Medrol

INSTRUKCJA dotyczÄ cza stosowania leku MEDROL (MEDROL)

SkÅad:

substancja czynna: metylprednizolon;

1 tabletka zawiera 4 mg lub 16 mg lub 32 mg metylprednizolonu;

substancje pomocnicze: tabletki zawierajÄ ce 4 mg metylprednizolonu – laktoza, monohydrat; skrobia kukurydziana; sacharoza; stearyna wapniowa;

tabletki zawierajÄ ce 16 mg metylprednizolonu – laktoza, monohydrat; skrobia kukurydziana; sacharoza; stearyna wapniowa; olej mineralny;

tabletki zawierajÄ ce 32 mg metylprednizolonu – laktoza, monohydrat; skrobia kukurydziana; sacharoza; stearyna wapniowa; olej mineralny.

Postać leku. Tabletki.

GÅówne cechy fizykochemiczne:

tabletki 4 mg – biaÅ e tabletki póÅowalnego ksztaÅtu eliptycznego z oznaczeniem „MEDROL 4” po jednej stronie i zÅoÅcionym Åcianem po drugiej;

tabletki 16 mg – biaÅ e, wypukÅ e tabletki ksztaÅtu eliptycznego z oznaczeniem „MEDROL 16” po jednej stronie i zÅoÅcionym Åcianem po drugiej;

tabletki 32 mg – biaÅ e, wypukÅ e tabletki ksztaÅtu eliptycznego z zÅoÅcionym Åcianem po jednej stronie i oznaczeniem „UPJOHN 176” po drugiej.

ZÅoÅcione Åcianie na tabletce nie jest funkcjonalne i nie jest przeznaczone do dzielenia tabletki.

Grupa farmakoterapeutyczna. GÅukokortykosteroidy do stosowania systemowego. GÅukokortykosteroidy. Kod ATC H02A B04.

Właściwości farmakologiczne.

Metyloprednizolon to silny środek przeciwzapalny steroidowy. Wykazuje silniejsze działanie przeciwzapalne i mniejszą skłonność do zatrzymywania sodu i wody w porównaniu z prednizolonem. Stosunek aktywności metyloprednizolonu do hydrokortyzonu wynosi co najmniej cztery do jednego.

Farmakodynamika.

Metyloprednizolon należy do grupy syntetycznych glikokortykosteroidów. Glikokortykosteroidy przenikają przez błony komórkowe i tworzą kompleksy z cytoplazmatycznymi receptorami specyficznymi. Następnie te kompleksy przenikają do jądra komórkowego, wiążą się z DNA (chromatyną), stymulują transkrypcję mRNA i dalszą syntezę białek różnych enzymów, co wyjaśnia efekt po zastosowaniu glikokortykosteroidów drogą ogólnoustrojową. Glikokortykosteroidy wykazują istotny wpływ na proces zapalny i odpowiedź immunologiczną, a także wpływają na metabolizm węglowodanowy, białkowy i lipidowy, układ sercowo-naczyniowy, mięśnie szkieletowe i ośrodkowy układ nerwowy.

Wpływ na proces zapalny i odpowiedź immunologiczną.

Większość wskazań do stosowania glikokortykosteroidów wynika z ich właściwości przeciwzapalnych, immunosupresyjnych i przeciwalergicznych. Dzięki tym właściwościom osiągane są następujące efekty terapeutyczne:

• zmniejszenie liczby komórek immunologicznie aktywnych w pobliżu ogniska zapalenia;
• zmniejszenie wazodylatacji;
• stabilizacja błon lizosomalnych;
• hamowanie fagocytozy;
• zmniejszenie produkcji prostaglandyn i związków pokrewnych.

Dawka 4,4 mg acetatu metyloprednizolonu (4 mg metyloprednizolonu) wykazuje taką samą aktywność glikokortykosteroidową (przeciwzapalną), jak 20 mg hydrokortyzonu. Metyloprednizolon wykazuje jedynie minimalne działanie mineralokortykoidowe (200 mg metyloprednizolonu odpowiada 1 mg deoksykortykosteronu).

Wpływ na metabolizm węglowodanowy i białkowy.

Glikokortykosteroidy wykazują działanie kataboliczne w stosunku do białek. Aminokwasy uwalniane w tym procesie są przekształcane w wątrobie w trakcie glukoneogenezy w glukozę i glikogen. Wchłanianie glukozy w tkankach obwodowych ulega zmniejszeniu, co może prowadzić do hiperglikemii i glukozurii, szczególnie u chorych skłonnych do cukrzycy.

Wpływ na metabolizm lipidowy.

Glikokortykosteroidy wykazują działanie lipolityczne, które najpierw objawia się w tkankach kończyn. Glikokortykosteroidy wykazują również działanie lipogenetyczne, które jest szczególnie wyraźne w okolicy klatki piersiowej, szyi i głowy. Wszystko to prowadzi do przegrupowania odkładów tłuszczu. Maksymalna aktywność farmakologiczna kortykosteroidów występuje wtedy, gdy szczytowe stężenie we krwi osocza już minęło, dlatego uważa się, że większość efektów terapeutycznych leków wynika przede wszystkim z modyfikacji aktywności enzymów, a nie bezpośredniego działania leku.

Farmakokinetyka.

Farmakokinetyka metyloprednizolonu jest liniowa niezależnie od drogi podania.

Wchłanianie.

Metyloprednizolon jest szybko wchłaniany, a maksymalne stężenie metyloprednizolonu we krwi osocza u zdrowych ochotników osiągane jest w ciągu około 1,5–2,3 godziny (w zależności od dawki) po doustnym przyjęciu leku. Bezwzględna biodostępność metyloprednizolonu u zdrowych ochotników po podaniu doustnym jest ogólnie wysoka (82–89%).

Rozkład.

Metyloprednizolon szeroko rozkłada się w tkankach, przenika przez barierę krew-mózg i wydzielany jest z mlekiem matki. Przybliżony objętość rozkładu metyloprednizolonu wynosi około 1,4 l/kg. Wiązanie metyloprednizolonu z białkami osocza u ludzi wynosi około 77%.

Metabolizm.

W organizmie człowieka metyloprednizolon jest metabolizowany w wątrobie do metabolitów nieaktywnych. Głównymi metabolitami są 20-α-hydroksymetyloprednizolon i 20-β-hydroksymetyloprednizolon. Metabolizm w wątrobie odbywa się głównie przy udziale enzymu CYP3A4 (w celu uzyskania listy interakcji lekowych opartych na metabolizmie pośredniczonym przez enzymy CYP3A, patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”).

Metyloprednizolon, podobnie jak wiele innych substratów CYP3A4, może być również substratem białka transportowego P-glikoproteiny z rodziny białek wiążących ATP (ABC), co wpływa na jego rozkład w tkankach i interakcje z innymi lekami.

Wydalanie.

Średni okres półtrwania metyloprednizolonu wynosi od 1,8 do 5,2 godziny. Całkowity klirens wynosi około 5–6 ml/min/kg.

U pacjentów z niewydolnością nerek nie jest konieczna korekta dawki. Metyloprednizolon jest usuwany podczas hemodializy.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

Choroby endokrynologiczne.

Pierwotna i wtórna niedostateczność korowego układu nadnerczy (w tym przypadku lekami pierwszego rzutu są hydrokortyzon lub kortyzon; w razie potrzeby syntetyczne analogi mogą być stosowane w połączeniu z mineralokortykoidami; jednoczesne stosowanie mineralokortykoidów jest szczególnie ważne w leczeniu małych dzieci).

Wrodzona hiperplazja nadnerczy.

Nieżyt tarczycy niegrypowy.

Hipokalcemia w nowotworach złośliwych.

Choroby nieendokrynologiczne.

1. Choroby reumatyczne.

Jako terapia wspomagająca do krótkotrwałego stosowania (w celu wyprowadzenia pacjenta z ostrzego stanu lub w przypadku zaostrzenia) w następujących chorobach:

• artropatia płytkowcowa;
• reumatoidalne zapalenie stawów, w tym młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów (w niektórych przypadkach może być wymagana terapia utrzymująca w małych dawkach);
• ankylozujący spondylit;
• ostry i podostre zapalenie owrzodzenia;
• ostry niespecyficzny zapalenie ścięgna i pochwy ścięgna;
• ostry atak podagrzy;
• pourazowy zapalenie stawów zwyrodnieniowych;
• zapalenie mazi w zapaleniu stawów zwyrodnieniowych;
• epikondylit.

2. Choroby kolagenowe.

W okresie zaostrzenia lub w niektórych przypadkach jako terapia wspomagająca w następujących chorobach:

• toczeń rumieniowaty układowy;
• układowy dermatomiozit (polimiozit);
• ostry reumatyczny zapalenie wsierdzia;
• reumatyczna polimialgia w tętnicach z komórkami olbrzymimi.

3. Choroby skóry.

• Pemfigus;
• bąblowaty dermatyt herpetyformny;
• ciężka erytema wielopostaciowa (zespoł Stevensa–Johnsona);
• odłuszczające zapalenie skóry;
• mikoz fongoidealny;
• ciężki płytkowiec;
• ciężki seboreiczny zapalenie skóry.

4. Stany alergiczne.

W leczeniu poniżej wymienionych ciężkich i inwalidyzujących stanów alergicznych, gdy standardowa terapia nie przynosi efektu:

• sezonowy lub całoroczny nieżyt alergiczny;
• choroba surowicza;
• astma oskrzelowa;
• reakcje nadwrażliwości na leki;
• kontaktowe zapalenie skóry;
• atopowe zapalenie skóry.

5. Choroby oczu.

Ciężkie ostre i przewlekłe stany alergiczne i zapalne z zaangażowaniem oka i tkanek okolicznych, takie jak:

• alergiczne owrzodzenia brzegowe rogówki;
• uszkodzenia oka spowodowane Herpes zoster;
• zapalenie przedniego odcinka oka;
• rozlany tylne zapalenie błony naczyniowej i błony naczyniowej;
• okulowzroczna opuchlizna;
• alergiczne zapalenie spojówek;
• zapalenie rogówki;
• zapalenie naczyniówki i siatkówki;
• zapalenie nerwu wzrokowego;
• zapalenie tęczówki i zapalenie tylnej komory oka.

6. Choroby układu oddechowego.

• Sarcoidoza objawowa;
• zespół Löfflera, który nie odpowiada na inne metody leczenia;
• berylowa;
• przewlekły lub rozsiany gruźlica płuc (stosowana w połączeniu z odpowiednią chemioterapią przeciwgruźliczą);
• zapalenie płuc spowodowane aspiracją.

7. Choroby hematologiczne.

• Idiopatyczna małopłytkowość samoistna u dorosłych;
• wtórna małopłytkowość u dorosłych;
• nabyta (autoimmunologiczna) anemia hemolityczna;
• erytroblastopenia (anemia czerwonokrwinkowa);
• wrodzona (erytroidna) hipoplastyczna anemia.

8. Choroby nowotworowe.

Jako terapia paliatywna w następujących chorobach:

• białaczki i limfomy u dorosłych;
• ostra białaczka u dzieci.

9. Zespół obrzękowy.

W celu indukcji diurezy lub wyeliminowania białkomoczu w zespole nerczynowym bez uremii, idiopatycznego typu lub spowodowanego toczeniem rumieniowatym układowym.

10. Choroby przewodu pokarmowego.

W celu wyprowadzenia pacjenta z krytycznego stanu w następujących chorobach:

• wrzodziejące zapalenie jelita grubego;
• choroba Leśniowskiego-Crohna.

11. Choroby układu nerwowego.

• Rozprzestrzenione stwardnienie w fazie zaostrzenia;
• obrzęk mózgu spowodowany guzem mózgu.

12. Choroby innych narządów i układów.

• Gruźlica opon mózgowo-rdzeniowych z blokiem podpajęczynówkowym lub zagrożeniem jego rozwoju, w połączeniu z odpowiednią chemioterapią przeciwgruźliczą;
• trihineloza z zaangażowaniem układu nerwowego lub mięśnia sercowego.

13. Przeszczepienie narządów.

Przeciwwskazania.

• Grzybicze infekcje systemowe.
• Infekcje systemowe w przypadkach, gdy nie przepisano specyficznej terapii przeciwbakteryjnej.
• Nadwrażliwość na metylprednizolon lub składniki leku wymienione w sekcji „Skład”.

Wprowadzanie żywych lub osłabionych szczepionek jest przeciwwskazane u pacjentów otrzymujących dawki kortykosteroidów o działaniu immunosupresyjnym.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Metylprednizolon jest substancją substratową enzymu cytochromu P450 (CYP) i metabolizowany jest głównie przez enzym CYP3A4. CYP3A4 jest dominującym enzymem najczęściej występującego podtypu CYP w wątrobie dorosłych ludzi. Katalizuje on 6-β-hydroksylację steroidów, która jest kluczowym etapem fazy I metabolizmu zarówno dla endogennych, jak i syntetycznych kortykosteroidów. Wiele innych związków jest również substratami CYP3A4, niektóre z nich (jak i inne leki) wpływają na metabolizm glukokortykosteroidów, indukując (wzmacniając aktywność) lub hamując enzym CYP3A4.

Inhibitory CYP3A4 – leki hamujące aktywność CYP3A4, zazwyczaj obniżają klirens wątrobowy i zwiększają stężenia w osoczu leków będących substratami CYP3A4, takich jak metylprednizolon. W obecności inhibitora CYP3A4 może być konieczne dopasowanie dawki metylprednizolonu w celu uniknięcia toksyczności steroidowej. Do inhibitorów CYP3A4 należą: sok grejpfrutowy; antybiotyk makrolidowy troleandomycyna; wzmacniacz farmakokinetyczny kobicystat.

Induktory CYP3A4 – leki stymulujące aktywność CYP3A4, zazwyczaj zwiększają klirens wątrobowy, co prowadzi do obniżenia stężenia w osoczu leków będących substratami CYP3A4. W przypadku jednoczesnego stosowania tych leków może być konieczne zwiększenie dawki metylprednizolonu w celu osiągnięcia pożądanego efektu. Do takich leków należą: antybakteryjny i przeciwgruźliczy lek ryfampycyna; przeciwpadaczkowe fenobarbital, fenytoina.

Substraty CYP3A4 – obecność innego substratu CYP3A4 może wpływać na klirens wątrobowy metylprednizolonu, co wymaga odpowiedniego dostosowania dawki. Możliwe, że działania niepożądane związane z monoterapią jednym z tych leków będą bardziej prawdopodobne przy jednoczesnym stosowaniu. Do takich leków należą: immunosupresanty: cyklofosfamid, tacrolius.

Wyniki interakcji z innymi lekami (niebędącymi enzymami CYP3A4) – inne interakcje i ich wyniki opisano w poniższej tabeli.

Lista i opis najczęstszych i/lub klinicznie istotnych interakcji lub wyników interakcji metylprednizolonu z innymi lekami.

Особливости stosowania.

Efekty immunosupresyjne/zwiększona wrażliwość na infekcje.

Kortykosteroidy mogą zwiększać wrażliwość na infekcje; mogą maskować niektóre objawy infekcji; ponadto podczas terapii kortykosteroidami mogą rozwijać się nowe infekcje. Stosowanie kortykosteroidów może prowadzić do zmniejszenia odporności na infekcje oraz do niemożności organizmu w lokalizowaniu infekcji. Infekcje wywołane przez dowolny patogen, w tym wirusy, bakterie, grzyby, pierwotniaki lub pasożyty w dowolnej części organizmu, mogą być związane ze stosowaniem kortykosteroidów, zarówno jako monoterapii, jak i w połączeniu z innymi immunosupresyjnymi lekami wpływającymi na odporność komórkową, humoralną lub funkcję neutrofili. Te infekcje mogą być łagodne, ale mogą również być ciężkie, a w niektórych przypadkach – śmiertelne. Wraz ze wzrostem dawki kortykosteroidów zwiększa się częstość występowania powikłań infekcyjnych.

Pacjenci przyjmujący leki hamujące układ odpornościowy są bardziej wrażliwi na infekcje niż osoby zdrowe. Ospa i odra, na przykład, mogą mieć poważne lub nawet śmiertelne konsekwencje u nieimmunizowanych dzieci lub dorosłych przyjmujących kortykosteroidy.

Stosowanie żywych lub osłabionych szczepionek pacjentom przyjmującym kortykosteroidy w dawkach immunosupresyjnych jest przeciwwskazane. Pacjentom przyjmującym kortykosteroidy w dawkach immunosupresyjnych można przeprowadzać szczepienia za pomocą szczepionek zabitych lub inaktywowanych, jednak ich odpowiedź na takie szczepionki może być osłabiona. Wskazane procedury szczepień można przeprowadzać pacjentom przyjmującym kortykosteroidy w dawkach nieimmunosupresyjnych.

Stosowanie kortykosteroidów w aktywnym gruźlicy powinno być ograniczone do przypadków gruźlicy fulminującej lub rozsianej i powinno być połączone z odpowiednią terapią przeciwwirusową. Jeśli kortykosteroidy są wskazane pacjentom z ukrytą gruźlicą lub z konwersją próby tuberkulinowej, leczenie należy prowadzić pod ścisłą kontrolą, ponieważ możliwe jest ożywienie choroby. Pacjenci poddawani długotrwałej terapii kortykosteroidami powinni otrzymywać leki chemo-profilaktyczne.

Zgłaszano przypadki sarkom Kaposiego u pacjentów leczonych kortykosteroidami. W takich przypadkach przerwanie terapii kortykosteroidami może prowadzić do remisji klinicznej.

Nie ma jednolitego stanowiska co do roli kortykosteroidów w leczeniu pacjentów z szokiem septycznym. Wczesne badania donosiły zarówno o efektach pozytywnych, jak i negatywnych stosowania kortykosteroidów w tej sytuacji klinicznej. Wyniki późniejszych badań wskazywały, że kortykosteroidy jako terapia wspomagająca miały korzystny wpływ u pacjentów z potwierdzonym szokiem septycznym, u których stwierdzono niewydolność nadnerczy. Jednak rutynowe stosowanie tych leków u pacjentów z szokiem septycznym nie jest zalecane. Na podstawie przeglądu systematycznego danych po krótkotrwałych cyklach wysokich dawek kortykosteroidów u tych pacjentów stwierdzono brak dowodów na korzyści z takiego stosowania tych leków. Jednak dane metaanalizy i jednego przeglądu wykazały, że dłuższe (5–11 dni) cykle leczenia kortykosteroidami w niskich dawkach mogą prowadzić do zmniejszenia śmiertelności, szczególnie u pacjentów z szokiem septycznym wymagających terapii wazopresyjnej.

Wpływ na układ odpornościowy.

Mogą wystąpić reakcje alergiczne (np. obrzęk naczynioruchowy). U pacjentów leczonych kortykosteroidami rzadko występują reakcje skórne oraz reakcje anafilaktyczne/anafilakto-idne; przed zastosowaniem kortykosteroidów należy podjąć odpowiednie środki ostrożności, szczególnie jeśli w wywiadzie pacjenta występowała alergia na jakikolwiek lek.

Lek zawiera laktozę pochodzącą z mleka krów. Pacjentom z znaną lub podejrzaną nadwrażliwością na białko mleka krów, jego składniki lub inne produkty mleczne należy zachować ostrożność, ponieważ lek może zawierać mikroelementy składników mlecznych.

Wpływ na układ内分泌owy.

Pacjentom leczonym kortykosteroidami, którzy są narażeni na nietypową sytuację stresową, zaleca się zwiększenie dawki szybko działających kortykosteroidów przed, w trakcie i po sytuacji stresowej.

Kortykosteroidy stosowane przez dłuższy czas w dawkach farmakologicznych mogą prowadzić do zahamowania układu podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowego (wtórna niewydolność kory nadnerczy). Stopień i czas trwania niewydolności kory nadnerczy różni się u poszczególnych pacjentów i zależy od dawki, częstotliwości, czasu stosowania oraz długości terapii glikokortykosteroidami. Ten efekt może być zminimalizowany poprzez stosowanie terapii naprzemiennej (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”).

Przy nagłym odstawieniu glikokortykosteroidów może rozwijać się ostra niewydolność nadnerczy, która może prowadzić do skutku śmiertelnego.

Niewydolność kory nadnerczy spowodowana podawaniem leku może być zminimalizowana poprzez stopniowe zmniejszanie dawki. Ten typ względnej niewydolności może utrzymywać się przez miesiące po odstawieniu terapii; zatem, jeśli w tym okresie wystąpi jakakolwiek sytuacja stresowa, terapię hormonalną należy wznowić. Ponieważ możliwe jest negatywne oddziaływanie na sekrecję mineralokortykoidów, należy jednocześnie stosować mineralokortykoidy i/lub spożywać sól.

Po nagłym przerwaniu stosowania glikokortykosteroidów może również rozwijać się zespół odstawienia steroidów, pozornie niezwiązany z niewydolnością kory nadnerczy. Objawami takiego zespołu są: anoreksja, nudności, wymioty, letargia, ból głowy, podwyższenie temperatury ciała, ból stawów, deskwamacja, ból mięśni, spadek masy ciała i/lub hipotensja tętnicza. Uważa się, że te efekty są wynikiem nagłej zmiany stężenia glikokortykosteroidów, a nie niskich poziomów kortykosteroidów.

Ponieważ glikokortykosteroidy mogą powodować lub nasilać zespół Cushinga, pacjenci z chorobą Cushinga powinni unikać ich stosowania.

Występuje bardziej wyrażony wpływ kortykosteroidów na chorych z hipotyreozą.

Okresowy paraliż tarczycowy (PPT) może wystąpić u pacjentów z nadczynnością tarczycy i hipokaliemią spowodowaną stosowaniem metyloprednizolonu.

PPT należy podejrzewać u pacjentów stosujących metylprednizolon, którzy mają objawy lub dolegliwości związane z osłabieniem mięśni, szczególnie u pacjentów z nadczynnością tarczycy.

W przypadku podejrzenia PPT konieczna jest natychmiastowa kontrola poziomu potasu we krwi i podjęcie odpowiedniej terapii w celu przywrócenia normalnego poziomu potasu we krwi.

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania.

Kortykosteroidy, w tym metylprednizolon, mogą zwiększać stężenie glukozy we krwi, pogarszać stan pacjentów z istniejącą cukrzycą oraz powodować predyspozycję do cukrzycy u pacjentów stosujących kortykosteroidy długoterminowo.

Zaburzenia psychiczne.

Przy stosowaniu kortykosteroidów możliwe jest wystąpienie różnych zaburzeń psychicznych: od euforii, bezsenności, zmian nastroju, zmian osobowości i ciężkiej depresji po wyraźne objawy psychiczne. Ponadto podczas przyjmowania kortykosteroidów może nasilać się istniejąca niestabilność emocjonalna i skłonność do reakcji psychicznych.

Przy stosowaniu steroidów systemowych mogą rozwijać się potencjalnie ciężkie psychiczne działania niepożądane (patrz sekcja „Działania niepożądane”). Objawy zazwyczaj pojawiają się w ciągu kilku dni lub tygodni od rozpoczęcia terapii. Większość reakcji ustępuje po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu leku, choć może być konieczne specjalne leczenie. Zgłaszano występowanie reakcji psychicznych po odstawieniu kortykosteroidów; ich częstość jest nieznana. Pacjentom i osobom opiekującym się nimi należy zalecić skontaktowanie się z lekarzem, jeśli u pacjenta rozwijają się jakiekolwiek zaburzenia psychiczne, szczególnie jeśli podejrzewa się rozwój depresyjnego nastroju lub pojawienie się myśli samobójczych. Pacjenci i osoby opiekujące się nimi powinni być czujni na możliwe zaburzenia psychiczne, które mogą wystąpić podczas stosowania lub bezpośrednio po stopniowym zmniejszeniu dawki lub odstawieniu steroidów systemowych.

Zwiększenie dawki szybko działających kortykosteroidów przed, w trakcie i po sytuacji stresowej jest wskazane pacjentom przyjmującym kortykosteroidy i narażonym na nietypową sytuację stresową.

Zaburzenia ze strony układu nerwowego.

Pacjentom z napadami drgawkowymi, a także z miastenią brzmienną, należy stosować kortykosteroidy z ostrożnością (patrz informacje o miopatii w podsekcji „Zaburzenia ze strony układu mięśniowo-szkieletowego” tej samej sekcji).

Chociaż w kontrolowanych badaniach klinicznych stwierdzono skuteczność kortykosteroidów w przyspieszeniu ustąpienia nasilenia stwardnienia rozsianego, nie wykazano wpływu kortykosteroidów na ostateczny wynik lub naturalny przebieg tej choroby. Zgodnie z wynikami tych badań, aby osiągnąć istotny efekt, należy stosować stosunkowo wysokie dawki kortykosteroidów (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”).

Zgłaszano przypadki lipomatozy epiduralnej u pacjentów stosujących kortykosteroidy, zazwyczaj przy ich długotrwałym stosowaniu w wysokich dawkach.

Zaburzenia ze strony narządów wzroku.

Przy stosowaniu kortykosteroidów systemowych i miejscowych możliwe są doniesienia o zaburzeniach wzroku. W przypadku wystąpienia takich objawów, jak zamazany widok lub inne zaburzenia wzroku, należy rozważyć możliwość skierowania pacjenta do okulisty w celu wykrycia możliwych przyczyn, które mogą obejmować zaćmę, jaskrę lub taką rzadką chorobę jak środkowa chorioretinopatia śródsiatkowej, o której wystąpieniu donoszono po stosowaniu kortykosteroidów systemowych i miejscowych. Środkowa chorioretinopatia śródsiatkowej może prowadzić do odwarstwienia siatkówki oka.

W przypadku zaangażowania oka spowodowanego wirusem opryszczki pospolitej, kortykosteroidy należy stosować z ostrożnością, ponieważ może dojść do perforacji rogówki. Przy długotrwałym stosowaniu kortykosteroidów może rozwijać się zaćma podkapsułowa tylna i zaćma jądrowa (szczególnie u dzieci), egzoftalmia lub podwyższenie ciśnienia wewnątrzgałowego, co może prowadzić do jaskry z możliwym uszkodzeniem nerwu wzrokowego. U pacjentów stosujących glikokortykosteroidy wzrasta ryzyko rozwoju wtórnych infekcji oka wywołanych przez grzyby i wirusy.

Stosowanie kortykosteroidów wiązano z rozwojem środkowej chorioretinopatii śródsiatkowej, która może prowadzić do odwarstwienia siatkówki.

Zaburzenia ze strony serca.

Działania niepożądane związane ze stosowaniem glikokortykosteroidów ze strony układu sercowo-naczyniowego, takie jak rozwój dyslipidemii i nadciśnienia tętniczego, mogą powodować predyspozycję pacjentów z istniejącymi czynnikami ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych do rozwoju dodatkowych efektów sercowo-naczyniowych, jeśli stosowane są w wysokich dawkach i długimi cyklami. Z tego powodu kortykosteroidy należy stosować rozważnie tym pacjentom, a także rozważyć modyfikację czynników ryzyka i w razie potrzeby dodatkowo monitorować czynność serca. Niskie dawki i terapia naprzemienna mogą zmniejszyć częstość występowania powikłań podczas terapii kortykosteroidami.

Pacjentom z niewydolnością serca przewalekową kortykosteroidy systemowe należy stosować z ostrożnością i tylko w przypadku pilnej potrzeby.

Zaburzenia ze strony naczyń.

Zgłaszano przypadki zakrzepicy, w tym zakrzepicy żył i zatorowości tętniczej, przy stosowaniu kortykosteroidów. Dlatego należy zachować ostrożność przy przepisywaniu kortykosteroidów pacjentom z zaburzeniami zakrzepowo-zatorowymi lub z predyspozycją do nich.

Kortykosteroidy należy stosować z ostrożnością u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym.

Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego.

Wysokie dawki kortykosteroidów mogą prowadzić do rozwoju ostrego zapalenia trzustki.

Nie ma jednolitego stanowiska co do tego, czy kortykosteroidy bezpośrednio powodują rozwój wrzodu żołądka podczas terapii. Jednak terapia glikokortykosteroidami może maskować objawy wrzodu żołądka, dlatego możliwe jest wystąpienie perforacji lub krwawienia bez wyraźnego zespołu bólowego. Terapia glikokortykosteroidami może maskować zapalenie otrzewnej lub inne objawy lub dolegliwości związane z zaburzeniami ze strony przewodu pokarmowego, takie jak perforacja, obturacja lub zapalenie trzustki. W połączeniu z NLPZ ryzyko rozwoju wrzodów przewodu pokarmowego wzrasta.

Kortykosteroidy należy przepisywać z ostrożnością w przypadku niespecyficznych zapaleń jelita, jeśli istnieje ryzyko perforacji, powstania ropnia lub innej infekcji ropnej; przy zapaleniu jeleni; w przypadku niedawno założonych anastomozy jelitowych; przy aktywnym lub ukrytym wrzodzie żołądka.

Zaburzenia ze strony układu wątrobowo-pęcherzykowego.

Zgłaszano zaburzenia wątrobowo-pęcherzykowe, które miały charakter odwracalny po odstawieniu leku. Dlatego odpowiedni monitoring jest konieczny.

Zaburzenia ze strony układu mięśniowo-szkieletowego.

Zgłaszano przypadki ostrej miopatii przy stosowaniu kortykosteroidów w wysokich dawkach, które najczęściej występują u pacjentów z zaburzeniami przewodnictwa nerwowo-mięśniowego (np. miastenia brzmienna) lub u pacjentów otrzymujących terapię wspomagającą lekami antycholinergicznymi, takimi jak leki blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe (np. pancuronium). Ta ostra miopatia jest uogólniona, może dotknąć mięśnie oczu i mięśnie oddechowe i może prowadzić do tetraparezji. Możliwe jest podwyższenie poziomu kinazy kreatynowej. Aby poprawić stan kliniczny lub do pełnego wyzdrowienia po odstawieniu kortykosteroidów może być potrzebne od kilku tygodni do kilku lat.

Osteoporoza jest powszechnym (ale rzadko rozpoznawanym) działaniem niepożądanym związanym z długotrwałym stosowaniem wysokich dawek glikokortykosteroidów.

Zaburzenia ze strony nerek i układu moczowego.

Należy stosować z ostrożnością u pacjentów z twardziną układową, ponieważ obserwowano zwiększenie liczby przypadków wystąpienia kryzu nerkowego twardzinnego przy stosowaniu kortykosteroidów, w tym metylprednizolonu. Kortykosteroidy należy stosować z ostrożnością u pacjentów z niewydolnością nerek.

Badania.

Stosowanie hydrokortyzonu lub kortyzonu w dawkach średnich i wysokich może prowadzić do podwyższenia ciśnienia tętniczego, zatrzymania soli i wody oraz zwiększenia wydalania potasu. Prawdopodobieństwo wystąpienia takich efektów jest niższe przy stosowaniu syntetycznych pochodnych tych leków, z wyjątkiem przypadków, gdy stosowane są wysokie dawki. Może być konieczne przepisanie diety z ograniczeniem spożycia soli i przyjmowanie suplementów potasu. Wszystkie kortykosteroidy zwiększają wydalanie wapnia.

Urazy, zatrucia i powikłania procedur.

Kortykosteroidy systemowe nie są wskazane i dlatego nie powinny być stosowane w leczeniu urazów głowy. Badanie wieloośrodkowe wykazało zwiększenie śmiertelności po 2 tygodniach i po 6 miesiącach od urazu u pacjentów przyjmujących metylprednizolon w porównaniu z tymi, którzy przyjmowali placebo. Związek przyczynowo-skutkowy z leczeniem metylprednizolonem nie został ustalony.

Inne.

Ponieważ powikłania związane z leczeniem glikokortykosteroidami zależą od dawki leku i długości terapii, należy dokładnie ocenić stosunek korzyści do potencjalnego ryzyka w każdym przypadku przy ustalaniu dawki i długości leczenia, jak również przy wyborze trybu stosowania – codziennego lub naprzemiennego.

Podczas leczenia kortykosteroidami należy przepisać najniższą możliwą dawkę zapewniającą wystarczający efekt terapeutyczny, a gdy staje się to możliwe, dawkę należy stopniowo zmniejszać.

Uważa się, że jednoczesne stosowanie z inhibitorami CYP3A4, w tym lekami zawierającymi kobicystat, zwiększa ryzyko wystąpienia systemowych działań niepożądanych. Takiej kombinacji należy unikać, chyba że korzyść przewyższa zwiększone ryzyko wystąpienia systemowych działań niepożądanych przy stosowaniu kortykosteroidów; w takich przypadkach konieczne jest monitorowanie pacjentów pod kątem rozwoju systemowych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem kortykosteroidów.

Kwas acetylosalicylowy i niesteroidowe leki przeciwzapalne należy stosować z ostrożnością w połączeniu z kortykosteroidami.

Po zastosowaniu systemowych kortykosteroidów zgłaszano rozwój kryzu feochromocytomowego, który może prowadzić do skutku śmiertelnego. Pacjentom z podejrzeniem lub potwierdzeniem feochromocytomu kortykosteroidy należy przepisywać tylko po odpowiedniej ocenie stosunku ryzyka do korzyści.

Podczas badań po marketingu zgłaszano zespół lizy guza (ZLG) u pacjentów z nowotworami złośliwymi, w tym z nowotworami hematologicznymi i guzami stałymi, po zastosowaniu systemowych kortykosteroidów samodzielnie lub w połączeniu z innymi lekami chemioterapeutycznymi. Należy dokładnie monitorować stan pacjentów z wysokim ryzykiem wystąpienia ZLG, takich jak pacjenci z guzami o wysokiej szybkości proliferacji, dużym obciążeniem guzem i wysoką wrażliwością na środki cytotoksyczne, oraz stosować odpowiednie środki zapobiegawcze.

Lek zawiera monohydrat laktozy, dlatego nie należy go stosować pacjentom z rzadkimi dziedzicznymi formami nietolerancji galaktozy, niedoborem laktoazy Lapp lub zespołem malabsorpcji glukozy-galaktozy.

Lek zawiera sacharozę, dlatego pacjentom z potwierdzoną nietolerancją niektórych cukrów należy skonsultować się z lekarzem przed zażyciem tego leku.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża.

Wyniki niektórych badań na zwierzętach wykazały, że podawanie kortykosteroidów samicom w wysokich dawkach może prowadzić do powstawania wad rozwojowych u płodu. Chociaż nie ma dowodów na to, że kortykosteroidy powodują wady wrodzone u kobiet w ciąży, wyniki badań leczenia ciężarnych nie wykluczają całkowicie uszkodzenia płodu.

Ponieważ nie przeprowadzono odpowiednich badań wpływu metylprednizolonu na funkcję rozrodczą człowieka, ten lek należy przepisywać w ciąży tylko po dokładnej ocenie stosunku ryzyka do korzyści dla matki i płodu.

Niektóre kortykosteroidy łatwo przenikają przez barierę łożyskową. W jednym retrospektywnym badaniu zauważono zwiększenie częstości przypadków niskiej masy ciała u noworodków, których matki przyjmowały kortykosteroidy. Stwierdzono, że u ludzi ryzyko urodzenia się z niską wagą jest zależne od dawki i może być zminimalizowane poprzez stosowanie niższych dawek kortykosteroidów. Noworodki, których matki w czasie ciąży przyjmowały stosunkowo wysokie dawki kortykosteroidów, powinny być poddawane ścisłej kontroli w celu wykrycia objawów niewydolności kory nadnerczy, choć ta niewydolność u noworodków narażonych na działanie kortykosteroidów wewnątrzmaczynowo rzadko występuje.

Wpływ kortykosteroidów na przebieg i wynik porodu jest nieznany.

U noworodków, których matki w czasie ciąży otrzymywały długotrwałe leczenie kortykosteroidami, obserwowano przypadki wystąpienia zaćmy.

Okres karmienia piersią.

Kortykosteroidy przenikają do mleka matki i mogą hamować wzrost oraz wpływać na endogenną produkcję glikokortykosteroidów u niemowląt karmionych piersią. Ten lek należy stosować kobietom karmiącym piersią tylko po dokładnej ocenie stosunku ryzyka do korzyści dla matki i niemowlęcia.

Plodność.

Wykazano, że kortykosteroidy zmniejszają płodność przy podawaniu szczurom, jednak dane z tych badań są niewystarczające.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługiwanie maszyn.

Wpływ kortykosteroidów na szybkość reakcji przy prowadzeniu pojazdów i/lub pracy z innymi maszynami nie był systematycznie oceniany. Podczas leczenia kortykosteroidami możliwe jest wystąpienie takich działań niepożądanych, jak zawroty głowy, zawroty, zaburzenia ze strony wzroku, zmęczenie. W takiej sytuacji pacjenci nie powinni prowadzić pojazdów ani pracować z innymi maszynami.

Sposób stosowania i dawki.

Nacięcie krzyżowe na tabletkach nie jest funkcjonalne i nie przeznaczone do dzielenia tabletek.

Dawka początkowa leku może się różnić w zależności od wskazań. W przypadku mniej ciężkich chorób zazwyczaj wystarczają niższe dawki, choć niektórzy pacjenci mogą wymagać wyższych dawek początkowych. Terapia wysokimi dawkami może być stosowana w takich sytuacjach klinicznych jak obrzęk mózgu (200–1000 mg/dobę), przeszczepienie narządów (do 7 mg/kg/mc) oraz stwardnienie rozsiane. W leczeniu stwardnienia rozsianego w fazie zaostrzenia stosowanie doustne metyloprednizolonu w dawce 500 mg/dobę przez 5 dni lub 1000 mg/dobę przez 3 dni jest skuteczne. Jeżeli po odpowiednim okresie czasu nie osiągnięto zadowalającego efektu klinicznego, leczenie tabletkami metyloprednizolonu należy przerwać i zastosować terapię alternatywną. Jeżeli po długotrwałym leczeniu konieczne jest odstawienie leku, zaleca się stopniowe, a nie nagłe odstawienie.

Po osiągnięciu zadowalającego efektu należy dobrać indywidualną dawkę utrzymującą poprzez stopniowe zmniejszanie dawki początkowej w określonych odstępach czasu do najniższej dawki, która pozwoli utrzymać osiągnięty efekt kliniczny. Należy pamiętać o konieczności stałego monitorowania dawkowania leku. Do sytuacji, w których może wystąpić potrzeba dostosowania dawki leku, należą: zmiany stanu klinicznego spowodowane wejściem w remisję lub zaostrzeniem choroby; indywidualna odpowiedź pacjenta na lek; wpływ na pacjenta sytuacji stresowych, bezpośrednio nie związanych z chorobą, której leczeniu służy terapia. W tym ostatnim przypadku może pojawić się potrzeba zwiększenia dawki metyloprednizolonu na określony czas, w zależności od stanu pacjenta.

Należy podkreślić, że wymagana dawka może się różnić i powinna być dobierana indywidualnie, w zależności od charakteru choroby i odpowiedzi pacjenta na terapię.

TERAPIA ALTERNUJĄCA (TA)

Terapia alternująca to taki schemat dawkowania kortykosteroidów, w którym podwójna dobową dawkę kortykosteroidu podaje się co drugi dzień, rano. Celem tego rodzaju terapii jest osiągnięcie przez pacjenta wymagającego długotrwałego leczenia maksymalnych korzyści z zastosowania kortykosteroidów przy jednoczesnym zminimalizowaniu niektórych działań niepożądanych, w tym przygniecenia układu podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowego, stanu kusznizoidnego, zespołu odstawienia kortykosteroidów oraz przygniecenia wzrostu u dzieci.

Dzieci.

Lek stosuje się w praktyce pediatrycznej.

Należy dokładnie monitorować rozwój i wzrost niemowląt i dzieci podczas długotrwałego leczenia kortykosteroidami.

U dzieci otrzymujących glikokortykosteroidy codziennie przez dłuższy czas kilkakrotnie dziennie może występować opóźnienie wzrostu. Taki schemat dawkowania należy stosować wyłącznie w przypadku najpilniejszych wskazań. Stosowanie terapii alternującej zazwyczaj pozwala uniknąć tego działania niepożądanego lub zminimalizować je (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki. Terapia alternująca”).

Niemowlęta i dzieci otrzymujące długotrwałe leczenie kortykosteroidami są narażone na szczególne ryzyko podwyższonego ciśnienia wewnątrzczaszkowego.

Wysokie dawki kortykosteroidów mogą wywołać zapalenie trzustki u dzieci.

Przedawkowanie.

Nie odnotowano klinicznego zespołu ostrego przedawkowania kortykosteroidami. Doniesienia o ostrych zatruciach i/lub zgonach po przedawkowaniu kortykosteroidów pojawiają się rzadko. Nie istnieje specyficzny antydotum w przypadku przedawkowania; stosuje się leczenie wspierające i objawowe. Metyloprednizolon poddaje się dializie.

Efekty uboczne.

Efekty uboczne związane z leczeniem wymieniono poniżej według klas układów narządów MedDRA i częstości występowania. Częstość efektów ubocznych określono jako: często (od ≥ 1/100 do < 1/10); rzadko (od ≥ 1/1000 do < 1/100); bardzo rzadko (od ≥ 1/10000 do < 1/1000); nieznana (częstość nie może być oszacowana na podstawie dostępnych danych).

Zakażenia i choroby pasożytnicze: często: zakażenia (w tym zwiększona podatność na zakażenia oraz nasilenie zakażeń z tłumieniem objawów klinicznych); nieznana: zakażenia oportunistyczne, reaktywacja utajonego gruźlicy, zapalenie otrzewnej†.

Zaburzenia układu krwi i chłonnego: nieznana: leukocytoza.

Zaburzenia układu odpornościowego: nieznana: nadwrażliwość na lek, reakcja anafilaktyczna, reakcja anafilaktycznopodobna.

Zaburzenia układu endokrynnego: często: zespół Cushinga; nieznana: ucisk osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej.

Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślonego zachowania (w tym torbie i polipy): nieznana: sarkoma Kaposiego.

Zaburzenia metaboliczne i pokarmowe: często: zatrzymanie sodu, zatrzymanie płynów w organizmie; nieznana: kwasica metaboliczna, alkaloza hipokaliemiczna, dyslipidemia, zaburzenia tolerancji glukozy, zwiększona potrzeba w insuline (lub doustnych lekach przeciwcukrzycowych u chorych na cukrzycę), lipomatoza, zwiększony apetyt (może prowadzić do przyrostu masy ciała), lipomatoza nadtwardówkowa.

Zaburzenia psychiczne: często: zaburzenia afektywne (w tym depresyjny nastrój i stan euforyczny); nieznana: psychozy (w tym mania, urojenia, halucynacje i schizofrenia), zachowanie psychotyczne, zaburzenia afektywne (w tym niestabilność afektywna, uzależnienie psychiczne, myśli samobójcze), zaburzenia psychiczne, dezorientacja, lęk, wahania nastroju, zachowanie patologiczne, bezsenność, drażliwość.

Zaburzenia układu nerwowego: nieznana: podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe (z obrzękiem tarczy nerwu wzrokowego (łagodna nadciśnienie wewnątrzczaszkowe)), drgawki, amnezja, zaburzenia poznawcze, zawroty głowy, ból głowy.

Zaburzenia oczu: rzadko: zamazane widzenie (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”); często: zaćma; nieznana: jaskra, wystający gał oczny, cienienie twardówki i rogówki, chorioretinopatia.

Zaburzenia narządu słuchu i równowagi: nieznana: zawroty głowy.

Zaburzenia serca: nieznana: niewydolność serca (u pacjentów predysponowanych), rozerwanie mięśnia sercowego w miejscu przebytych zawale mięśnia sercowego.

Zaburzenia układu naczyniowego: często: nadciśnienie tętnicze; nieznana: hipotensja tętnicza, zakrzepica tętnicza, zjawiska trombotyczne, napływy gorąca.

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i jamy opłucnowej: nieznana: zatorowość płucna, kichanie.

Zaburzenia przewodu pokarmowego: często: wrzód peptyczny (z możliwością perforacji i krwawienia); nieznana: perforacja jelita, krwawienie żołądka, zapalenie trzustki, wrzodziejące zapalenie przełyku, zapalenie przełyku, wzdęcia, ból brzucha, biegunka, niestrawność, nudności.

Zaburzenia układu wątrobowo-żółciowego: nieznana: podwyższenie poziomu enzymów wątrobowych (np. alaninotransaminazy, asparaginianotransaminazy).

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: często: atrofia skóry, trądzik; nieznana: obrzęk naczynioruchowy, hirsutyzm, plamki posocznicze, siniaki, zaczerwienienie, nadmierne pocenie się, rozstępy skóry, wysypka, świąd, pokrzywka, telangioktazje.

Zaburzenia układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej: często: osłabienie mięśni, opóźnienie wzrostu; nieznana: mięśnioból, miopatia, atrofia mięśni, osteoporoza, martwica kości, patologiczne złamania, artropatia neuropatyczna, ból stawów.

Zaburzenia układu rozrodczego i gruczołów mlekowych: nieznana: nieregularne miesiączkowanie.

Zaburzenia ogólne i reakcje w miejscu podania: często: zaburzenia gojenia ran; nieznana: obrzęk obwodowy, zmęczenie, niedobór samopoczucia, objawy zespołu odstawienia (zbyt szybkie zmniejszenie dawki kortykosteroidów po długotrwałym stosowaniu może prowadzić do ostrej niewydolności kory nadnerczy, hipotensji tętniczej i skutku śmiertelnego) (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Badania: często: obniżenie stężenia potasu we krwi; nieznana: podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe, obniżona tolerancja węglowodanów, podwyższone stężenie wapnia w moczu, podwyższone stężenie fosfatazy alkalicznej we krwi, podwyższone stężenie mocznika we krwi, tłumienie reakcji w teście skórnym*.

Urazy, zatrucia i powikłania procedur: nieznana: rozerwanie ścięgna (w szczególności ścięgna Achillesa), złamanie kompresyjne kręgosłupa.

† Zapalenie otrzewnej może być pierwotnym objawem lub objawem zaburzeń przewodu pokarmowego, takich jak perforacja, obturacja lub zapalenie trzustki (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

* Nazwa terminu nie należy do klasyfikacji MedDRA.

Częstość przewidywanych efektów ubocznych związanych ze stosowaniem kortykosteroidów, w tym ucisk osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej, koreluje z względną aktywnością leku, dawkowaniem, czasem przyjmowania i długością terapii (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Zgłaszanie podejrzewanych efektów ubocznych.

Zgłaszanie podejrzewanych efektów ubocznych po rejestracji leku ma duże znaczenie. Pozwala to na ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka związanego ze stosowaniem tego leku. Osoby pracujące w zawodach medycznych i farmaceutycznych, a także pacjenci lub ich ustawowe przedstawiciele powinni zgłaszać wszystkie przypadki podejrzewanych efektów ubocznych oraz braku skuteczności leku poprzez Automatyczny System Informacyjny nadzoru farmakologicznego pod adresem: https://aisf.dec.gov.ua».

Termin ważności.

Dla tabletek zawierających 4 mg metylprednizolonu – 3 lata; dla tabletek zawierających 16 mg metylprednizolonu – 5 lat; dla tabletek zawierających 32 mg metylprednizolonu – 3 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 25 °C, w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Tabletki 4 mg: po 30 tabletek w butelce, 1 butelka w pudełku tekturowym;

tabletki 16 mg: po 10 tabletek w blistrze, 5 blisterów w pudełku tekturowym;

tabletki 32 mg: po 10 tabletek w blistrze, 2 blistery w pudełku tekturowym.

Kategoria wydania. Na receptę.

Producent.

Pfizer Italia S.r.l./
Pfizer Italia S.r.l.

Miejsce produkcji i adres siedziby.

Località Marino del Tronto – 63100 Ascoli Piceno (AP), Włochy /
Località Marino del Tronto – 63100 Ascoli Piceno (AP), Italy.