Kaptofryl

INSTRUKCJA do stosowania leku KAPTOFRYL (KAPTOPRIL)

Skład:

substancja czynna: kaptofryl;

1 tabletka zawiera 12,5 mg lub 25 mg, lub 50 mg kaptofrylu;

substancje pomocnicze: celuloza mikrokryształowa, skrobia kukurydziana, laktoza monohydrat, kwas stearynowy.

Postać farmaceutyczna. Tabletki.

Główne właściwości fizykochemiczne:

tabletki 12,5 mg: tabletki okrągłe, nieco dwuwypukłe, białego koloru, z zaokrąglonymi krawędziami;

tabletki 25 mg: tabletki okrągłe, nieco dwuwypukłe, białego koloru, z zaokrąglonymi krawędziami oraz z rowkiem z jednej strony;

tabletki 50 mg: tabletki okrągłe, nieco dwuwypukłe, białego koloru, z zaokrąglonymi krawędziami oraz z rowkiem z jednej strony.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki działające na układ renina-angiotensyna. Inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę (ECA), jednoskładnikowe. Kod ATC C09A A01.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Pozytywne efekty inhibitorów ACE wynikają głównie z hamowania układu renina-angiotensyna-aldosteron w osoczu. Renina to enzym endogenny wytwarzany przez nerki, który dostaje się do krążenia ogólnoustrojowego, gdzie przekształca angiotensynogen w angiotensynę-I, stosunkowo nieaktywny dekapeptyd. Następnie angiotensyna-I jest przekształcana przez enzym przekształcający angiotensynę, peptydyldipeptydazę, w angiotensynę-II. Angiotensyna-II to silny wazokonstryktor, odpowiedzialny za zwężenie naczyń tętniczych i podwyższenie ciśnienia krwi, a także za stymulację gruczołów nadnerczy do produkcji aldosteronu. Hamowanie ACE prowadzi do obniżenia poziomu angiotensyny-II w osoczu krwi, co powoduje zmniejszenie aktywności wazopresyjnej oraz obniżenie produkcji aldosteronu. Choć zmniejszenie tego ostatniego jest niewielkie, może dojść do nieznacznego zwiększenia stężenia potasu w surowicy, równolegle z utratą sodu i płynu. Usunięcie negatywnej sprzężenia zwrotnego angiotensyny-II na produkcję reniny prowadzi do zwiększenia aktywności reniny w osoczu krwi.

Inną funkcją enzymu przekształcającego jest degradacja potężnego wazodepresyjnego kininopeptydu – bradykininy – do metabolitów nieaktywnych. Dlatego hamowanie ACE prowadzi do zwiększenia aktywności krążącego w krwiobiegu ogólnoustrojowym i lokalnego układu kalikreina-kininy, który uczestniczy w rozszerzaniu naczyń obwodowych poprzez aktywację układu prostaglandynowego; możliwe, że ten mechanizm przyczynia się do efektu hipotensyjnego inhibitorów ACE i odpowiada za pewne działania niepożądane.

Obniżenie ciśnienia krwi zazwyczaj następuje maksymalnie w ciągu 60–90 minut po doustnym podaniu pojedynczej dawki kaptofrylu. Czas trwania efektu zależy od dawki. Obniżenie ciśnienia krwi może się nasilać, a osiągnięcie maksymalnego efektu terapeutycznego może wymagać kilku tygodni terapii. Efekty kaptofrylu i diuretyków tiazydowych w obniżaniu ciśnienia krwi są wzajemnie uzupełniające.

U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym kaptofryl powoduje obniżenie ciśnienia krwi w pozycji leżącej i stojącej, bez stymulacji kompensacyjnego zwiększenia częstości skurczów serca, bez zatrzymywania wody i sodu.

W badaniach hemodynamicznych kaptofryl powodował istotne zmniejszenie oporu naczyń obwodowych. Ogólnie nie stwierdzono żadnych klinicznie istotnych zmian w przepływie osocza przez nerki ani w szybkości filtracji kłębuszkowej. U większości pacjentów efekt antyhipertensyjny zaczynał się około 15–30 minut po doustnym podaniu kaptofrylu; szczytowy efekt osiągany był po 60–90 minutach. Maksymalne obniżenie ciśnienia krwi po podaniu określonej dawki kaptofrylu było zazwyczaj widoczne po 3–4 tygodniach.

W zalecanej dawce dobowej efekt antyhipertensyjny utrzymuje się również podczas długotrwałej terapii. Tymczasowe zaprzestanie przyjmowania kaptofrylu nie powoduje żadnego szybkiego nadmiernego wzrostu ciśnienia krwi (tzw. odbicia objawów). Leczenie nadciśnienia kaptofrylem prowadzi również do zmniejszenia przerostu lewej komory serca.

Badania hemodynamiczne u pacjentów z niewydolnością serca wykazały, że kaptofryl powodował zmniejszenie oporu obwodowego i zwiększenie objętości żył. Skutkiem tego było zmniejszenie obciążenia wstępnego i następczego serca (obniżenie ciśnienia napełnienia komór). Dodatkowo obserwowano wzrost rzutu serca, indeksu pracy i zdolności do wysiłku podczas leczenia kaptofrylem. W dużym randomizowanym badaniu kontrolowanym placebo u pacjentów z zaburzeniem funkcji lewej komory (frakcja wyrzutowa lewej komory ≤ 40 %) po zawałach serca wykazano, że kaptofryl (rozpoczęcie przyjmowania w dniach 3–16 po zawałach) wydłuża przeżycie i zmniejsza śmiertelność sercowo-naczyniową. Ostatnie objawiało się opóźnieniem rozwoju objawowej niewydolności serca i zmniejszeniem konieczności hospitalizacji z powodu niewydolności serca w porównaniu z placebo. Obserwowano również zmniejszenie częstości występowania nawrotu zawału serca i procedur rekonstrukcji naczyń serca oraz/ lub zmniejszenie potrzeby przyjmowania dodatkowych leków z diuretykami i/lub cyfrynami lub zwiększenia ich dawek w porównaniu z placebo.

Analiza retrospektywna wykazała, że kaptofryl zmniejsza nawroty zawału serca i metody rewaskularyzacji (żadne z nich nie było głównym kryterium badania).

Badanie kontrolowane placebo u pacjentów z zawałem serca wykazało, że kaptofryl (podawany w ciągu 24 godzin od wystąpienia i przez 1 miesiąc) istotnie zmniejszył całkowitą śmiertelność po 5 tygodniach w porównaniu z placebo. Pozytywny efekt kaptofrylu na całkowitą śmiertelność był nadal widoczny po 1 roku. Nie stwierdzono żadnych wskazówek na negatywny wpływ na wczesną śmiertelność w pierwszym dniu leczenia.

Efekty kardioprotekcyjne kaptofrylu występują niezależnie od wieku lub płci pacjenta, lokalizacji zawału serca i współistniejących leków o udowodnionej skuteczności w okresie popołowym (lekach trombolytycznych, blokerach beta i kwasie acetylosalicylowym).

Neuropatia cukrzycowa typu I

W wieloośrodkowym, podwójnym ślepych badaniu kontrolowanym placebo u pacjentów z insulinozależną cukrzycą (typ I) z białkomoczem, z nadciśnieniem tętniczym lub bez (dozwolone jednoczesne stosowanie innych leków przeciwnadciśnieniowych w celu kontroli ciśnienia krwi) kaptofryl istotnie skrócił (o 51 %) czas do podwojenia początkowego stężenia kreatyniny w porównaniu z placebo; częstość występowania zaawansowanego uszkodzenia nerek (dializy, przeszczepienie) lub skutku śmiertelnego była również istotnie mniejsza przy przyjmowaniu kaptofrylu niż przy placebo (51 %). U pacjentów z cukrzycą i mikroalbuminurią leczenie kaptofrylem zmniejsza wydalanie albuminy przez 2 lata.

Wpływ leczenia kaptofrylem na zachowanie funkcji nerek jest pozytywny w wyniku obniżenia ciśnienia krwi.

W dwóch dużych randomizowanych badaniach kontrolowanych (ONTARGET (globalne badanie punktów końcowych stosowania telmisartanu oddzielnie i w połączeniu z ramiprylem) i VA NEPHRON-D (weterani z neuropatią cukrzycową)) badano stosowanie kombinacji inhibitora ACE z blokerem receptora angiotensyny II. Badanie ONTARGET prowadzono u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi i mózgowo-naczyniowymi w wywiadzie lub z cukrzycą typu II towarzyszoną objawami uszkodzenia narządów docelowych. Badanie VA NEPHRON-D prowadzono u pacjentów z cukrzycą typu II i neuropatią cukrzycową. Badania te wykazały brak istotnego wpływu na funkcje nerek i/lub choroby sercowo-naczyniowe i śmiertelność, podczas gdy obserwowano zwiększenie ryzyka wystąpienia hiperkaliemii, ostrego uszkodzenia nerek i/lub hipotensji w porównaniu z monoterapią. Biorąc pod uwagę podobne właściwości farmakodynamiczne, te wyniki są również istotne dla innych inhibitorów ACE i blokerów receptora angiotensyny II. Inhibitory ACE i blokery receptora angiotensyny II nie powinny być stosowane jednocześnie u pacjentów z neuropatią cukrzycową. Badanie ALTITUDE (punkt końcowy badania aliskirenu u pacjentów z cukrzycą typu II z chorobami sercowo-naczyniowymi i chorobami nerek) prowadzono w celu sprawdzenia korzyści z dodania aliskirenu do standardowej terapii inhibitorem ACE lub blokerem receptora angiotensyny II u chorych na cukrzycę typu II z przewlekłymi chorobami nerek, chorobami sercowo-naczyniowymi lub tym i drugim. Badanie zostało zakończone przedwcześnie z powodu zwiększonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych. Śmiertelne przypadki z powodu chorób sercowo-naczyniowych i udarów były częstsze w grupie aliskirenu niż w grupie placebo, a o działaniach niepożądanych i poważnych działaniach niepożądanych (hiperkaliemia, hipotensja i zaburzenia funkcji nerek) raportowano częściej w grupie aliskirenu niż w grupie placebo.

Farmakokinetyka.

Kaptofryl jest lekiem aktywnym doustnie, który nie wymaga biotransformacji w celu aktywacji. Średnia minimalna absorpcja wynosi około 75 %. Szczątkowe stężenia w osoczu osiągane są w ciągu 60–90 minut. Obecność pokarmu w przewodzie pokarmowym zmniejsza absorpcję o około 30–40 %. Około 25–30 % leku krążącego we krwi wiąże się z białkami osocza.

Okres półtrwania niezmienionego kaptofrylu we krwi wynosi około 2 godziny. Ponad 95 % wchłoniętej dawki wydalane jest z moczem w ciągu 24 godzin; 40–50 % to niezmieniony lek, reszta to nieaktywne metabolity disiarczkowe (disiarczek kaptofrylu i disiarczek cysteiny kaptofrylu). Zaburzenia funkcji nerek mogą prowadzić do gromadzenia się leku. Dlatego u pacjentów z zaburzeniem funkcji nerek dawkę należy zmniejszyć i/lub wydłużyć odstępy między dawkami (patrz sekcja „Sposób stosowania”).

Badania na zwierzętach wskazują, że kaptofryl nie przenika w znaczącym stopniu przez barierę krew-mózg.

Okres karmienia piersią. W raporcie dotyczącym 12 kobiet przyjmujących doustnie kaptofryl w dawce 100 mg trzy razy dziennie, średnie maksymalne stężenie w mleku matki wynosiło 4,7 μg/l i osiągane było po 3,8 godziny po podaniu dawki. Na podstawie tych danych maksymalna dzienna dawka, jaką otrzymywały niemowlęta, wynosiła mniej niż 0,002 % dziennego dawkowania matki. Kaptofryl można usuwać z krążenia ogólnoustrojowego za pomocą dializy hemodyfuzyjnej i dializy otrzewnowej. Klirens przez dializę hemodyfuzyjną wynosi 4,8 l/h – 7,2 l/h, w zależności od zastosowanych filtrów. W ciągu 4-godzinnego hemodializy 30–40 % kaptofrylu jest usuwanych z krwi, podczas gdy klirens metabolitów jest nieco mniej efektywny.

Metabolity disiarczkowe kaptofrylu są wydalane przez nerki wolniej niż kaptofryl. Ponieważ metabolity disiarczkowe w organizmie są ponownie przekształcane w kaptofryl, można oczekiwać gromadzenia się kaptofrylu u pacjentów z niewydolnością nerek. Gromadzenie się metabolitów kaptofrylu u pacjentów z niewydolnością nerek powoduje silniejszy efekt farmakodynamiczny i przedłużony czas działania. Dlatego u takich pacjentów dawki kaptofrylu należy dostosować zgodnie z rzeczywistym poziomem funkcji nerek.

U pacjentów z zaburzeniem funkcji wątroby układ renina-angiotensyna funkcjonuje normalnie. Ponieważ kaptofryl jest lekiem, a nie prolekami, jego efekt jest porównywalny do efektu obserwowanego u pacjentów z nadciśnieniem bez zaburzeń funkcji wątroby.

U pacjentów z niewydolnością serca wydalanie kaptofrylu jest opóźnione. Dlatego pacjentów z niewydolnością serca należy leczyć mniejszą dawką początkową kaptofrylu, a dawki należy dostosować zgodnie z osiągniętym efektem terapeutycznym.

Farmakokinetyka kaptofrylu u zdrowych ochotników starszego wieku jest taka sama, jak u młodszych zdrowych ochotników. Dlatego pacjentom starszego wieku z nadciśnieniem i prawidłową funkcją nerek można podawać zwykłe dawki dobowe kaptofrylu.

Charakterystyki kliniczne.

Wskazania.

• Nadciśnienie tętnicze;
• niewydolność serca:

przewlekła niewydolność serca z obniżoną czynnością skurczową komor (w połączeniu z diuretykami, jeśli stosowane są glikozydy nasercowe i beta-blokery);

• zawał mięśnia sercowego:

krótkotrwałe (4 tygodnie) leczenie każdego klinicznie stabilnego pacjenta w ciągu pierwszych 24 godzin po zawałcie;

• długotrwała profilaktyka objawowej niewydolności serca u klinicznie stabilnych pacjentów z bezobjawową dysfunkcją lewej komory (frakcja wyrzutowa ≤ 40 %);
• nefropatia cukrzycowa typu I:

makroalbuminuria u pacjentów z cukrzycą typu I.

Przeciwwskazania.

• Podwyższona wrażliwość na substancję czynną lub na którykolwiek z substancji pomocniczych tego leku lub na inne inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę (IEC);
• wcześniejszy stan obrzęku naczynioruchowego podczas leczenia innymi inhibitorami enzymu konwertującego angiotensynę;
• wrodzony/idiopatyczny obrzęk naczynioruchowy. Obustronne zwężenie tętnic nerkowych wpływające na hemodynamikę lub zwężenie tętnicy jednej nerki istotne dla hemodynamiki;
• porfiria;
• ciąża lub planowanie ciąży (patrz sekcja „Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią”);
• okres karmienia piersią (patrz sekcja „Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią”);
• jednoczesne stosowanie kaptofrylu z lekami zawierającymi aliskiren u pacjentów z cukrzycą lub z niewydolnością nerek (prędkość filtracji kłębuszkowej ˂ 60 ml/min/1,73 m²);
• jednoczesne stosowanie z terapią sakubitrilem/walsartanem. Leczenie kaptofrylem nie może być rozpoczynane wcześniej niż po upływie 36 godzin od przyjęcia ostatniej dawki sakubitrilu/walsartanu (patrz sekcje „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji” oraz „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Kliretyczne diuretyki, suplementy potasu lub substytuty soli zawierające potas: choć poziom potasu w surowicy zazwyczaj pozostaje w normie, u niektórych pacjentów przyjmujących kaptofryl może wystąpić hiperkaliemia. Diuretyki zatrzymujące potas (np. spironolakton, triamteren lub amilorid), suplementy potasu lub substytuty soli zawierające potas mogą powodować istotne zwiększenie stężenia potasu w surowicy krwi. Należy również zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu kaptofrylu z innymi lekami zwiększającymi stężenie potasu w surowicy krwi, takimi jak trimetoprymin i kotrimoksazol (trimetoprymin/sulfametoksazol), ponieważ wiadomo, że trimetoprymin działa jak diuretyk zatrzymujący potas amilorid. Dlatego połączenie kaptofrylu z powyższym lekami nie jest zalecane. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania z powodu wyraźnej hipokaliemii należy stosować je z dużą ostrożnością i często monitorować stężenie potasu w surowicy krwi (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Diuretyki (tiazydowe lub pętlowe): wcześniejsze leczenie dużymi dawkami diuretyków może prowadzić do zmniejszenia objętości krwi krążącej i zwiększenia ryzyka istotnej hipotensji (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”). Efekt hipotensyjny można zmniejszyć poprzez odstawienie diuretyku, zwiększenie spożycia soli i płynów lub rozpoczęcie terapii od niskiej dawki kaptofrylu. Jednakże w specjalnych badaniach nie stwierdzono istotnej klinicznie interakcji z hydrochlorotiazydem ani furosemidem.

Inne leki przeciw nadciśnieniu: kaptofryl można zazwyczaj bezpiecznie stosować łącznie z innymi lekami przeciw nadciśnieniu (np. beta-blokerami i blokerami kanałów wapniowych o przedłużonym działaniu). Jednoczesne stosowanie tych leków może nasilać działanie hipotensyjne kaptofrylu. Należy zachować ostrożność podczas leczenia nitrogliceryną, innymi nitratami lub innymi lekami rozszerzającymi naczynia lub rozważyć możliwość zastosowania mniejszej dawki.

Dane badań klinicznych wskazują, że podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS) poprzez skojarzone stosowanie inhibitorów ACE, blokerów receptora angiotensyny II lub aliskirenu wiąże się z wyższym występowaniem działań niepożądanych, takich jak hipotensja, hiperkaliemia i pogorszenie funkcji nerek (w tym ostra niewydolność nerek), w porównaniu z monoterapią lekami działającymi na RAAS.

Leki wpływające na aktywność układu współczulnego: należy zachować ostrożność przy stosowaniu leków wpływających na aktywność układu współczulnego (np. blokerów zwojów lub blokerów neuronów adrenergicznych), ponieważ mogą one nasilać działanie przeciw nadciśnieniu kaptofrylu.

Alfa-blokery: jednoczesne stosowanie alfa-blokerów może nasilać działanie hipotensyjne kaptofrylu, zwiększając ryzyko hipotensji ortostatycznej.

Agenty działające poprzez wydzielanie reniny: działanie kaptofrylu może być nasilane przez leki działające poprzez wydzielanie reniny. Na przykład diuretyki (w szczególności tiazydowe) mogą aktywować układ renina-angiotensyna-aldosteron.

Leczenie ostrego zawału mięśnia sercowego: kaptofryl można stosować łącznie z kwasem acetylosalicylowym (w dawkach kardiologicznych), lekami trombolicznymi, beta-blokerami i/lub nitratami.

Lit: jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i litu może prowadzić do tymczasowego wzrostu stężenia litu w surowicy krwi i zatrucia litem. Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i diuretyków tiazydowych może dodatkowo zwiększyć stężenie litu w surowicy krwi i zwiększyć ryzyko zatrucia litem. Nie zaleca się stosowania kaptofrylu z litem. Jeśli taka kombinacja jest konieczna dla pacjenta, należy dokładnie monitorować stężenie litu w surowicy krwi (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Trójpierścieniowe leki przeciwdrgawkowe/lekami przeciwpsychotycznymi: jednoczesne stosowanie niektórych trójpierścieniowych leków przeciwdrgawkowych i leków przeciwpsychotycznych z inhibitorami ACE może prowadzić do dodatkowego obniżenia ciśnienia krwi (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”). Może wystąpić hipotensja ortostatyczna.

Allopurinol, prokainamid, leki cytotoksyczne lub immunosupresyjne: jednoczesne stosowanie z inhibitorami ACE może zwiększyć ryzyko leukopenii, szczególnie gdy stosowane są w dawkach przekraczających obecnie zalecane.

Leki przeciwzapalne niesterydowe: długotrwałe stosowanie leków przeciwzapalnych niesterydowych (tj. selektywnych inhibitorów cyklooksygenazy-2 (COX-2), kwasu acetylosalicylowego (> 3 g/dobę) i nieselektywnych leków przeciwzapalnych niesterydowych) z inhibitorami ACE może zmniejszyć działanie hipotensyjne inhibitora ACE.

Opisano, że leki przeciwzapalne niesterydowe (NSAID) i inhibitory ACE wywierają działanie addytywne na zwiększenie stężenia potasu w surowicy krwi, podczas gdy funkcja nerek może się pogarszać. Te efekty są głównie odwracalne. Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i NSAID zwiększa ryzyko pogorszenia funkcji nerek, rzadko może wystąpić ostra niewydolność nerek, szczególnie u pacjentów z istniejącą niewydolnością nerek, takich jak osoby starsze lub pacjenci odwodnieni.

Połączenie należy stosować z ostrożnością, szczególnie u osób starszych. Pacjenci powinni otrzymywać odpowiednią ilość płynów, a ponadto wymagany jest monitoring funkcji nerek po rozpoczęciu terapii wspomagającej i okresowo później.

Zgłaszano również, że indometacyna może zmniejszać działanie hipotensyjne kaptofrylu, szczególnie w przypadkach nadciśnienia o niskim poziomie reniny.

Sympatomyketyki: mogą zmniejszać działanie hipotensyjne inhibitorów ACE, dlatego należy dokładnie monitorować pacjentów.

Leki przeciwcukrzycowe: badania farmakologiczne wskazują, że jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, w tym kaptofrylu, może nasilać działanie insuliny i doustnych leków przeciwcukrzycowych (sulfonamidów) w obniżaniu poziomu glukozy we krwi u pacjentów z cukrzycą. W przypadku wystąpienia tej bardzo rzadkiej interakcji może być konieczne zmniejszenie dawki leku przeciwcukrzycowego podczas równoległego leczenia inhibitorami ACE.

Leki zwiększające ryzyko obrzęku naczynioruchowego: jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z sakubitrilem/walsartanem jest przeciwwskazane, ponieważ zwiększa ryzyko obrzęku naczynioruchowego (patrz sekcje „Przeciwwskazania” i „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

U pacjentów przyjmujących jednocześnie inhibitory ACE z raczekadotrylem, inhibitorami mTOR (np. sirolimus, everolimus, temsirolimus) i wyldaglitypinem zwiększa się ryzyko rozwoju obrzęku naczynioruchowego (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Kotrimoksazol (trimetoprymin/sulfametoksazol): pacjenci przyjmujący jednocześnie kotrimoksazol (trimetoprymin/sulfametoksazol) mają zwiększone ryzyko rozwoju hiperkaliemii (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Cyklosporyna: jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i cyklosporyny może prowadzić do hiperkaliemii. Zaleca się monitorowanie stężenia potasu w surowicy krwi.

Heparyna: jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i heparyny może prowadzić do hiperkaliemii. Zaleca się monitorowanie stężenia potasu w surowicy krwi.

Analiza chemiczna kliniczna: kaptofryl może powodować fałszywie dodatni wynik badania moczu na aceton.

Złoto: w rzadkich przypadkach u pacjentów stosujących jednocześnie inhibitory ACE i leki wstrzykowe zawierające złoto (sód aurotyomalan) obserwowano reakcje nitrytoidowe z objawami takimi jak napływy, zawroty głowy, nudności, wymioty i obniżenie ciśnienia krwi aż do kolapsu krążeniowego.

Szczególne wytyczne dotyczące stosowania.

Podwójna blokada układu RAAS: wyraźnie stwierdzono, że jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, blokerów receptora angiotensyny II lub aliskirenu zwiększa ryzyko wystąpienia hipotensji, hiperkaliemii oraz prowadzi do pogorszenia funkcji nerek (w tym ostrej niewydolności nerek). Dlatego podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS) poprzez jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, blokerów receptora angiotensyny II lub aliskirenu nie jest zalecana.

Jeśli terapia podwójną blokadą jest absolutnie konieczna, powinna być prowadzona pod nadzorem lekarza z częstym monitorowaniem funkcji nerek, poziomu elektrolitów i ciśnienia tętniczego.

Nie można jednoczesnie stosować inhibitorów ACE i blokerów receptora angiotensyny II u pacjentów z nerkową cukrzycą.

Hipotensja tętnicza: wystąpienie objawowej hipotensji jest bardziej prawdopodobne u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, u których zmniejszona jest objętość krwi i/lub obniżone stężenie sodu, np. w wyniku leczenia diuretykami, ograniczenia spożycia soli kuchennej, wskutek biegunki, wymiotów lub hemodializy. Przed podaniem inhibitora ACE należy skorygować objętość krwi i/lub poziom sodu, a także rozważyć możliwość podania niższej dawki początkowej.

Potencjalne działanie obniżające ciśnienie na początku leczenia kaptofrylem można zminimalizować, przerywając przyjmowanie diuretyku lub zwiększając spożycie soli około tydzień przed rozpoczęciem leczenia kaptofrylem, albo rozpoczynając leczenie od niższych dawek (6,25 mg lub 12,5 mg). Ponadto należy obserwować pacjenta przez co najmniej jedną godzinę po podaniu dawki początkowej. Przejściowa reakcja hipotensyjna nie stanowi przeciwwskazania do podawania kolejnych dawek, które można bez problemu podawać po podniesieniu się ciśnienia tętniczego. Hipotensja tętnicza sama w sobie nie jest powodem do przerywania leczenia kaptofrylem. Obniżenie ciśnienia tętniczego jest większe na początku leczenia, jednak ten efekt ustabilizuje się po jednym-dwóch tygodniach i zazwyczaj powraca do poziomu wyjściowego po dwóch miesiącach bez utraty efektu terapeutycznego.

Objawowa hipotensja może występować u pacjentów z niewydolnością serca i przy stosowaniu inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę – zaleca się niższą dawkę początkową. U około połowy pacjentów z niewydolnością serca, u których ciśnienie tętnicze było normalne lub niskie, obserwowano przejściowe zaburzenia ciśnienia tętniczego przekraczające 20%. Taka przejściowa hipotensja jest zazwyczaj bardziej prawdopodobna po pierwszej dawce i zazwyczaj dobrze tolerowana, bez objawów lub tylko z lekkim zawrotem głowy. U pacjentów z niewydolnością serca należy ostrożnie zwiększać dawkę kaptofrylu lub diuretyku.

Tak jak przy każdym leku przeciwnadciśnieniowym, nadmierne obniżenie ciśnienia krwi u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca lub mózgu może zwiększyć ryzyko zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu. Jeśli rozwija się hipotensja, pacjenta należy ułożyć w pozycji leżącej na plecach. W razie potrzeby – zwiększyć objętość osocza poprzez podanie 0,9% roztworu chlorku sodu.

Niemowlęta, szczególnie noworodki, mogą być bardziej wrażliwe na niekorzystne skutki hemodynamiczne kaptofrylu. Opisywano nadmierne, długotrwałe i nieprzewidywalne obniżenie ciśnienia tętniczego oraz powiązane z tym powikłania, w tym oligurię i drgawki.

Hipertensja naczyniowo-nerek: istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia hipotensji i niewydolności nerek u pacjentów z dwustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub ze zwężeniem tętnicy jedynego działającego nerki, którzy przyjmują inhibitory ACE. Może dojść do utraty funkcji nerki przy bardzo niewielkich zmianach stężenia kreatyniny we krwi. Takim pacjentom leczenie należy rozpocząć pod kontrolą lekarza od niskich dawek; w trakcie leczenia konieczne jest ostrożne dozowanie i monitorowanie funkcji nerek.

Po obniżeniu ciśnienia tętniczego kaptofrylem u niektórych pacjentów z chorobami nerek, szczególnie z poważnym zwężeniem tętnic nerkowych, obserwowano wzrost stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny we krwi. Te parametry zazwyczaj powracają do stanu wyjściowego po przerwaniu terapii. Może być konieczne zmniejszenie dawki kaptofrylu i/lub odstawienie diuretyku.

Zaburzenia funkcji nerek: pacjenci z zaburzeniami funkcji nerek (klirens kreatyniny ≤ 40 ml/min) wymagają dostosowania dawki zgodnie z klirens kreatyniny (patrz sekcja „Sposób stosowania”), a następnie zgodnie z odpowiedzią pacjenta na leczenie. U takich pacjentów należy regularnie kontrolować stężenie kreatyniny i potasu we krwi, co jest częścią standardowej praktyki medycznej.

Podwyższona wrażliwość/nawrót opuchlizny naczynioruchowej: opisywano przypadki opuchlizny naczynioruchowej twarzy, kończyn, warg, języka, krtani i/lub gardła u pacjentów przyjmujących inhibitory ACE, w tym kaptofryl. Opuchlizna naczynioruchowa może wystąpić w dowolnym czasie przyjmowania leku. W takim przypadku należy natychmiast przerwać przyjmowanie kaptofrylu i odpowiednio monitorować pacjenta, aby zapewnić całkowite ustąpienie objawów przed wypisaniem go ze szpitala. W przypadkach, gdy obrzęk ograniczał się do twarzy i warg, stan zazwyczaj ustabilizował się bez leczenia, choć leki przeciwhistaminowe okazały się pomocne w złagodzeniu objawów. Opuchlizna naczynioruchowa obejmująca krtanię może być śmiertelna. Jeśli występuje zaangażowanie języka, krtani lub krtani i istnieje możliwość obturacji dróg oddechowych, należy natychmiast rozpocząć odpowiednią terapię, np. podanie podskórne roztworu adrenaliny 1:1000 (0,3–0,5 ml) i/lub działania zapewniające przejście dróg oddechowych. Pacjenta należy hospitalizować i obserwować przez co najmniej 12–24 godziny i nie wypisywać do całkowitego ustąpienia objawów.

Wiadomo, że u pacjentów rasy czarnoskórej przyjmujących inhibitory ACE częściej występuje opuchlizna naczynioruchowa niż u innych.

Pacjenci z wywiadem opuchlizny naczynioruchowej nie związanej ze stosowaniem inhibitorów ACE mają zwiększone ryzyko rozwoju opuchlizny naczynioruchowej podczas przyjmowania inhibitorów ACE (patrz sekcje „Przeciwwskazania”).

Rzadko opisywano przypadki opuchlizny naczynioruchowej jelit u pacjentów przyjmujących inhibitory ACE. Pacjenci ci mieli ból brzucha (z nudnościami lub wymiotami lub bez nich); u niektórych z nich nie stwierdzono wcześniejszego rozwoju opuchlizny naczynioruchowej twarzy i mieli normalny poziom esterazy C-1. Opuchlizna naczynioruchowa była rozpoznawana za pomocą badań, w tym tomografii komputerowej brzucha lub ultrasonografii jamy brzusznej, lub podczas zabiegu chirurgicznego. Objawy ustępowały po przerwaniu przyjmowania inhibitorów ACE. Opuchliznę naczynioruchową jelit należy uwzględnić w różnicowaniu diagnostycznym u pacjentów przyjmujących inhibitory ACE i skarżących się na ból brzucha (patrz sekcja „Działania niepożądane”).

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z sakubitrylem/walsartanem jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko rozwoju opuchlizny naczynioruchowej. Leczenie sakubitrylem/walsartanem nie można rozpoczynać wcześniej niż 36 godzin po podaniu ostatniej dawki kaptofrylu. Leczenie kaptofrylem nie można rozpoczynać wcześniej niż 36 godzin po podaniu ostatniej dawki sakubitrylu/walsartanu (patrz sekcje „Przeciwwskazania” i „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z raczekadotrylem, inhibitorami mTOR (np. sirolimus, ewerolimus, temsirolimus) i wyldaglitypinem zwiększa ryzyko rozwoju opuchlizny naczynioruchowej (np. obrzęku dróg oddechowych lub języka z zaburzeniami oddychania lub bez nich) (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”). Należy ostrożnie rozpoczynać leczenie raczekadotrylem, inhibitorami mTOR (np. sirolimus, ewerolimus, temsirolimus) i wyldaglitypinem u pacjentów, którzy już przyjmują inhibitory ACE.

Kaszel: kaszel opisywano podczas leczenia inhibitorami enzymu konwertującego angiotensynę. Kaszel charakteryzuje się jako ciągły, suchy, nieproduktywny, ustępujący po przerwaniu terapii. Kaszel wywołany przez inhibitory ACE należy uwzględnić w różnicowaniu diagnostycznym kaszlu.

Niewydolność wątroby: inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę w rzadkich przypadkach były kojarzone z zespołem rozpoczynającym się od żółtaczki cholesterycznej i postępującym do nagłego martwiczo-zapalnego zapalenia wątroby, a czasem prowadzącym do śmiertelnych skutków. Mechanizm tego zespołu jest nieznany. Jeśli podczas leczenia inhibitorami enzymu konwertującego angiotensynę wystąpi żółtaczka lub znaczący wzrost enzymów wątrobowych, leczenie należy natychmiast przerwać, a pacjenta dokładnie monitorować.

Hiperkaliemia: inhibitory ACE mogą powodować hiperkaliemię, ponieważ hamują uwalnianie aldosteronu. Efekt ten jest zazwyczaj niewielki u pacjentów z prawidłową funkcją nerek. Ryzyko wystąpienia hiperkaliemii jest zwiększone u pacjentów z niewydolnością nerek, cukrzycą, u tych, którzy jednocześnie przyjmują diuretyki oszczędzające potas, suplementy potasu, substytuty soli zawierające potas, lub inne leki, które mogą powodować hiperkaliemię (np. heparyna, kotrimoksazol [trimetoprym/sulfametoksazol] i szczególnie antagonisty aldosteronu lub blokery receptora angiotensyny). Należy ostrożnie stosować diuretyki oszczędzające potas i blokery receptora angiotensyny u pacjentów przyjmujących inhibitory ACE, a także kontrolować poziom potasu we krwi i funkcję nerek (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Lity: kombinacja litu i kaptofrylu nie jest zalecana ze względu na nasilenie toksyczności litu (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Zwężenie aorty lub zastawki mitralnej serca / przerostowa kardiomiopatia / wstrząs kardiogenny: inhibitory ACE należy podawać bardzo ostrożnie pacjentom z obturacją zastawek lewej komory i obturacją drogi odpływu oraz unikać stosowania w przypadkach wstrząsu kardiogennego i hemodynamicznie znaczącej obturacji.

Niewydolność serca: podczas długotrwałego leczenia kaptofrylem u około 20% pacjentów obserwowano trwałe podwyższenie stężenia azotu mocznikowego (BUN) i kreatyniny we krwi o więcej niż 20% powyżej normy. Mniej niż 5% pacjentów, zazwyczaj z poważnymi chorobami nerek, musiało przerwać leczenie z powodu postępującego wzrostu stężenia kreatyniny. Dalsze rokowanie zależało od ciężkości niewydolności nerek.

Neutropenia/agranulocytoza: zgłaszano przypadki wystąpienia neutropenii/agranulocytozy, trombocytopenii i anemii u pacjentów przyjmujących inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę, w tym kaptofryl. U pacjentów z prawidłową funkcją nerek i bez innych powikłań neutropenia występuje rzadko. Neutropenia zazwyczaj pojawia się po około 3 miesiącach od rozpoczęcia leczenia kaptofrylem.

W badaniach klinicznych u pacjentów z dowolnym stopniem niewydolności nerek (kreatynina surowicy ≥ 1,6 mg/dl), ale bez chorób kolagenowych naczyń, ryzyko neutropenii wynosiło około 0,2%; u pacjentów z niewydolnością nerek jednoczesne stosowanie allopurynolu z kaptofrylem było związane z neutropenią. U pacjentów z chorobami kolagenowymi naczyń (takimi jak toczeń układowy lub twardzina) i niestabilną funkcją nerek neutropenia obserwowano u 3,7% pacjentów.

Kaptofryl należy stosować bardzo ostrożnie u pacjentów z kolagenozą naczyń (np. toczeń układowy, twardzina), przy jednoczesnym leczeniu antydepresantami, allopurynolem lub prokainamidem lub przy kombinacji tych czynników, szczególnie jeśli występuje już zaburzona funkcja nerek. U niektórych z tych pacjentów może rozwinąć się poważna infekcja, która czasem nie odpowiada na intensywne leczenie antybiotykami.

Jeśli takim pacjentom podaje się kaptofryl, zaleca się wykonanie analizy liczby leukocytów we krwi i rozwiniętego wzoru krwi przed leczeniem, co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące terapii kaptofrylem i okresowo po tym czasie. Pacjentów należy poinstruować o natychmiastowym zgłaszaniu wszelkich objawów infekcji (np. zapalenie gardła, gorączka), wówczas należy wykonać rozwinięty wzór leukocytów we krwi. Kaptofryl i inne współistniejące leki (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”) należy odstawić, jeśli stwierdzono lub podejrzewa się neutropenię (poziom neutrofili < 1000/mm³); w takim przypadku zaleca się dokładne monitorowanie stanu pacjenta.

U większości pacjentów liczba neutrofili szybko powraca do normy po przerwaniu przyjmowania kaptofrylu i innych leków.

Około 13% przypadków neutropenii kończyło się śmiercią, ale te przypadki dotyczyły pacjentów z poważnymi chorobami, którzy mieli choroby kolagenowe naczyń, niewydolność nerek lub serca, otrzymywali terapię immunosupresyjną lub mieli kilka z tych czynników.

Proteinuria: proteinuria może występować u pacjentów z istniejącym zaburzeniem funkcji nerek lub przy przyjmowaniu stosunkowo wysokich dawek inhibitorów ACE.

Ogólny białkomocz powyżej 1 g na dobę obserwowano u około 0,7% pacjentów przyjmujących kaptofryl. Większość pacjentów miała dowody wcześniejszej choroby nerek lub przyjmowała stosunkowo wysokie dawki kaptofrylu (powyżej 150 mg/dobę) lub oba te czynniki występowały. Zespół nerczycowy występował u około 1/5 pacjentów z proteinurią. W większości przypadków proteinuria zmniejsza się lub ustępuje w ciągu 6 miesięcy niezależnie od kontynuacji przyjmowania kaptofrylu. U pacjentów z proteinurią rzadko zmieniają się takie parametry funkcji nerek jak azot mocznikowy i kreatynina.

U pacjentów z przebytą chorobą nerek należy wykonać analizę białka w moczu (test paskiem z pierwszej porannej porcji moczu) przed rozpoczęciem leczenia i okresowo po nim.

W podwójnie ślepej, placebo-kontrolowanej, wieloośrodkowej studii z udziałem 207 pacjentów z nerkową cukrzycą i proteinurią (≥ 500 mg/dobę), którzy przyjmowali 75 mg/dobę kaptofrylu przez średnio 3 lata, obserwowano trwałe zmniejszenie proteinurii. Nie wiadomo, czy krótkoterminowe leczenie pacjentów z innym typem choroby nerek może mieć podobne efekty.

Reakcje pseudoanafilaktyczne podczas dezensytyzacji: u pacjentów przyjmujących inhibitory ACE podczas dezensytyzacji na jad owadów skrzydłoczułych, w rzadkich przypadkach mogą wystąpić reakcje przypominające alergiczne (pseudoanafilaktyczne), stanowiące zagrożenie dla życia. Takich reakcji można uniknąć poprzez tymczasowe wstrzymanie terapii inhibitorami ACE przed każdą dezensytyzacją, ale wracają one po przypadkowym pobudzeniu antygenami. Dlatego należy ostrożnie prowadzić terapię inhibitorami ACE u pacjentów przechodzących takie procedury dezensytyzacji.

Reakcje anafilaktyczne podczas dializy z użyciem błon o wysokiej przepuszczalności / aferezy lipoproteinami: zgłaszano przypadki reakcji pseudoanafilaktycznych u pacjentów poddawanych sesjom hemodializy z użyciem błon o wysokiej przepuszczalności lub aferezy lipoprotein niskiej gęstości z dekstrynosiarczanem. Takim pacjentom należy rozważyć zastosowanie innego typu dializy, błony lub innego klasy leków.

Operacje chirurgiczne/anestezja: hipotensja tętnicza może wystąpić u pacjentów po rozległych zabiegach chirurgicznych lub podczas leczenia lekami znieczyszczającymi, które jak wiadomo obniżają ciśnienie tętnicze, ponieważ kaptofryl blokuje powstawanie wtórnej angiotensyny II indukowanej kompensacyjnym uwalnianiem reniny. Jeśli wystąpi hipotensja i uznaje się, że jest związana z tym mechanizmem, można ją skorygować poprzez zwiększenie objętości.

Cukrzyca: u pacjentów z cukrzycą przyjmujących doustne leki przeciwcukrzycowe lub insulinę należy dokładnie kontrolować poziom glukozy we krwi przez pierwsze kilka miesięcy wspomagającego leczenia inhibitorami ACE. Inhibitory ACE i blokery receptora angiotensyny II nie powinny być stosowane jednocześnie u pacjentów z cukrzycową neuropatią.

Ryzyko hipokaliemii: kombinacja inhibitora ACE z diuretykiem tiazydowym nie wyklucza wystąpienia hipokaliemii. Należy przeprowadzać regularne monitorowanie poziomu potasu we krwi.

Cechy etniczne: jak wszystkie inhibitory ACE, kaptofryl jest mniej skutecznym lekiem przeciwnadciśnieniowym u pacjentów rasy czarnoskórej niż u innych pacjentów, prawdopodobnie ze względu na większy udział pacjentów czarnoskórych z niskim poziomem reniny wśród chorych na nadciśnienie tętnicze.

Ciąża: inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę są przeciwwskazane u kobiet w ciąży lub u kobiet planujących zajść w ciążę (patrz sekcje „Przeciwwskazania”, „Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią”).

Populacja pediatryczna: Kaptofryl stosuje się w leczeniu nadciśnienia u noworodków i dzieci. Doświadczenie kliniczne wykazało, że zalecane dawki dla noworodków i dzieci, ustalone na podstawie masy ciała, są porównywalne z dawkami stosowanymi u dorosłych pacjentów. Skuteczność i bezpieczeństwo kaptofrylu u dzieci nie zostały wystarczająco przebadane; dlatego kaptofryl można przepisać noworodkom i dzieciom tylko wtedy, gdy leczenie innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi nie było wystarczająco skuteczne.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża.

Lek jest przeciwwskazany w czasie ciąży lub u kobiet planujących zajść w ciążę. Jeśli potwierdzi się ciążę podczas leczenia tym lekiem, należy natychmiast przerwać jego stosowanie i zastąpić innym lekiem dozwolonym w czasie ciąży.

Dane epidemiologiczne dotyczące ryzyka teratogennego pod wpływem inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę w I trymestrze ciąży nie są jednoznaczne. Nie można wykluczyć niewielkiego wzrostu ryzyka. Jeśli kontynuacja terapii inhibitorami enzymu konwertującego angiotensynę nie jest uznawana za niezbędną, pacjentki planujące zajść w ciążę powinny zostać przekwalifikowane na alternatywne leczenie przeciwnadciśnieniowe, które ma potwierdzony profil bezpieczeństwa w czasie ciąży.

Wiadomo, że stosowanie inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę w II i III trymestrze ciąży może powodować fetotoksyczność (obniżenie funkcji nerek, oligohydramnios, opóźnienie kostnienia czaszki) i toksyczność noworodkową (niewydolność nerek, hipotensja, hiperkaliemia).

Jeśli stosowanie inhibitora ACE miało miejsce w II trymestrze ciąży, zaleca się wykonanie ultrasonografii oceniającej funkcje nerek i czaszki.

Noworodki matek, które przyjmowały inhibitory ACE, należy dokładnie monitorować pod kątem hipotensji tętniczej (patrz również sekcje „Przeciwwskazania” i „Szczególne wytyczne dotyczące stosowania”).

Okres karmienia piersią

Kaptofryl jest przeciwwskazany w okresie karmienia piersią.

Możliwość wpływu na szybkość reakcji podczas prowadzenia pojazdów samochodowych lub obsługi innych maszyn.

W okresie leczenia konieczna jest ostrożność podczas prowadzenia pojazdów samochodowych i wykonywania potencjalnie niebezpiecznych czynności wymagających skupienia uwagi i zwiększonej szybkości reakcji psychomotorycznych z powodu możliwości ich obniżenia, szczególnie na początku terapii, przy zmianie sposobu stosowania lub przy jednoczesnym stosowaniu z alkoholem, jednak te efekty zależą od indywidualnej wrażliwości pacjenta.

Sposób stosowania i dawki

Dawkowanie należy dostosować w zależności od charakteru choroby pacjenta (patrz sekcja „Szczególne wskazania”) oraz odpowiedzi ciśnienia tętniczego na leczenie. Zalecana maksymalna dawka dzienna wynosi 150 mg.

Hipertensja tętnicza

Zalecana dawka początkowa to 25–50 mg dziennie, podzielona na 2 dawki na dobę. Dawka może być dopasowywana w zależności od osiągniętego obniżenia ciśnienia tętniczego po 2–4 tygodniach leczenia do 100–150 mg/dobę, podzielonych na 2 dawki. Kaptofryl można stosować samodzielnie lub w połączeniu z innymi lekami przeciwhypertensyjnymi, szczególnie z diuretykami tiazydowymi. Schemat dawkowania 1 raz na dobę można stosować, gdy dodaje się towarzyszący lek przeciwhypertensyjny, taki jak diuretyk tiazydowy.

Pacjentom z bardzo aktywnym układem renina-angiotensyna-alosteron (hipowolemia, hipertensja renowaskularna, niewydolność serca) zaleca się rozpoczęcie leczenia od dawki pojedynczej 6,25 mg lub 12,5 mg. Rozpoczęcie takiego leczenia powinno odbywać się pod ścisłym nadzorem medycznym. Po rozpoczęciu leczenia Kaptofryl należy przyjmować 2 razy na dobę. Dawkowanie można stopniowo zwiększyć do 50 mg na dobę w jednej lub dwóch dawkach, a w razie potrzeby do 100 mg na dobę w jednej lub dwóch dawkach.

Zawał mięśnia serca

• Leczenie krótkotrwałe: leczenie kaptofrylem należy rozpocząć w warunkach szpitalnych jak najszybciej po wystąpieniu objawów i/lub symptomów u pacjentów ze stabilną hemodynamiką. Należy podać dawkę próbną 6,25 mg, po czym po 2 godzinach podać dawkę 12,5 mg, a następnie po 12 godzinach dawkę 25 mg. Od następnego dnia Kaptofryl należy podawać w dawce 100 mg/dobę w 2 dawki przez 4 tygodnie, o ile nie wystąpią niepożądane reakcje hemodynamiczne. Na końcu 4-tygodniowego leczenia należy ponownie ocenić stan pacjenta w celu podjęcia decyzji dotyczącej leczenia w okresie po przebytym zawałach mięśnia serca.
• Leczenie ciągłe: jeśli podawanie kaptofrylu nie zostało rozpoczęte w ciągu pierwszych 24 godzin ostrej fazy zawału mięśnia serca, zaleca się rozpoczęcie leczenia w okresie między 3. a 16. dniem po zawałach, w momencie, gdy zapewnione są odpowiednie warunki leczenia (stabilna hemodynamika oraz leczenie ewentualnej resztkowej ischemii). Leczenie należy rozpocząć w szpitalu pod ścisłym nadzorem (w szczególności ciśnienia tętniczego), aż do osiągnięcia dawki 75 mg na dobę. Dawka początkowa powinna być niska (patrz sekcja „Szczególne wskazania”), szczególnie u pacjentów z normalnym lub niskim ciśnieniem krwi na początku terapii. Leczenie należy rozpocząć od dawki 6,25 mg, następnie 12,5 mg 3 razy na dobę przez 2 dni, a następnie 25 mg 3 razy na dobę, o ile nie wystąpią niepożądane reakcje hemodynamiczne. Zalecana dawka dla skutecznego ochronnego działania na serce w długotrwałym leczeniu to 75–150 mg dziennie w 2 lub 3 dawkach. W przypadku hipotensji objawowej, podobnie jak przy niewydolności serca, dawkowanie diuretyków i/lub innych towarzyszących leków rozszerzających naczynia można zmniejszyć w celu osiągnięcia stabilnej dawki kaptofrylu. W razie potrzeby dawkę kaptofrylu należy dostosować zgodnie z kliniczną odpowiedzią pacjenta. Kaptofryl można stosować w połączeniu z innymi lekami w leczeniu zawału mięśnia serca, np. z lekami trombolitycznymi, blokerami beta-adrenergicznymi oraz kwasem acetylosalicylowym.

Niewydolność serca

Leczenie niewydolności serca kaptofrylem należy rozpoczynać pod ścisłym nadzorem medycznym. Typowa dawka początkowa to 6,25–12,5 mg kaptofrylu w 2–3 dawkach na dobę. Titrację do dawki utrzymania (75–150 mg na dobę) należy przeprowadzać na podstawie odpowiedzi pacjenta na leczenie, stanu klinicznego i tolerancji, maksymalnie do 150 mg na dobę w 2 dawkach. Dawkę należy zwiększać stopniowo, z odstępami co najmniej 2 tygodnie, w celu oceny odpowiedzi pacjenta na leczenie.

Neuropatia cukrzycowa typu I: u pacjentów z neuropatią cukrzycową typu I zalecana dzienna dawka kaptofrylu wynosi 75–100 mg w 2 dawkach. Jeśli konieczne jest dodatkowe obniżenie ciśnienia krwi, można dodać inne leki przeciwhypertensyjne.

Zaburzenia funkcji nerek: ponieważ kaptofryl jest wydalany głównie przez nerki, należy zmniejszyć dawkę lub wydłużyć odstępy między dawkami u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek. W razie potrzeby towarzyszącej terapii diuretykiem u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami funkcji nerek lepiej stosować diuretyk pętlowy (np. furosemid) niż diuretyk tiazydowy.

Pacjentom z zaburzeniami funkcji nerek można zalecić następujące dawki dzienne w celu uniknięcia gromadzenia się kaptofrylu w organizmie.

Pacjenci w podeszłym wieku: jak w przypadku innych leków przeciwhypertensyjnych, leczenie u pacjentów w podeszłym wieku, u których może występować obniżona funkcja nerek oraz zaburzenia ze strony innych narządów, należy rozpoczynać od niższej dawki początkowej (6,25 mg) (patrz wyżej oraz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności podczas stosowania”).

Dawkę należy dobrać indywidualnie w zależności od odpowiedzi ciśnienia tętniczego na lek. Należy stosować najniższą dawkę, która skutecznie kontroluje ciśnienie.

Dzieci i młodzież: skuteczność i bezpieczeństwo stosowania kaptofrylu u dzieci nie zostały wystarczająco przebadane. Stosowanie kaptofrylu u dzieci należy rozpoczynać pod ścisłym nadzorem medycznym. Początkowa dawka kaptofrylu wynosi 0,3 mg/kg masy ciała. U pacjentów wymagających szczególnej ostrożności (dzieci z zaburzeniami czynności nerek, noworodki przedwczesne, noworodki i niemowlęta, u których czynność nerek różni się od czynności nerek u starszych dzieci i dorosłych) dawka początkowa powinna wynosić jedynie 0,15 mg kaptofrylu/kg masy ciała. Ogólnie kaptofryl należy podawać dzieciom trzykrotnie dziennie, jednak dawkę oraz odstępy między dawkami należy ustalać indywidualnie, w zależności od odpowiedzi pacjenta na leczenie.

Sposób stosowania

Kaptofryl można przyjmować przed, podczas lub po posiłku.

Lek należy przyjmować regularnie o tej samej porze każdego dnia. W przypadku przegapienia dawki należy przyjąć ją jak najszybciej; jednak jeśli do przyjęcia następnej dawki pozostało tylko kilka godzin, należy pominąć dawkę przegapioną i przyjąć następną dawkę zgodnie z harmonogramem. Nie należy przyjmować dwóch dawek kaptofrylu jednocześnie.

Dzieci.

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania kaptofrylu u dzieci nie zostały wystarczająco przebadane. Stosowanie kaptofrylu u dzieci należy rozpoczynać pod ścisłym nadzorem medycznym.

Przedawkowanie.

Objawy: ciężka hipotensja tętnicza, wstrząs, stupor, bradykardia, zaburzenia równowagi elektrolitowej oraz niewydolność nerek.

Leczenie. Jeśli zatrucie wystąpiło niedawno, należy podjąć działania zapobiegające absorpcji (np. przemywanie żołądka, podanie środków adsorbujących oraz siarczanu sodu w ciągu 30 minut po zażyciu) oraz przyspieszyć wydalanie leku. W przypadku wystąpienia objawów hipotensji pacjenta należy ułożyć w pozycji poziomej i natychmiast skorygować objętość osocza oraz równowagę soli. Należy rozważyć leczenie angiotensyną-II. Bradykardię lub nadmierne odruchy wazowaginalne należy leczyć poprzez podanie atropiny. Należy rozważyć zastosowanie stymulatora serca. Kaptofryl jest usuwany z krwiobiegu podczas hemodializy, ale nie może być

skutecznie usuwany podczas dializy otnęciowej.

Efekty uboczne.

Efekty uboczne wymienione według częstości występowania: bardzo często (≥ 1/10), często (> 1/100, <1/10), rzadko (> 1/1000, < 1/100), bardzo rzadko (>1/10000, < 1/1000), bardzo rzadko (<1/10000), częstość nieznana (niemożliwe do oszacowania na podstawie dostępnych danych).

Zaburzenia układu krwiotwórczego i chłonnego:

• bardzo rzadko: neutropenia/agranulocytoza, pancytopenia (szczególnie u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek), anemia (w tym aplastyczna lub hemolityczna), trombocytopenia, limfadenopatia, eozynofilia, choroby autoimmunologiczne i/lub dodatni test na antyciała przeciwjądrowe.

Zaburzenia metabolizmu i trawienia:

• rzadko: anoreksja;
• bardzo rzadko: hiperkaliemia, hiponatremia, hipoglikemia.

Zaburzenia psychiczne:

• często: zaburzenia snu;
• bardzo rzadko: dezorientacja, depresja.

Zaburzenia układu nerwowego:

• często: zaburzenia węchu, zawroty głowy;
• rzadko: senność, ból głowy i parestezje;
• bardzo rzadko: zaburzenia mózgowe, ataksja, w tym udar i utrata przytomności.

Zaburzenia narządu wzroku:

• bardzo rzadko: zamglenie widzenia.

Zaburzenia układu sercowego:

• rzadko: tachykardia, tachyarytmia, dławica piersiowa, przyspieszone bicie serca;
• bardzo rzadko: zatrzymanie serca, wstrząs kardiogenny.

Zaburzenia układu naczyniowego:

• rzadko: hipotensja tętnicza, zespół Raynauda, napływy gorąca, bladość twarzy, hipotensja ortostatyczna.

Zaburzenia oddechowe, piersiowe i śródpiersia:

• często: suchość, drażniący (niemucowy) kaszel i duszność; suchość kaszlu zwykle ustępuje po kilku tygodniach od przerwania leczenia Kaptofrylem;
• bardzo rzadko: skurcz oskrzeli, katar, alergiczny alweolit / eozynofilowa zapalenie płuc.

Zaburzenia przewodu pokarmowego:

• często: nudności, wymioty, podrażnienie żołądka, ból brzucha, biegunka, zaparcia, suchość w jamie ustnej, choroba wrzodowa, wzdęcia;
• rzadko: stomatyt / pojawienie się wrzodów aftowych, angioedema jelitowe (patrz sekcja „Szczególne wskazania stosowania”);
• bardzo rzadko: glosyt, zapalenie trzustki.

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych:

• bardzo rzadko: zaburzenia funkcji wątroby; cholestaza, w tym żółtaczka; zapalenie wątroby, w tym martwica; podwyższenie poziomu enzymów wątrobowych (transaminaz i fosfatazy alkalicznej) oraz podwyższone stężenie bilirubiny. Zaburzenia funkcji wątroby zwykle ustępują po przerwaniu leczenia Kaptofrylem.

Zaburzenia skóry i tkanek podskórnych:

• często: swędzenie z wysypką lub bez, alopecia;
• rzadko: angioedema (patrz sekcja „Szczególne wskazania stosowania”);
• bardzo rzadko: pokrzywka, zespół Stevensa-Johnsona, erytema wielopostaciowe, fotoczulna erytrodermia, reakcje przypominające pęcherzycę, zapalenie skóry z odłamywaniem się nabłonka.

Zaburzenia układu mięśniowego, szkieletowego i tkanki łącznej:

• bardzo rzadko: miastenia, artrologia.

Zaburzenia nerek i dróg moczowych:

• rzadko: zaburzenia funkcji nerek, w tym niewydolność nerek, poliuria, oliguria i zwiększenie częstości oddawania moczu;
• bardzo rzadko: zespół nerczynny.

Zaburzenia układu rozrodczego i gruczołów mlekowych:

• bardzo rzadko: impotencja, ginekomastia.

Zaburzenia ogólne:

• rzadko: ból w klatce piersiowej, zwiększona zmęczliwość, osłabienie, niedomaganie;
• bardzo rzadko: uczucie gorąca.

Zaburzenia laboratoryjne:

• bardzo rzadko: białkomocz, eozynofilia, hiperkaliemia, hiponatremia, podwyższone stężenie mocznika, kreatyniny i bilirubiny we krwi, obniżenie poziomu hemoglobiny, hematokrytu, leukopenia, trombocytopenia, podwyższone miano antyciał przeciwjądrowych, przyspieszona OB.

Angioedema twarzy, kończyn, warg, języka, szpary głosowej i/lub krtani, obrzęki obwodowe występowały u około jednego na 1000 pacjentów.

Interstycjalne angioedema obserwowano u pacjentów leczonych inhibitorami ACE.

Zgłaszanie podejrzewanych efektów ubocznych

Zgłaszanie podejrzewanych efektów ubocznych po rejestracji leku ma istotne znaczenie. Pozwala to na kontynuowanie monitorowania stosunku korzyści do ryzyka związanego z zastosowaniem tego leku. Pracownicy medyczni i farmaceutyczni, a także pacjenci lub ich ustawowe przedstawiciele powinni zgłaszać wszystkie przypadki podejrzewanych efektów ubocznych oraz braku skuteczności leku poprzez zautomatyzowany system informacyjny nadzoru farmakologicznego pod adresem: https://aisf.dec.gov.ua.

Okres ważności. 3 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 25 °C w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed światłem i wilgocią.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie. Po 10 tabletek w blisterze, 2 blistery w pudełku kartonowym.

Kategoria wydania. Na receptę.

Producent.

KRKA, d.d., Ново место/KRKA, d.d., Novo mesto.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności.

Šmarješka cesta 6, 8501 Novo mesto, Słowenia/Smarjeska cesta 6, 8501 Novo mesto, Slovenia.

Data ostatniego przeglądu.