INSTRUKCJA stosowania leku HARTIL®-AM (HARTIL®-AM)

Skład:

substancje czynne: ramipril; amlodipin;

1 kapsułka zawiera 5 mg ramiprilu i 5 mg amlodipinu (co odpowiada 6,95 mg amlodipinu besylatu); lub 5 mg ramiprilu i 10 mg amlodipinu (co odpowiada 13,9 mg amlodipinu besylatu); lub 10 mg ramiprilu i 5 mg amlodipinu (co odpowiada 6,95 mg amlodipinu besylatu); lub 10 mg ramiprilu i 10 mg amlodipinu (co odpowiada 13,9 mg amlodipinu besylatu);

substancje pomocnicze: krosplawdon, hydroksypropylometyloceluloza, celuloza mikrokryształowa, gliceryna dibehenian;

skład kapsułki (kapsułka i pokrywka);

kapsułki 5 mg/5 mg: diamentowa barwa niebieska FCF+FD i C niebieski 1 (E 133), alura czerwony AC+FD i C czerwony 40 (E 129), dwutlenek tytanu (E 171), żelatyna;

kapsułki 5 mg/10 mg: tlenek żelaza czerwony (E 172), dwutlenek tytanu (E 171), azorubina, karmin indygo (E 122), indygokarmina (E 132), żelatyna;

kapsułki 10 mg/5 mg: tlenek żelaza czerwony (E 172), dwutlenek tytanu (E 171), diamentowa barwa niebieska FCF+FD i C niebieski 1 (E 133), alura czerwony AC+FD i C czerwony 40 (E 129), żelatyna;

kapsułki 10 mg/10 mg: azorubina, karmin indygo (E 122), indygokarmina (E 132), dwutlenek tytanu (E 172), żelatyna.

Postać leku. Kapsułki.

Główne właściwości fizykochemiczne:

kapsułki 5 mg/5 mg:

twarda żelatynowa kapsułka typu Coni Snap o rozmiarze 2, bez oznaczenia, samozamykająca się, z nieprzezroczystym amethystowym (ciemnoróżowym) korpuskiem i nieprzezroczystą pokrywką amethystowego (ciemnoróżowego) koloru, wypełniona mieszaniną granulek i proszku, wolną od zanieczyszczeń mechanicznych, białego lub prawie białego koloru, bez zapachu lub prawie bez zapachu;

kapsułki 5 mg/10 mg:

twarda żelatynowa kapsułka typu Coni Snap o rozmiarze 0, bez oznaczenia, samozamykająca się, z nieprzezroczystym korpuskiem w kolorze ciała (jasnoróżowym) i nieprzezroczystą pokrywką ciemnobordowego koloru, wypełniona mieszaniną granulek i proszku, wolną od zanieczyszczeń mechanicznych, białego lub prawie białego koloru, bez zapachu lub prawie bez zapachu;

kapsułki 10 mg/5 mg:

twarda żelatynowa kapsułka typu Coni Snap o rozmiarze 0, bez oznaczenia, samozamykająca się, z nieprzezroczystym korpuskiem w kolorze ciała (jasnoróżowym) i nieprzezroczystą pokrywką amethystową (ciemnoróżową), wypełniona mieszaniną granulek i proszku, wolną od zanieczyszczeń mechanicznych, białego lub prawie białego koloru, bez zapachu lub prawie bez zapachu;

kapsułki 10 mg/10 mg:

twarda żelatynowa kapsułka typu Coni Snap o rozmiarze 0, bez oznaczenia, samozamykająca się, z nieprzezroczystym korpuskiem ciemnobordowego koloru i nieprzezroczystą pokrywką ciemnobordowego koloru, wypełniona mieszaniną granulek i proszku, wolną od zanieczyszczeń mechanicznych, białego lub prawie białego koloru, bez zapachu lub prawie bez zapachu.

Grupa farmakoterapeutyczna. Inhibitory ACE i blokery kanałów wapniowych.

Kod ATC C09BB07.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Mechanizm działania ramiprilu.

Ramiprilat, czynny metabolit ramiprilu, hamuje enzym dipeptydylokarboksypeptydazę (synonimy: enzym konwertujący angiotensynę, kininaza II). W osoczu i tkankach enzym ten katalizuje przekształcenie angiotensyny I w aktywną substancję wazokonstrykcyjną – angiotensynę II, a także rozpad aktywnego wazodylatacyjnego bradykininy. Ograniczenie powstawania angiotensyny II oraz hamowanie rozpadu bradykininy prowadzi do wazodylatacji.

Ponieważ angiotensyna II stymuluje również uwalnianie aldosteronu, ramiprilat sprzyja zmniejszeniu sekrecji aldosteronu. Średnie wskaźniki odpowiedzi na monoterapię inhibitorem ACE były niższe u pacjentów czarnoskórych (Afrykanów) z nadciśnieniem tętniczym (zazwyczaj z niskim poziomem reniny) niż u pacjentów białoskórych.

Działanie farmakodynamiczne.

Stosowanie ramiprilu powoduje wyraźne zmniejszenie oporu obwodowego tętnic. Ogólnie nie obserwowano istotnych zmian przepływu osoczowego przez nerki i szybkości filtracji kłębuszkowej. Stosowanie ramiprilu pacjentom z nadciśnieniem tętniczym prowadzi do obniżenia poziomu ciśnienia tętniczego w pozycji leżącej i stojącej, bez kompensacyjnego zwiększenia częstości skurczów serca. U większości pacjentów początek działania przeciwciśnieniowego pojedynczej dawki ramiprilu pojawia się 1–2 godziny po doustnym przyjęciu leku. Maksymalny efekt po pojedynczym przyjęciu osiągany jest zazwyczaj 3–6 godzin po podaniu doustnym. Działanie przeciwciśnieniowe utrzymuje się przez 24 godziny.

Maksymalny efekt przeciwciśnieniowy przy długotrwałym leczeniu ramiprilem staje się ogólnie widoczny po 3–4 tygodniach. Wykazano, że działanie przeciwciśnieniowe przy długotrwałym leczeniu utrzymuje się przez 2 lata.

Nagłe przerwanie przyjmowania ramiprilu nie prowadzi do szybkiego i nadmiernego odbicia się wzrostu ciśnienia tętniczego.

Mechanizm działania amlodypiny

Amlodypina hamuje transbłonowy przepływ jonów wapniowych do komórek mięśnia sercowego i mięśni gładkich naczyń (wolny bloker kanałów wapniowych lub antagonist jonów wapniowych).

Mechanizm działania przeciwciśnieniowego wynika z bezpośredniego rozkurczowego wpływu amlodypiny na mięśnie gładkie naczyń, co sprzyja zmniejszeniu ogólnego obwodowego oporu naczyniowego.

Dokładny mechanizm, za pomocą którego amlodypina usuwa dławicę piersiową, nie został w pełni wyjaśniony, ale może mieć dwie następujące działania:

amlodypina poszerza arteriole obwodowe, zmniejszając w ten sposób ogólny opór obwodowy (po obciążeniu).

Ponieważ nie powoduje ona tachykardii odruchowej, zużycie energii przez mięsień sercowy i zapotrzebowanie na tlen będą się zmniejszać;

dzięki powyższemu opisanemu mechanizmowi działania amlodypina zwiększa dopływ tlenu do mięśnia sercowego nawet w przypadku skurczu tętnic wieńcowych (dławica Prinzmetala lub dławica wariantna).

Właściwości farmakodynamiczne

U chorych z nadciśnieniem tętniczym pojedyncza dawka amlodypiny zapewnia klinicznie istotne obniżenie ciśnienia tętniczego przez 24 godziny w pozycji leżącej i stojącej. Dzięki powolnemu początku działania amlodypina nie powoduje ostrej hipotensji tętniczej.

U chorych z dławicą piersiową stosowanie amlodypiny 1 raz na dobę wydłuża całkowity czas możliwego obciążenia fizycznego, opóźnia wystąpienie napadu dławicy piersiowej i wydłuża czas do istotnego obniżenia odcinka ST, zmniejsza częstość napadów dławicy piersiowej oraz zmniejsza zapotrzebowanie na tabletki nitrogliceryny.

Amlodypina nie wykazuje niekorzystnego wpływu na metabolizm i frakcje lipidowe osocza krwi, dlatego nadaje się do leczenia chorych na astmę oskrzelową, cukrzycę i podagry.

Farmakokinetyka.

Ramipril

Wchłanianie

Po podaniu doustnym ramipril szybko wchłania się z przewodu pokarmowego: maksymalne stężenie ramiprilu w osoczu krwi osiągane jest w ciągu 1 godziny. Biorąc pod uwagę wydalanie ramiprilu z moczem, stopień wchłaniania wynosi co najmniej 56 % i nie jest istotnie wpływowany przez obecność pokarmu w przewodzie pokarmowym. Bio dostępność czynnego metabolitu ramiprilatu po doustnym przyjęciu ramiprilu w dawkach 2,5 mg i 5 mg wynosi 45 %.

Maksymalne stężenie w osoczu krwi ramiprilatu, jedynego czynnego metabolitu ramiprilu, osiągane jest 2–4 godziny po przyjęciu ramiprilu. Stężenie równowagowe ramiprilatu w osoczu krwi w warunkach stosowania zwykłych dawek (1 raz na dobę) osiągane jest w 4. dniu leczenia.

Rozkład

Łączenie ramiprilu z białkami krwi wynosi około 73 %, a ramiprilatu – 56 %.

Metabolizm

Ramipril jest niemal całkowicie metabolizowany do ramiprilatu, estru diketopiperazynowego, kwasu diketopiperazynowego oraz glukuronidów ramiprilu i ramiprilatu.

Wydalanie

Wydalanie metabolitów odbywa się głównie przez nerki.

Spadek stężenia ramiprilatu w osoczu krwi zachodzi w kilku fazach. Dzięki silnemu nasyceniu wiązania z ACE i powolnej dysocjacji z enzymem, ramiprilat charakteryzuje się przedłużoną fazą terminalną eliminacji przy bardzo niskich stężeniach w osoczu krwi.

Po przyjęciu wielokrotnych dawek ramiprilu efektywny okres półwydalenia ramiprilatu wynosi 13–17 godzin po przyjęciu dawki 5–10 mg i jest dłuższy po przyjęciu niższych dawek 1,25–2,5 mg. Różnica wynika z nasycenia zdolności enzymu do wiązania się z ramiprilatem.

Po przyjęciu pojedynczej doustnej dawki ramipril i jego metabolit nie były wykrywane w mleku matki. Jednak działanie wielokrotnych dawek jest nieznane.

Pacjenci z zaburzoną funkcją nerek.

Wydalanie ramiprilatu z nerek jest zmniejszone u pacjentów z zaburzoną funkcją nerek, a klirens nerkowy ramiprilatu jest proporcjonalnie związany z klirensą kreatyniny. Powoduje to wzrost stężeń ramiprilatu w osoczu krwi, które obniżają się wolniej niż u osób z normalną funkcją nerek.

Pacjenci z zaburzoną funkcją wątroby.

U pacjentów z zaburzoną funkcją wątroby metabolizm ramiprilu do ramiprilatu jest opóźniony, co wynika ze zmniejszonej aktywności wątrobowych esteraz, a stężenia ramiprilu w osoczu krwi u tych pacjentów są podwyższone. Jednak maksymalne stężenie ramiprilatu u tych pacjentów nie różniło się od stężenia u osób z normalną funkcją wątroby.

Amlodypina

Wchłanianie

Po podaniu doustnym amlodypina jest niemal całkowicie wchłaniana, osiągając maksymalne stężenie w osoczu krwi 6–12 godzin po przyjęciu. Spożycie pokarmu nie wpływa na bio dostępność leku. Absolutna bio dostępność wynosi 64–80 %.

Rozkład

Objętość rozkładu wynosi 21 l/kg masy ciała. Stężenie równowagowe w osoczu krwi (5–15 ng/ml) osiągane jest w ciągu 7–8 dni stosowania leku. W badaniach in vitro stwierdzono, że 93–98 % krążącej w krwi amlodypiny wiąże się z białkami osocza krwi.

Metabolizm i wydalanie

Amlodypina jest intensywnie metabolizowana w wątrobie (prawie 90 %) do nieaktywnych pochodnych pirydynowych.

10 % pierwotnej substancji i 60 % nieaktywnych metabolitów wydala się z moczem, 20–25 % – z kałem.

Spadek stężenia w osoczu krwi ma charakter dwufazowy. Ostateczny okres półwydalenia z osocza krwi wynosi około 35–50 godzin, biorąc pod uwagę przyjmowanie leku 1 raz na dobę.

Ogólny klirens wynosi 7 ml/min/kg masy ciała (dla pacjentów o masie ciała 60 kg – 25 l/godz). U chorych w podeszłym wieku – 19 l/godz.

Stosowanie osobom w podeszłym wieku

Czas potrzebny do osiągnięcia maksymalnego stężenia amlodypiny w osoczu krwi jest taki sam u pacjentów w podeszłym wieku, jak i u młodszych pacjentów. U osób w podeszłym wieku obserwuje się tendencję do zmniejszenia klirensu amlodypiny, co prowadzi do zwiększenia powierzchni pod krzywą „stężenie/czas” (AUC) i okresu półwydalenia. Zanotowano zwiększenie AUC i okresu półwydalenia leku u chorych z niewydolnością serca.

Pacjenci z zaburzoną funkcją nerek

Amlodypina jest intensywnie metabolizowana do nieaktywnych metabolitów. 10 % pierwotnej substancji wydala się w niezmienionej formie z moczem. Zmiany stężenia amlodypiny w osoczu krwi nie są związane ze stopniem zaburzenia funkcji nerek. Pacjentów tych można leczyć przy użyciu zwykłej dawki amlodypiny. Amlodypina nie poddaje się dializie.

Pacjenci z zaburzoną funkcją wątroby.

Okres półwydalenia amlodypiny wydłuża się u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby.

Dane kliniczne.

Wskazania.

Leczenie nadciśnienia tętniczego u pacjentów, u których ciśnienie tętnicze jest odpowiednio kontrolowane przez leki stosowane oddzielnie w tej samej dawce, co w kombinacji, ale w postaci oddzielnych tabletek.

Przeciwwskazania.

Przeciwwskazania związane z zastosowaniem ramiprilu:

angioedema (dziedziczne, idiopatyczne lub spowodowane wcześniejszym stosowaniem inhibitorów ACE lub antagonistów receptora angiotensyny II) w wywiadzie;
jednoczesne stosowanie leku z lekami zawierającymi aliskiren jest przeciwwskazane u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniem funkcji nerek (przepływ kłębuszkowy (GFR) < 60 ml/min/1,73 m²) (patrz sekcje „Współdziałanie z innymi lekami i inne formy interakcji” oraz „Farmakodynamika”);
jednoczesne stosowanie z sacubitrilem/valsartanem jest przeciwwskazane ze względu na zwiększony ryzyko rozwoju angioedemu;
leczenie ekstrakorowe prowadzące do kontaktu krwi z powierzchniami naładowanymi ujemnie;
znaczne obustronne zwężenie tętnic nerkowych lub zwężenie tętnicy nerki jedynego nerki;
hipotensja tętnicza lub niestabilne stan hemodynamiczne;
nadwrażliwość na substancję czynną;
stosowanie przeciwwskazane w ciąży oraz u kobiet planujących zajść w ciążę (patrz sekcja „Stosowanie w czasie ciąży i laktacji”).

Przeciwwskazania związane z zastosowaniem amlodypiny:

nadwrażliwość na substancję czynną;
znaczna hipotensja tętnicza;
wstrząs (w tym kardiogenny);
zwężenie odpływu z lewej komory serca (np. znaczne zwężenie ujścia aorty);
niestabilna hemodynamicznie niewydolność serca po ostrym zawałcie mięśnia sercowego.

Przeciwwskazania związane z zastosowaniem ramiprilu/amlodypiny:

nadwrażliwość na substancje czynne, pochodne dihydropirydyny, inhibitory ACE (enzym konwertujący angiotensynę) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą.

Współdziałanie z innymi lekami i inne formy interakcji.

Ramipril

Przeciwwskazane kombinacje.

Metody leczenia ekstrakorowego prowadzące do kontaktu krwi z powierzchniami naładowanymi ujemnie, takie jak dializa lub hemofiltracja z pewnymi membranami o wysokiej przepuszczalności hydraulicznej (np. poliakrylonitrylowymi), a także afereza lipoprotein o niskiej gęstości z dekstranem siarczanem, ze względu na zwiększony ryzyko ciężkich reakcji anafilaktycznych. Jeśli wymagane jest takie leczenie, należy rozważyć użycie innego typu membrany dializacyjnej lub innego leku przeciwnadciśnieniowego.

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z sacubitrilem/valsartanem jest przeciwwskazane ze względu na zwiększony ryzyko rozwoju angioedemu (patrz sekcje „Przeciwwskazania” oraz „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności” ). Leczenie lekiem należy rozpoczynać dopiero po upływie 36 godzin od przyjęcia ostatniej dawki sacubitrilu/valsartanu. Leczenie sacubitrilem/valsartanem należy rozpoczynać dopiero po upływie 36 godzin od przyjęcia ostatniej dawki ramiprilu.

Stosować z ostrożnością

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS). Dane badań klinicznych wykazały, że podwójna blokada układu RAAS poprzez stosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu w połączeniu wiąże się z większym występowaniem niepożądanych zjawisk, takich jak hipotensja tętnicza, hiperkaliemia i pogorszenie funkcji nerek (w tym rozwój ostrej niewydolności nerek), w porównaniu ze stosowaniem jedynie jednego środka oddziałującego na RAAS (patrz sekcje „Przeciwwskazania”, „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności” oraz „Farmakodynamika”).

Inhibitory mTOR lub wildaagliptyna. Obserwowano zwiększoną częstość występowania angioedemu u pacjentów przyjmujących jednocześnie inhibitory ACE oraz inhibitory mTOR (np. temysyrolimus, ewerolimus, syrolimus) lub wildagliptynę. Należy zachować ostrożność na początku terapii.

Sole potasu, heparyna, środki moczopędne zatrzymujące potas oraz inne substancje czynne zwiększające stężenie potasu w osoczu (w tym antagoniści angiotensyny II, trimetoprymina, takrolimus, cyklosporyna): może wystąpić hiperkaliemia, dlatego wymagana jest staranna kontrola stężenia potasu w osoczu.

Trimetoprymina oraz kombinacje o stałych dawkach z sulfametoksazolem (ko-trimoksazol):

U pacjentów przyjmujących inhibitory ACE oraz trimetopryminę i kombinacje o stałych dawkach z sulfametoksazolem (ko-trimoksazol) obserwowano zwiększoną częstość występowania hiperkaliemii.

Leki przeciwnadciśnieniowe (np. diuretyki) oraz inne środki mogące obniżać ciśnienie tętnicze (np. nitraty, trójcykliczne leki przeciwdzopochłonne, środki znieczulające, etanol, baklofen, alfuzosyna, doksazozyna, prazozyna, tamsulozyna, terazozyna): możliwe wzmocnienie ryzyka hipotensji tętniczej.

Środki wazopresyjne sympatykomimetyczne oraz inne substancje (np. izoproterenol, dobutamina, dopamina, adrenalina), które mogą zmniejszać działanie przeciwnadciśnieniowe ramiprilu: zalecana kontrola ciśnienia tętniczego.

Allopurinol, immunosupresanty, kortykosteroidy, prokainamid, cyklotoksyczne oraz inne substancje mogące wpływać na liczbę komórek krwi: zwiększona możliwość wystąpienia reakcji hematologicznych.

Sole litu: inhibitory ACE mogą zmniejszać wydalanie litu, co może prowadzić do zwiększenia jego toksyczności. Zalecana kontrola stężenia litu we krwi.

Leki przeciwdiabetyczne, w tym insulina: możliwe reakcje hipoglikemiczne. Zalecana kontrola stężenia glukozy we krwi.

Leki niesteroidowe przeciwzapalne oraz kwas acetylosalicylowy: możliwe osłabienie działania przeciwnadciśnieniowego ramiprilu. Dlatego jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i leków niesteroidowych przeciwzapalnych może prowadzić do zwiększenia ryzyka pogorszenia funkcji nerek i wzrostu stężenia potasu we krwi.

Inhibitory neprylizyny (NEP): zgłaszano zwiększone ryzyko rozwoju angioedemu przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE (takich jak ramipril) i inhibitorów NEP (takich jak racekadotryl).

Amlodypina

Amlodypina jest bezpieczna w stosowaniu łącznym z diuretykami tiazydowymi,

β-blokerami, nitratami o długim działaniu, nitrogliceryną stosowaną podjęzykowo, lekami niesteroidowymi przeciwzapalnymi, antybiotykami oraz doustnymi lekami hipoglikemicznymi.

Wpływ innych leków na amlodypinę

Inhibitory CYP3A4: przy jednoczesnym stosowaniu amlodypiny z inhibitory CYP3A4, erytromycyną u młodych pacjentów oraz dyltiazemem u pacjentów starszych, stężenia amlodypiny w osoczu zwiększały się odpowiednio o około 22 % i 50 %. Jednakże znaczenie kliniczne tych danych nie jest ustalone. Nie można wykluczyć, że silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir) mogą zwiększać stężenia amlodypiny we krwi bardziej niż dyltiazem. Amlodypinę należy stosować z ostrożnością razem z inhibitorami CYP3A4. Jednakże nie zgłaszano działań niepożądanych związanych z taką interakcją.
Induktory CYP3A4: brak danych dotyczących wpływu induktorów CYP3A4 na amlodypinę. Jednoczesne stosowanie induktorów CYP3A4 (ryfampicyna, preparaty z zielonego świstka) może prowadzić do obniżenia stężenia amlodypiny w osoczu. Należy ostrożnie stosować amlodypinę razem z induktorami CYP3A4.

Badania kliniczne dotyczące interakcji wykazały, że cykloheksydyna, aluminium/magnez (antacjda) oraz syldenafil nie wpływały na farmakokinetykę amlodypiny.

Takrolimus

Przy jednoczesnym podawaniu leku z amlodypiną istnieje ryzyko zwiększenia stężenia takrolimusu we krwi.

W celu uniknięcia toksyczności takrolimusu, przepisanie amlodypiny pacjentowi leczonemu takrolimusem wymaga monitorowania poziomów takrolimusu we krwi oraz dostosowania dawki takrolimusu w razie potrzeby.

Inhibitory mTOR (cel rapamycyny u ssaków)

Inhibitory mTOR, takie jak syrolimus, temsyrolimus i ewelolimus, są substratami CYP3A. Amlodypina jest słabym inhibitory CYP3A. Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów mTOR z amlodypiną może dojść do zwiększenia ekspozycji na inhibitory mTOR.

Dantrolen (infuzje)

U zwierząt obserwowano migotanie komór zakończone śmiertelnie oraz kolaps sercowo-naczyniowy związane z hiperkaliemią po podaniu werypamilu i dantrolenu dożylnie. Ze względu na ryzyko rozwoju hiperkaliemii zaleca się unikanie stosowania blokerów kanałów wapniowych, takich jak amlodypina, u pacjentów predysponowanych do złośliwej hipertermii oraz w leczeniu złośliwej hipertermii.

Wpływ amlodypiny na inne leki

Amlodypina może wzmagać działanie innych leków przeciwnadciśnieniowych.

Badania kliniczne dotyczące interakcji nie wykazały wpływu amlodypiny na farmakokinetykę atorwastatyny, digoksyny, etanolu, warfaryny ani cyklosporyny. Amlodypina nie wpływa na parametry laboratoryjne.

Cyklosporyna

Nie przeprowadzono badań interakcji między cyklosporyną a amlodypiną u zdrowych ochotników ani innych populacjach, z wyjątkiem pacjentów po przeszczepieniu nerki, u których zaobserwowano wzrost zmiennej stężenia resztkowego cyklosporyny (średnio 0–40%). Należy wziąć pod uwagę konieczność monitorowania poziomu cyklosporyny u pacjentów z przeszczepionym nerkiem otrzymujących amlodypinę; w razie potrzeby należy rozważyć możliwość zmniejszenia dawki cyklosporyny.

Symwastatyna. Jednoczesne wielokrotne stosowanie amlodypiny w dawce 10 mg i symwastatyny w dawce 80 mg powodowało wzrost ekspozycji na symwastatynę o 77% w porównaniu z samodzielnym stosowaniem symwastatyny. U pacjentów przyjmujących amlodypinę dawka symwastatyny powinna być ograniczona do 20 mg dziennie.

Szczególne wytyczne dotyczące stosowania.

Ramipryl.

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS). Istnieją dane potwierdzające, że jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskiren może zwiększać ryzyko wystąpienia hipotensji tętniczej, hiperkaliemii oraz pogorszenia funkcji nerek (w tym rozwoju ostrej niewydolności nerek). Z tego powodu jednoczesna blokada RAAS poprzez stosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskiren nie jest zalecana (patrz sekcje „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji” oraz „Farmakodynamika”).

Jeśli terapia obejmująca taką podwójną blokadę jest uznawana za absolutnie niezbędną, należy ją stosować wyłącznie pod nadzorem specjalisty i przy częstym monitorowaniu czynności nerek, stężenia elektrolitów oraz poziomu ciśnienia tętniczego.

Nie można jednoczesnie stosować inhibitorów ACE i antagonistów receptora angiotensyny II pacjentom z naczyniopatią cukrzycową.

Osoby szczególne grupy ryzyka.

Ciąża. Leczenie inhibitorami ACE w czasie ciąży jest przeciwwskazane. W przypadku rozpoznania ciąży należy natychmiast przerwać stosowanie inhibitorów ACE i w razie potrzeby rozpocząć leczenie lekami alternatywnymi (patrz sekcje „Przeciwwskazania” oraz „Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią”).

Pacjenci z wysokim ryzykiem wystąpienia hipotensji tętniczej.

Pacjenci z wyraźnie zwiększoną aktywnością układu renina-angiotensyna-aldosteron. U pacjentów z wyraźnie zwiększoną aktywnością układu renina-angiotensyna-aldosteron istnieje ryzyko nagłego i znacznego spadku ciśnienia tętniczego oraz pogorszenia czynności nerek w wyniku hamowania ACE, szczególnie gdy inhibitor ACE lub towarzyszący mu moczopędny jest stosowany po raz pierwszy lub po raz pierwszy zwiększono dawkę. Istotnie zwiększoną aktywność układu renina-angiotensyna-aldosteron, wymagającą opieki medycznej, w tym stałego monitorowania ciśnienia tętniczego, można oczekiwać u pacjentów:

z ciężką nadciśnieniem tętniczym;
z dekompensowaną niewydolnością serca;
z hemodynamicznie istotnym przeszkodzeniem przepływu krwi do lub z lewej komory (np. z zwężeniem zastawki aortalnej lub mitralnej);
z jednostronnym zwężeniem tętnicy nerkowej przy obecności drugiej funkcjonującej nerki;
u których występuje lub może rozwinąć się niedobór płynów lub elektrolitów (w tym u pacjentów stosujących moczopędne);
z marskością wątroby i/lub wodobrzuszem;
poddawanych rozległym zabiegom chirurgicznym lub w czasie znieczulenia lekami powodującymi hipotensję tętniczą.

Ogólnie zaleca się skorygować odwodnienie, hipowolemię lub niedobór elektrolitów przed rozpoczęciem leczenia (jednak u pacjentów z niewydolnością serca takie działania korygujące należy starannie rozważyć pod kątem ryzyka wystąpienia przeciążenia objętościowego).

Przejściowa lub utrzymująca się niewydolność serca po zawale mięśnia sercowego.

Pacjenci z ryzykiem wystąpienia niedokrwienia serca lub mózgu w przypadku ostrej hipotensji tętniczej. W wstępnej fazie leczenia wymagany jest szczególny nadzór medyczny.

Pacjenci w podeszłym wieku. Patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”.

Zabiegi chirurgiczne. Jeśli to możliwe, leczenie inhibitorami enzymu konwertującego angiotensynę, takimi jak ramipryl, należy przerwać jeden dzień przed przeprowadzeniem zabiegu chirurgicznego.

Kontrola czynności nerek. Czynność nerek należy ocenić przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia oraz dostosować dawkę, szczególnie w pierwszych tygodniach terapii. Szczególnie staranne monitorowanie jest wymagane u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”). Istnieje ryzyko pogorszenia czynności nerek, szczególnie u pacjentów z niewydolnością serca lub po przeszczepieniu nerki.

Obrzęk naczynioruchowy. U pacjentów stosujących inhibitory ACE, w tym ramipryl, obserwowano wystąpienie obrzęku naczynioruchowego (patrz sekcja „Działania niepożądane”). W przypadku rozwoju obrzęku naczynioruchowego należy natychmiast przerwać stosowanie leku Hartil®-AM. Należy rozpocząć leczenie nagłe. Pacjent powinien pozostawać pod opieką medyczną przez co najmniej 12–24 godziny i może zostać wypisany dopiero po całkowitym ustąpieniu objawów.

U pacjentów stosujących inhibitory ACE, w tym ramipryl, obserwowano obrzęk naczynioruchowy przewodu pokarmowego (patrz sekcja „Działania niepożądane”). Pacjenci ci skarżyli się na ból brzucha (z nudnościami/wymiotami lub bez nich).

Reakcje anafilaktyczne podczas desensytyzacji. Stosowanie inhibitorów ACE zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia i nasilenie reakcji anafilaktycznych i anafilakto-idowych na jad owadów oraz inne alergeny. Przed przeprowadzeniem desensytyzacji należy tymczasowo przerwać przyjmowanie ramiprylu.

Hiperkaliemia. U niektórych pacjentów stosujących inhibitory ACE, w tym ramipryl, obserwowano wystąpienie hiperkaliemii. Do grupy ryzyka hiperkaliemii należą pacjenci z niewydolnością nerek, pacjenci w wieku powyżej 70 lat, pacjenci z niekontrolowaną cukrzycą, pacjenci przyjmujący sole potasu, moczopędne zatrzymujące potas, a także inne substancje czynne zwiększające stężenie potasu w osoczu krwi, lub pacjenci z takimi stanami jak odwodnienie, ostra dekompensacja serca, kwasica metaboliczna. Jeśli jednoczesne stosowanie powyższych leków jest uznawane za uzasadnione, zaleca się regularne monitorowanie stężenia potasu w osoczu krwi (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Hiponatremia

U niektórych pacjentów przyjmujących ramipryl obserwowano zespół nieadekwatnej sekrecji hormonu przeciwmoczowego (SIADH) z późniejszym rozwojem hiponatremii. Zaleca się regularne monitorowanie stężenia sodu w surowicy u osób w podeszłym wieku oraz u innych pacjentów z ryzykiem rozwoju hiponatremii.

Neutropenia/agranulocytoza. Rzadko obserwowano przypadki neutropenii/agranulocytozy, a także trombocytopenii i anemii. Zgłaszano również zmniejszenie funkcji szpiku kostnego. W celu wykrycia możliwej leukopenii zaleca się kontrolę liczby leukocytów we krwi. Częstsze badania zaleca się na początku leczenia oraz u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek, współistniejącym kolagenozą (np. toczeniem układowym lub sclerodermią) lub u tych, którzy przyjmują inne leki mogące powodować zmiany w obrazie krwi (patrz sekcje „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji” oraz „Działania niepożądane”).

Różnice etniczne. Inhibitory ACE częściej powodują obrzęk naczynioruchowy u pacjentów czarnoskórych niż u przedstawicieli innych ras. Jak i inne inhibitory ACE, działanie hipotensyjne ramiprylu może być mniej wyrażone u pacjentów czarnoskórych w porównaniu z przedstawicielami innych ras. Może to wynikać z faktu, że u pacjentów czarnoskórych z nadciśnieniem tętniczym częściej występuje nadciśnienie tętnicze z niską aktywnością reniny.

Kaszel. Podczas stosowania inhibitorów ACE zgłaszano wystąpienie kaszlu. Charakterystyczne jest to, że kaszel jest nieproduktywny, trwały i ustępuje po przerwaniu terapii. W diagnostyce różnicowej kaszlu należy pamiętać o możliwości jego pojawienia się w wyniku stosowania inhibitorów ACE.

Amlodypina.

Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania amlodypiny w celu łagodzenia kryzysu nadciśnieniowego nie zostały ustalone.

Pacjenci z niewydolnością serca.

Pacjenci z niewydolnością serca wymagają szczególnej uwagi. W długotrwałym badaniu placebo-kontrolowanym z udziałem pacjentów z ciężką niewydolnością serca (klasa III i IV wg klasyfikacji NYHA) częstotliwość przypadków obrzęku płuc była wyższa w grupie leczonej amlodypiną niż w grupie placebo, ale nie było to związane z pogorszeniem niewydolności serca.

Stosowanie u pacjentów z zaburzoną czynnością wątroby.

U pacjentów z zaburzoną czynnością wątroby okres półtrwania amlodypiny jest wydłużony, jednak zalecenia dotyczące dawkowania nie zostały jeszcze opracowane. Z tego powodu amlodypinę należy stosować tym pacjentom ostrożnie.

Stosowanie u pacjentów w podeszłym wieku.

U pacjentów w podeszłym wieku zwiększenie dawki należy prowadzić ostrożnie.

Pacjenci z niewydolnością nerek.

Tym pacjentom należy stosować standardowe dawki leku. Zmiany stężenia amlodypiny w osoczu krwi nie korelują ze stopniem zaburzeń czynności nerek. Amlodypina nie jest usuwana podczas dializy.

Amlodypina nie wpływa na wyniki badań laboratoryjnych.

Nie zaleca się stosowania amlodypiny razem z grejpfrutem lub sokiem grejpfrutowym, ponieważ u niektórych pacjentów może dojść do zwiększenia biodostępności, co spowoduje nasilenie hipotensyjnego działania leku.

Reakcje anafilaktyczne podczas desensytyzacji

W połączeniu z amlodypiną:

Inne.

Otoczka kapsułek leku 5 mg/5 mg oraz kapsułek 10 mg/5 mg zawiera Alura czerwony AC+ FD i C czerwony 40 (E 129), a otoczka kapsułek leku 5 mg/10 mg oraz kapsułek 10 mg/10 mg zawiera azorubinę, karminazynę (E 122). Te barwniki mogą powodować reakcje alergiczne.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ramipryl

Stosowanie w czasie ciąży lub u kobiet planujących zajść w ciążę jest przeciwwskazane. Jeśli w czasie terapii potwierdzono ciążę, należy natychmiast przerwać przyjmowanie leku i w razie potrzeby zmienić na inny lek dozwolony w czasie ciąży (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Dane epidemiologiczne dotyczące ryzyka teratogenności po stosowaniu inhibitorów ACE w I trymestrze ciąży nie były przekonujące; jednak nie można wykluczyć niewielkiego wzrostu ryzyka. Jeśli kontynuacja terapii inhibitorem ACE jest uznawana za niezbędną, pacjentkom planującym zajść w ciążę należy przejść na alternatywny lek przeciwnadciśnieniowy o potwierdzonym profilu bezpieczeństwa w czasie ciąży. Jeśli rozpoznano ciążę, leczenie inhibitorem ACE należy natychmiast przerwać i rozpocząć terapię alternatywną.

Wiadomo, że stosowanie inhibitorów ACE w II i III trymestrze ciąży powoduje u człowieka toksyczność płodową (obniżenie czynności nerek, oligohydramnios, opóźnienie kostnienia czaszki) i toksyczność noworodkową (niewydolność nerek, hipotensja tętnicza, hiperkaliemia). Jeśli inhibitor ACE jest stosowany w II trymestrze ciąży, zaleca się przeprowadzenie ultrasonograficznego badania czynności nerek i czaszki płodu. Noworodków, których matki przyjmowały inhibitory ACE, należy dokładnie przebadać pod kątem hipotensji tętniczej, oligurii i hiperkaliemii. Ze względu na brak wystarczających danych dotyczących stosowania ramiprylu w czasie karmienia piersią, nie zaleca się jego stosowania i preferuje się środki lecznicze alternatywne, szczególnie w przypadku noworodka lub wcześniaka.

Amlodypina

Ciąża.

Stosowanie w czasie ciąży zaleca się jedynie wtedy, gdy nie ma bezpieczniejszej alternatywy i gdy sama choroba stanowi większe ryzyko dla matki i płodu.

Karmienie piersią.

Amlodypina przenika do mleka matki. Część dawki matki otrzymywana przez niemowlę szacowana jest na 3–7%, maksymalnie 15%. Działanie amlodypiny na niemowlę jest nieznane.

Decyzja o kontynuacji/przerwaniu karmienia piersią lub kontynuacji/przerwaniu terapii amlodypiną powinna być podjęta z uwzględnieniem korzyści z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści z zastosowania amlodypiny dla matki.

Z uwagi na powyższe informacje, stosowanie leku Hartil®-AM w czasie ciąży lub karmienia piersią jest przeciwwskazane.

Możliwość wpływu na szybkość reakcji podczas prowadzenia pojazdów lub obsługi innych urządzeń.

Niektóre działania niepożądane (np. objawy obniżenia ciśnienia tętniczego, takie jak zawroty głowy) mogą zaburzać zdolność koncentracji i reakcji, co może wpływać na szybkość reakcji podczas prowadzenia pojazdów lub obsługi innych urządzeń.

Te działania niepożądane obserwowano na początku leczenia lub po przejściu z innych leków. Po przyjęciu pierwszej dawki lub po zwiększeniu dawki nie zaleca się prowadzenia pojazdów lub pracy z innymi urządzeniami przez kilka godzin.

Sposób stosowania i dawki.

Hartil® - AM wskazany jest pacjentom, u których ciśnienie tętnicze jest odpowiednio kontrolowane przez oddzielnie przepisywane leki jednoskładnikowe w tych samych dawkach, które są zalecane dla stałej kombinacji.

Zalecana początkowa dawka dobową to 1 kapsułka o dawce 2,5 mg/2,5 mg.

Hartil® - AM należy przyjmować codziennie 1 raz na dobę o tej samej porze, niezależnie od posiłku.

Nie należy żuć ani mielić kapsułki.

Stała kombinacja nie nadaje się do terapii wstępnego leczenia.

W razie potrzeby dawkę Hartilu® - AM można zmienić lub indywidualnie dobrać składniki w kombinacji otwartej.

Dawkę dobową można zwiększyć do maksymalnej – 10 mg/10 mg (1 kapsułka Hartil® - AM 10 mg/10 mg 1 raz na dobę).

Dorosli

Pacjentom leczonym lekami moczopętnymi należy zachować ostrożność, ponieważ u tych pacjentów może dojść do nadmiernego wypływu płynu i/lub chlorku sodu z organizmu. Funkcja nerek oraz poziom potasu w osoczu powinny być pod kontrolą.

Osobliwe grupy pacjentów.

Pacjenci z zaburzeniem funkcji wątroby

Pacjentom z zaburzeniem funkcji wątroby leczenie ramiprylem należy rozpoczynać wyłącznie pod ścisłym nadzorem lekarza.

Maksymalna dawka dobową powinna wynosić 2,5 mg ramiprylu.

Dawki leku stosowanego pacjentom z niewydolnością wątroby o lekkim do umiarkowanego stopnia nasilenia nie są ustalone, dlatego dobór dawki należy prowadzić z ostrożnością i rozpoczynać stosowanie od najniższej dawki.

Pacjenci z zaburzeniem funkcji nerek

Optymalna dawka początkowa i utrzymania u chorych z niewydolnością nerek powinna być dostosowana indywidualnie poprzez oddzielne dozowanie ramiprylu i amlodypiny.

Dawkę dobową ramiprylu dla pacjentów z niewydolnością nerek należy obliczać na podstawie wartości klirensu kreatyniny:

jeśli klirens kreatyniny wynosi ≥ 60 ml/min, nie ma potrzeby dostosowywania dawki początkowej; maksymalna dawka dobową wynosi 10 mg;
jeśli klirens kreatyniny wynosi 30–60 ml/min, nie ma potrzeby dostosowywania dawki początkowej (2,5 mg na dobę), a maksymalna dawka dobową wynosi 5 mg;
jeśli klirens kreatyniny wynosi 10–30 ml/min, dawka początkowa wynosi 1,25 mg na dobę, a maksymalna dawka dobową – 5 mg;
dla pacjentów z nadciśnieniem tętniczym poddawanych hemodializie: podczas hemodializy ramipryl jest usuwany w niewielkim stopniu; dawka początkowa wynosi 1,25 mg, a maksymalna dawka dobową – 5 mg; lek należy przyjmować kilka godzin po przeprowadzeniu sesji hemodializy.

Pacjentom z niewydolnością nerek nie jest wymagana korekta dawki amlodypiny.

Amlodypina nie podlega dializie. Amlodypinę należy przepisywać z szczególną ostrożnością pacjentom poddawanym dializie.

Podczas leczenia Hartilem® - AM należy kontrolować funkcję nerek oraz poziom potasu w osoczu. W przypadku pogorszenia funkcji nerek należy przerwać stosowanie Hartilu® - AM, a dawki jego składników należy odpowiednio skorygować.

Pacjenci w wieku podeszłym.

Dawki początkowe ramiprylu powinny być jak najniższe; dalsze dozowanie dawki powinno być prowadzone powoli z uwagi na możliwość wystąpienia działań niepożądanych. Stosowanie Hartilu® - AM nie jest zalecane pacjentom w wieku powyżej 75 lat lub bardzo osłabionym pacjentom.

Pacjentom w wieku podeszłym można przepisywać zwykłe dawki amlodypiny, jednak przy zwiększaniu dawki należy zachować ostrożność.

Dzieci.

Hartil® - AM nie jest zalecany do stosowania u dzieci ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania u tej grupy wiekowej pacjentów.

Przedawkowanie.

Ramipryl

Objawy spowodowane przedawkowaniem inhibitorów ACE mogą obejmować nadmierną wazodilatację obwodową (z nasiloną hipotensją tętniczą, wstrząsem), bradykardię, zaburzenia elektrolitowe, niewydolność nerek. Stan pacjenta należy dokładnie kontrolować. Przepisuje się leczenie objawowe i wspierające. Proponowane działania obejmują wstępną detoksykację (przemywanie żołądka, podanie sorbentów) oraz środki przywracające stabilność hemodynamiczną, w tym agonisty receptora alfa-1-adrenergicznego lub angiotensynę II (angiotensynamid).

Ramiprylat, aktywny metabolit ramiprylu, słabo usuwany jest z krążenia ogólnego podczas hemodializy.

Amlodypina

Dane dotyczące przypadków celowego przedawkowania u ludzi są ograniczone.

Objawy. Na podstawie dostępnych danych przypuszcza się, że silne przedawkowanie może prowadzić do nadmiernej wazodilatacji obwodowej i, być może, do tachykardii odruchowej, nasilonej i długotrwałej hipotensji tętniczej ogólnoustrojowej, w tym do wstrząsu kardiogennego z końcowym skutkiem śmiertelnym – nie zaobserwowano.

Leczenie. Klinicznie istotna hipotensja tętnicza w wyniku przedawkowania amlodypiny wymaga aktywnych działań terapeutycznych, w tym częstego monitorowania parametrów czynności serca i oddechowych, podniesienia kończyn i kontroli objętości krwi krążącej oraz diurezy. W celu przywrócenia tonusu naczyń i poziomu ciśnienia tętniczego może okazać się pomocne zastosowanie leku zwężającego naczynia, jeśli nie ma przeciwwskazań do jego stosowania. W celu wyeliminowania skutków blokady kanałów wapniowych może okazać się skuteczne dożylne podanie glukonianu wapnia.

W niektórych przypadkach może okazać się skuteczne przemywanie żołądka. U zdrowych ochotników zastosowanie węgla aktywowanego 2 godziny po przyjęciu 10 mg amlodypiny obniżało szybkość absorpcji amlodypiny.

Ponieważ amlodypina w znacznym stopniu wiąże się z białkami osocza, skuteczność dializy jest mało prawdopodobna.

Niepożądane reakcje.

Niepożądane reakcje obserwowane podczas stosowania aktywnych składników oddzielnie wymienione są zgodnie z częstością występowania: bardzo często (≥1/10), często (od ≥1/100 do <1/10), nieczęsto (od ≥1/1000 do <1/100), rzadko (od ≥1/10000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10000), częstość nieznana (nie można oszacować na podstawie dostępnych danych).

Ramipril:

Ze strony układu krwiotwórczego i chłonnego: nieczęsto – eozynofilia; rzadko – zmniejszenie liczby leukocytów (w tym neutropenia i agranulocytoza), zmniejszenie liczby erytrocytów, obniżenie poziomu hemoglobiny, zmniejszenie liczby trombocytów; nieznana częstość – niedostateczność szpiku kostnego, pancytopenia, anemia hemolityczna.

Ze strony układu odpornościowego: nieczęsto – reakcje alergiczne; nieznana częstość – reakcje anafilaktyczne i anafilakto-idowe, podwyższenie poziomu przeciwciał antyjądrowych.

Zaburzenia metaboliczne: często – podwyższenie stężenia potasu we krwi; nieczęsto – anoreksja, obniżenie apetytu; nieznana częstość – obniżenie stężenia sodu we krwi.

Zaburzenia psychiczne: nieczęsto – depresyjny nastrój, niepokój, lękliwość, pobudzenie, bezsenność, zaburzenia snu, w tym senność; rzadko – dezorientacja; nieznana częstość – zaburzenia uwagi.

Ze strony układu nerwowego: często – ból głowy, zawroty głowy; nieczęsto – zawroty głowy, parestezje, agewzja, dysgezja; rzadko – drżenie, zaburzenia równowagi; nieznana częstość – niedokrwienie mózgu, w tym niedokrwienny wypadek mózgowy i przejściowe niedokrwienie mózgu, zaburzenia funkcji psychomotorycznych, uczucie pieczenia, parosmia.

Ze strony narządów wzroku: nieczęsto – zaburzenia widzenia, w tym nieostre widzenie; rzadko – zapalenie spojówek.

Ze strony narządów słuchu i równowagi: rzadko – zaburzenia słuchu, szumy w uszach.

Ze strony układu sercowo-naczyniowego: często – hipotensja tętnicza, ortostatyczne obniżenie ciśnienia tętniczego, omdlenia; nieczęsto – niedokrwienie mięśnia sercowego, w tym dławica piersiowa lub zawał mięśnia sercowego, tachykardia, arytmia, kołatanie serca, obrzęki obwodowe, zaczerwienienie; rzadko – zwężenie naczyń, hipoperfuzja, zapalenie naczyń; nieznana częstość – zespół Raynauda.

Ze strony układu oddechowego: często – niemucowy kaszel podrażniający, zapalenie oskrzeli, zapalenie zatok, duszność; nieczęsto – skurcz oskrzeli, w tym nasilenenie astmy, zatkany nos.

Ze strony przewodu pokarmowego: często – zapalenie przewodu pokarmowego, zaburzenia trawienia, dyskomfort w przewodzie pokarmowym, wzdęcia, biegunka, nudności, wymioty; nieczęsto – zapalenie trzustki (pojedyncze przypadki zakończone śmiertelnie przy stosowaniu inhibitorów ACE), podwyższenie poziomu enzymów trzustkowych, obrzęk naczynioruchowy jelita cienkiego, ból w górnej części brzucha, w tym zapalenie żołądka, zaparcia, suchość w ustach; rzadko – zapalenie języka; nieznana częstość – ułogowe zapalenie jamy ustnej.

Ze strony układu wątrobowo-pęcherzowego: nieczęsto – podwyższenie poziomu enzymów wątrobowych i/lub bilirubiny sprzężonej; rzadko – żółtaczka cholestatyczna, uszkodzenie hepatocytów; nieznana częstość – ostra niewydolność wątroby, cholestatyczny lub cytolityczny zapalenie wątroby (w pojedynczych przypadkach zakończone śmiertelnie).

Ze strony skóry i tkanek podskórnych: często – wysypka, w tym makulopapularna; nieczęsto – obrzęk naczynioruchowy; w wyjątkowych przypadkach obturacja dróg oddechowych spowodowana obrzękiem naczynioruchowym może mieć śmiertelny przebieg; świąd, nadmierne pocenie się; rzadko – egfoliatywny zapalenie skóry, pokrzywka, onycholiza; bardzo rzadko – reakcja fotosensytyzacji; nieznana częstość – toksyczny epidermalny nekroliz, zespół Stevensa-Johnsona, erytema wielopostaciowe, pęcherzyca, nasilenie przebiegu łuszczycy, łuszczycowe zapalenie skóry, pęcherzyca lub wyprysk typu liścia, albo wyprysk, albo wykwity, łysienie.

Ze strony układu mięśniowo-szkieletowego: często – skurcze mięśni, miągoty; nieczęsto – ból stawów.

Ze strony układu moczowego: nieczęsto – zaburzenia funkcji nerek, w tym ostra niewydolność nerek, nasilenie diurezy, nasilenie istniejącej już proteinurii, podwyższenie stężenia mocznika i kreatyniny we krwi.

Ze strony układu rozrodczego: nieczęsto – przejściowa impotencja, obniżenie libidum; nieznana częstość – ginekomastia.

Ogólne zaburzenia i stan w miejscu podania: często – ból w klatce piersiowej, osłabienie; nieczęsto – gorączka; rzadko – osłabienie.

Zaburzenia endokrynologiczne: zespół nieodpowiedniej sekrecji hormonu antydiuretycznego (SIADH).

Amlodypina

Podczas stosowania amlodypiny najczęściej zgłaszano następujące niepożądane reakcje: senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, zaczerwienienie, ból brzucha, nudności, obrzęki kostek, obrzęki i zmęczenie.

Ze strony układu krwiotwórczego i chłonnego: bardzo rzadko – leukopenia, trombocytopenia.

Zaburzenia metaboliczne: nieczęsto – hiperglikemia.

Zaburzenia psychiczne: nieczęsto – zaburzenia nastroju (w tym lęk), bezsenność, depresja; rzadko – dezorientacja.

Ze strony układu nerwowego: często – ból głowy, zawroty głowy, senność (szczególnie na początku leczenia); nieczęsto – drżenie, zaburzenia smaku, omdlenia, hipozestezja, parestezje; bardzo rzadko – nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa; nieznana częstość – zaburzenia ekstrapiramidowe.

Ze strony narządów wzroku: nieczęsto – zaburzenia widzenia (w tym podwójne widzenie).

Ze strony narządów słuchu: nieczęsto – szumy w uszach.

Ze strony układu sercowo-naczyniowego: często – przyspieszone bicie serca, zaczerwienienie; nieczęsto – hipotensja tętnicza; bardzo rzadko – zawał mięśnia sercowego, arytmia (w tym bradykardia, tachykardia komorowa i migotanie przedsionków), zapalenie naczyń.

Ze strony układu oddechowego: nieczęsto – duszność, katar; bardzo rzadko – kaszel.

Ze strony przewodu pokarmowego: często – ból brzucha, wzdęcia, zaburzenia perystaltyki jelit (w tym zaparcia i biegunka), nudności; rzadko – wymioty, suchość w ustach; bardzo rzadko – zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, hiperplazja dziąseł, hipertroficzne zapalenie dziąseł.

Ze strony układu wątrobowo-pęcherzowego: bardzo rzadko – żółtaczka*, zapalenie wątroby* (w większości przypadków z cholestazą).

Ze strony skóry i tkanek podskórnych: nieczęsto – łysienie, purpura, zmiana koloru skóry, nadmierne pocenie się, świąd, wysypka, wyprysk; bardzo rzadko – obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, erytema wielopostaciowe, pokrzywka, egfoliatywny zapalenie skóry, zespół Stevensa-Johnsona, nadwrażliwość na światło; nieznana częstość – toksyczny epidermalny nekroliz.

Ze strony układu mięśniowo-szkieletowego: często – obrzęk stawów skokowych; nieczęsto – ból stawów, miągoty, skurcze mięśni, ból pleców.

Ze strony układu moczowego: nieczęsto – zaburzenia oddawania moczu, nokturia, częstsze oddawanie moczu.

Ze strony układu rozrodczego: nieczęsto – impotencja, ginekomastia.

Ogólne zaburzenia i stan w miejscu podania: często – obrzęk, zmęczenie; rzadko – ból za mostkiem, osłabienie, ból i niedobyt.

Badania laboratoryjne: nieczęsto – przyrost lub utrata masy ciała; bardzo rzadko – podwyższenie poziomu enzymów wątrobowych*.

*w większości przypadków z cholestazą.

Zgłaszanie podejrzewanych niepożądanych reakcji. Zgłaszanie podejrzewanych niepożądanych reakcji po rejestracji leku jest ważnym procederem. Pozwala to na monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Osoby pracujące w zawodach medycznych proszone są o zgłaszanie wszelkich podejrzewanych niepożądanych reakcji poprzez krajowy system zgłaszania.

Okres ważności. 2,5 roku.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 25 °C. Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed wilgocią. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Po 7 kapsułek w blistrze; po 4 blistry lub po 8 blisterów w pudełku tekturowym;

lub po 10 kapsułek w blistrze; po 3 lub po 9 blisterów w pudełku tekturowym.

Kategoria wydawania. Na receptę.

Producent.

Spółka Akcyjna Farmaceutyczny Zakład EGIS.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności.

1165, miasto Budapeszt, ul. Bekényfeldi 118-120, Węgry.

9900, Węgry, miasto Kőrmen, ul. Matyas kiraly 65.