Metformin-Teva

ULOTKA dla lekarstwa stosowanego w medycynie METFORMIN-TEVA (METFORMIN-TEVA)

Skład:

substancja czynna: chlorowodorek metforminy;

1 tabletka zawiera chlorowodorku metforminy 850 mg;

substancje pomocnicze: povidon, talk, stearynian magnezu.

Postać farmaceutyczna. Tabletki.

Główne właściwości fizykochemiczne: tabletki białego koloru, owalne, z gładką powierzchnią, bez plam i uszkodzeń.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki wpływające na układ pokarmowy i metabolizm. Leki przeciwdziaconicze. Peroralne środki hipoglikemiczne inne niż insulina. Biguanydy. Kod ATX A10BA02.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Metformina hydrochloride jest lekiem przeciwdiabetycznym z grupy pochodnych biguanidów, które obniżają stężenie glukozy w osoczu krwi zarówno na czczo, jak i po spożyciu posiłku. Nie stymuluje wydzielania insuliny i nie wywołuje hipoglikemii pośredniczonej przez ten mechanizm.

Metformina hydrochloride wykazuje trzy mechanizmy działania przeciwdiabetycznego.

1. Ogranicza produkcję glukozy w wątrobie poprzez hamowanie glukoneogenezy i glikogenolizy.
2. Zwiększa wrażliwość na insulinę w mięśniach, nasilając pobieranie i wykorzystanie glukozy w tkankach obwodowych.
3. Obniża wchłanianie glukozy w przewodzie pokarmowym.

Metformina hydrochloride stymuluje wewnątrzkomórkową syntezę glikogenu; zwiększa zdolność transportu wszystkich typów systemów transportowych przenoszących glukozę przez błonę komórkową; korzystnie wpływa na metabolizm lipidów. Wykazano, że metformina w dawkach terapeutycznych obniża stężenie cholesterolu ogólnego, lipoprotein o niskiej gęstości oraz trójglicerydów.

Doniesiono, że w trakcie stosowania metforminy masa ciała pacjentów pozostawała stabilna lub umiarkowanie spadała.

Farmakokinetyka.

Wchłanianie. Po doustnym przyjęciu metforminy czas osiągnięcia maksymalnego stężenia (Tmax) wynosi około 2,5 godziny. Absolutna biodostępność tabletek 500 mg wynosi około 50–60%. Po doustnym zastosowaniu frakcja niewchłonięta i wydalana z kałem wynosi 20–30%.

Po doustnym zastosowaniu wchłanianie metforminy jest nasycane i niepełne.

Przyjmuje się, że farmakokinetyka wchłaniania metforminy ma charakter nieliniowy. Po zastosowaniu zalecanych dawek metforminy i schematów dawkowania stężenia ustalone w osoczu krwi osiągane są w ciągu 24–48 godzin i są mniejsze niż 1 μg/ml. Doniesiono, że maksymalne stężenia metforminy w osoczu krwi (Cmax) nie przekraczały 5 μg/ml nawet po zastosowaniu maksymalnych dawek.

Wchłanianie metforminy zmniejsza się i nieco się opóźnia przy jednoczesnym spożyciu pokarmu.

Po doustnym zastosowaniu dawki 850 mg zaobserwowano obniżenie maksymalnego stężenia w osoczu krwi o 40%, zmniejszenie AUC – o 25% oraz wydłużenie o 35 minut czasu do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu krwi. Kliniczne znaczenie tych zmian jest nieznane.

Rozkład. Metformina w niewielkim stopniu wiąże się z białkami osocza krwi. Metformina przenika do erytrocytów. Maksymalne stężenie we krwi jest niższe niż maksymalne stężenie w osoczu krwi i osiągane jest mniej więcej w tym samym czasie. Erytrocyty najprawdopodobniej stanowią drugą komorę rozkładu. Średni objętość rozkładu (Vd) wynosi 63–276 l.

Metabolizm. Metformina wydala się z moczem w niezmienionej postaci. Nie wykazano metabolitów u ludzi.

Wydalanie. Klirens nerkowy metforminy wynosi ponad 400 ml/min. Wskazuje to, że metformina wydala się poprzez filtrację kłębuszkową i sekrecję kanalikową. Po doustnym przyjęciu okres półtrwania wynosi około 6,5 godziny. W przypadku zaburzeń czynności nerek klirens nerkowy zmniejsza się proporcjonalnie do klirensu kreatyniny, w związku z czym okres półtrwania wydłuża się. Powoduje to zwiększenie stężenia metforminy w osoczu krwi.

Grupy specjalne pacjentów

Niewydolność nerek. Dane dotyczące pacjentów z umiarkowanym stopniem niewydolności nerek są ograniczone, w związku z czym niemożliwe jest dokładne oszacowanie ekspozycji systemowej na metforminę w tej grupie pacjentów w porównaniu z pacjentami o prawidłowej czynności nerek. W związku z tym konieczna jest korekta dawki zgodnie z efektywnością kliniczną/przeciwskazaniami (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”).

Dzieci. Wyniki badania jednorazowej dawki 500 mg metforminy hydrochloride wskazują, że profil farmakokinetyczny u pacjentów z populacji pediatrycznej był podobny do profilu u zdrowych dorosłych. Dane dotyczące stosowania dawek wielokrotnych są ograniczone do jednego badania. Po wielokrotnym podaniu 500 mg metforminy dwa razy dziennie przez 7 dni u pacjentów z populacji pediatrycznej maksymalne stężenie w osoczu krwi (Cmax) oraz ekspozycja systemowa (AUC0-t) były obniżone odpowiednio o około 33% i 40% w porównaniu z wartościami u dorosłych pacjentów z cukrzycą, którzy otrzymywali powtarzane dawki 500 mg dwa razy dziennie przez 14 dni. Ponieważ dawkę dostraja się indywidualnie na podstawie kontroli glikemii, powyższa informacja ma ograniczone znaczenie kliniczne.

Dane kliniczne.

Wskazania.

Cukrzyca typu 2, gdy dieta i aktywność fizyczna nie przynoszą skutku, szczególnie u chorych z nadwagą:

− jako monoterapia lub w ramach terapii skojarzonej z innymi doustnymi lekami hipoglikemizującymi lub z insuliną u dorosłych;

− jako monoterapia lub w ramach terapi游戏副本

Szczególne ostrzeżenia dotyczące stosowania.

Acydemia mleczanowa jest bardzo rzadkim, ale ciężkim powikłaniem metabolicznym, najczęściej występującym w przebiegu ostrego pogorszenia funkcji nerek, choroby sercowo-płucnej lub sepsy. Ostra niewydolność nerek prowadzi do kumulacji metforminy, co zwiększa ryzyko rozwoju acydemii mleczanowej.

W przypadku odwodnienia (silnego biegunka lub wymiotów, gorączki lub zmniejszonego spożycia płynów) zaleca się tymczasowe zaprzestanie stosowania metforminy i skontaktowanie się z lekarzem.

Pacjentom stosującym metforminę należy ostrożnie rozpoczynać leczenie lekami, które mogą ostro pogorszyć funkcję nerek (np. lekami obniżającymi ciśnienie, diuretykami lub lekami przeciwbólowymi przeciwzapalnymi niesteroidowymi). Inne czynniki ryzyka rozwoju acydemii mleczanowej obejmują nadmierne spożycie alkoholu, niewydolność wątroby, niedostatecznie kontrolowany cukrzycę, stan ketozę, długotrwałe głodzenie oraz wszelkie stany związane z hipoksją, a także jednoczesne stosowanie leków, które mogą prowadzić do acydemii mleczanowej (patrz sekcje „Przeciwwskazania” i „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Pacjentów oraz osoby opiekujące się nimi należy poinformować o ryzyku rozwoju acydemii mleczanowej. Typowymi objawami acydemii mleczanowej są duszność z towarzyszącym odczuciem kwasicy, ból brzucha, skurcze mięśni, osłabienie i hipotermia, a w dalszym etapie możliwe jest zaistnienie śpiączki. W przypadku pojawienia się jakichkolwiek objawów acydemii mleczanowej pacjent powinien natychmiast zaprzestać stosowania metforminy i skontaktować się z lekarzem. Acydemia mleczanowa charakteryzuje się następującymi diagnostycznymi parametrami laboratoryjnymi: obniżenie pH krwi (<7,35), podwyższenie stężenia mleczanu w surowicy (>5 mmol/l), zwiększenie odstępu anionowego oraz stosunku mleczan/pyruwan.

Funkcja nerek. Przed rozpoczęciem i regularnie w trakcie leczenia metforminą należy ocenić GFR (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”). Stosowanie metforminy jest przeciwwskazane u pacjentów z GFR <30 ml/min, a jej przyjmowanie należy tymczasowo zaprzestać w przypadku stanów, które wpływają na funkcję nerek (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Funkcja serca. Pacjenci z niewydolnością serca mają zwiększone ryzyko rozwoju hipoksji i niewydolności nerek. Pacjentom ze stabilną przewlekłą niewydolnością serca metforminę można stosować przy regularnym monitorowaniu funkcji serca i nerek. Metformina jest przeciwwskazana u pacjentów z ostrą i niestabilną niewydolnością serca.

Środki kontrastowe zawierające jod. Wewnątrznaczyniowe podawanie środków kontrastowych zawierających jod może spowodować nefropatię kontrastową i prowadzić do kumulacji metforminy, a w konsekwencji do zwiększenia ryzyka rozwoju acydemii mleczanowej. Stosowanie metforminy należy zaprzestać przed lub w trakcie badania oraz nie wznawiać wcześniej niż po 48 godzinach od jego wykonania i dopiero po ponownej ocenie oraz potwierdzeniu stabilnego stanu funkcji nerek (patrz sekcje „Sposób stosowania i dawki” i „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Zabiegi chirurgiczne. Należy zaprzestać stosowania metforminy w czasie planowanych zabiegów chirurgicznych wykonywanych pod znieczuleniem ogólnym, znieczuleniem podpajęczynówkowym lub zewnątrzopajęczynówkowym. Leczenia metforminą nie należy wznawiać wcześniej niż po 48 godzinach od zabiegu lub od momentu przywrócenia żywienia doustnego, a jedynie po ponownej ocenie i potwierdzeniu stabilnego stanu funkcji nerek.

Dzieci. Przed rozpoczęciem leczenia metforminą należy potwierdzić rozpoznanie cukrzycy typu 2. Wyniki rocznych kontrolowanych badań klinicznych nie wykazały wpływu metforminy na wzrost i dojrzewanie seksualne u dzieci. Jednak brak danych dotyczących wpływu metforminy na wzrost i dojrzewanie seksualne przy dłuższym stosowaniu, dlatego zaleca się ostrożne monitorowanie tych parametrów u dzieci leczonych metforminą, szczególnie w okresie dojrzewania płciowego.

Dzieci w wieku od 10 do 12 lat. Wyniki kontrolowanych badań klinicznych z udziałem 15 dzieci w wieku od 10 do 12 lat wykazały, że skuteczność i bezpieczeństwo stosowania metforminy w tej grupie pacjentów nie różniły się od tych w starszych dzieciach i młodzieży. Lek należy przepisywać z szczególną ostrożnością dzieciom w wieku od 10 do 12 lat.

Inne ostrzeżenia. Pacjenci powinni przestrzegać diety oraz równomiernego spożycia węglowodanów w ciągu dnia. Pacjenci z nadmierną masą ciała powinni kontynuować stosowanie diety o obniżonej kaloryczności. Należy regularnie monitorować parametry gospodarki węglowodanowej pacjentów.

Metformina może obniżać poziom witaminy B12 w surowicy krwi. Ryzyko obniżenia poziomu witaminy B12 wzrasta wraz ze zwiększaniem dawki metforminy, długością leczenia i/lub u pacjentów z czynnikami ryzyka powodującymi niedobór witaminy B12. W przypadku podejrzenia niedoboru witaminy B12 (np. anemia lub neuropatia) należy monitorować poziom witaminy B12 w surowicy krwi. U pacjentów z czynnikami ryzyka niedoboru witaminy B12 może być konieczne okresowe monitorowanie poziomu witaminy B12. Leczenie metforminą należy kontynuować tak długo, jak jest ono dobrze tolerowane i nie ma przeciwwskazań, a także należy prowadzić odpowiednie leczenie w celu korekty niedoboru witaminy B12 zgodnie z obowiązującymi zaleceniami klinicznymi.

Monoterapia metforminą nie powoduje hipoglikemii, jednak należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu metforminy z insuliną lub innymi doustnymi lekami hipoglikemizującymi (np. pochodnymi sulfoniliomocznika lub meglitynidami).

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża. Niekontrolowana cukrzyca w okresie ciąży (ciążowa lub trwała) zwiększa ryzyko rozwoju wad wrodzonych i śmiertelności okołoporodowej. Dostępne ograniczone dane dotyczące stosowania metforminy u kobiet w ciąży nie wskazują na zwiększone ryzyko wad wrodzonych. Badania przedkliniczne nie wykazały negatywnego wpływu na ciążę, rozwój embrionu lub płodu, poród oraz rozwój poporodowy. W przypadku planowania ciąży lub jej zajścia, w celu leczenia cukrzycy zaleca się stosowanie nie metforminy, a insuliny w celu utrzymania poziomu glukozy we krwi jak najbliżej normy, aby zmniejszyć ryzyko rozwoju wad u płodu.

Karmienie piersią. Metformina wydostaje się do mleka matki, jednak u noworodków/dzieci karmionych piersią nie obserwowano działań niepożądanych. Niemniej jednak, ze względu na niewystarczające dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania leku, karmienie piersią nie jest zalecane w trakcie terapii metforminą. Decyzję o zaprzestaniu karmienia piersią należy podjąć z uwzględnieniem korzyści wynikających z karmienia piersią oraz potencjalnego ryzyka działań niepożądanych dla dziecka.

Plodność. Metformina nie wpływała na płodność zwierząt przy dawkach 600 mg/kg/dzień, co jest prawie 3 razy więcej niż maksymalna zalecana dawka dobową dla człowieka, przeliczona na powierzchnię ciała.

Możliwość wpływania na szybkość reakcji przy prowadzeniu pojazdów lub pracy z innymi mechanizmami.

Monoterapia metforminą nie wpływa na szybkość reakcji przy prowadzeniu pojazdów lub pracy z innymi mechanizmami, ponieważ lek nie powoduje hipoglikemii. Należy jednak zachować ostrożność przy stosowaniu metforminy w połączeniu z innymi lekami hipoglikemizującymi (pochodne sulfoniliomocznika, insulina lub meglitynidy) ze względu na ryzyko rozwoju hipoglikemii.

Sposób stosowania i dawki.

Pacjenci dorośli z prawidłową czynnością nerek (eSzP ≥90 ml/min)

Leczenie monoterapią lub w połączeniu z innymi doustnymi lekami hipoglikemizującymi

Zwykle dawka początkowa wynosi 500 mg (stosować w odpowiedniej dawce) lub 850 mg chlorowodorku metforminy (1 tabletka) 2–3 razy dziennie podczas lub po posiłku. Po 10–15 dniach dawkę należy dostosować zgodnie z wynikami pomiarów stężenia glukozy w osoczu krwi. Powolne zwiększanie dawki sprzyja zmniejszeniu działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego. Maksymalna zalecana dawka wynosi 3000 mg na dobę, podzielona na 3 dawki. W przypadku przejścia z innego leku przeciwcukrzycowego należy przerwać jego stosowanie i rozpocząć podawanie metforminy zgodnie z powyższym opisem.

Leczenie skojarzone z insuliną

W celu osiągnięcia lepszego kontroli stężenia glukozy we krwi metforminę i insulinę można stosować w ramach terapii skojarzonej. Zwykle dawka początkowa metforminy wynosi 500 mg (stosować w odpowiedniej dawce) lub 850 mg chlorowodorku metforminy (1 tabletka) 2–3 razy dziennie, natomiast dawkę insuliny należy dobrać zgodnie z wynikami pomiarów stężenia glukozy we krwi.

U pacjentów w podeszłym wieku może występować obniżona czynność nerek, dlatego dawkę metforminy należy dobrać na podstawie oceny czynności nerek, którą należy przeprowadzać regularnie w trakcie leczenia (patrz punkt „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności postępowania”).

Niewydolność nerek. eSzP należy ocenić przed rozpoczęciem leczenia lekami zawierającymi metforminę oraz podczas leczenia – co najmniej raz do roku. U pacjentów z wysokim ryzykiem dalszego postępowania niewydolności nerek oraz u pacjentów w podeszłym wieku należy przeprowadzać staranne monitorowanie czynności nerek jak najczęściej, np. co 3–6 miesięcy.

Dzieci.

Monoterapia lub terapia łączna z insuliną

Metforminę stosuje się u dzieci w wieku od 10 lat i u nastolatków. Zwykle dawka początkowa wynosi 500 mg (stosować w odpowiedniej dawce) lub 850 mg metforminy 1 raz dziennie podczas lub po posiłku. Po 10–15 dniach dawkę należy dostosować zgodnie z wynikami pomiarów stężenia glukozy w surowicy krwi. Powolne zwiększanie dawki sprzyja osłabieniu działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego. Maksymalna zalecana dawka wynosi 2000 mg na dobę w 2–3 dawkach.

Przedawkowanie.

W przypadku podania leku w dawce 85 g nie zaobserwowano rozwoju hipoglikemii. Jednak w tym przypadku zaobserwowano rozwój kwasicy mlekowej. Istotne przekroczenie dawki metforminy lub współwystępujące czynniki ryzyka mogą prowadzić do kwasicy mlekowej. Kwasica mlekowa jest stanem nagłym i powinna być leczona w warunkach szpitalnych. Najskuteczniejszą metodą usuwania mleczanu i metforminy z organizmu jest hemodializa.

Niepożądane działania.

Najczęstsze niepożądane reakcje na początku leczenia to nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, brak apetytu. Objawy te zazwyczaj ustępują spontanicznie. W celu zapobiegania wystąpieniu wymienionych działań niepożądanych zaleca się powolne zwiększanie dawki oraz podawanie dobowej dawki leku w 2–3 dawkach.

Niepożądane działania klasyfikuje się według częstości występowania do następujących kategorii: bardzo często (>1/10), często (>1/100 i <1/10), rzadko (>1/1000 i <1/100), bardzo rzadko (>1/10000 i <1/1000), niezwykle rzadko (<1/10000). W każdej kategorii układów narządów działania niepożądane są wymienione według malejącego znaczenia klinicznego.

Ze strony metabolizmu: często – obniżenie/deficyt witaminy B12 (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności podczas stosowania”); niezwykle rzadko – kwasica mleczanowa (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności podczas stosowania”).

Ze strony układu nerwowego: często – zaburzenia smaku.

Ze strony przewodu pokarmowego: bardzo często – zaburzenia ze strony układu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, brak apetytu. Te działania niepożądane najczęściej pojawiają się na początku leczenia i zazwyczaj ustępują spontanicznie. W celu zapobiegania występowaniu działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego zaleca się powolne zwiększanie dawki oraz podawanie dobowej dawki leku w 2–3 dawkach podczas lub po posiłku.

Ze strony układu wątrobowo-żółciowego: niezwykle rzadko – zaburzenia czynności wątroby lub zapalenie wątroby, które ustępują po odstawieniu metforminy.

Ze strony skóry i tkanek podskórnych: niezwykle rzadko – reakcje skórne, w tym rumień, świąd, pokrzywka.

Dzieci.

W opublikowanych danych, danych z okresu pogwarancyjnego oraz kontrolowanych badaniach klinicznych u ograniczonej populacji pediatrycznej w wieku 10–16 lat, która przyjmowała metforminę przez 1 rok, donoszono o działaniach niepożądanych u dzieci, które pod względem charakteru i nasilenia były podobne do tych obserwowanych u dorosłych.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po zarejestrowaniu leku ważne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka związanego ze stosowaniem leku. Osoby pracujące w ochronie zdrowia powinny zgłaszać wszelkie działania niepożądane za pomocą krajowego systemu raportowania.

Okres ważności. 3 lata.

Warunki przechowywania. Przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 25 °C, w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie. Po 10 tabletek w blistrze; po 3 blistery w pudełku.

Kategoria wydawania. Na receptę.

Producent. Sp. z o.o. Teva Operations Poland.

Adres producenta oraz miejsce prowadzenia działalności.

ul. Mogilska 80, 31-546 Kraków, Polska.