Risperon®

INSTRUKCJA dotycz¹ca stosowania leku Risperon® (RISPERON)

Sk³ad:

substancja czynna: rysperydon;

1 tabletka powlekana zawiera 2 mg lub 4 mg rysperydonu;

substancje pomocnicze: laktoza bezwodna, celuloza mikrokryszta³kowa, skrobiê pra¿elatynizowan¹, stearynian magnezu, hydroksypropylometylocelulozê 6, makrogol 6000, tlenek tytanu (E 171).

Postaæ leku. Tabletki powlekane.

G³ówne w³aœciwoœci fizykochemiczne:

tabletki powlekane 2 mg: bia³e, owalne, dwuwypuk³e tabletki z ryflem, z oznaczeniem T2;

tabletki powlekane 4 mg: bia³e, owalne, dwuwypuk³e tabletki z ryflem, z oznaczeniem T4.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki przeciwdzia³aj¹ce zaburzeniom psychicznym. Kod ATC N05A X08.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Rysperydon to selektywny antagonist monoaminowy o unikalnych właściwościach. Wykazuje wysoką afinność do receptorów serotonergicznych 5-HT2 oraz receptorów dopaminergicznych D2. Rysperydon wiąże się również z receptorami α1-adrenergicznymi oraz w mniejszym stopniu z receptorami histaminergicznymi H1 i receptorami α2-adrenergicznymi. Rysperydon nie wykazuje afinności do receptorów cholinergicznych. Choć rysperydon jest silnym antagonistą D2, co wiąże się z jego skutecznością wobec objawów pozytywnych schizofrenii, nie powoduje znacznego hamowania aktywności ruchowej i w mniejszym stopniu wywołuje katalipsję w porównaniu z klasycznymi neuroleptykami. Zrównoważony centralny antagonizm wobec serotoniny i dopaminy zmniejsza skłonność do występowania skutków ubocznych ekstrapiramidowych i rozszerza wpływ terapeutyczny leku na objawy negatywne i afektywne schizofrenii.

Farmakokinetyka.

Risperon® w postaci tabletów rozpuszczalnych w jamie ustnej oraz roztworu do doustnego stosowania jest bioekwiwalentny do tabletów powlekanych.

Rysperydon ulega metabolizmowi do 9-hydroksyrysperydonu, który wykazuje podobne działanie farmakologiczne jak rysperydon.

Wchłanianie.

Po doustnym podaniu rysperydon jest całkowicie wchłaniany i osiąga maksymalne stężenia w osoczu w ciągu 1–2 godzin, u pacjentów w wieku starszym – w ciągu 2–3 godzin. Absolutna biodostępność po doustnym podaniu rysperydonu wynosi 70 % (CV = 25 %). Względna biodostępność po doustnym podaniu rysperydonu w postaci tabletów wynosi 94 % (CV = 10 %) w porównaniu z formą roztworu. Pokarm nie wpływa na wchłanianie leku, dlatego rysperydon można stosować niezależnie od posiłku. Absolutna biodostępność wynosi 66 % u szybkich metabolizatorów i 82 % – u wolnych metabolizatorów.

Rozkład.

Rysperydon szybko rozkłada się w organizmie. Objętość rozkładu wynosi 1–2 l/kg. W osoczu rysperydon wiąże się z albuminą i kwasowym α1-glikoproteiną. Rysperydon wiąże się z białkami osocza w 90 %, 9-hydroksyrysperydon – w 77 %. Stężenie równowagowe rysperydonu w organizmie osiągane jest u większości pacjentów w ciągu 1 dnia. Stężenie równowagowe 9-hydroksyrysperydonu osiągane jest w ciągu 4–5 dni.

Biologiczna transformacja i wydalanie.

Rysperydon ulega metabolizmowi przez cytochrom CYP2D6 do 9-hydroksyrysperydonu, który wykazuje działanie farmakologiczne analogiczne do rysperydonu. Rysperydon i 9-hydroksyrysperydon tworzą aktywną frakcję przeciwpsychotyczną. Cytochrom CYP2D6 podlega polimorfizmowi genetycznemu. U szybkich metabolizatorów CYP2D6 rysperydon szybko przekształca się w 9-hydroksyrysperydon, natomiast u wolnych metabolizatorów przekształca się znacznie wolniej. Choć u szybkich metabolizatorów stężenia rysperydonu i 9-hydroksyrysperydonu są niższe niż u wolnych metabolizatorów, farmakokinetyka rysperydonu i 9-hydroksyrysperydonu w połączeniu (tj. aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej) po dawce pojedynczej i wielokrotnej u szybkich i wolnych metabolizatorów cytochromu CYP2D6 jest podobna.

Inną drogą metabolizmu rysperydonu jest N-dezalkilacja. Badania in vitro na mikrosomach wątroby człowieka wykazały, że rysperydon w klinicznie istotnych stężeniach nie hamuje znacząco metabolizmu leków, które metabolizowane są przez izoenzymy cytochromu P450, w tym CYP1A2, CYP2A6, CYP2C8/9/10, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4 oraz CYP3A5. Po tygodniu od podania leku 70 % dawki wydala się z moczem, 14 % – z kałem. Stężenie rysperydonu i 9-hydroksyrysperydonu w moczu wynosi 35–45 % podanej dawki. Pozostałą część stanowią metabolity nieaktywne. Po doustnym podaniu u chorych z psychozami okres półtrwania wynosi około 3 godziny. Okres półtrwania 9-hydroksyrysperydonu oraz aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej wynosi do 24 godzin, a u pacjentów w wieku starszym – 34 godziny.

Linowość.

Stężenia rysperydonu w osoczu są proporcjonalne do dawki leku (w zakresie dawek terapeutycznych).

Pacjenci w wieku starszym oraz pacjenci z zaburzeniami funkcji nerek i wątroby.

W trakcie badań farmakokinetycznych z podaniem jednorazowej dawki u pacjentów w wieku starszym wykazano, że u tych pacjentów stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej było wyższe o 43 %, okres półtrwania był dłuższy o 38 %, a klirens aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej był obniżony o 30 %.

U dorosłych pacjentów z zaburzeniem funkcji nerek wartość klirensu aktywnej frakcji wynosiła ~ 48 % wartości u dorosłych bez zaburzeń funkcji nerek. U dorosłych pacjentów z ciężkim zaburzeniem funkcji nerek wartość klirensu wynosiła ~ 31 % wartości u dorosłych bez zaburzeń funkcji nerek. Okres półtrwania aktywnej frakcji wynosił 16,7 godziny u młodych dorosłych pacjentów, 24,9 godziny u dorosłych z umiarkowanym zaburzeniem funkcji nerek (czyli około 1,5 raza dłuższy niż u młodych dorosłych pacjentów) oraz 28,8 godziny u pacjentów z ciężkim zaburzeniem funkcji nerek (czyli około 1,7 raza dłuższy niż u młodych dorosłych pacjentów). U pacjentów z niewydolnością wątroby obserwowano normalne stężenia rysperydonu w osoczu, ale średnia wartość frakcji wolnej rysperydonu w osoczu była zwiększona o 37,1 %.

Po doustnym podaniu wartości klirensu i okresu półtrwania rysperydonu oraz aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej u pacjentów z umiarkowanym i ciężkim zaburzeniem funkcji wątroby istotnie nie różniły się od wartości u młodych zdrowych ochotników.

Dane kliniczne.

Wskazania.

Leczenie schizofrenii;

− leczenie epizodów maniakalnych o umiarkowanym do ciężkiego stopnia w zaburzeniach dwubiegunowych;

− krótkotrwałe leczenie (do 6 tygodni) wyraźnej agresywności u pacjentów z demencją Alzheimera o umiarkowanym do ciężkiego stopnia, gdy istnieje zagrożenie dla siebie lub innych i brak odpowiedzi na nielikwi­dowane metody leczenia (patrz sekcje „Szczególne wskazania stosowania” oraz „Sposób dawkowania i stosowania”);

− krótkoterminowe leczenie objawowe (do 6 tygodni) wyraźnej agresywności w zaburzeniach zachowania u dzieci od 5 roku życia oraz u dzieci i młodzieży z opóźnieniem rozwoju umysłowego lub upośledzeniem umysłowym zdiagnozowanym zgodnie z kryteriami DSM-IV, u których nasilenie zachowania agresywnego lub innego zachowania destrukcyjnego wymaga leczenia farmakologicznego. Leczenie farmakologiczne powinno być integralną częścią kompleksowego programu terapeutycznego obejmującego wsparcie psychologiczne i działania wychowawcze. Zaleca się, aby rysperydon był przepisywany przez specjalistę w dziedzinie neurologii dziecięcej, psychiatrii dziecięcej i młodzieżowej lub lekarza z doświadczeniem w leczeniu zaburzeń zachowania u dzieci i młodzieży.

Przeciwwskazania.

Nadwrażliwość na substancję czynną lub którykolwiek z substancji pomocniczych.

Demencja oraz objawy choroby Parkinsona (sztywność, bradykinezja i zaburzenia postawy parkinsonowskiej).

Demencja oraz podejrzenie demencji z ciałami Lewego (oprócz objawów demencji co najmniej dwa z następujących objawów: parkinsonizm, halucynacje wzrokowe, niestabilny chód).

Interakcje z innymi lekami oraz inne rodzaje interakcji.

Interakcje farmakodynamiczne.

Leki wydłużające interwał QT.

Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwdziajowych, należy zachować ostrożność przy stosowaniu rysperydonu z lekami wydłużającymi interwał QT, np. z lekami przeciwarytmicznymi (chinina, dysopyramida, prokaina­mid, propafenon, amiodaron, sotalol), trójpierścieniowymi lekami przeciwdzio­tkowymi (amitryptylina), czteropierścieniowymi lekami przeciwdziotkowymi (maproptylin), niektórymi lekami przeciwhistaminowymi, innymi lekami przeciwdziałowymi, niektórymi lekami przeciwmalarycznymi (chinina, meflochina) oraz lekami powodującymi zaburzenia równowagi elektrolitowej (hipokaliemia, hipomagnezemia), bradykardię lub lekami hamującymi metabolizm wątrobowy rysperydonu. Powyższa lista jest orientacyjna i niekompletna.

Substancje działające na ośrodkowy układ nerwowy oraz alkohol.

Rysperydon należy stosować ostrożnie w połączeniu z innymi substancjami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy, w tym z alkoholem, opioidami, lekami przeciwhistaminowymi oraz benzodiazepinami, ze względu na zwiększony ryzyko sedacji.

Levodopa i agonisty dopaminy.

Rysperydon może wykazywać działanie antagonistyczne wobec lewodopy i innych agonistów dopaminy. Jeśli takie połączenie jest konieczne, szczególnie w terminalnym stadium choroby Parkinsona, należy stosować najniższe skuteczne dawki każdego z leków.

Leki obniżające ciśnienie tętnicze.

W okresie pogwarancyjnym obserwowano przypadki klinicznie istotnej hipotensji przy jednoczesnym stosowaniu rysperydonu z lekami obniżającymi ciśnienie tętnicze.

Psychostymulanty.

Stosowanie rysperydonu w połączeniu z psychostymulantami (np. metylfenydatem) może powodować wystąpienie objawów ekstrapiramidowych po dostosowaniu dawki jednego lub obu leków (patrz sekcja „Szczególne wskazania stosowania”).

Paliperidon.

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania rysperydonu doustnego z paliperidonem, ponieważ paliperidon jest aktywnym metabolitem rysperydonu, a ich kombinacja może prowadzić do dodatkowego działania aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.

Interakcje farmakokinetyczne.

Jedzenie nie wpływa na wchłanianie rysperydonu.

Rysperydon jest metabolizowany głównie przez CYP2D6, a w mniejszym stopniu przez CYP3A4. Rysperydon oraz jego aktywny metabolit 9-hydroksyrysperydon są substratami białka glikoproteinowego P (P-gp). Substancje modyfikujące aktywność CYP2D6 lub silne inhibitory lub induktory aktywności CYP3A4 i/lub P-gp mogą wpływać na farmakokinetykę aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu.

Silne inhibitory CYP2D6.

Przy jednoczesnym stosowaniu rysperydonu z silnym inhibitorem CYP2D6 może wzrosnąć stężenie rysperydonu we krwi, ale mniej niż stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej. Wyższe dawki silnego inhibitora CYP2D6 mogą zwiększać stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu (np. paroksetyny, patrz niżej). Oczekuje się, że inne inhibitory CYP2D6, takie jak chinidyna, mogą wpływać na stężenie rysperydonu we krwi w podobny sposób. Na początku jednoczesnego stosowania, a także po odstawieniu paroksetyny, chinidyny lub innego silnego inhibitora CYP2D6, szczególnie w wysokich dawkach, lekarz powinien przeanalizować dawkę rysperydonu.

Inhibitory CYP3A4 i P-gp.

Jednoczesne stosowanie rysperydonu z silnymi inhibitorami CYP3A4 i/lub P-gp może istotnie zwiększyć stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu we krwi. Na początku jednoczesnego stosowania, a także po odstawieniu itrakonazolu lub innych silnych inhibitorów CYP3A4 i/lub glikoproteiny P, lekarz powinien przeanalizować dawkę rysperydonu.

Induktory CYP3A4 i P-gp.

Jednoczesne stosowanie rysperydonu z silnymi induktorami CYP3A4 i/lub P-gp może obniżyć stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu we krwi. Na początku terapii, a także po odstawieniu karbamazepiny lub innych silnych induktorów CYP3A4/P-glikoproteiny, lekarz powinien przeanalizować dawkę rysperydonu. Efekt stosowania induktorów CYP3A4 zależy od czasu, maksymalny wpływ może być osiągnięty co najmniej po 2 tygodniach od rozpoczęcia leczenia. Odpowiednio, po zakończeniu stosowania indukcja CYP3A4 może trwać co najmniej 2 tygodnie.

Leki o wysokim stopniu wiązania z białkami osocza.

Przy stosowaniu rysperydonu razem z innymi lekami silnie wiążącymi się z białkami osocza nie obserwowano klinicznie wyraźnego wypierania żadnego z leków z frakcji białkowej. Przy jednoczesnym stosowaniu z takim lekiem należy zapoznać się z instrukcją do niego dotyczącą drogi metabolizmu i potrzeby dostosowania dawki.

Dzieci.

Badania interakcji przeprowadzono wyłącznie na dorosłych pacjentach. Nie wiadomo, czy uzyskane wyniki można zastosować u dzieci.

Jednoczesne stosowanie psychostymulantów (np. metylfenydatu) z rysperydonem u dzieci nie wpływało na farmakokinetykę i skuteczność rysperydonu.

Wpływ innych leków na farmakokinetykę rysperydonu.

Leki przeciwbakteryjne

• Erytromycyna, umiarkowany inhibitor CYP3A4 i inhibitor P-gp, nie zmienia farmakokinetyki rysperydonu ani aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.
• Ryfampicyna, silny induktor CYP3A4 i induktor P-gp, obniża stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej we krwi.

Inhibitory cholinesterazy

• Donepezyl i galantamina, substraty CYP2D6 i CYP3A4, nie wykazują klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę rysperydonu i aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.

Leki przeciwpadaczkowe

• Karbamazepina, silny induktor CYP3A4 i induktor P-gp, wykazała wpływ na obniżenie stężenia aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu we krwi. Podobny efekt może być obserwowany przy stosowaniu fenytoiny i fenobarbitalu, które są również induktorami enzymów wątrobowych CYP3A4 i glikoproteiny P.
• Topiramate umiarkowanie obniża biodostępność rysperydonu i nie wpływa na biodostępność aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej. Mało prawdopodobne, że ta interakcja może spowodować klinicznie istotny efekt.

Leki przeciwgrzybicze

• Itrakonazol, silny inhibitor CYP3A4 i inhibitor P-gp, w dawce 200 mg dziennie zwiększa stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej we krwi o około 70% przy jednoczesnym stosowaniu z rysperydonem w dawkach od 2 do 8 mg dziennie.
• Keto­konazol, silny inhibitor CYP3A4 i inhibitor P-gp, w dawce 200 mg dziennie zwiększa stężenie rysperydonu i obniża stężenie 9-hydroksyrysperydonu we krwi.

Leki przeciwpsychotyczne

• Fenotiazyny mogą zwiększać stężenie rysperydonu we krwi, ale nie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.

Leki przeciwwirusowe

• Inhibitory proteazy: dane z badań są niedostępne; ponieważ rytonawir jest silnym inhibitorem CYP3A4 i słabym inhibitorem CYP2D6, rytonawir oraz inhibitory proteazy wzmocnione rytonawirem mogą zwiększyć stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu.

Blokery beta

• Niektóre blokery beta mogą zwiększać stężenie rysperydonu, ale nie wpływają na stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej we krwi.

Blokery kanałów wapniowych

• Werapamil, umiarkowany inhibitor CYP3A4 i inhibitor P-gp, zwiększa stężenie rysperydonu i aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej we krwi.

Leki stosowane w leczeniu chorób przewodu pokarmowego

• Antagoniści receptora H2: cyklosporyna i ranitydyna, słabe inhibitory CYP2D6 i CYP3A4, zwiększają biodostępność rysperydonu i minimalnie wpływają na biodostępność aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.

SSRI i trójpierścieniowe leki przeciwdzio­tkowe

• Fluoksetyna, silny inhibitor CYP2D6, zwiększa stężenie rysperydonu we krwi, ale mniej niż stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.
• Paroksetyna, silny inhibitor CYP2D6, zwiększa stężenie rysperydonu we krwi, ale (w dawce do 20 mg dziennie) mniej niż stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej. Jednak wyższe dawki paroksetyny mogą zwiększyć stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.
• Trójpierścieniowe leki przeciwdzio­tkowe mogą zwiększać stężenie rysperydonu we krwi, ale nie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej. Amitryptylina nie wpływa na farmakokinetykę rysperydonu i aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.
• Sertalina, słaby inhibitor CYP2D6, oraz fluwoksymina, słaby inhibitor CYP3A4, w dawkach do 100 mg dziennie nie powodują klinicznie istotnych zmian stężenia aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu. Jednak dawki sertaliny lub fluwoksyminy przekraczające 100 mg dziennie mogą zwiększyć stężenie aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu.

Wpływ rysperydonu na farmakokinetykę innych leków.

Leki przeciwpadaczkowe

• Rysperydon nie wywiera klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę walproinianu ani topiramatu.

Leki przeciwpsychotyczne

• Aripiprazol, substrat CYP2D6 i CYP3A4: doustne lub wstrzykowe formy lekarskie rysperydonu nie wpływają na farmakokinetykę aripiprazolu i jego aktywnego metabolitu dehydroaripiprazolu.

Glikozydy naparstnicy

• Rysperydon nie wywiera klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę cyfrowiny.

Lit

• Rysperydon nie wywiera klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę litu.

Jednoczesne stosowanie rysperydonu z furosemidem.

Patrz sekcja „Szczególne wskazania stosowania” dotycząca zwiększonego ryzyka śmiertelności u pacjentów w podeszłym wieku z demencją przy jednoczesnym stosowaniu z furosemidem.

Szczególne środki ostrożności.

Pacjenci w podeszłym wieku z demencją.

Zwiększony poziom śmiertelności

W metaanalizie 17 kontrolowanych badań dotyczących atypowych leków przeciwwąchliwych, w tym rysperydonu, u pacjentów w podeszłym wieku z demencją obserwowano zwiększoną śmiertelność w porównaniu z grupą placebo. W badaniu z randomizacją i kontrolą placebo, częstość zgonów wśród pacjentów tej kategorii wynosiła 4,0% w porównaniu z 3,1% w grupie placebo. Stosunek szans (95% przedział ufności) wynosił 1,21 (0,7; 2,1). Średni wiek pacjentów, którzy zmarli, wynosił 86 lat (zakres – 67–100 lat).

Dane uzyskane z dwóch dużych badań obserwacyjnych wskazują, że u osób w podeszłym wieku z demencją leczonych typowymi (klasycznymi) lekami przeciwwąchliwymi ryzyko śmiertelności było nieco wyższe w porównaniu z pacjentami nieleczonymi lekami przeciwwąchliwymi. Na podstawie istniejących danych badań nie można dokładnie określić poziomu tego ryzyka, a przyczyna zwiększonego ryzyka jest nieznana.

Stosowanie równoczesne z furosemidem

W przebiegu badania kontrolowanego placebo obserwowano zwiększoną śmiertelność u pacjentów w podeszłym wieku z demencją, którzy jednocześnie przyjmowali rysperydon i furosemid (7,3%; średni wiek – 89 lat, zakres – 75–97 lat) w porównaniu z pacjentami leczonymi wyłącznie rysperydonem (3,1%; średni wiek – 84 lata, zakres – 70–96 lat) lub wyłącznie furosemidem (4,1%; średni wiek – 80 lat, zakres – 67–90 lat). Zwiększenie śmiertelności u pacjentów leczonych jednocześnie rysperydonem i furosemidem obserwowano w dwóch spośród czterech badań klinicznych. U pacjentów przyjmujących rysperydon w połączeniu z innymi diuretykami nie zaobserwowano zwiększonej śmiertelności.

Nie ustalono patofizjologicznych mechanizmów wyjaśniających ten fakt. Przyczyna śmierci również nie była jednolita. Należy zachować szczególną ostrożność przy przepisywaniu leku w takich przypadkach oraz należy dokonać oceny ryzyka i korzyści z tej kombinacji lub kombinacji z innymi potencjalnymi diuretykami przed przepisaniem leku. U pacjentów przyjmujących rysperydon w połączeniu z innymi diuretykami nie obserwowano zwiększonej śmiertelności. Należy pamiętać, że niezależnie od leczenia odwodnienie było wspólnym czynnikiem ryzyka śmiertelności i należy go dokładnie kontrolować u pacjentów z demencją.

Reakcje naczyniowo-mózgowe

W przebiegu placebo-kontrolowanych badań klinicznych u pacjentów z demencją leczonych Risperonem**®** obserwowano wyższy poziom (około 3 razy) występowania reakcji naczyniowo-mózgowych (udarów i przejściowych ataków niedokrwiennych) z letalnym skutkiem w porównaniu z grupą placebo (średni wiek – 85 lat; zakres – 73–97 lat).

Połączone dane z sześciu badań kontrolowanych placebo z udziałem pacjentów w podeszłym wieku z demencją (w wieku od 65 lat) wykazały występowanie zaburzeń naczyniowo-mózgowych (poważnych i niepoważnych, połączonych) u 3,3% (33/1009) pacjentów leczonych rysperydonem w porównaniu z 1,2% (8/712) pacjentów przyjmujących placebo. Stosunek ryzyka między grupą rysperydonu a placebo (stosunek szans; 95% P.U.) wynosił 2,96 (1,34; 7,50). Mechanizm zwiększonego ryzyka jest nieznany. Nie można wykluczyć zwiększonego ryzyka wystąpienia ZNMR dla innych leków przeciwwąchliwych lub innych grup pacjentów. Rysperydon należy stosować z ostrożnością u pacjentów z czynnikami ryzyka wystąpienia udaru.

Ryzyko reakcji naczyniowo-mózgowych jest znacznie wyższe u pacjentów z demencją mieszaną lub naczyniową w porównaniu z demencją Alzheimera. Dlatego pacjentom z innymi typami demencji niż demencja Alzheimera nie należy przepisywać leczenia rysperydonem.

Należy dokładnie rozważyć wszystkie ryzyka i korzyści związane z przepisaniem rysperydonu pacjentom w podeszłym wieku z demencją, szczególnie ryzyko udaru. Należy poinstruować pacjentów i osoby opiekujące się nimi, aby natychmiast zgłaszały objawy możliwych zaburzeń naczyniowo-mózgowych, takie jak nagła słabość, mrowienie twarzy, rąk lub nóg, zaburzenia mowy i wzroku. Należy niezwłocznie rozważyć wszystkie możliwe opcje leczenia, w tym przerwanie terapii rysperydonem.

W przypadku trwałej agresji u pacjentów z chorobą Alzheimera w stopniu od umiarkowanego do ciężkiego, rysperydon należy przepisywać wyłącznie w krótkim okresie jako uzupełnienie do środków nielików, które okazały się mało skuteczne lub nieskuteczne, pod warunkiem braku potencjalnego zagrożenia dla siebie lub innych.

Podczas leczenia należy regularnie oceniać stan pacjentów i przeglądać potrzebę kontynuacji terapii.

Hipotonia ortostatyczna

Z powodu aktywności α1-antagonistycznej rysperydonu, szczególnie na początku leczenia, może wystąpić hipotonia ortostatyczna. W okresie postmarketingowym obserwowano klinicznie istotną hipotensję podczas jednoczesnego stosowania rysperydonu z lekami przeciwnadciśnieniowymi. Rysperydon należy stosować z ostrożnością u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego (takimi jak niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zaburzenia przewodnictwa, odwodnienie, hipowolemia lub choroby naczyniowo-mózgowe). W tych przypadkach dawkę należy stopniowo dostosować (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”). W przypadku wystąpienia hipotensji należy rozważyć możliwość zmniejszenia dawki.

Leukopenia, neutropenia, agranulocytoza

Podczas stosowania leków przeciwwąchliwych, w tym rysperydonu, obserwowano przypadki leukopenii, neutropenii i agranulocytozy. W okresie postmarketingowym agranulocytoza występowała bardzo rzadko (<1/10 000 pacjentów).

Pacjentów z wyraźnym zmniejszeniem liczby leukocytów w wywiadzie lub z lekami indukowaną leukopenią/neutropenią należy dokładnie monitorować w pierwszych kilku miesiącach leczenia i przerwać stosowanie rysperydonu w przypadku pojawienia się objawów istotnego zmniejszenia liczby leukocytów i przy braku innych przyczyn takiego spadku.

Pacjentów z klinicznie istotną neutropenią należy monitorować pod kątem wystąpienia gorączki i innych objawów infekcji i leczyć odpowiednio po wykryciu objawów. W przypadku ciężkiej neutropenii (<1×10⁹/l) leczenie rysperydonem należy przerwać i monitorować liczbę leukocytów do czasu ich odbudowy.

Zespół późnej dyskinezy / objawy ekstrapiramidowe

Podczas stosowania leków o właściwościach antagonistów receptorów dopaminergicznych obserwowano występowanie późnej dyskinezy, charakteryzującej się mimowolnymi ruchami rytmicznymi (głównie języka i/lub twarzy). Występowanie objawów ekstrapiramidowych jest czynnikiem ryzyka rozwoju późnej dyskinezy. Jeśli wystąpią objawy i objawy późnej dyskinezy, należy rozważyć odstawienie wszystkich leków przeciwwąchliwych.

Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu psychostymulantów (np. metylfenydatu) i rysperydonu, ponieważ przy dostosowaniu dawki jednego lub obu leków mogą wystąpić objawy ekstrapiramidowe. Zaleca się stopniowe odstawienie leczenia psychostymulantami (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Zespół złośliwej neuroleptycznej

Podczas stosowania klasycznych leków neuroleptycznych rzadko obserwowano przypadki wystąpienia zespołu złośliwej neuroleptycznej, charakteryzującego się hipertermią, sztywnością mięśni, niestabilnością czynności układu autonomicznego, zaburzeniami świadomości i podwyższeniem stężenia kreatynofosfokinazy. Dodatkowe objawy obejmują mioglobinurię (rabdomiolizę) i ostre niewydolność nerek. W przypadku rozwoju zespołu złośliwej neuroleptycznej należy odstawić wszystkie leki przeciwwąchliwe, w tym rysperydon.

Choroba Parkinsona i demencja z ciałami Lewego

Lekarze powinni rozważyć ryzyko stosowania leków przeciwwąchliwych, w tym rysperydonu, u pacjentów z chorobą Parkinsona lub demencją z ciałami Lewego (patrz sekcja „Przeciwwskazania”). Stosowanie rysperydonu może nasilić przebieg choroby Parkinsona. Pacjenci z którąkolwiek z tych chorób mogą mieć zwiększone ryzyko zespołu złośliwej neuroleptycznej oraz zwiększoną wrażliwość na leki przeciwwąchliwe (np. dezorientację, stępienie bólu, niestabilność postawy z częstymi upadkami oprócz objawów ekstrapiramidowych).

Hiperglikemia i cukrzyca

Podczas leczenia rysperydonem zgłaszano przypadki rozwoju hiperglikemii, cukrzycy i nasilenia istniejącej cukrzycy.

W niektórych przypadkach zgłaszano nadmierną masę ciała, która mogła być czynnikiem wyzwalającym. Z tego powodu bardzo rzadko zgłaszano przypadki kwasicy ketonowej i rzadko rozwój śpiączki cukrzycowej. Zaleca się odpowiedni monitoring kliniczny zgodnie z zasadami stosowania leków przeciwwąchliwych. Pacjenci przyjmujący jakiejkolwiek atypowe leki przeciwwąchliwe, w tym rysperydon, powinni być monitorowani pod kątem wystąpienia objawów hiperglikemii (np. polidypsja, poliuria, polifagia i osłabienie), a pacjenci z cukrzycą powinni regularnie poddawać się badaniom w celu oceny pogorszenia kontroli poziomu glukozy.

Zwiększenie masy ciała

Podczas stosowania rysperydonu zgłaszano przypadki istotnego przyrostu masy ciała. Zaleca się kontrolę masy ciała.

Hiperglikemia

Hiperglikemia jest częstym efektem ubocznym leczenia rysperydonem. Pacjentom z istniejącymi efektami ubocznymi, które mogą zależeć od poziomu prolaktyny w osoczu (np. ginekomastia, zaburzenia miesiączkowania, anowulacja, zaburzenia płodności, obniżone libido, dysfunkcja erektylna i galaktoreja), zaleca się kontrolę poziomu prolaktyny.

Badania na kulturach tkankowych wskazują, że wzrost komórek w guzach piersi może być stymulowany przez prolaktynę. Chociaż dotychczas nie stwierdzono jednoznacznego związku z klinicznymi i epidemiologicznymi badaniami dotyczącymi stosowania leków przeciwwąchliwych, zaleca się ostrożne przepisywanie rysperydonu pacjentom z odpowiednią patologią w wywiadzie. Rysperydon należy stosować z ostrożnością u pacjentów z hiperglikemią i guzami zależnymi od prolaktyny.

Wydłużenie interwału QT

W okresie postmarketingowym wydłużenie interwału QT obserwowano bardzo rzadko. Jak i inne leki przeciwwąchliwe, rysperydon należy stosować z ostrożnością u pacjentów z znanymi chorobami serca i naczyń, wydłużeniem interwału QT w wywiadzie rodzinnym, bradykardią lub zaburzeniami równowagi wodno-elektrolitowej (hipokaliemia, hipomagnezemia), ponieważ może to zwiększyć ryzyko wpływu arytmogennego. Przy jednoczesnym stosowaniu rysperydonu z innymi lekami wydłużającymi interwał QT należy również zachować ostrożność.

Drżenie

Należy stosować rysperydon z ostrożnością u pacjentów z drżeniem lub innymi stanami, które potencjalnie obniżają próg drgawkowy, w wywiadzie.

Przetrwały ból

Istnieje możliwość wystąpienia przetrwałego bólu podczas leczenia rysperydonem z powodu jego działania blokującego α-adrenergiczne.

Regulacja temperatury ciała

Leki przeciwwąchliwe mogą zaburzać zdolność organizmu do obniżania podstawowej temperatury ciała. Zaleca się odpowiednią opiekę nad pacjentami leczonymi rysperydonem, jeśli będą narażeni na warunki, które mogą powodować podwyższenie podstawowej temperatury ciała, takie jak intensywne ćwiczenia fizyczne, wpływ wysokich temperatur otoczenia, terapia towarzysząca lekami o działaniu antycholinergicznym lub wpływ odwodnienia.

Działanie przeciw wymiotne

W badaniach przedklinicznych właściwości rysperydonu zaobserwowano działanie przeciw wymiotne. Ta właściwość może maskować objawy przedawkowania niektórych leków lub takich stanów jak zespół Reya, zespół Reya i guzy mózgu.

Zaburzenia funkcji wątroby i nerek

U pacjentów z zaburzoną funkcją nerek zmniejszona jest zdolność wydalania aktywnej frakcji przeciwwąchliwej leku w porównaniu z dorosłymi pacjentami z normalną funkcją nerek. U pacjentów z zaburzoną funkcją wątroby obserwuje się podwyższenie stężenia wolnej frakcji rysperydonu w osoczu krwi (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”).

Zakrzepica żylna i zatorowość płucna

Zgłoszono przypadki zakrzepicy żylnej i zatorowości płucnej podczas stosowania leków przeciwwąchliwych. Ponieważ pacjenci leczeni lekami przeciwwąchliwymi często mają nabyte czynniki ryzyka zakrzepicy żylnej i zatorowości płucnej, wszystkie możliwe czynniki rozwoju zatorowości należy zidentyfikować przed i podczas leczenia rysperydonem oraz podjąć odpowiednie środki zapobiegawcze.

Zespół operacyjny atonii tęczówki (ZOT)

Podczas operacji usuwania zaćmy obserwowano zespół operacyjny atonii tęczówki u pacjentów leczonych antagonistami receptorów α1-adrenergicznych, w tym rysperydonem.

ZOT może zwiększać ryzyko powikłań operacji oka podczas i po zabiegu chirurgicznym. Należy poinformować chirurga okulisty o stosowaniu leków przeciwwąchliwych w przeszłości lub w czasie operacji. Potencjalne korzyści z odstawienia leków z działaniem blokującym α1 przed operacją nie są ustalone, należy rozważyć ryzyko odstawienia leczenia lekami przeciwwąchliwymi.

Dzieci

Przed przepisaniem rysperydonu dzieciom lub nastolatkom z zaburzeniami zachowania należy dokładnie rozważyć stosunek ryzyka do korzyści, ocenić przyczyny fizyczne i społeczne agresywnego zachowania, takie jak bodźce bólowe lub nieadekwatna reakcja na środowisko.

Działanie uspokajające rysperydonu należy dokładnie monitorować u pacjentów pediatrycznych z powodu możliwych konsekwencji dla zdolności do nauki. Zmiana czasu podawania rysperydonu może poprawić wpływ sedyacji na zdolność dzieci i nastolatków do koncentracji uwagi.

Stosowanie rysperydonu wiąże się z nieznacznym przyrostem masy ciała i wskaźnika masy ciała (BMI). Przed rozpoczęciem leczenia zaleca się pomiar początkowej masy ciała i regularne monitorowanie masy ciała podczas leczenia. Zmiany wzrostu w długoterminowych otwartych badaniach rozszerzonych były w granicach oczekiwanych norm zgodnych z wiekiem. Wpływ długotrwałego leczenia rysperydonem na dojrzewanie płciowe i wzrost nie został wystarczająco przebadany.

Z uwagi na potencjalny wpływ długotrwałej hiperglikemii na wzrost i dojrzewanie płciowe u dzieci i nastolatków, należy rozważyć konieczność regularnego klinicznego monitorowania stanu endokrynologicznego pacjenta, w tym pomiaru wzrostu, masy ciała, kontroli dojrzewania płciowego, cyklu menstruacyjnego i innych objawów zależnych od prolaktyny.

Wyniki małego badania postmarketingowego obserwacyjnego wykazały, że pacjenci w wieku 8–16 lat, którzy otrzymywali rysperydon, byli średnio o 3,0–4,8 cm wyżsi niż ci, którzy otrzymywali inne leki przeciwwąchliwe. Dane z tego badania są niewystarczające do określenia, czy rysperydon wpływa na ostateczny wzrost w dorosłości, czy wyniki pomiarów bezpośrednio zależą od wpływu rysperydonu na wzrost kości, czy samo schorzenie wpływa na wzrost kości, czy jest to wynik lepszego kontroli choroby i w rezultacie zarejestrowany większy wzrost.

Podczas leczenia rysperydonem należy regularnie monitorować występowanie objawów ekstrapiramidowych i innych zaburzeń ruchu.

W kwestii zaleceń dotyczących dawkowania dla dzieci patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”.

Składniki pomocnicze

Tabletki powlekane zawierają laktozę. Pacjentom z wrodzoną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktozy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie należy podawać leku Risperon®, tabletek powlekanych.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Nie przeprowadzono kontrolowanych badań z udziałem kobiet w ciąży. Chociaż badania na zwierzętach nie wykazały wpływu teratogennego, obserwowano inne objawy toksyczności rozrodczej. Potencjalne ryzyko dla ludzi jest nieznane.

U noworodków, których matki stosowały leki przeciwwąchliwe (w tym rysperydon) w trzecim trymestrze ciąży, istnieje ryzyko wystąpienia odwracalnych objawów ekstrapiramidowych i/lub zespołu odstawienia leku. Objawy te obejmują niepokój, nietypowo zwiększony lub zmniejszony napięcie mięśniowe, drżenie, senność, zaburzenia oddychania lub trudności z karmieniem. Te komplikacje mogą mieć różny stopień ciężkości. Dlatego należy dokładnie monitorować stan noworodków.

Risperon® nie jest zalecany w czasie ciąży, z wyjątkiem przypadków konieczności życiowej. Jeśli konieczne jest przerwanie leczenia Risperonem® w czasie ciąży, nie należy tego robić nagle.

Karmienie piersią.

W badaniach na zwierzętach rysperydon i 9-hydroksyrysperydon wydzielają się w mleku matki. Istnieją obserwacje, że rysperydon i 9-hydroksyrysperydon mogą również wydzielac się w mleko ludzkie. Brak danych dotyczących reakcji niepożądanych u niemowląt karmionych piersią. Dlatego należy rozważyć korzyści z karmienia piersią i potencjalne ryzyko dla dziecka.

Plodność.

Tak jak inne leki będące antagonistami receptorów dopaminergicznych D2, Risperon® zwiększa poziom prolaktyny.

Hiperglikemia może hamować produkcję hormonu uwalniającego gonadotropiny w podwzgórzu, co prowadzi do zmniejszenia sekrecji gonadotropin przez przysadkę. Może to negatywnie wpływać na funkcję rozrodczą zarówno u kobiet, jak i mężczyzn z powodu zaburzeń sterydogenezy gonadalnej.

W badaniach przedklinicznych nie obserwowano odpowiednich efektów.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi mechanizmów.

Lek może mieć niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów z powodu potencjalnego wpływu na układ nerwowy i narządy wzroku (patrz sekcja „Efekty niepożądane”). W trakcie leczenia zaleca się unikanie prowadzenia pojazdów i pracy z innymi mechanizmami, dopóki nie zostanie ustalona indywidualna wrażliwość pacjenta na lek.

Sposób stosowania i dawki.

W celu osiągnięcia dawkowania 0,25–1,5 mg stosuje się rysperydon w postaci roztworu doustnego. W celu osiągnięcia dawkowania 1 mg tabletkę o dawce 2 mg dzieli się na pół.

Dawkowanie

Schizofrenia

Dorośli

Risperon® można stosować jeden lub dwa razy dziennie.

Leczenie należy rozpocząć od dawki 2 mg Risperonu® dziennie, a dnia drugiego dawkę można zwiększyć do 4 mg. Następnie dawkę można utrzymywać bez zmian lub, w razie potrzeby, kontynuować indywidualną korektę dawki.

Dla większości pacjentów zalecana dawka wynosi 4–6 mg dziennie. Niektórym pacjentom może być wskazane stopniowe zwiększanie dawki lub obniżona dawka początkowa i utrzymująca.

Dawki przekraczające 10 mg rysperydonu dziennie nie wykazały wyższej skuteczności w porównaniu z mniejszymi dawkami, ale mogą powodować wystąpienie objawów ekstrapiramidowych.

Bezpieczeństwo dawek przekraczających 16 mg dziennie nie zostało zbadane.

Pacjenci w wieku starszym (65 lat i więcej)

Zalecana dawka początkowa to 0,5 mg dwa razy dziennie. W razie potrzeby dawkę można zwiększyć do 1–2 mg dwa razy dziennie, zwiększając o 0,5 mg dwa razy dziennie.

Dzieci

Nie zaleca się stosowania leku dzieciom (do 18 roku życia).

Epizody maniakalne w zaburzeniach dwubiegunowych

Dorośli

Zalecana dawka początkowa Risperonu® to 2 mg jeden raz dziennie. Dawkę można indywidualnie zwiększać, dodając 1 mg/dzień nie częściej niż co 24 godziny. Zalecany zakres dawek to od 1 do 6 mg dziennie. Stosowanie rysperydonu w dawce przekraczającej 6 mg dziennie u pacjentów z epizodami maniakalnymi nie zostało zbadane.

Tak jak w przypadku innych form leczenia objawowego, długotrwałe stosowanie Risperonu® należy okresowo przeglądać i korygować w trakcie całej terapii.

Pacjenci w wieku starszym (65 lat i więcej)

Zalecana dawka początkowa to 0,5 mg dwa razy dziennie. W razie potrzeby dawkę można zwiększyć do 1–2 mg dwa razy dziennie, zwiększając o 0,5 mg dwa razy dziennie. Ze względu na ograniczone doświadczenie w stosowaniu u pacjentów w wieku starszym, zaleca się ostrożność.

Dzieci

Nie zaleca się stosowania leku dzieciom (do 18 roku życia).

Krótkoterapeutyczne leczenie wyraźnej agresji u pacjentów z demencją typu Alzheimera

Zalecana dawka początkowa to 0,25 mg dwa razy dziennie. Roztwór doustny rysperydonu jest zalecaną postacią leku dla dawki 0,25 mg. W razie potrzeby dawkę można zwiększać, zwiększając dawkę o 0,25 mg dwa razy dziennie nie częściej niż co drugi dzień. Dla większości pacjentów optymalna dawka to 0,5 mg dwa razy dziennie. Jednakże u niektórych pacjentów skuteczną dawką jest 1 mg dwa razy dziennie.

Risperon® nie powinien być stosowany dłużej niż przez 6 tygodni u pacjentów z wyraźną agresją w przebiegu choroby Alzheimera. Tak jak w przypadku innych form leczenia objawowego, stosowanie Risperonu® należy okresowo przeglądać i korygować w trakcie całej terapii.

Krótkoterapeutyczne leczenie objawowe (do 6 tygodni) wyraźnej agresji w zaburzeniach zachowania

Dzieci i nastolatkowie w wieku od 5 do 18 lat

Pacjenci o masie ciała ≥ 50 kg

Zalecana dawka początkowa to 0,5 mg jeden raz dziennie. W razie potrzeby dawkę należy korygować, dodając 0,5 mg jeden raz dziennie nie częściej niż co drugi dzień. Optymalna dawka dla większości pacjentów to 1 mg jeden raz dziennie. Jednakże u niektórych pacjentów do osiągnięcia pozytywnego efektu wystarcza nie więcej niż 0,5 mg jeden raz dziennie, podczas gdy inni mogą wymagać 1,5 mg jeden raz dziennie.

Pacjenci o masie ciała < 50 kg

Zalecana dawka początkowa to 0,25 mg jeden raz dziennie. Roztwór doustny rysperydonu jest zalecaną postacią leku dla dawki 0,25 mg. W razie potrzeby dawkę można korygować, dodając 0,25 mg jeden raz dziennie nie częściej niż co drugi dzień. Optymalna dawka dla większości pacjentów to 0,5 mg jeden raz dziennie. Jednakże u niektórych pacjentów wystarcza nie więcej niż 0,25 mg jeden raz dziennie do osiągnięcia pozytywnego efektu, podczas gdy inni mogą wymagać 0,75 mg jeden raz dziennie.

Tak jak w przypadku innych form leczenia objawowego, stosowanie Risperonu® należy okresowo przeglądać i korygować w trakcie całej terapii.

Dzieci

Nie zaleca się stosowania leku dzieciom poniżej 5. roku życia.

Pacjenci z chorobami wątroby i nerek

U pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek aktywna frakcja przeciwpsychotyczna jest wydalana wolniej niż u pacjentów z prawidłową czynnością nerek. U pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby stężenie wolnej frakcji rysperydonu we krwi wzrasta.

Niezależnie od wskazania, pacjentom tym należy przepisać połowę dawki początkowej i utrzymującej, a dozowanie powinno być powolniejsze.

Risperon® należy stosować z ostrożnością u tej grupy pacjentów.

Sposób stosowania

Risperon® przeznaczony jest do stosowania doustnego. Spożycie pokarmu nie wpływa na wchłanianie Risperonu®.

Na zakończenie leczenia zaleca się stopniowe odstawienie leku. Po nagłym zaprzestaniu przyjmowania wysokich dawek leków przeciwpsychotycznych obserwowano pojedyncze przypadki ostrych objawów odstawienia, w tym nudności, wymioty, potliwość i bezsenność (patrz sekcja „Reakcje niepożądane”). Mogą również występować nawroty objawów psychicznych, a także zgłaszano przypadki wystąpienia ruchów mimowolnych (np. akatyzji, dystonii i dyskinezy).

Przejście z terapii innymi lekami przeciwpsychotycznymi

Jeśli jest to klinicznie uzasadnione, zaleca się stopniowe zaprzestanie poprzedniej terapii innymi lekami podczas rozpoczęcia terapii lekiem Risperon®. W przypadku, gdy pacjent jest przekierowywany z terapii lekami przeciwpsychotycznymi w formie „depot”, leczenie lekiem Risperon® zaleca się rozpocząć zamiast następnej zaplanowanej iniekcji. Należy okresowo oceniać potrzebę kontynuacji obecnej terapii lekami przeciwparkinsonowskimi.

Dzieci.

Rysperydon stosuje się w leczeniu wyraźnej agresji w zaburzeniach zachowania u dzieci od 5. roku życia.

Przedawkowanie.

Objawy.
Obserwowane objawy i objawy przedawkowania to znane reakcje niepożądane na lek, które występują w nasilonej formie: senność i sedacja, tachykardia i hipotensja tętnicza, a także objawy ekstrapiramidowe. W przypadku przedawkowania zgłaszano wydłużenie odcinka QT oraz drgawki. Zgłaszano migotanie-kołatanie serca związane z przedawkowaniem leku Risperon® w połączeniu z paroksetyną.

W przypadku ostrego przedawkowania należy rozważyć możliwość przyjęcia kilku leków.

Leczenie.

Należy zapewnić i utrzymać drożność dróg oddechowych w celu zapewnienia odpowiedniej wentylacji i oksigenacji. Należy rozważyć podanie węgla aktywowanego wraz z lekiem przeczyszczającym nie później niż godzinę po przyjęciu leku. Wskazane jest monitorowanie czynności sercowo-naczyniowej, w tym ciągła rejestracja EKG w celu wykrycia możliwych zaburzeń rytmu. Rysperydon nie ma specyficznego antydotum. Dlatego należy podjąć odpowiednie środki wspierające. W przypadku ostrego przedawkowania należy przeanalizować możliwość interakcji kilku leków. Hipotensję tętniczą i kolaps naczyniowy należy leczyć środkami takimi jak wlewy dożylne i/lub leki sympatomimetyczne. W przypadku wystąpienia ostrych objawów ekstrapiramidowych należy podać leki przeciwbłoniopochne. Leczenie medyczne należy kontynuować do pełnego wyzdrowienia pacjenta.

Niepożądane reakcje.

Najczęstsze niepożądane reakcje, o których zgłaszano (częstość ≥ 10%), to parkinsonizm, sedymentacja/senność, ból głowy i bezsenność. Parkinsonizm i akatyzja są niepożądanymi reakcjami zależnymi od dawki.

Poniżej wymieniono niepożądane reakcje, o których zgłaszano podczas badań klinicznych oraz w okresie posprzedażowym. Częstość występowania niepożądanych reakcji: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), rzadko (≥1/1000 do <1/100), bardzo rzadko (≥1/10000 do <1/1000), nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).

W każdej grupie niepożądane reakcje są wymienione w kolejności zmniejszającego się nasilenia.

a Hiperprolaktynemia w niektórych przypadkach może prowadzić do ginekomastii, zaburzeń cyklu menstruacyjnego, amenorii, galaktorii.

b Podczas badań placebo-kontrolowanych zgłaszano cukrzycę u 0,18 % pacjentów przyjmujących rysperydon, w porównaniu do 0,11 % w grupie placebo. Ogólna częstość w wszystkich badaniach klinicznych wynosiła 0,43 % u pacjentów przyjmujących rysperydon.

c Nie odnotowano w badaniach klinicznych rysperydonu, jednak zaobserwowano podczas obserwacji pozarejestrowej.

d Zaburzenia ekstrapiramidowe obejmują: parkinsonizm (hipersalwacja, sztywność mięśni, parkinsonizm, ślinotok, fenomen „zębatki”, bradykinezja, hipokinezja, twarz maskowa, napięcie mięśni, akinezja, sztywność mięśni potylicznych, sztywność mięśni, chód parkinsonowski, zaburzenia refleksu mięśnia nadżuchwowego, drżenie parkinsonowskie), akatyzję (akatyzja, niepokój, hiperkinezja, zespół niespokojnych nóg), drżenie, dyskinezę (dyskineza, mimowolne skurcze mięśni, choreoatetoza, atetoz, mioklonus), dystonię.

Dystonia obejmuje dystonię, hiperkinezę, skrzywienie karku, mimowolne skurcze mięśni, kurcze mięśniowe, blefarospazm, ruch gałki ocznej, porażenie języka, tik (w okolicy twarzy), laryngospazm, miotonię, opistotonus, skurcz gardła i jamy ustnej, plewrotonus, skurcz języka, trizm. Wymieniono szerszy zestaw objawów, które niekoniecznie mają ekstrapiramidowe pochodzenie. Bezsenność obejmuje: trudności zasypiania, przerywany sen. Drżenie obejmuje: wielki napad padaczkowy. Zaburzenia menstruacyjne obejmują: nieregularne miesiączkowanie, oligomenoreę. Obrzęk obejmuje: obrzęk ogólny, obrzęk obwodowy, obrzęk „punktowy”.

Efekty uboczne paliperidonu

Paliperidon jest czynnym metabolitem rysperydonu, dlatego profile efektów ubocznych tych substancji (w tym formy doustne i wstrzykiwalne) są podobne. Oprócz wymienionych powyżej efektów ubocznych, przy stosowaniu paliperidonu zgłaszano zespół ortostatycznej tahykardii posturalnej, który może również występować przy stosowaniu Risperonu®.

Efekty uboczne charakterystyczne dla leków przeciwwąchowych

Wydłużenie interwału QT

Tak jak przy stosowaniu innych leków przeciwwąchowych, w okresie pozarejestrowym zgłaszano wydłużenie interwału QT przy stosowaniu rysperydonu. Podczas stosowania leków przeciwwąchowych zgłaszano również inne efekty uboczne ze strony serca wydłużające interwał QT, takie jak arytmia komorowa, migotanie komór, tachykardia komorowa, nagła śmierć, zatrzymanie krążenia, trzepotanie-kołatanie serca.

Zatorowość żylna

W przebiegu stosowania leków przeciwwąchowych odnotowano przypadki wystąpienia zatorowości żył głębokich, w tym zakrzepicy żył głębokich i zakrzepicy płucnej.

Przyrost masy ciała

Porównanie liczby pacjentów przyjmujących Risperon®, z pacjentami przyjmującymi placebo, u których masa ciała wzrosła o 7 % w badaniach placebo-kontrolowanych trwających od 6 do 8 tygodni, wykazało istotną różnicę statystyczną w częstości przypadków przyrostu masy ciała w grupie pacjentów przyjmujących Risperon® (18 %) w porównaniu z grupą przyjmującą placebo (9 %). W trwających trzy tygodnie badaniach placebo-kontrolowanych u dorosłych pacjentów z ostrym maniakalizmem częstość przyrostu masy ciała o ≥7 % była porównywalna w grupie przyjmującej Risperon® (2,5 %) i w grupie przyjmującej placebo (2,4 %), a była nieco wyższa w grupie kontroli aktywnej (3,5 %).

W populacji dzieci z zaburzeniami zachowania w długoterminowych badaniach masa ciała pacjentów wzrastała średnio o 7,3 kg po 12 miesiącach leczenia. Oczekiwany przyrost masy ciała u dzieci o normalnej masie ciała w wieku 5–12 lat to od 3 do 5 kg rocznie. Od 12. roku życia przyrost masy ciała u dziewcząt pozostaje na poziomie 3–5 kg rocznie, podczas gdy chłopcy średnio przybywają 5 kg rocznie.

Dodatkowe informacje dotyczące szczególnych kategorii pacjentów

Efekty uboczne u pacjentów starszych z demencją lub u dzieci, o których zgłaszano częściej niż u dorosłych, opisano poniżej.

Pacjenci starsi z demencją

Przejściowy napad niedokrwienny i zaburzenia mózgowe – efekty uboczne zgłaszane podczas badań klinicznych z częstością odpowiednio 1,4 % i 1,5 % u pacjentów starszych z demencją. Ponadto o następujących efektach ubocznych zgłaszano z częstością ≥ 5 % u pacjentów starszych z demencją i co najmniej dwukrotnie wyższą niż w innych kategoriach dorosłych pacjentów: infekcje dróg moczowych, obrzęk obwodowy, letargia i kaszel.

Dzieci

Ogólnie oczekiwane efekty uboczne u dzieci są podobne do tych u dorosłych pod względem częstości występowania, rodzaju i nasilenia.

Efekty uboczne obserwowane u dzieci (w wieku od 5 do 17 lat) z częstością ≥ 5 % i co najmniej dwukrotnie wyższą niż u dorosłych pacjentów: senność/sedacja, zmęczenie, ból głowy, zwiększone apetyt, wymioty, infekcje górnych dróg oddechowych, zatkany nos, ból brzucha, zawroty głowy, kaszel, gorączka, drżenie, biegunka i enureza.

Wpływ długotrwałego leczenia rysperydonem na dojrzewanie płciowe i wzrost nie został wystarczająco zbadany.

Termin ważności. 3 lata.

Warunki przechowywania. Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie przekraczającej 25 °C.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Po 10 tabletek w blistrze; po 1 blisterze lub po 3 lub po 6 blisterów w tekturowym pudełku.

Kategoria wydania. Na receptę.

Producent.

BALKANFARMA-DUPNICA AD / BALKANPHARMA-DUPNITSA AD.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności.

ul. Samokovsko Szosze 3, Dupnica 2600, Bułgaria / 3 Samokovsko Shosse Str., Dupnitsa 2600, Bulgaria.

Wnioskodawca.

UAB „Farmlyga”.

Adres wnioskodawcy.

ul. Antakalnio 48A-304, Wilno, Republika Litewska / Antakalnio g. 48A-304, Vilnius, Republic of Lithuania.