Nurofen® Dla Dzieci Forte

INSTRUKCJA dotyczÄąca stosowania leku Nurofen® Dla Dzieci Forte (NUROFEN® FOR CHILDREN FORTE)

SkÅad:

substancja czynna: ibuprofen;

5 ml zawiesiny zawierajÄ 200 mg ibuprofenu;

substancje pomocnicze: sorbitol ciecz; kwas cytrynowy, monohydrat; cytrynian sodu; chlorek sodu; sacyryna sodowa; bromek domifenu; polisorbat 80; żelina ksantanowa; aromat truskawkowy; gliceryna; woda oczyszczona.

PostaÄ leku. Zawiesina doustna o smaku truskawkowym.

GÅówne fizykochemiczne wÅasnoÅci: niemal biaÅa, syropowata zawiesina o charakterystycznym truskawkowym zapachu.

Grupa farmakoterapeutyczna.

Niesterydowe leki przeciwwÅadne i przeciwreumatyczne. Pochodne kwasu propionowego. Kod ATC M01A E01.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika. Ibuprofen to niesteroidowy lek przeciwbólowy (NSAID), pochodna kwasu propionowego, który wykazał skuteczność poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn – mediatorów bólu i stanu zapalnego. Ibuprofen wykazuje działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe oraz przeciwzapalne. Ponadto ibuprofen odwracalnie hamuje agregację płytek krwi.

Skuteczność kliniczną ibuprofenu wykazano w leczeniu objawowym bólu od łagodnego do umiarkowanego, takiego jak ból zęba, ból głowy, oraz w leczeniu objawowym gorączki.

Dawkę przeciwbólową dla dzieci ustala się w zakresie od 7 do 10 mg/kg masy ciała, przy maksymalnym zastosowaniu 30 mg/kg/dobę. Nurofen® Dla Dzieci Forte zawiera ibuprofen, który w badaniu otwartym wykazał początek działania przeciwgorączkowego już po 15 minutach od zażycia oraz obniżenie temperatury u dzieci przez okres do 8 godzin.

Dane eksperymentalne wskazują, że ibuprofen może hamować wpływ niskiej dawki aspiryny (kwasu acetylosalicylowego) na agregację płytek krwi przy jednoczesnym stosowaniu tych leków. W jednym z badań, gdy pojedynczą dawkę ibuprofenu 400 mg przyjmowano w ciągu 8 godzin przed lub 30 minut po przyjęciu aspiryny o natychmiastowym uwalnianiu (81 mg), zaobserwowano zmniejszenie wpływu kwasu acetylosalicylowego na tworzenie tromboksany lub agregację płytek krwi. Choć istnieje niepewność dotycząca ekstrapolacji tych danych na obraz kliniczny, nie można wykluczyć, że systematyczne, długotrwałe stosowanie ibuprofenu może osłabiać działanie kardioprotekcyjne niskich dawek kwasu acetylosalicylowego. Przy nieregularnym stosowaniu ibuprofenu klinicznie istotny efekt uważa się za małoprawdopodobny.

Farmakokinetyka.

Specjalistycznych badań farmakokinetyki z udziałem dzieci nie przeprowadzono. Opublikowane dane potwierdzają, że wchłanianie, metabolizm i wydalanie ibuprofenu u dzieci przebiegają w taki sam sposób, jak u dorosłych.

Po podaniu doustnym ibuprofen jest częściowo wchłaniany w żołądku, a następnie całkowicie w jelicie cienkim. Po metabolizmie w wątrobie (hydroksylacja, karboksylacja, koniugacja) farmakologicznie nieaktywne metabolity są wydalane całkowicie, głównie przez nerki (90%), a także z żółcią. Okres półwydalenia u zdrowych ochotników, jak również u pacjentów z chorobami nerek lub wątroby, wynosi od 1,8 do 3,5 godziny. Wiązanie z białkami osocza wynosi około 99%.

Niewydolność nerek.

Ponieważ ibuprofen i jego metabolity są wydalane głównie przez nerki, farmakokinetyka leku może ulec zmianie u pacjentów z różnymi stopniami niewydolności nerek. U pacjentów z zaburzeniem funkcji nerek obserwowano niższy stopień wiązania z białkami osocza, podwyższone stężenia w osoczu ogólnego ibuprofenu i niezwiązanego (S)-ibuprofenu, większe wartości AUC dla (S)-ibuprofenu oraz zwiększone stosunki enantiometryczne AUC (S/R) w porównaniu z grupą kontrolną zdrowych ochotników. U pacjentów z nerek w stadium końcowym choroby poddawanych dializie, średnia wartość frakcji wydalania ibuprofenu wynosiła około 3%, w porównaniu do 1% u zdrowych ochotników. Ciężkie zaburzenie funkcji nerek może prowadzić do gromadzenia się metabolitów ibuprofenu. Znaczenie tego efektu jest nieznane. Metabolity mogą być usuwane przez hemodializę.

Zaburzenia funkcji wątroby.

Choroba wątroby alkoholowa z zaburzeniem funkcji wątroby od łagodnego do umiarkowanego stopnia nie spowodowała istotnej zmiany parametrów farmakokinetycznych. Choroby wątroby mogą zmieniać kinetykę rozkładu ibuprofenu. U pacjentów z marskością wątroby i umiarkowanym zaburzeniem funkcji wątroby (6–10 według klasyfikacji Childa–Pugha) obserwowano podwojenie średniego okresu półwydalenia oraz istotnie niższy stosunek enantiometryczny AUC (S/R) w porównaniu ze zdrowymi ochotnikami z grupy kontrolnej, co wskazuje na pogorszenie się metabolicznej inwersji (R)-ibuprofenu do aktywnego enancjomeru (S).

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania

Objawowe leczenie gorączki i bólu różnego pochodzenia u dzieci w wieku od 6 miesięcy do 12 lat o masie ciała nie mniejszej niż 7 kg (w tym gorączki po szczepieniach, przy ostrych zakażeniach wirusowych układu oddechowego, grypie, bólu podczas przycinania zębów, bólu po ekstrakcji zęba, bólu zęba, bólu głowy, bólu gardła, bólu przy rozciąganiu więzadeł oraz innych rodzajach bólu, w tym o podłożu zapalnym).

Przeciwwskazania

• Podwyższona wrażliwość na ibuprofen lub którykolwiek z pozostałych składników preparatu.
• W wywiadzie reakcje nadwrażliwości (takie jak skurcz oskrzeli, astma, katar sienny, obrzęk naczynioruchowy lub pokrzywka) po zastosowaniu ibuprofenu, kwasu acetylosalicylowego (aspiryny) lub innych leków przeciwwąpcowych niesterydowych (LZP).
• Aktywne wrzody żołądka i dwunastnicy/krwawienie lub nawroty w wywiadzie (dwa lub więcej wyraźnych epizodów potwierdzonej choroby wrzodowej lub krwawienia).
• W wywiadzie krwawienie przewodu pokarmowego lub perforacja związane z zastosowaniem LZP.
• Aktywna postać zapalnego schorzenia jelita.
• Krwawienia mózgowe lub inne krwawienia.
• Diatesa krwotoczna lub inne zaburzenia krzepnięcia krwi.
• Ciężka niewydolność serca (klasa IV wg NYHA), ciężka niewydolność wątroby lub ciężka niewydolność nerek.
• Dziedziczna nietolerancja fruktozy.
• Trzeci trymestr ciąży.
• Ciężkie odwodnienie (spowodowane wymiotami, biegunką lub niedostatecznym spożyciem płynów).

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji

Ibuprofen, podobnie jak inne LZP, nie powinien być stosowany w połączeniu z:

• kwasem acetylosalicylowym (aspiryną), ponieważ może to zwiększyć ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, z wyjątkiem przypadków, gdy aspiryna (w dawce nie przekraczającej 75 mg na dobę) została przepisana przez lekarza. Dane z badań eksperymentalnych wskazują, że jednoczesne stosowanie ibuprofenu może hamować działanie przeciwagregacyjne niskich dawek aspiryny. Jednak ograniczoność tych danych oraz niepewność co do ekstrapolacji danych ex vivo na obraz kliniczny nie pozwalają na jednoznaczne wnioski dotyczące długotrwałego stosowania ibuprofenu. Zatem przy nieregularnym stosowaniu ibuprofenu takie klinicznie istotne efekty są uważane za mało prawdopodobne;
• innymi LZP, w tym z selektywnymi inhibitorami cyklooksygenazy-2, ponieważ może to zwiększyć ryzyko działań niepożądanych.

Z ostrożnością należy stosować ibuprofen (podobnie jak inne LZP) w połączeniu z następującymi lekami:

antykoagulancje: LZP mogą nasilać działanie antykoagulantów, takich jak warfaryna;

leki przeciw nadciśnieniu ( inhibitory ACE, blokery beta-adrenergiczne oraz antagoniści angiotensyny II): LZP mogą obniżać skuteczność tych leków. U niektórych pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek (np. pacjenci odwodnieni lub starsi pacjenci z zaburzeniami funkcji nerek) jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, blokerów beta-adrenergicznych lub antagonistów angiotensyny II oraz inhibitorów cyklooksygenazy może prowadzić do dalszego pogorszenia funkcji nerek, w tym do ostrej niewydolności nerek, co zazwyczaj jest odwracalne. Dlatego taką kombinację należy stosować z ostrożnością, szczególnie u starszych pacjentów. Pacjenci powinni spożywać wystarczającą ilość płynów, a funkcja nerek powinna być kontrolowana po rozpoczęciu wspomagającej terapii oraz okresowo później;

glukokortykosteroidy: zwiększony ryzyko powstawania wrzodów i krwawień w przewodzie pokarmowym;

leki przeciwpłytkowe i selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny: zwiększony ryzyko wystąpienia krwawienia przewodu pokarmowego;

leki nasercowe glikozydy, np. digoksyna: LZP mogą nasilać zaburzenia czynności serca, obniżać przesączanie kłębuszkowe nerek oraz zwiększać stężenie glikozydów w osoczu krwi. LZP mogą podnosić stężenie digoksyny w osoczu krwi, a tym samym zwiększać ryzyko toksyczności digoksyny; przy poprawnym stosowaniu (maksymalnie przez 3 dni) kontrola stężenia digoksyny w surowicy krwi zazwyczaj nie jest wymagana.

pentoksyfilina: u pacjentów leczonych ibuprofenem w połączeniu z pentoksyfiliną może występować zwiększony ryzyko krwawienia, dlatego należy kontrolować czas krwawienia;

lit: LZP mogą podnosić stężenie litu w osoczu krwi, najprawdopodobniej z powodu obniżenia klirensu nerkowego. Należy unikać jednoczesnego stosowania tych leków, jeśli stężenie litu nie jest kontrolowane. Należy rozważyć możliwość zmniejszenia dawki litu; przy poprawnym stosowaniu (maksymalnie przez 3 dni) kontrola stężenia litu w surowicy krwi zazwyczaj nie jest wymagana.

metotreksat w dawce 15 mg/tydzień lub wyższej: stosowanie LZP w ciągu 24 godzin przed lub po podaniu metotreksatu może prowadzić do podwyższenia stężenia metotreksatu w osoczu krwi (prawdopodobnie z powodu obniżonego klirensu nerkowego metotreksatu spowodowanego wpływem LZP) oraz dalszego nasilenia jego działania toksycznego. Dlatego należy unikać stosowania ibuprofenu u pacjentów przyjmujących wysokie dawki metotreksatu;

metotreksat w dawce niższej niż 15 mg/tydzień: ibuprofen podnosi stężenia metotreksatu. Przy stosowaniu ibuprofenu w połączeniu z niskimi dawkami metotreksatu należy dokładnie monitorować obraz krwi pacjenta, szczególnie w pierwszych tygodniach wspomagającego leczenia. Należy zwiększyć kontrolę w przypadku pogorszenia funkcji nerek, nawet minimalnego, oraz u starszych pacjentów, a także kontrolować funkcję nerek w celu zapobiegania możliwemu obniżeniu klirensu metotreksatu;

cyklosporyna i tacymoli mus: możliwe zwiększone ryzyko nefrotoksyczności przy jednoczesnym stosowaniu LZP z powodu obniżenia nerkowej syntezy prostaglandyn. Przy jednoczesnym stosowaniu tych leków z LZP należy dokładnie kontrolować funkcję nerek;

mifepryston: LZP nie powinny być stosowane wcześniej niż 8–12 dni po zastosowaniu mifeprystonu, ponieważ mogą one obniżyć skuteczność tego ostatniego;

leki z grupy sulfonylomoczników: obserwowano interakcję LZP z lekami hipoglikemizującymi (leki z grupy sulfonylomoczników). LZP mogą nasilać działanie hipoglikemizujące leków z grupy sulfonylomoczników poprzez wypieranie ich z wiązania z białkami osocza; zaleca się kontrolę stężenia glukozy we krwi przy jednoczesnym stosowaniu leków z grupy sulfonylomoczników z ibuprofenem;

probenezyd i sulfinyprazona: możliwe podwyższenie stężenia ibuprofenu w osoczu krwi oraz opóźnienie jego wydalania; może to być spowodowane mechanizmem inhibitorowym w miejscu wydzielania kanalikowego nerkowego i glukuronidacji; w związku z tym może być konieczna korekta dawki ibuprofenu;

baklofen: zwiększa ryzyko rozwoju toksyczności baklofenu po rozpoczęciu stosowania ibuprofenu;

rytonawir: możliwe zwiększenie stężenia LZP w osoczu krwi;

aminoglikozydy: LZP mogą obniżać wydalanie aminoglikozydów;

kaptopril: badania eksperymentalne wykazały, że ibuprofen hamuje działanie kaptoprilu w zakresie wydalania sodu;

worikonazol i flu konazol ( inhibitory CYP2C9): jednoczesne stosowanie ibuprofenu z inhibitorami CYP2C9 może nasilać działanie ibuprofenu (substrat CYP2C9). W badaniu z wykorzystaniem worikonazolu i flu konazolu (inhibitory CYP2C9) wykazano zwiększenie działania S(+)-ibuprofenu o około 80–100%. Przy jednoczesnym stosowaniu ibuprofenu z silnymi inhibitorami CYP2C9 zaleca się obniżenie dawki ibuprofenu, szczególnie gdy wysokie dawki ibuprofenu są stosowane razem z worikonazolem lub flu konazolem;

cholestyramina: ibuprofen i cholestyraminę należy przyjmować z odstępem kilku godzin z powodu spowolnienia i obniżenia (o 25%) wchłaniania ibuprofenu przy jednoczesnym stosowaniu;

zydowudyna: zwiększony ryzyko toksyczności hematologicznej przy jednoczesnym stosowaniu zydowudyny i LZP. Istnieją dowody na zwiększone ryzyko wystąpienia hemartrozy i krwawień u pacjentów zakażonych HIV z hemofilią przy jednoczesnym leczeniu zydowudyną i ibuprofenem;

ekstrakty ziołowe: przy jednoczesnym stosowaniu z LZP ginkgo biloba może nasilać ryzyko krwawienia;

antybiotyki chinolonowe: dane z badań na zwierzętach wskazują, że LZP mogą zwiększać ryzyko napadów drgawkowych związanych z zastosowaniem antybiotyków chinolonowych. Pacjenci przyjmujący LZP i chinolony mogą mieć zwiększone ryzyko wystąpienia napadów drgawkowych;

hydantoiny i sulfamidy: możliwe zwiększenie działania toksycznego tych leków. Stężenia fenytoiny w osoczu krwi mogą wzrosnąć przy jednoczesnym leczeniu ibuprofenem; przy poprawnym stosowaniu (maksymalnie przez 3 dni) kontrola stężenia fenytoiny w surowicy krwi zazwyczaj nie jest wymagana.

tiazydy, substancje tiazydopodobne, diuretyki pętlowe i diuretyki zatrzymujące potas: LZP mogą przeciwdziałać działaniu moczopędnemu tych leków. Jednoczesne stosowanie LZP i diuretyku może zwiększyć ryzyko nefrotoksyczności spowodowanej przez LZP (np. u pacjentów odwodnionych lub u starszych pacjentów z zaburzoną funkcją nerek) w wyniku pogorszenia przepływu krwi przez nerki. Dlatego taką kombinację należy stosować z ostrożnością, szczególnie u starszych pacjentów. Pacjenci powinni spożywać wystarczającą ilość płynów, a funkcja nerek powinna być kontrolowana po rozpoczęciu wspomagającej terapii oraz okresowo później. Podobnie jak w przypadku stosowania innych LZP, terapia wspomagająca diuretykami zatrzymującymi potas może być związana ze zwiększonym stężeniem potasu, dlatego należy kontrolować stężenie potasu w osoczu krwi.

Stosowanie ibuprofenu podczas jedzenia opóźnia wchłanianie, choć nie wpływa na stopień wchłaniania (patrz sekcja „Farmakokinetyka”).

Szczególne środki ostrożności.

Skutki uboczne terapii ibuprofenem można zminimalizować poprzez stosowanie najniższej skutecznej dawki, potrzebnej do leczenia objawów, przez najkrótszy możliwy czas.

Pacjenci w podeszłym wieku mają zwiększoną częstość występowania reakcji niepożądanych na leki przeciwbólowe niesteroidowe (NLPZ), szczególnie krwawień przewodu pokarmowego i perforacji, które mogą być śmiertelne. U pacjentów w podeszłym wieku istnieje zwiększony ryzyko powikłań wynikających z reakcji niepożądanych. Długotrwałe stosowanie NLPZ pacjentom w podeszłym wieku nie jest zalecane. W przypadku długotrwałej terapii należy regularnie monitorować stan pacjentów.

Należy zachować ostrożność u pacjentów z następującymi stanami:

• toczeń układowy, a także mieszane choroby tkanki łącznej – ze względu na zwiększony ryzyko wystąpienia oponiaka przeciwbakteryjnego;
• wrodzone zaburzenia metabolizmu porfiryny, np. ostra porfiria intermitentna;
• zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego oraz przewlekłe choroby zapalne jelit (colitis ulcerosa, choroba Crohna);
• obecność w wywiadzie nadciśnienia tętniczego i/lub niewydolności serca, ponieważ istnieją doniesienia o zatrzymaniu płynów i obrzękach związanych z terapią NLPZ;
• niewydolność nerek – ze względu na możliwość pogorszenia funkcji nerek;
• zaburzenia funkcji wątroby;
• bezpośrednio po rozległych zabiegach chirurgicznych;
• alergia typu sezonowego, polipy nosa lub przewlekłe choroby obturacyjne dróg oddechowych – ze względu na zwiększony ryzyko wystąpienia reakcji alergicznych, w tym napadów astmy (tzw. astma spowodowana lekami przeciwbólowymi), obrzęk Quincka lub pokrzywki;
• obecność w wywiadzie reakcji alergicznych na inne substancje – ze względu na zwiększony ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości na ibuprofen.

Wpływ na układ oddechowy.

U pacjentów z astmą oskrzelową lub chorobami alergicznymi, a także z takimi chorobami w wywiadzie, może dojść do skurczu oskrzeli.

Inne NLPZ.

Należy unikać jednoczesnego stosowania ibuprofenu z innymi NLPZ, w tym z selektywnymi inhibitorami cyklooksygenazy-2, ponieważ zwiększa to ryzyko wystąpienia reakcji niepożądanych.

Tak jak inne NLPZ, ibuprofen może wywoływać reakcje alergiczne, takie jak reakcje anafilaktyczne/anafilaktoidealne, nawet jeśli lek jest stosowany po raz pierwszy.

Toczeń układowy i mieszane choroby tkanki łącznej.

Ibuprofen należy stosować z ostrożnością u pacjentów z toczniem układowym i mieszanymi chorobami tkanki łącznej ze względu na zwiększony ryzyko wystąpienia oponiaka przeciwbakteryjnego.

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy i układ krążenia mózgowego.

Pacjentom z nadciśnieniem tętniczym i/lub niewydolnością serca w wywiadzie należy ostrożnie rozpoczynać leczenie (wymagana konsultacja lekarza), ponieważ w trakcie terapii ibuprofenem, podobnie jak przy innych NLPZ, zgłaszano przypadki zatrzymania płynów, rozwoju nadciśnienia tętniczego i obrzęków.

Badania kliniczne i dane epidemiologiczne wskazują, że stosowanie ibuprofenu, szczególnie w wysokich dawkach (2400 mg na dobę) i przy długotrwałym leczeniu, może być związane z niewielkim wzrostem ryzyka wystąpienia zakrzepowych powikłań tętniczych (takich jak zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu). Ogólnie dane epidemiologiczne nie wskazują, że niskie dawki ibuprofenu (np. ≤1200 mg na dobę) są związane ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia zawału mięśnia sercowego.

Pacjenci z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca (klasa II–III wg klasyfikacji NYHA), rozpoznaną chorobą niedokrwienną serca, chorobą tętnic obwodowych i/lub chorobami krążenia mózgowego powinni przyjmować ibuprofen tylko po dokładnej ocenie stanu klinicznego. Należy unikać wysokich dawek (2400 mg na dobę).

Należy również dokładnie ocenić stan kliniczny przed rozpoczęciem długotrwałego leczenia pacjentów z czynnikami ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych (takimi jak nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca, palenie papierosów), szczególnie jeśli konieczne są wysokie dawki ibuprofenu (2400 mg na dobę).

Zgłaszano przypadki zespołu Kounisa u pacjentów otrzymujących leczenie ibuprofenem. Zespół Kounisa definiuje się jako objawy sercowo-naczyniowe spowodowane reakcją alergiczną lub reakcją nadwrażliwości związaną z zwężeniem tętnic wieńcowych, co potencjalnie może prowadzić do zawału mięśnia sercowego.

Wpływ na nerki i wątrobę.

Należy zachować ostrożność u pacjentów z niewydolnością nerek ze względu na możliwość pogorszenia funkcji nerek. Ibuprofen należy stosować z ostrożnością u pacjentów z chorobą nerek lub wątroby, a szczególnie podczas jednoczesnego leczenia lekami moczopędnymi, ponieważ hamowanie prostaglandyn może prowadzić do zatrzymania płynów i dalszego pogorszenia funkcji nerek. Takim pacjentom należy stosować najniższą możliwą dawkę ibuprofenu i regularnie kontrolować funkcję nerek. W przypadku odwodnienia należy zapewnić odpowiednie nawodnienie. Istnieje ryzyko niewydolności nerek u dzieci i młodzieży z odwodnieniem.

Ogólnie, regularne stosowanie leków przeciwbólowych, szczególnie kombinacji różnych środków przeciwbólowych, może prowadzić do trwałego uszkodzenia nerek z ryzykiem niewydolności nerek (nefropatia przeciwbólowa). Najwyższe ryzyko tej reakcji dotyczy pacjentów w podeszłym wieku, pacjentów z niewydolnością nerek, niewydolnością serca i niewydolnością wątroby, a także tych, którzy otrzymują terapię lekami moczopędnymi lub inhibitorami ACE. Po zakończeniu terapii NLPZ funkcja nerek zazwyczaj wraca do stanu sprzed leczenia.

Możliwe jest zaburzenie funkcji wątroby. Tak jak inne NLPZ, ibuprofen może powodować tymczasowy wzrost niektórych wskaźników funkcji wątroby, a także istotny wzrost poziomu AST i ALT. W przypadku istotnego wzrostu tych wskaźników leczenie należy przerwać.

Wpływ na przewód pokarmowy.

NLPZ należy stosować z ostrożnością u pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego w wywiadzie (colitis ulcerosa, choroba Crohna), ponieważ ich stan może się nasilić. Takim pacjentom należy skonsultować się z lekarzem.

Istnieją doniesienia o przypadkach krwawień przewodu pokarmowego, perforacji, wrzodów, potencjalnie śmiertelnych, które pojawiały się na każdym etapie leczenia NLPZ, niezależnie od obecności objawów ostrzegawczych lub obecności ciężkich zaburzeń ze strony przewodu pokarmowego w wywiadzie.

Ryzyko krwawienia przewodu pokarmowego, perforacji lub wrzodów zwiększa się wraz ze wzrostem dawek NLPZ, obecnością wrzodów żołądka lub dwunastnicy w wywiadzie, szczególnie skomplikowanych krwawieniem lub perforacją, oraz u pacjentów w podeszłym wieku. Takim pacjentom należy rozpoczynać leczenie od najniższych dawek. Takim pacjentom, a także pacjentom wymagającym jednoczesnego stosowania niskich dawek kwasu acetylosalicylowego lub innych leków, które mogą zwiększyć ryzyko ze strony przewodu pokarmowego, zaleca się terapię łączną środkami ochronnymi (np. misoprostolem lub inhibitorami pompy protonowej).

Pacjentom z obecnością toksyczności przewodu pokarmowego w wywiadzie, szczególnie osobom w podeszłym wieku, należy przekazywać informacje o wszelkich nietypowych objawach ze strony przewodu pokarmowego (szczególnie o krwawieniu przewodu pokarmowego), w szczególności na początku leczenia.

Należy zachować ostrożność podczas leczenia pacjentów, którzy jednocześnie stosują leki, które mogą zwiększyć ryzyko powstawania wrzodów lub krwawień, w szczególności kortykosteroidy doustne, leki przeciwzakrzepowe (np. warfarynę), selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny lub środki przeciwpłytkowe (np. kwas acetylosalicylowy).

W przypadku krwawienia przewodu pokarmowego lub wrzodów u pacjentów przyjmujących ibuprofen, leczenie należy natychmiast przerwać.

Zaburzenia płodności u kobiet.

Istnieją ograniczone dane, że inhibitory syntezy cyklooksygenazy/prostaglandyn mogą pogarszać płodność u kobiet, wpływając na owulację. Jest to zjawisko odwracalne po przerwaniu terapii.

Ciężkie skórne reakcje niepożądane.

Ciężkie skórne reakcje niepożądane (CSRNN), w tym odłuszczeniowy egzemat, zakaźną czerwoną wysypkę, zespół Stevensa-Johnsona (ZSJ), toksyczny epidermalny nekroliz (TEN), lekowe eozynofilie z objawami systemowymi (zespołem DRESS) i ostrą ogólnoustrojową pustulozę egzematyczną (AGEP), które mogą zagrażać życiu lub prowadzić do śmierci, zostały zarejestrowane podczas stosowania ibuprofenu (patrz sekcja „Reakcje niepożądane”). Większość takich reakcji pojawiała się w ciągu pierwszego miesiąca.

W przypadku pojawienia się objawów wskazujących na te reakcje, ibuprofen należy natychmiast odstawić i rozważyć możliwość leczenia alternatywnego (w razie potrzeby).

W wyjątkowych przypadkach ospa wietrzna może powodować ciężkie powikłania infekcyjne ze strony skóry i tkanek miękkich. Obecnie nie można wykluczyć wpływu NLPZ na pogorszenie tych infekcji, dlatego zaleca się unikanie stosowania ibuprofenu w przypadku ospy wietrznej.

Bardzo rzadko obserwuje się ciężkie reakcje ostrej nadwrażliwości (np. szok anafilaktyczny). W przypadku pierwszych objawów reakcji nadwrażliwości po zastosowaniu ibuprofenu, terapię należy przerwać i natychmiast skonsultować się z lekarzem.

Maskowanie objawów podstawowych infekcji.

Ten lek może maskować objawy choroby zakaźnej, co może prowadzić do opóźnienia rozpoczęcia odpowiedniego leczenia i tym samym utrudnić przebieg choroby. Obserwowano to przy bakteryjnej zapaleniu płuc pozaszpitalnym i bakteryjnych powikłaniach ospy wietrznej. Gdy ten lek stosuje się przy podwyższonej temperaturze ciała lub w celu złagodzenia bólu przy infekcji, zaleca się monitorowanie choroby zakaźnej. W warunkach leczenia poza placówką medyczną pacjent powinien skonsultować się z lekarzem, jeśli objawy utrzymują się lub nasilają.

Ibuprofen może tymczasowo hamować agregację płytek. Dlatego zaleca się dokładne monitorowanie stanu pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia krwi.

Przy długotrwałym stosowaniu ibuprofenu należy regularnie kontrolować wskaźniki funkcji wątroby, funkcję nerek oraz hematologiczne parametry/obraz krwi.

Długotrwałe stosowanie jakichkolwiek środków przeciwbólowych w celu leczenia bólu głowy może nasilić ten stan. W takich przypadkach należy skonsultować się z lekarzem i przerwać leczenie. Należy rozważyć możliwość wystąpienia bólu głowy spowodowanego nadużyciem leku u pacjentów cierpiących na częsty lub codzienny ból głowy pomimo regularnego stosowania leków przeciwbólowych.

Współistnienie alkoholu i stosowanie NLPZ może nasilić niepożądane reakcje związane z substancją czynną, szczególnie te dotyczące przewodu pokarmowego lub układu nerwowego.

NLPZ mogą maskować objawy infekcji i gorączki.

Ten lek zawiera płynny maltitol. Nie należy go przepisywać pacjentom z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami tolerancji fruktozy. Ze względu na zawartość płynnego maltitolu, ten lek może mieć lekki efekt przeczyszczający.

Ten lek zawiera sod, co należy uwzględnić u pacjentów przestrzegających diety o niskiej zawartości soli. 15 ml zawiesiny zawiera 28,09 mg sodu (=1,87 mg sodu na 1 ml zawiesiny). Należy zachować ostrożność przy stosowaniu u pacjentów przestrzegających diety kontrolowanej pod względem sodu.

W przypadku stosowania przez dorosłych należy skonsultować się z lekarzem przed przyjęciem tego leku w następujących przypadkach: jesteś w ciąży, próbujesz zajść w ciążę, jesteś osobą w podeszłym wieku, palisz papierosy.

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych:

• czas krwawienia może się wydłużać do jednego dnia po zakończeniu leczenia;
• stężenie glukozy we krwi może się obniżać;
• klirens kreatyniny może się obniżać;
• hematokryt lub hemoglobina mogą się obniżać;
• stężenie azotu mocznika we krwi oraz stężenia kreatyniny i potasu w osoczu mogą wzrastać;
• wskaźniki funkcji wątroby: wzrost poziomów transaminaz.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Lek stosuje się dzieciom do 12 roku życia.

Ciąża.

Hamowanie syntezy prostaglandyn może negatywnie wpływać na ciążę i/lub rozwój embrionu/plodu. Dane badań epidemiologicznych wskazują na zwiększone ryzyko poronienia, wad wrodzonych serca i gastroschizy po stosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn na wczesnym etapie ciąży. Uważa się, że ryzyko zwiększa się wraz ze wzrostem dawki i długości terapii. Absolutne ryzyko wad sercowo-naczyniowych wzrastało z mniej niż 1% do około 1,5%. Ryzyko rośnie wraz ze wzrostem dawki i długości leczenia.

Od 20. tygodnia ciąży stosowanie ibuprofenu może powodować oligohydramnios w wyniku dysfunkcji nerek płodu. Może to wystąpić krótko po rozpoczęciu leczenia i jest zazwyczaj odwracalne po przerwaniu leczenia. Ponadto istnieją doniesienia o zwężeniu przewodu tętniczego po leczeniu w drugim trymestrze ciąży, z których większość ustąpiła po przerwaniu leczenia. Dlatego w pierwszym i drugim trymestrze ciąży ibuprofen nie powinien być przepisywany, chyba że jest to konieczne. Jeśli ibuprofen jest stosowany przez kobietę próbującą zajść w ciążę lub w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, dawka powinna być jak najniższa, a czas leczenia jak najkrótszy. Po wpływie ibuprofenu przez kilka dni, począwszy od 20. tygodnia ciąży, należy rozważyć monitorowanie prenatalne oligohydramniosu i zwężenia przewodu tętniczego. Stosowanie ibuprofenu należy przerwać, jeśli stwierdzono oligohydramnios lub zwężenie przewodu tętniczego.

W trzecim trymestrze ciąży wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn mogą powodować ryzyko:

Ryzyko dla płodu:

• toksyczność sercowo-płucna (przedwczesne zwężenie/zamknięcie przewodu tętniczego i nadciśnienie płucne);
• dysfunkcja nerek (patrz wyżej);

Ryzyko dla matki na końcu ciąży i dla noworodka:

• możliwe wydłużenie czasu krwawienia, efekt przeciwzakrzepowy, który może wystąpić nawet przy bardzo niskich dawkach;
• hamowanie skurczów macicy, prowadzące do opóźnienia lub przedłużenia porodu.

Zatem ibuprofen jest przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Karmienie piersią. Ibuprofen i jego metabolity przechodzą do mleka matki w niskich stężeniach. Obecnie nie ma danych o negatywnym wpływie na noworodka, dlatego przy krótkotrwałym leczeniu bólu i gorączki zalecanymi dawkami zazwyczaj nie trzeba przerywać karmienia piersią.

Płodność.

Istnieją pewne dowody, że leki hamujące syntezę cyklooksygenazy/prostaglandyn mogą zaburzać płodność u kobiet, wpływając na owulację. Ten efekt jest odwracalny po odstawieniu leku.

Stosowanie ibuprofenu nie jest zalecane kobietom próbującym zajść w ciążę. U kobiet mających trudności z zajściem w ciążę lub przechodzących badania z powodu bezpłodności, należy rozważyć odstawienie tego leku.

Wpływ na zdolność reagowania podczas prowadzenia pojazdów samochodowych lub innych urządzeń.

Pacjentom, u których podczas stosowania ibuprofenu występuje zawroty głowy, zawroty, zaburzenia widzenia lub inne zaburzenia ze strony układu nerwowego, należy unikać prowadzenia pojazdów samochodowych lub pracy z innymi urządzeniami podczas terapii tym lekiem.

Przy jednorazowym stosowaniu dawki ibuprofenu lub krótkotrwałym stosowaniu leku specjalne środki ostrożności nie są wymagane.

Sposób stosowania i dawki.

Należy stosować najniższą skuteczną dawkę przez najkrótszy możliwy czas potrzebny do złagodzenia objawów (patrz rozdział „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

Skutki niepożądane można zminimalizować, stosując najniższą dawkę niezbędną do kontroli objawów przez najkrótszy możliwy okres czasu.

Do stosowania doustnego. Lek można przyjmować rozcieńczony wodą lub bez rozcieńczania. Zalecana dawka dzienna wynosi 20–30 mg na 1 kg masy ciała, podzielona na równe dawki, przyjmowane co 6–8 godzin. W celu zapewnienia dokładnego dawkowania należy stosować strzykawkę dawkującą zawartą w opakowaniu.

Nie należy przekraczać zaleconej dawki. Lek przeznaczony wyłącznie do krótkotrwałego stosowania. Przed użyciem należy wstrząsnąć.

Jeśli objawy u dziecka utrzymują się dłużej niż 3 dni od rozpoczęcia leczenia lub nasilają się, należy skonsultować się z lekarzem.

Preparat u pacjentów o wrażliwym żołądku należy stosować podczas posiłku.

Osoby z grup szczególnego ryzyka:

Leki przeciwbólowe niesteroidowe (NLPZ) należy stosować z ostrożnością u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek, ponieważ ibuprofen wydalany jest głównie z moczem. Niższe dawki należy stosować u pacjentów z łagodnym i umiarkowanym niedostatecznością nerek.

Ibuprofen nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Chociaż nie obserwowano różnic w profilu farmakokinetycznym ibuprofenu u pacjentów z niewydolnością wątroby, NLPZ należy stosować z ostrożnością u tych pacjentów. U pacjentów z łagodną i umiarkowaną niewydolnością wątroby należy rozpocząć leczenie od niskich dawek i dokładnie monitorować stan. Ibuprofen nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Pacjenci powinni skonsultować się z lekarzem, jeśli objawy utrzymują się lub nasilają się podczas leczenia.

W przypadku przyjęcia dawki przekraczającej zalecaną, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Dzieci.

Preparat stosuje się u dzieci w wieku od 6 miesięcy, których masa ciała wynosi co najmniej 7 kg, do 12 roku życia.

Przedawkowanie.

U dzieci objawy przedawkowania mogą wystąpić po przyjęciu dawki ibuprofenu przekraczającej 400 mg/kg. U dorosłych reakcje na dawkę są mniej wyraźne. Okres półwydalenia przy przedawkowaniu wynosi 1,5–3 godziny.

Objawy. U większości pacjentów przyjęcie klinicznie istotnej ilości NLPZ powoduje jedynie nudności, wymioty, ból w nadbrzuszu lub rzadziej – biegunkę. Możliwe są również szumy w uszach, ból głowy oraz krwawienie z przewodu pokarmowego. Przy cięższym zatruciu możliwe są toksyczne uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego w postaci zawrotów głowy, zawroty, senność, czasem pobudzenie i dezorientacja lub śpiączka. Czasem u pacjentów występują drgawki. Długotrwałe stosowanie w dawkach wyższych niż zalecane lub przedawkowanie może prowadzić do kwasicy kanalikowej nerek i hipokaliemii. Przy ciężkim zatruciu może wystąpić wydłużenie czasu protrombinowego/INR (prawdopodobnie z powodu interakcji z czynnikami krzepnięcia krwi krążącymi w krwiobiegu). Może wystąpić ostra niewydolność nerek, uszkodzenie wątroby, hipotensja, niedodmy oddechowe i sinica. U chorych na astmę oskrzelową możliwe jest nasilenie objawów astmy. Możliwy jest również wystąpienie u pacjentów niestagmu, zaburzeń ostrości widzenia oraz utraty przytomności.

Leczenie. Nie istnieje specyficzny antydotum. Leczenie jest objawowe i wspierające, w tym zapewnienie drożności dróg oddechowych oraz monitorowanie czynności serca i podstawowych parametrów życiowych aż do ustabilizowania stanu pacjenta. Należy rozważyć konieczność podania doustnie węgla aktywowanego lub przemywania żołądka, jeśli od przyjęcia potencjalnie toksycznej dawki leku minęło nie więcej niż 1 godzina. Jeśli ibuprofen został już wchłonięty, można stosować leki alkaliczne sprzyjające wydalaniu kwasowego ibuprofenu z moczem. W przypadku napadów drgawek lub drgawek trwających dłużej należy podawać w sposób dożylny diazepan lub lorazepan. W przypadku astmy oskrzelowej należy stosować leki rozszerzające oskrzela. Należy skontaktować się z lekarzem w celu uzyskania pomocy medycznej.

Efekty uboczne.

Poniższa lista efektów ubocznych obejmuje wszystkie niepożądane reakcje zgłoszone podczas leczenia ibuprofenem, w tym te obserwowane przy stosowaniu wysokich dawek oraz długotrwałej terapii u pacjentów z reumatyzmem. Częstość podana poza bardzo rzadkimi przypadkami dotyczy krótkotrwałego stosowania (maksymalnie 1200 mg ibuprofenu na dobę) doustnych postaci leczniczych.

Efekty uboczne występujące podczas stosowania ibuprofenu wymienione są poniżej według układów narządów i częstości występowania. Częstość efektów ubocznych określona jest następująco: bardzo często (≥1/10), często (od ≥1/100 do <1/10), rzadko (od ≥1/1000 do <1/100), rzadko (od ≥1/10000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10000) oraz częstość nieznana (nie można oszacować na podstawie dostępnych danych). W ramach każdej grupy częstości efekty uboczne wymienione są w kolejności zmniejszającego się nasilenia.

Najczęściej obserwowane były efekty uboczne ze strony układu pokarmowego. Zazwyczaj są one zależne od dawki, w szczególności ryzyko wystąpienia krwawienia żołądkowo-jelitowego zależy od dawki i długości leczenia. Mogą wystąpić wrzody żołądkowo-jelitowe, perforacja lub krwawienie żołądkowo-jelitowe, czasem śmiertelne, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku. Po stosowaniu ibuprofenu zgłaszano nudności, wymioty, biegunkę, wzdęcia, zaparcia, dyspepsję, ból brzucha, melenu, krwawe wymioty, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, nasilenie się zapalenia jelita grubego i choroby Crohna. Rzadziej obserwowano zapalenie żołądka.

Zgłaszano obrzęki, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca związane z leczeniem lekami przeciwbólowymi przeciwzapalnymi niespecyficznymi (NSAID).

Dane badań klinicznych wskazują, że stosowanie ibuprofenu, szczególnie w wysokiej dawce 2400 mg na dobę oraz przy długotrwałym leczeniu, może wiązać się z nieco zwiększonym ryzykiem powikłań trombotycznych tętniczych (np. zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu).

Opisywano przypadki nasilenia się stanów zapalnych związanych z infekcją, np. rozwój faszcytu nekrotycznego, które czasowo pokrywały się ze stosowaniem leków NSAID. Może to być związane z mechanizmem działania leków NSAID.

W przypadku wystąpienia lub nasilenia się objawów infekcji podczas stosowania ibuprofenu pacjent powinien niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Należy rozważyć wskazania do terapii środkami przeciwbakteryjnymi/antybiotykami.

Przy długotrwałym leczeniu należy regularnie wykonywać morfologię krwi.

Pacjent powinien niezwłocznie skontaktować się z lekarzem i przerwać stosowanie ibuprofenu w przypadku wystąpienia któregoś z objawów reakcji nadwrażliwości, które mogą rozwinąć się nawet przy pierwszym użyciu leku. W takich przypadkach wymagana jest natychmiastowa pomoc medyczna.

W przypadku wystąpienia silnego bólu w nadbrzuszu, meleny lub krwawych wymiotów należy przerwać stosowanie leku i niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Infekcje i inwazje.

Bardzo rzadko: nasilenie stanu zapalnego związanego z infekcją (np. rozwój faszcytu nekrotycznego, w wyjątkowych przypadkach ospa wietrzna może powodować ciężkie infekcyjne powikłania ze strony skóry i tkanek miękkich).

Ze strony układu krwiotwórczego i układu limfatycznego.

Bardzo rzadko: zaburzenia krwiotworzenia (anemia, leukopenia, trombocytopenia, pancytopenia, agranulocytoza). Początkowe objawy to osłabienie, ból gardła, powierzchowne owrzodzenia w jamie ustnej, objawy przypominające grypę, silne osłabienie, krwawienia z nosa i skóry, siniaki. W takich przypadkach pacjent powinien przerwać przyjmowanie leku, unikać leczenia lekami przeciwbólowymi lub przeciwgorączkowymi oraz skonsultować się z lekarzem.

Ze strony układu odpornościowego. Reakcje nadwrażliwości¹

Rzadko: pokrzywka i swędzenie;

Bardzo rzadko: ciężkie reakcje nadwrażliwości, których objawy mogą obejmować obrzęk twarzy, języka i krtani, duszność, tachykardię, hipotensję tętniczą (reakcja anafilaktyczna, obrzęk naczynioruchowy lub ciężki wstrząs)¹. Nasilenie astmy.

Częstość nieznana: nadreaktywność dróg oddechowych, w tym astma, skurcz oskrzeli lub duszność.

Ze strony psychiki.

Bardzo rzadko: reakcje psychotyczne, depresja.

Ze strony układu nerwowego.

Rzadko: ból głowy, zawroty głowy, bezsenność, pobudzenie, drażliwość lub zmęczenie;

Bardzo rzadko: oponowe zapalenie ośrodkowego układu nerwowego (asceptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych)².

Ze strony narządów wzroku.

Rzadko: przy długotrwałym leczeniu mogą wystąpić zaburzenia wzroku, zapalenie nerwu wzrokowego.

Ze strony narządów słuchu.

Rzadko: szumy w uszach.

Ze strony serca.

Bardzo rzadko: niewydolność serca, przyspieszone bicie serca, obrzęki, zawał mięśnia sercowego.

Nieznana częstość: zespół Koyna.

Ze strony układu naczyniowego.

Bardzo rzadko: nadciśnienie tętnicze, zapalenie naczyń.

Ze strony układu pokarmowego.

Często: ból brzucha, nudności, dyspepsja, biegunka, wzdęcia, zaparcia, nadżeranie, wymioty oraz niewielkie krwawienia żołądkowo-jelitowe, które wyjątkowo mogą prowadzić do anemii;

Rzadko: choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, perforacje lub krwawienia żołądkowo-jelitowe, melena, krwawe wymioty, czasem śmiertelne (szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku), wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zapalenie żołądka, nasilenie się zapalenia jelita grubego i choroby Crohna;

Bardzo rzadko: zapalenie przełyku, powstawanie zwężeń jelita typu przepona, zapalenie trzustki.

Ze strony wątroby.

Bardzo rzadko: zaburzenia funkcji wątroby, uszkodzenie wątroby, szczególnie przy długotrwałym leczeniu, niewydolność wątroby, ostra zapalenie wątroby.

Ze strony skóry i tkanki podskórnej.

Rzadko: różne wysypki skórne;

Bardzo rzadko: ciężkie skórne efekty uboczne, w tym rumień wielopostaciowy, odłuszczeniowe zapalenie skóry, zespół Stevensa-Johnsona i toksyczny epidermalny nekroliz, łysienie.

Częstość nieznana: wywołana lekami eozynofilia z objawami systemowymi (zespoł DRESS); ostra ogólna pustułka egzantematyczna; reakcje fotouczulenia.

Ze strony nerek i układu moczowego.

Rzadko: ostre zaburzenia funkcji nerek (nefropatia pączkowa), szczególnie przy długotrwałym stosowaniu leków NSAID, oraz podwyższone stężenie mocznika we krwi, podwyższony poziom kwasu moczowego we krwi i wystąpienie obrzęków;

Bardzo rzadko: powstawanie obrzęków, szczególnie u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym lub niewydolnością nerek, zespół nerczycowy, zapalenie nerek typu międzypłytkowego, które może towarzyszyć ostra niewydolność nerek.

Badania laboratoryjne.

Rzadko: obniżenie poziomu hemoglobiny.

Opis poszczególnych efektów ubocznych

¹ Istnieją doniesienia o wystąpieniu reakcji nadwrażliwości po leczeniu ibuprofenem. Do takich reakcji należą niemieszkalne reakcje alergiczne i anafilaksja, reakcje ze strony dróg oddechowych, w tym astma oskrzelowa, nasilenie astmy, skurcz oskrzeli lub duszność, oraz różne zaburzenia ze strony skóry, w tym wysypki różnego typu, swędzenie, pokrzywka, purpura, obrzęk naczynioruchowy oraz rzadziej – odłuszczeniowe i pęcherzykowe zapalenia skóry (w tym nekroliza epidermy, zespół Stevensa-Johnsona i rumień wielopostaciowy).

² Mechanizm patogenezy asceptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych wywołanego lekiem nie jest w pełni poznany. Jednak dostępne dane dotyczące asceptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych związanego ze stosowaniem leków NSAID wskazują na reakcję nadwrażliwości (poprzez powiązanie czasowe z przyjmowaniem leku oraz ustępowanie objawów po odstawieniu leku). W szczególności podczas leczenia ibuprofenem u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami autoimmunologicznymi (takimi jak toczeń układowy, mieszane choroby tkanki łącznej) obserwowano pojedyncze objawy asceptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych (takie jak sztywność mięśni potylicznych, ból głowy, nudności, wymioty, osłabienie lub dezorientacja).

Okres ważności.

2 lata.

Po pierwszym otwarciu butelki nie przechowywać dłużej niż 6 miesięcy.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie wyższej niż 30 °C. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

100 ml lub 150 ml zawiesiny w butelce. 1 butelka w zestawie z dawkownikiem w pudełku tekturowym.

Kategoria wydania.

Bez recepty.

Producent.

Reckitt Benckiser Healthcare (UK) Limited.

Miejsce produkcji oraz adres siedziby producenta.

Densom Lane, Hull, HU8 7DS, Wielka Brytania.