkcji nerek

Tiazydy nie należy stosować u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek, są one nieskuteczne przy umiarkowanej lub ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny ≤ 30 ml/min).

Leku Statorem®-H nie należy stosować do wstępnego leczenia pacjentów z niewydolnością nerek.

U pacjentów z klirens kreatyniny > 30 i < 80 ml/min lek Statorem®-H można stosować po doborze dawek poszczególnych składników. Zalecaną dawką początkową monoterapii lizynoprylem u tych pacjentów jest 5–10 mg.

Poprzednie leczenie diuretykami

Po podaniu pierwszej dawki leku Statorem®-H może wystąpić tętnicze nadciśnienie objawowe. Dotyczy to głównie pacjentów odwodnionych (np. w wyniku leczenia diuretykami). Leczenie diuretykami należy przerwać 2–3 dni przed rozpoczęciem stosowania leku Statorem®-H. Jeżeli nie jest to możliwe, leczenie należy rozpocząć od przepisania tylko lizynoprylu w dawce 5 mg.

Pacjenci w wieku podeszłym

Nie wymagają korekty dawki.

W trakcie stosowania lizynoprylu/HCTZ nie stwierdzono żadnych zmian skuteczności lub tolerancji leku związanych z wiekiem.

Lizynopryl w dawce dobowej 20–80 mg był równie skuteczny u pacjentów w wieku podeszłym (w wieku powyżej 65 lat) i u młodszych dorosłych. Monoterapia lizynoprylem była równie skuteczna w obniżaniu ciśnienia tętniczego rozkurczowego, jak monoterapia HCTZ lub atenololem. Wiek nie wpływał na tolerancję lizynoprylu.

Dzieci.

Bezpieczeństwo i skuteczność kombinacji lizynopryl/HCTZ u dzieci nie zostały ustalone.

Przedawkowanie.

Objawy

Dane dotyczące przedawkowania u ludzi są ograniczone.

Najbardziej prawdopodobne objawy przedawkowania inhibitorów ACE: hipotensja tętnicza, szok cyrkulacyjny, zaburzenia elektrolitowe, niewydolność nerek, nadwentylacja, tachykardia, przyspieszone bicie serca, bradykardia, zawroty głowy, pobudzenie, kaszel.

Dodatkowo mogą występować objawy przedawkowania HCTZ: zwiększenie diurezy, osłabienie świadomości (w tym śpiączka), drgawki, paraliż, arytmia, niewydolność nerek.

W przypadku jednoczesnego przyjmowania leków naparstnicy może rozwinąć się hipokaliemia, co zwiększa ryzyko wystąpienia arytmii.

Leczenie

Do leczenia przedawkowania zaleca się dożylne podawanie roztworu fizjologicznego. W przypadku rozwoju ciężkiej hipotensji tętniczej pacjenta należy ułożyć w pozycji leżącej na plecach. Można rozważyć możliwość podania angiotensyny II (jeśli jest dostępna) lub dożylne podanie katecholaminy. Jeżeli przyjęcie leku miało miejsce niedawno, należy podjąć działania zmierzające do usunięcia lizynoprylu z organizmu (wymuszone wymioty, przemywanie żołądka, stosowanie sorbentów i siarczanu sodu). Lizynopryl może być usunięty z ogólnego krążenia poprzez hemodializę (patrz sekcja „Właściwości farmakologiczne”). W przypadku opornej bradykardii wskazane jest wszczepienie stymulatora serca. Należy przeprowadzać częste monitorowanie podstawowych wskaźników czynności życiowych, elektrolitów i kreatyniny w surowicy.

Bradykardię lub nadmierne reakcje przywrotne można również złagodzić poprzez podanie atropiny.

Efekty uboczne.

Poniżej wymieniono efekty uboczne według układów narządów i częstości występowania, o których zgłaszano podczas leczenia lekami z grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE) oraz HCTZ: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100, <1/10), rzadko (≥1/1000, <1/100), bardzo rzadko (≥1/10000, <1/1000), niezwykle rzadko (<1/10000, w tym pojedyncze przypadki), częstość nieznana (nie można oszacować częstości na podstawie dostępnych danych).

Najczęściej obserwowane efekty uboczne podczas stosowania leku z grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE) oraz HCTZ: kaszel, zawroty głowy, hipotensja tętnicza i ból głowy.

Lizynopryl

Ze strony układu krwiotwórczego i chłonnego: rzadko – obniżenie stężenia hemoglobiny, obniżenie hematokrytu; niezwykle rzadko – supresja szpiku kostnego, anemia, trombocytopenia, leukopenia, neutropenia, agranulocytoza (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności”), anemia hemolityczna, chłoniakowatość, choroby autoimmunologiczne.

Ze strony układu odpornościowego: częstość nieznana – reakcje anafilaktyczne/anafilaktoidealne.

Ze strony układu endokrynnego: rzadko – zespół nieadekwatnej sekrecji hormonu antydiuretycznego (SIADH).

Ze strony metabolizmu i odżywiania: niezwykle rzadko – hipoglikemia.

Ze strony układu nerwowego: często – zawroty głowy, ból głowy, omdlenia; rzadko – parestezje, zawroty głowy, zaburzenia smaku, zaburzenia snu; rzadko – zaburzenia węchu.

Zaburzenia psychiczne: rzadko – zaburzenia nastroju, depresja; rzadko – dezorientacja; częstość nieznana – halucynacje.

Ze strony układu sercowo-naczyniowego: często – hipotensja tętnicza (w tym ortostatyczna); rzadko – zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu spowodowany znaczącą hipotensją tętniczą u pacjentów z wysokim ryzykiem (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności”), kołatanie serca, tachykardia, zespół Raynauda; częstość nieznana – napady gorąca.

Ze strony układu oddechowego, organów śródpiersia i klatki piersiowej: często – kaszel (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności”); rzadko – katar; niezwykle rzadko – skurcz oskrzeli, zapalenie zatok, alergicznego alweolitu/eozynofilowego zapalenia płuc.

Ze strony przewodu pokarmowego: często – biegunka, wymioty; rzadko – nudności, ból brzucha, dyspepsja; rzadko – suchość w ustach; niezwykle rzadko – zapalenie trzustki, angioobrzęk jelitowy.

Zaburzenia wątrobowo-pęcherzykowe: rzadko – podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych i stężenia bilirubiny we krwi; niezwykle rzadko – zapalenie wątroby (hepatocelularne lub cholesteryczne), żółtaczka, niewydolność wątroby (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności”)*.

Ze strony skóry i tkanki podskórnej: rzadko – wysypka, swędzenie; rzadko – nadwrażliwość/angioobrzęk (twarz, kończyny, wargi, język, struna głosowa i/lub krtani) (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności”), pokrzywka, łysienie, łuszczycę; niezwykle rzadko – nasilone potnienie, pęcherzyca, ciężkie objawy skórne (pemfigus, toksyczny epidermalny nekroliz, zespół Stevensa-Johnsona, erytema multiforme, skórna pseudolimfoma**).

Ze strony układu moczowo-płciowego: często – zaburzenia funkcji nerek; rzadko – uremia, ostra niewydolność nerek; niezwykle rzadko – oliguria/anuria.

Ze strony układu rozrodczego i gruczołów mlekowych: rzadko – impotencja; rzadko – ginekomastia.

Ogólne zaburzenia: rzadko – zwiększona zmęczliwość, osłabienie.

Badania laboratoryjne: rzadko – podwyższenie stężenia mocznika we krwi, podwyższenie stężenia kreatyniny we krwi, hiperkaliemia; rzadko – hiponatremia.

*Nieznaczna liczba pacjentów doświadczyła ostrej niewydolności wątroby w wyniku zapalenia wątroby. Pacjentom, u których podczas terapii pojawiła się żółtaczka lub znaczący wzrost aktywności enzymów wątrobowych, należy przerwać leczenie i poddać się odpowiedniemu badaniu medycznemu.

**Zgłaszano rozwój zespołu objawów, który może obejmować jeden lub więcej z następujących objawów: gorączka, zapalenie naczyń, mięśniowe bóle, bóle stawów/bóle stawów/zapalenie stawów, dodatni czynnik antynuklearny (ANF), przyspieszenie osiadania erytrocytów (OB), eozynofilia i leukocytoza, wysypka, fotosensybilizacja lub inne objawy dermatologiczne.

Chlortiazid

Infekcje i inwazje: częstość nieznana – zapalenie gruczołów ślinowych.

Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślonego zachowania, w tym torbiele i polipy: częstość nieznana – niemelanomowy rak skóry (NMSC) (rak podstawnokomórkowy i rak płaskokomórkowy skóry).

Ze strony układu krwiotwórczego i chłonnego: częstość nieznana – leukopenia, neutropenia/agranulocytoza, trombocytopenia, anemia aplastyczna, anemia hemolityczna, supresja szpiku kostnego.

Ze strony metabolizmu i odżywiania: częstość nieznana – anoreksja, hiperglikemia, glukozuria, hiperurykemia, dysbalans elektrolitowy (w tym hiponatremia, hipokaliemia, alkaloza hipochlorymiczna, hipomagnezemia), podwyższenie stężenia cholesterolu i trójglicerydów, dnia.

Zaburzenia psychiczne: częstość nieznana – niepokój, depresja, zaburzenia snu.

Ze strony układu nerwowego: częstość nieznana – utrata apetytu, parestezje, zawroty głowy.

Ze strony narządu wzroku: częstość nieznana – ksanopsja, przejściowe zaburzenia widzenia, ostra krótkowzroczność, ostra zamkniętokołowata jaskra, wypływ cieczy w tęczówce.

Ze strony narządu słuchu i równowagi: częstość nieznana – zawroty głowy.

Ze strony układu sercowo-naczyniowego: częstość nieznana – ortostatyczna hipotensja tętnicza, zapalenie naczyń martwicze (zapalenie naczyń, zapalenie naczyń skórnych).

Ze strony układu oddechowego, organów śródpiersia i klatki piersiowej: niezwykle rzadko – ostre zespoły ostrej niewydolności oddechowej (ARDS) (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności”); częstość nieznana – zespół ostrej niewydolności oddechowej, w tym zapalenie płuc i obrzęk płuc.

Ze strony przewodu pokarmowego: częstość nieznana – podrażnienie błony śluzowej żołądka, biegunka, zaparcia, zapalenie trzustki.

Zaburzenia wątrobowo-pęcherzykowe: częstość nieznana – żółtaczka (żółtaczka wewnątrzwątrobowa cholesteryczna).

Ze strony skóry i tkanki podskórnej: częstość nieznana – reakcje fotosensytywne, wysypka, toczeń układowy, reakcje toczeńopodobne, reaktywacja objawów skórnych toczenia układowego, pokrzywka, reakcje anafilaktyczne, toksyczny epidermalny nekroliz.

Ze strony układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej: częstość nieznana – skurcze mięśni, osłabienie mięśni.

Ze strony układu moczowo-płciowego: częstość nieznana – zaburzenia funkcji nerek, nefryt międzykomórkowy.

Ogólne zaburzenia: gorączka, osłabienie.

Opis niektórych efektów ubocznych

Niemelanomowy rak skóry (NMSC): na podstawie dostępnych danych z badań epidemiologicznych opisano związek między całkowitą dawką HCTZ a NMSC (patrz sekcje „Właściwości farmakologiczne” i „Szczególne środki ostrożności”).

Zgłaszanie podejrzewanych efektów ubocznych

Zgłaszanie efektów ubocznych po rejestracji leku ma duże znaczenie. Umożliwia to monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka w trakcie stosowania leku. Osoby medyczne i farmaceutyczne, a także pacjenci lub ich ustawowe przedstawiciele powinni zgłaszać wszystkie przypadki podejrzewanych efektów ubocznych oraz braku skuteczności leku poprzez Automatyczny System Informacyjny do Farmakonadzoru pod adresem: https://aisf.dec.gov.ua.

Okres ważności.

Dla dawki 10 mg/12,5 mg: 4 lata.

Dla dawki 20 mg/25 mg: 3 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie wyższej niż 25 °C.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Dla dawki 10 mg/12,5 mg:

Po 14 tabletek w folii. Po 2 lub 6 folii w opakowaniu kartonowym.

Po 10 tabletek w folii. Po 3 lub 6 folii w opakowaniu kartonowym.

Dla dawki 20 mg/25 mg:

Po 10 tabletek w folii. Po 3 lub 6 folii w opakowaniu kartonowym.

Kategoria wydania.

Na receptę.

Producent.

Sp. z o.o. „KUSUM FARM”.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności.

40020, Ukraina, obwód sumski, miasto Sumy, ul. Skriabina 54.