Ceftryaksone

INSTRUKCJA dot. stosowania leku Ceftryaksone

Skład:

substancja czynna: ceftriaxone;

1 buteleczka zawiera ceftryaksone sodowe w ilości odpowiadającej 1 g lub 2 g bezwodnego ceftryaksone.

Postać leku. Proszyk do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań.

Główne właściwości fizykochemiczne: krystaliczny proszek biały lub biało-żółty, łatwo rozpuszczalny w wodzie.

Grupa farmakoterapeutyczna.

Leki przeciwbakteryjne do stosowania systemowego. Inne antybiotyki beta-laktamowe. Cefalosporyny III pokolenia. Ceftryaksone. Kod ATC J01D D04.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Mechanizm działania

Ceftryaksone hamuje syntezę ściany komórkowej bakterii poprzez wiązanie się z białkami wiążącymi penicylinę, w wyniku czego zatrzymywana jest biosynteza ściany komórkowej (peptydoglikanu), co prowadzi do lizy komórki bakteryjnej i jej śmierci.

Odporność

Odporność bakterii na ceftryaksone może rozwijać się w wyniku działania jednego lub kilku mechanizmów:

• Hydrolizy przez beta-laktamazy, w tym beta-laktamazy o szerokim zakresie działania, karbapenemazy oraz enzymy typu Amp C, które mogą być indukowane lub trwale zahamowane u niektórych beztlenowych bakterii Gram-ujemnych.
• Obniżonej afinities białek wiążących penicylinę do ceftryaksone.
• Niewłaściwej przepuszczalności zewnętrznej błony w bakteriach Gram-ujemnych.
• Bakteryjnego pompy wypompowującej (efluksowej).

Granice wartości przy oznaczaniu wrażliwości

Tabela 1

Granice wartości minimalnego stężenia hamującego (MIC), ustalone przez Europejski Komitet ds. Testowania Wrażliwości na Antybiotyki (EUCAST)

a Wnioskowanie o wrażliwości oparte jest na wrażliwości na cefoksytyn.

b Wnioskowanie o wrażliwości oparte jest na wrażliwości na penicylinę.

c Rzadko występują izolaty z minimalnym stężeniem hamującym przekraczającym granice wrażliwości. Jeśli tak się stanie, należy przeprowadzić ponowne testowanie, a w przypadku potwierdzenia – wysłać do laboratorium referencyjnego.

d Granice dotyczą dobowej dawki wewnętrznowennej 1 g × 1 oraz wysokiej dawki co najmniej 2 g × 1.

Generalnie wrażliwe gatunki

Dodatnie względem Grama aeroby

Staphylococcus aureus (wrażliwy na metycylinę)£, koki stafilokokowe koagulazo-ujemne (wrażliwe na metycylinę)£, Streptococcus pyogenes (grupa A), Streptococcus agalactiae (grupa B), Streptococcus pneumoniae, Streptococci grupy Viridans.

Ujemne względem Grama aeroby

Borreliaburgdorferi, Haemophilusinfluenzae, Haemophilusparainfluenzae, Moraxellacatarrhalis, Neisseriagonorrhoeae, Neisseriameningitidis, Proteusmirabilis, Providenciaspp., Treponema pallidum.

Gatunki, które mogą nabywać oporności

Dodatnie względem Grama aeroby

Staphylococcusepidermidis+, Staphylococcushaemolyticus+, Staphylococcushominis+.

Ujemne względem Grama aeroby

Citrobacterfreundii, Enterobacteraerogenes, Enterobactercloacae, Escherichiacoli%, Klebsiellapneumoniae%, Klebsiellaoxytoca%, Morganellamorganii, Proteusvulgaris, Serratiamarcescens.

Aneroby

Bacteroides spp., Fusobacterium spp., Peptostreptococcus spp., Clostridium perfringens.

Mikroorganizmy oporne

Dodatnie względem Grama aeroby

Enterococcus spp., Listeria monocytogenes.

Ujemne względem Grama aeroby

Acinetobacter baumannii, Pseudomonas aeruginosa, Stenotrophomonas maltophilia.

Aneroby

Clostridium difficile.

Inne

Chlamydia spp., Chlamydophila spp., Mycoplasma spp., Legionella spp., Ureaplasma urealyticum.

£ Wszystkie stafilokoki oporne na metycylinę są oporne na ceftryaksone.

• Częstość oporności > 50% co najmniej w jednym regionie.

% Odporniki produkujące beta-laktamazy o szerokim zakresie działania są zawsze oporne.

Farmakokinetyka.

Wchłanianie.

Podanie do mięśnia

Po wstrzyknięciu do mięśnia średnie maksymalne stężenie ceftryaksone w osoczu krwi wynosi około połowy takiego, jakie obserwuje się po podaniu dożylnym równoważnej dawki. Maksymalne stężenie w osoczu krwi po jednorazowym podaniu do mięśnia 1 g leku wynosi 81 mg/l i osiągane jest 2–3 godziny po podaniu. Pole pod krzywą „stężenie – czas” w osoczu krwi po podaniu do mięśnia jest równe polu po podaniu dożylnym równoważnej dawki.

Podanie dożylnie

Po dożylnej bolusowej dawce ceftryaksone w dawkach 500 mg i 1 g średnie maksymalne stężenie ceftryaksone w osoczu krwi wynosi odpowiednio około 120 i 200 mg/l. Po dożylnej infuzji ceftryaksone w dawkach 500 mg, 1 g i 2 g stężenie ceftryaksone w osoczu krwi wynosi odpowiednio około 80, 150 i 250 mg/l.

Rozkład.

Objętość rozkładu ceftryaksone wynosi 7–12 l. Stężenia znacznie przekraczające minimalne stężenia hamujące dla większości istotnych patogenów infekcyjnych wykazano w tkankach, w tym w płucach, sercu, dróg żółciowych, wątrobie, migdałkach, uchu środkowym i błonie śluzowej nosa, kościach, a także w płynie mózgowo-rdzeniowym, opłucnej i stawowej, секрęcie prostaty. Obserwowano wzrost średniego maksymalnego stężenia w osoczu krwi o 8–15% (Cmax) po powtarzanym podawaniu; stan równowagi osiągany był w większości przypadków w ciągu 48–72 godzin, w zależności od drogi podania.

Przenikanie do poszczególnych tkanek

Ceftryaksone przenika przez opony mózgowe. Przenikanie jest bardziej wyrażone przy zapaleniu opon mózgowych. Średnie maksymalne stężenie ceftryaksone w płynie mózgowo-rdzeniowym u pacjentów z bakteryjnym zapaleniem opon mózgowych wynosi do 25% w porównaniu do 2% u pacjentów bez zapalenia opon mózgowych. Maksymalne stężenie ceftryaksone w płynie mózgowo-rdzeniowym osiągane jest około 4–6 godzin po wstrzyknięciu dożylnym. Ceftryaksone przechodzi przez barierę łożyskową, a jego obecność w małych stężeniach oczekuje się w mleku matki (patrz sekcja „Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią”).

Wiązanie z białkami

Ceftryaksone wiąże się odwracalnie z albuminą. Wiązanie z białkami osocza wynosi około 95% przy stężeniu w osoczu krwi poniżej 100 mg/l. Wiązanie jest nasycane, a stopień wiązania zmniejsza się wraz ze wzrostem stężenia (do 85% przy stężeniu w osoczu krwi 300 mg/l).

Biotransformacja

Ceftryaksone nie ulega metabolizmowi systemowemu, a przekształca się w nieaktywne metabolity pod działaniem flory jelitowej.

Wydalanie

Całkowity klirens osoczowy ceftryaksone (związanego i niezwiązanego) wynosi 10–22 ml/min. Klirens nerkowy wynosi 5–12 ml/min. 50–60% ceftryaksone wydzielane jest w niezmienionej postaci przez nerki, przede wszystkim przez filtrację kłębuszkową, 40–50% – w niezmienionej postaci z żółcią. Okres półtrwania ceftryaksone u dorosłych wynosi około 8 godzin.

Pacjenci z niewydolnością nerek lub wątroby

U chorych z zaburzeniem funkcji nerek lub wątroby farmakokinetyka ceftryaksone zmienia się w niewielkim stopniu, obserwuje się jedynie nieznaczne wydłużenie okresu półtrwania (mniej niż dwukrotnie), nawet u pacjentów z ciężkim zaburzeniem funkcji nerek.

Względne umiarkowane wydłużenie okresu półtrwania przy zaburzeniu funkcji nerek wyjaśnia się kompensacyjnym zwiększeniem klirensu pozanerkowego w wyniku zmniejszenia wiązania z białkami i odpowiedniego zwiększenia klirensu pozanerkowego całkowitego ceftryaksone.

U pacjentów z zaburzeniem funkcji wątroby okres półtrwania ceftryaksone nie wydłuża się ze względu na kompensacyjne zwiększenie klirensu nerkowego. Dzieje się to również w wyniku zwiększenia wolnej frakcji ceftryaksone w osoczu krwi, co sprzyja paradoksalnemu zwiększeniu całkowitego klirensu leku przy równoległym zwiększeniu objętości rozkładu całkowitego klirensu.

Pacjenci w wieku podeszłym

U pacjentów w wieku 75 lat średni okres półtrwania jest zazwyczaj 2–3 razy wyższy niż u młodych dorosłych.

Dzieci

Okres półtrwania ceftryaksone jest wydłużony u noworodków w wieku do 14 dni. Stężenie wolnego ceftryaksone może dalej wzrastać w wyniku działania takich czynników, jak zmniejszenie filtracji kłębuszkowej i zaburzenia wiązania z białkami. U dzieci okres półtrwania jest krótszy niż u noworodków lub dorosłych.

Klirens osoczowy i objętość rozkładu całkowitego ceftryaksone są wyższe u noworodków, niemowląt i dzieci niż u dorosłych.

Liniowość/nieliniowość

Farmakokinetyka ceftryaksone jest nieliniowa i wszystkie główne parametry farmakokinetyczne, z wyjątkiem okresu półtrwania, zależą od dawki, która opiera się na całkowitym stężeniu leku, i zmniejszają się w mniejszym stopniu niż proporcjonalnie do dawki. Nieliniowość obserwuje się w wyniku nasycenia wiązania z białkami osocza krwi, a więc jest widoczna dla całkowitego ceftryaksone w osoczu krwi, a dla wolnego (niezwiązanego) – nie.

Związek farmakokinetyczny/farmakodynamiczny

Tak jak w przypadku innych beta-laktamów, indeks farmakokinetyczny/farmakodynamiczny, który wykazuje najlepszą korelację z efektywnością in vivo, to procent okresu dawkowania, w którym stężenie niezwiązane pozostaje wyższe niż minimalne stężenie hamujące ceftryaksone dla poszczególnych docelowych gatunków (tzn. % T > minimalnego stężenia hamującego).

Charakterystyki kliniczne.

Wskazania.

Ceftryaksone stosuje się w leczeniu poniższych zakażeń u dorosłych i dzieci, w tym u noworodków donoszonych (od momentu urodzenia):

• bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych;
• zapalenie płuc nabyte poza szpitalem;
• zapalenie płuc nabyte w szpitalu;
• ostre zapalenie ucha środkowego;
• infekcje wewnątrzbrzuszne;
• skomplikowane infekcje dróg moczowych (w tym nerek i miedniczek nerkowych);
• infekcje kości i stawów;
• skomplikowane infekcje skóry i tkanek miękkich;
• rzekomą błennicę;
• kiłę;
• bakteryjne zapalenie wsierdzia.

Ceftryaksone można stosować również w celach:

• leczenia ostrego zaostrzenia przewlekłej obturacyjnej choroby płuc u dorosłych;
• leczenia rozsianego boreliozy Lyme’a (wczesnej (II etap) i późnej (III etap)) u dorosłych i dzieci, w tym u noworodków w wieku od 15. dnia życia;
• profilaktyki przedoperacyjnej infekcji w miejscu zabiegu chirurgicznego;
• leczenia pacjentów z neutropenią, u których wystąpi gorączka i podejrzenie bakteryjnej infekcji;
• leczenia pacjentów z bakteriemią, która rozwinęła się w związku z którąkolwiek z powyższych infekcji lub gdy istnieje podejrzenie którejś z tych infekcji.

Ceftryaksone należy stosować łącznie z innymi lekami przeciwbakteryjnymi, jeśli zakres potencjalnych patogenów bakteryjnych nie mieści się w jego zakresie działania (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Należy wziąć pod uwagę oficjalne zalecenia dotyczące odpowiedniego stosowania leków przeciwbakteryjnych.

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość na ceftryaksone lub którykolwiek inny antybiotyk z grupy cefalosporyn. W wywiadzie ciężkie reakcje nadwrażliwości (np. reakcje anafilaktyczne) na którykolwiek inny typ beta-laktamowych leków przeciwbakteryjnych (penicyliny, monobaktamy i karbapenemy).

Ceftryaksone jest przeciwwskazane:

• u wcześniaków w wieku ≤ 41 tygodni, uwzględniając okres rozwoju wewnątrzmacicznego (wiek ciążowy + wiek po urodzeniu)*;

• u noworodków donoszonych (w wieku ≤ 28 dni):

  • z hiperbilirubinemią, żółtaczką, hipoproteynemią lub acidozą, ponieważ w tych stanach wiązanie bilirubiny jest prawdopodobnie zaburzone*;
  • którzy wymagają (lub u których przewiduje się konieczność) podania wewnątrznie żołciowego roztworów wapniowych lub wlewów zawierających wapń, ze względu na ryzyko powstawania osadów soli wapniowej ceftryaksonu (patrz sekcje „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności” oraz „Efekty niepożądane”).

* Badania in vitro wykazały, że ceftryaksone może wypierać bilirubinę z wiązania z albuminą osocza krwi, co wiąże się z ryzykiem rozwoju encefalopatii bilirubinowej u tych pacjentów.

Przed wstrzyknięciem ceftryaksonu do mięśnia należy koniecznie wykluczyć przeciwwskazania do stosowania lidokainy, jeśli jest ona używana jako rozpuszczalnik (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”). Patrz również instrukcja do stosowania medycznego lidokainy, szczególnie sekcja „Przeciwwskazania”.

Roztworów ceftryaksonu zawierających lidokainę nigdy nie należy podawać dożylnie.

Współdziałanie z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Roztworów zawierających wapń, takich jak roztwór Ringera lub roztwór Hartmana, nie należy używać do rozpuszczania leku w fiolkach ani do dalszego rozcieńczania otrzymanego roztworu do podania dożylnej, ponieważ może dojść do wytrącenia osadu. Osady soli wapniowej ceftryaksonu mogą również powstawać przy mieszaniu ceftryaksonu z roztworami zawierającymi wapń w jednym systemie infuzyjnym. Ceftryaksone nie można podawać jednocześnie z roztworami dożyciowymi zawierającymi wapń, w tym z roztworami wapniowymi do długotrwałych wlewu, takimi jak roztwory do żywienia pozajelitowego, za pomocą systemu typu Y. Jednak pozostałym pacjentom, z wyjątkiem noworodków, ceftryaksone i roztwory zawierające wapń można podawać kolejno, jeden po drugim, pod warunkiem dokładnego przepłukania systemu cieczą zgodną z obydwoma lekami między infuzjami. Badania in vitro z wykorzystaniem osocza krwi pępowinowej dorosłych i noworodków wykazały, że u noworodków istnieje zwiększone ryzyko powstawania osadów soli wapniowej ceftryaksonu (patrz sekcje „Sposób stosowania i dawki”, „Przeciwwskazania”, „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”, „Efekty niepożądane”, „Niezgodność”).

Stosowanie łączone leku z doustnymi lekami przeciwkrzepliwymi może nasilać działanie antagonisty witaminy K i zwiększać ryzyko krwawienia. Zaleca się częste sprawdzanie międzynarodowego znormalizowanego wskaźnika (INR) oraz odpowiednie dostosowanie dawki antagonisty witaminy K zarówno podczas, jak i po terapii ceftryaksonem (patrz sekcja „Efekty niepożądane”).

Dane dotyczące potencjalnego nasilenia toksycznego wpływu aminoglikozydów na nerki przy ich stosowaniu razem z cefalosporynami są sprzeczne. W takich przypadkach należy dokładnie przestrzegać zaleceń dotyczących monitorowania stężenia aminoglikozydów (oraz funkcji nerek) w praktyce klinicznej.

W badaniu in vitro przy stosowaniu chloramfenikolu w połączeniu z ceftryaksonem obserwowano efekty antagonystyczne. Kliniczne znaczenie tych danych jest nieznane.

Nie odnotowano przypadków interakcji między ceftryaksonem a doustnymi lekami zawierającymi wapń ani interakcji między ceftryaksonem podawanym do mięśnia a lekami zawierającymi wapń (do podania dożylnej lub doustnie).

U pacjentów stosujących ceftryaksone możliwe są wyniki fałszywie dodatnie testu Coombsa.

Ceftryaksone, podobnie jak inne antybiotyki, może powodować fałszywie dodatnie wyniki badania na galaktozemię.

Podobnie, przy oznaczaniu glukozy w moczu metodami nieloenzymatycznymi wyniki mogą być fałszywie dodatnie. Z tego powodu w okresie stosowania ceftryaksonu należy oznaczać poziom glukozy w moczu metodami enzymatycznymi.

Nie obserwowano zaburzeń funkcji nerek po jednoczesnym stosowaniu dużych dawek ceftryaksonu i silnych moczopędnych (np. furosemidu).

Jednoczesne stosowanie probenecydu nie zmniejsza wydalania ceftryaksonu.

Szczególne ostrzeżenia dotyczące stosowania.

Tak jak w przypadku wszystkich antybiotyków beta-laktamowych, donoszono o przypadkach ciężkich reakcji nadwrażliwości, czasem zakończonych śmiercią (patrz sekcja „Działania niepożądane”). W przypadku ciężkich reakcji nadwrażliwości należy natychmiast przerwać stosowanie ceftryaksone i podjąć odpowiednie środki ratunkowe. Przed rozpoczęciem leczenia należy ustalić, czy pacjent ma w wywiadzie ciężkie reakcje nadwrażliwości na ceftryaksone, inne cefalosporyny lub inne leki beta-laktamowe. Ceftryaksone należy stosować z ostrożnością u pacjentów z wywiadem nieciężkiej nadwrażliwości na inne leki beta-laktamowe.

Zarejestrowano przypadki ciężkich działań niepożądanych ze strony skóry (zespołu Stevensa-Johnsona lub zespołu Lyella/ toksycznego nekrodermy epidermalnej); jednak częstość tych zjawisk jest nieznana (patrz sekcja „Działania niepożądane”).

Interakcja z lekami zawierającymi wapń.

U wcześniaków i urodzonych w terminie niemowląt w wieku do 1 miesiąca opisano przypadki wytrącania się soli wapniowej ceftryaksone w płucach i nerkach, które miały śmiertelny skutek. Co najmniej jednemu z tych pacjentów ceftryaksone i wapń podano w różnych czasach i za pomocą różnych systemów do infuzji dożylnej. Według dostępnych danych naukowych nie stwierdzono potwierdzonych przypadków powstawania wewnątrznaczyniowych osadów, poza przypadkami obserwowanymi u noworodków, którym podawano ceftryaksone i roztwory zawierające wapń lub inne leki zawierające wapń. Badania in vitro wykazały, że noworodki są narażone na zwiększone ryzyko powstawania osadów soli wapniowej ceftryaksone w porównaniu z pacjentami innych grup wiekowych.

Ceftryaksone nie można mieszać ani podawać jednocześnie z żadnymi roztworami do wstrzykiwania dożylnego zawierającymi wapń, niezależnie od wieku pacjenta, nawet przy stosowaniu różnych systemów infuzyjnych lub podawaniu leków w różnych miejscach infuzji. Jednakże u pacjentów w wieku od 28 dnia życia ceftryaksone i roztwory zawierające wapń można podawać kolejno, jeden po drugim, pod warunkiem podawania leków za pomocą różnych systemów infuzyjnych w różnych częściach ciała lub wymiany lub starannego przemywania systemu infuzyjnego między podawaniem tych środków roztworem soli fizjologicznej, aby zapobiec powstawaniu osadów. U pacjentów wymagających ciągłej infuzji roztworów zawierających wapń do żywienia pozajelitowego (TPN), personel medyczny może rozważyć przepisanie alternatywnych środków przeciwbakteryjnych, których stosowanie nie wiąże się z podobnym ryzykiem powstawania osadów. Jeżeli stosowanie ceftryaksone u pacjentów wymagających ciągłego żywienia zostanie uznane za konieczne, roztwory do TPN i ceftryaksone można podawać jednocześnie, ale za pomocą różnych systemów infuzyjnych i w różnych częściach ciała. Można również tymczasowo wstrzymać podawanie roztworów do TPN na czas infuzji ceftryaksone i przemyć systemy infuzyjne między podawaniem roztworów (patrz sekcje „Przeciwwskazania”, „Działania niepożądane”, „Farmakokinetyka” oraz „Niezgodność”).

Dzieci.

Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania ceftryaksone u noworodków, niemowląt i dzieci ustalono dla dawek opisanych w sekcji „Sposób stosowania i dawki”. Badania wykazały, że ceftryaksone, podobnie jak niektóre inne cefalosporyny, może wypierać bilirubinę z połączenia z albuminą osocza.

Lek jest przeciwwskazany u wcześniaków i urodzonych w terminie noworodków, u których istnieje ryzyko rozwoju encefalopatii bilirubinowej (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Immunooposredniczona anemia hemolityczna.

Przypadki immunooposredniczonej anemii hemolitycznej obserwowano u pacjentów przyjmujących antybiotyki z grupy cefalosporyn, w tym ceftryaksone (patrz sekcja „Działania niepożądane”). Ciężkie przypadki anemii hemolitycznej, w tym zakończone śmiercią, odnotowano zarówno u dorosłych, jak i u dzieci podczas leczenia ceftryaksone.

Jeśli podczas stosowania ceftryaksone u pacjenta wystąpi anemia, należy rozważyć rozpoznanie anemii związanej z zastosowaniem cefalosporyny i przerwać stosowanie ceftryaksone do ustalenia etiologii choroby.

Długotrwałe leczenie.

Podczas długotrwałego leczenia należy regularnie wykonywać rozwinięty morfologiczny badanie krwi.

Zapalenie jelita grubego / nadmierny wzrost mikroorganizmów opornych.

Przypadki zapalenia jelita grubego i zapalenia błony śluzowej jelita grubego, związane z zastosowaniem antybiotyków, odnotowano podczas stosowania prawie wszystkich środków przeciwbakteryjnych, w tym ceftryaksone. Stopień ciężkości tych chorób może wahać się od łagodnego do zagrożonego życia. Dlatego ważne jest, aby uwzględnić możliwość takiego rozpoznania u pacjentów, u których podczas lub po zastosowaniu ceftryaksone wystąpiły biegunki (patrz sekcja „Działania niepożądane”). Należy rozważyć przerwanie terapii ceftryaksone i zastosowanie odpowiednich środków przeciwko Clostridium difficile. Nie należy stosować leków hamujących perystaltykę.

Tak jak w przypadku stosowania innych środków przeciwbakteryjnych, mogą występować nadkażenia wywołane mikroorganizmami opornymi na lek.

Ciężka niewydolność nerek i wątroby.

W przypadku ciężkiej niewydolności nerek i wątroby zaleca się staranne monitorowanie kliniczne bezpieczeństwa i skuteczności leku (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”).

Wpływ na wyniki badań serologicznych.

Podczas stosowania ceftryaksone test Coombsa może dawać fałszywie pozytywne wyniki. Ceftryaksone może również powodować fałszywie pozytywne wyniki badania na obecność galaktozemia (patrz sekcja „Działania niepożądane”).

Podczas oznaczania glukozy w moczu metodami nieenzymatycznymi mogą wystąpić fałszywie pozytywne wyniki. Podczas stosowania ceftryaksone poziom glukozy w moczu należy oznaczać metodami enzymatycznymi (patrz sekcja „Działania niepożądane”).

Sód.

1 gram leku ceftryaksone zawiera 3,6 mmol sodu. Należy to wziąć pod uwagę u pacjentów przestrzegających diety z kontrolowaną zawartością sodu.

Zakres działania przeciwbakteryjnego.

Ceftryaksone ma ograniczony zakres działania przeciwbakteryjnego i może być niewłaściwy do stosowania jako monoterapia w leczeniu niektórych typów infekcji, chyba że patogen został już potwierdzony (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”). W przypadku infekcji polimikrobiotycznych, gdy wśród podejrzewanych patogenów występują mikroorganizmy oporne na ceftryaksone, należy rozważyć dodatkowe zastosowanie innych antybiotyków.

Stosowanie lidokainy.

Jeśli jako rozpuszczalnik stosuje się roztwór lidokainy, ceftryaksone można podawać wyłącznie do wewnątrzmięśniowo. Przed podaniem leku należy koniecznie wziąć pod uwagę przeciwwskazania do stosowania lidokainy, ostrzeżenia oraz inną odpowiednią informację zawartą w instrukcji do medycznego stosowania lidokainy (patrz sekcja „Przeciwwskazania”). Roztworu lidokainy nie wolno podawać w żadnym przypadku dożylne.

Kamica żółciowa.

W przypadku obecności cieni na badaniu ultrasonograficznym należy wziąć pod uwagę możliwość powstawania osadów soli wapniowej ceftryaksone. Cienie, które błędnie uznawano za kamienie żółciowe, obserwowano w pęcherzu żółciowym podczas badania ultrasonograficznego, a częstość ich występowania wzrastała przy stosowaniu ceftryaksone w dawce 1 g/dobę. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu leku u dzieci. Takie osady znikają po przerwaniu terapii ceftryaksone. W rzadkich przypadkach powstawanie osadów soli wapniowej ceftryaksone towarzyszyły objawy. W przypadku wystąpienia objawów zaleca się zachowawcze, niechirurgiczne leczenie, a lekarz powinien podjąć decyzję o przerwaniu stosowania leku, kierując się oceną stosunku korzyści do ryzyka w konkretnym przypadku (patrz sekcja „Działania niepożądane”).

Zastój żółci.

Zarejestrowano przypadki zapalenia trzustki, które mogły być spowodowane niedrożnością dróg żółciowych u pacjentów przyjmujących ceftryaksone (patrz sekcja „Działania niepożądane”). Większość z tych pacjentów miała czynniki ryzyka rozwoju cholestazy i powstawania mułu żółciowego, takie jak wcześniejsza intensywna terapia, ciężka choroba i pełne żywienie pozajelitowe. Nie można wykluczyć, że powstawanie osadów w drogach żółciowych w wyniku stosowania ceftryaksone może być czynnikiem inicjującym lub dodatkowym w rozwoju tego zaburzenia.

Kamica nerkowa.

Zarejestrowano przypadki powstawania kamieni nerkowych, które zniknęły po przerwaniu stosowania ceftryaksone (patrz sekcja „Działania niepożądane”). W przypadku wystąpienia objawów należy wykonać badanie ultrasonograficzne. Decyzję o stosowaniu leku u pacjentów z wywiadem kamieni nerkowych lub hiperkalcyurii podejmuje lekarz, kierując się oceną stosunku korzyści do ryzyka w każdym konkretnym przypadku.

Unieszkodliwianie nieużywanego leku i leku z przeterminowanym terminem ważności.
Należy zminimalizować przedostawanie się leku do środowiska. Leku nie należy wyrzucać do ścieków ani do odpadów komunalnych. Do unieszkodliwiania należy wykorzystać tzw. „system zbierania odpadów”, jeśli taki istnieje.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża.

Ceftryaksone przenika przez barierę łożyskową. Dane dotyczące stosowania ceftryaksone u kobiet w ciąży są ograniczone. Badania na zwierzętach nie wskazują na bezpośredni lub pośredni szkodliwy wpływ na zarodek/płód, rozwój okołoporodowy i poporodowy. Ceftryaksone można stosować w czasie ciąży, w szczególności w pierwszym trymestrze, tylko wtedy, gdy korzyść przewyższa ryzyko.

Karmienie piersią.

Ceftryaksone przenika do mleka matki w niskich stężeniach, ale przy stosowaniu leku w dawkach terapeutycznych nie przewiduje się żadnego wpływu na niemowlęta karmione piersią. Niemniej jednak nie można wykluczyć ryzyka rozwoju biegunki i grzybicy błon śluzowych. Należy wziąć pod uwagę możliwość sensybilizacji. Należy podjąć decyzję o przerwaniu karmienia piersią lub przerwaniu/stanowieniu się od stosowania ceftryaksone, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści z terapii dla kobiety.

Plodność.

Badania funkcji rozrodczych nie wykazały oznak niepożądanych skutków na płodność mężczyzn ani kobiet.

Wpływ na zdolność do kierowania pojazdami i obsługiwanie maszyn.

Podczas leczenia ceftryaksone mogą wystąpić działania niepożądane, takie jak zawroty głowy, które mogą wpływać na zdolność kierowania pojazdami lub pracy z maszynami (patrz sekcja „Działania niepożądane”). Pacjenci powinni zachować ostrożność podczas kierowania pojazdami lub pracy z innymi mechanizmami.

Sposób stosowania i dawki.

Dawkowanie

Dawka leku zależy od ciężkości, wrażliwości, lokalizacji i typu zakażenia, a także od wieku oraz funkcji wątroby i nerek pacjenta.

W celu zapobiegania zakażeniom przed zabiegiem chirurgicznym ceftryaksone należy podawać w ciągu 30–90 minut przed zabiegiem.

Poniżej podano ogólne zalecane dawki. W szczególnie ciężkich przypadkach należy stosować najwyższą z zalecanych dawek.

Dorośli i dzieci w wieku od 12 lat (≥ 50 kg).

Tabela 2

* W przypadku potwierdzonej bakteriemii należy rozważyć zastosowanie najwyższej z zalecanych dawek.

** W przypadku stosowania dawek przekraczających 2 g na dobę należy rozważyć podawanie leku dwa razy na dobę (w odstępach 12-godzinnych).

Wskazania u dorosłych i dzieci w wieku od 12 lat (≥50 kg), wymagających specjalnych schematów dawkowania

Zapalenie ucha środkowego ostre

Może być stosowana jednorazowa dawka wewnątrzmięśniowa 1–2 g leku.

Niektóre dane wskazują, że w przypadku ciężkiego stanu pacjenta lub nieskuteczności wcześniejszej terapii ceftryaksone może być skuteczny przy wewnątrzmięśniowym podawaniu w dawce 1–2 g na dobę przez 3 dni.

Profilaktyka przeciwinfekcyjna przed zabiegami operacyjnymi

2 g jednorazowo przed operacją.

Gonoreja

Jednorazowa dawka 500 mg wstrzyknięta w sposób wewnątrzmięśniowy.

Zastrzeżenie

Zalecanymi dawkami są 500 mg – 1 g raz na dobę, z możliwością zwiększenia dawki do 2 g raz na dobę przez 10–14 dni w przypadku zastrzeżenia neurologicznego. Rekomendacje dotyczące dawkowania w zastrzeżeniu, w tym zastrzeżeniu neurologicznym, oparte są na ograniczonych danych. Należy również uwzględnić rekomendacje krajowe lub lokalne.

Rozsiane borelioza Lyme (wczesna (etap II) i późna (etap III))

2 g raz na dobę przez 14–21 dni. Zalecana długość leczenia może się różnić, należy również uwzględnić rekomendacje krajowe lub lokalne.

Dzieci

Noworodki, niemowlęta i dzieci w wieku od 15 dnia życia do 12 roku życia (<50 kg)

Dzieciom o masie ciała 50 kg lub większej należy stosować zwykłe dawki dla dorosłych.

* W przypadku potwierdzonej dokumentalnie bakte­riemii należy rozważyć zastosowanie najwyższej z rekomendowanych dawek.

** W przypadku stosowania dawek przekraczających 2 g na dobę należy rozważyć podawanie leku dwa razy na dobę (w odstępach 12-godzinnych).

Wskazania u noworodków, niemowląt i dzieci w wieku do 12 lat (<50 kg), wymagających specjalnych schematów dawkowania

Profilaktyka zakażeń przedoperacyjnych w miejscu zabiegu chirurgicznego

50–80 mg/kg jednorazowo przed operacją.

Zastrzygnienie

Standardowymi rekomendowanymi dawkami dla dzieci są 75–100 mg/kg (maksymalnie 4 g) jednorazowo na dobę przez 10–14 dni. Rekomendacje dotyczące dawkowania w przypadku zastrzygnienia, w tym neurozastrzygnienia, oparte są na bardzo ograniczonych danych. Należy również wziąć pod uwagę krajowe lub lokalne wytyczne.

Rozsiane boreliozy Lyme’a (wczesne (II stadium) i późne (III stadium))

50–80 mg/kg jednorazowo na dobę przez 14–21 dni. Zalecana długość leczenia może się różnić; należy również wziąć pod uwagę krajowe lub lokalne wytyczne.

Ostre zapalenie ucha środkowego

W leczeniu przewlekłego zapalenia ucha środkowego można stosować jednorazową wstrzykiwarkę domięśniową Ceftryaksone w dawce 50 mg/kg. Niektóre dane wskazują, że w przypadku ciężkiego stanu dziecka lub nieskuteczności poprzedniej terapii, Ceftryaksone może być skuteczny przy domięśniowym podawaniu w dawce 50 mg/kg na dobę przez 3 dni.

Rozsiane boreliozy Lyme’a (wczesne (II stadium) i późne (III stadium))

Po 2 g jednorazowo na dobę przez 14–21 dni. Zalecana długość leczenia może się różnić; należy również wziąć pod uwagę krajowe lub lokalne wytyczne.

Noworodki w wieku 0–14 dni

Ceftryaksone jest przeciwwskazany u wcześniaków w wieku do 41 tygodni, uwzględniając okres rozwoju wewnątrzmacicznego (wiek ciążowy + wiek po urodzeniu).

Tabela 3

* W przypadku potwierdzonej dokumentalnie bakteriemii należy rozważyć zastosowanie najwyższej z zalecanych dawek.

Nie należy przekraczać maksymalnej dobowej dawki 50 mg/kg.

Wskazania u noworodków w wieku 0–14 dni, wymagające specjalnych schematów dawkowania

Ostre zapalenie ucha środkowego

Do wstępnego leczenia ostrego zapalenia ucha środkowego można zastosować jednorazową wstrzyknięcie domięśniowe Ceftryaksone w dawce 50 mg/kg.

Profilaktyka zakażeń w miejscu zabiegu chirurgicznego przed operacją

20–50 mg/kg jednorazowo przed operacją.

Zastrzygnica

Zalecaną ogólną dawką jest 50 mg/kg raz dziennie przez 10–14 dni. Zalecenia dotyczące dawkowania w zastrzygnicy, w tym neurozastrzygnicy, oparte są na bardzo ograniczonych danych. Należy również wziąć pod uwagę zalecenia krajowe lub lokalne.

Czas trwania leczenia

Czas trwania leczenia zależy od przebiegu choroby. Zgodnie z ogólnymi zaleceniami dotyczącymi terapii antybiotykowej, stosowanie ceftryaksone należy kontynuować przez 48–72 godziny po ustąpieniu gorączki lub potwierdzeniu eliminacji infekcji bakteryjnej.

Sposób podania

Podanie domięśniowe

Ceftryaksone można podawać drogą głębokiego wstrzyknięcia domięśniowego. Wstrzyknięcie domięśniowe należy wykonywać w centrum stosunkowo dużej masy mięśniowej. Zaleca się nie podawać więcej niż 1 g w jednym miejscu.

Jeśli lidokaina jest stosowana jako rozpuszczalnik, otrzymany roztwór nigdy nie powinien być podawany dożylnie (patrz sekcja „Przeciwwskazania”). W celu uzyskania szczegółowych informacji zaleca się zapoznanie się z instrukcją do stosowania lidokainy.

Stosowanie lidokainy wiąże się z koniecznością wcześniejszego wykonania próby w celu ustalenia indywidualnej wrażliwości na ten lek.

Podanie dożylne

Ceftryaksone można podawać drogą dożylnej infuzji trwającej nie krócej niż 30 minut (preferowana droga) lub drogą powolnego wstrzyknięcia dożylnego trwającego dłużej niż 5 minut. Przerwane podanie dożylne należy przeprowadzać w ciągu 5 minut, najlepiej do dużych żył. Dawki dożylne 50 mg/kg lub wyższe u niemowląt i dzieci do 12 roku życia należy podawać drogą infuzyjną. Noworodkom dawki dożylne należy podawać w ciągu 60 minut w celu zmniejszenia potencjalnego ryzyka encefalopatii bilirubinowej (patrz sekcje „Przeciwwskazania” i „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”). Należy rozważyć podanie domięśniowe, gdy droga dożylna jest niemożliwa lub mniej akceptowalna dla pacjenta. Dawki przekraczające 2 g należy podawać dożylnie.

Ceftryaksone jest przeciwwskazany u noworodków (≤ 28 dni), u których konieczne jest (lub przewidywane będzie) leczenie roztworami dożyciowymi zawierającymi wapń, w tym roztworami infuzyjnymi zawierającymi wapń, takimi jak żywienie pozajelitowe, ze względu na ryzyko powstawania osadów soli wapniowych ceftryaksone (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Nie można stosować rozpuszczalników zawierających wapń, takich jak roztwór Ringera lub roztwór Hartmana, do rozpuszczania ceftryaksone w fiolkach ani do dalszego rozcieńczania odtworzonego roztworu do podania dożyciowego, ponieważ może dojść do powstawania osadu. Powstawanie osadów soli wapniowych ceftryaksone jest również możliwe przy mieszaniu ceftryaksone z roztworami zawierającymi wapń w jednym systemie infuzyjnym do podania dożyciowego. Dlatego nie wolno mieszać ani jednoczesnie podawać ceftryaksone z roztworami zawierającymi wapń (patrz sekcje „Przeciwwskazania”, „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności” oraz „Niezgodność”).

Pacjenci w podeszłym wieku

Przy zadowalającej funkcji nerek i wątroby nie jest wymagana korekta dawki u pacjentów w podeszłym wieku.

Pacjenci z niewydolnością wątroby

Dostępne dane wskazują, że nie ma potrzeby korekty dawki u pacjentów z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością wątroby, pod warunkiem, że funkcja nerek nie jest zaburzona.

Brak danych dotyczących pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby (patrz sekcja „Farmakokinetyka”).

Pacjenci z niewydolnością nerek

U pacjentów z zaburzoną funkcją nerek nie ma potrzeby obniżania dawki ceftryaksone, o ile funkcja nerek nie jest zaburzona. Jedynie w przypadku niewydolności nerek w stadium przedkońcowym (klirens kreatyniny mniejszy niż 10 ml/min) dobowa dawka ceftryaksone nie powinna przekraczać 2 g.

Pacjentom poddawanym dializie nie ma potrzeby podawania dodatkowej dawki leku po dializie. Ceftryaksone nie jest usuwany z organizmu podczas dializy osierdziowej ani hemodializy. Zaleca się staranne monitorowanie kliniczne bezpieczeństwa i skuteczności leku.

Pacjenci z ciężkim zaburzeniem funkcji wątroby i nerek

W przypadku jednoczesnego ciężkiego zaburzenia funkcji nerek i wątroby zaleca się staranne monitorowanie kliniczne bezpieczeństwa i skuteczności leku.

Dzieci.

Lek stosuje się u dzieci zgodnie z dawkowaniem wskazanym w sekcji „Sposób podania i dawki”.

Przedawkowanie.

W przypadku przedawkowania hemodializa lub dializa otrzewnowa nie zmniejszą nadmiernych stężeń leku we krwi. W przypadku przedawkowania możliwe są nudności, wymioty, biegunka. Nie istnieje specyficzny antydotum. Leczenie przedawkowania jest objawowe.

Działania niepożądane.

Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi podczas stosowania ceftryaksone są eozynofilia, leukopenia, trombocytopenia, biegunka, wysypka oraz podwyższenie poziomu enzymów wątrobowych.

Częstotliwość występowania niepożądanych reakcji na ceftryaksone określono na podstawie danych z badań klinicznych.

Zjawiska sklasyfikowano według częstotliwości w następujący sposób:

bardzo często (≥ 1/10);

często (≥ 1/100 < 1/10);

nieczęsto (≥ 1/1000 < 1/100);

rzadko (≥ 1/10000 < 1/1000);

częstotliwość nieznana (niemożliwe do oszacowania na podstawie dostępnych danych).

Zakażenia i inwazje: nieczęsto – grzybicze zakażenia narządów płciowych; rzadko – kolit pseudobłoniasty^b; częstotliwość nieznana^a – nadkażenie^b.

Układ krwiotwórczy i układ limfatyczny: często – eozynofilia, leukopenia, trombocytopenia; nieczęsto – granulocytopenia, anemia, zaburzenia krzepnięcia; częstotliwość nieznana^a – anemia hemolityczna^b, agranulocytoza.

Układ odpornościowy: częstotliwość nieznana^a – wstrząs anafilaktyczny, reakcje anafilaktyczne, reakcje anafilaktydopodobne, reakcje nadwrażliwości^b.

Układ nerwowy: nieczęsto – ból głowy, zawroty głowy; częstotliwość nieznana^a – drgawki.

Ucho i układ równowagi: częstotliwość nieznana^a – zawroty głowy.

Układ oddechowy, klatka piersiowa i śródpiersie: rzadko – skurcz oskrzeli.

Układ pokarmowy: często – biegunka^b, stolce wodniste; nieczęsto – nudności, wymioty; częstotliwość nieznana^a – zapalenie trzustki^b, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka.

Układ wątrobowo-żółciowy: często – podwyższenie poziomu enzymów wątrobowych; częstotliwość nieznana^a – osady w pęcherzu żółciowym^b, żółtaczka jądrowa.

Skóra i tkanka podskórna: często – wysypka; nieczęsto – swędzenie; rzadko – pokrzywka; częstotliwość nieznana^a – zespół Stevensa-Johnsona^b, toksyczny epidermalny nekroliz^b, rumień wielopostaciowy, ostrze ogólne pustularne egzantematyczne.

Układ moczowy i nerek: rzadko – hematuria, glukozuria; częstotliwość nieznana^a – oliguria, powstawanie osadów w nerkach (odwracalne).

Ogólne zaburzenia i reakcje w miejscu podania leku: nieczęsto – zapalenie żył, ból w miejscu wstrzyknięcia, gorączka; rzadko – obrzęk, dreszcze.

Badania laboratoryjne: nieczęsto – podwyższenie stężenia kreatyniny we krwi; częstotliwość nieznana^a – wyniki fałszywie dodatnie testu Coombsa^b, wyniki fałszywie dodatnie badania na galaktozemię^b, wyniki fałszywie dodatnie nieenzymatycznych metod oznaczania glukozy^b.

^a Na podstawie doniesień z okresu postmarketingowego. Ponieważ informacje o tych reakcjach pochodzą z systemu dobrowolnego zgłaszania z populacji o nieokreślonej liczebności, niemożliwe jest wiarygodne oszacowanie ich częstotliwości, dlatego opisano ją jako nieznaną.

^b Zob. punkt „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”.

Zakażenia i inwazje.

Przypadki biegunki po zastosowaniu ceftryaksone mogą być związane z Clostridium difficile. Należy podać odpowiednią ilość płynów i elektrolitów (zob. punkt „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Osady soli wapniowej ceftryaksone.

Zarejestrowano rzadkie przypadki ciężkich niepożądanych reakcji, czasem kończących się śmiercią, u noworodków przedwczesnych i urodzonych terminowo (w wieku < 28 dni), którym podawano wewnątrznie ceftryaksone i leki zawierające wapń. Podczas autopsji w płucach i nerkach wykryto osady soli wapniowej ceftryaksone. Wysokie ryzyko powstawania osadów u noworodków wynika z ich małej objętości krwi i dłuższego okresu półwydalenia ceftryaksone niż u dorosłych (zob. punkty „Przeciwwskazania”, „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności” oraz „Farmakodynamika”).

Zarejestrowano przypadki powstawania osadów w nerkach, głównie u dzieci w wieku powyżej 3 lat, które otrzymywały wysokie dawki dobowe leku (np. ≥ 80 mg/kg/dobę) lub dawki całkowite przekraczające 10 gramów, a także u których występowały dodatkowe czynniki ryzyka (np. ograniczone spożycie płynów lub leżenie w łóżku). Ryzyko powstawania osadów wzrasta u pacjentów pozbawionych ruchomości lub u chorych w stanie odwodnienia. Osady mogą występować z objawami lub bez objawów, mogą prowadzić do niewydolności nerek i anurii oraz ustępują po zaprzestaniu stosowania ceftryaksone (zob. punkt „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Zarejestrowano przypadki powstawania osadów soli wapniowej ceftryaksone w pęcherzu żółciowym, głównie u pacjentów, którym lek podawano w dawkach wyższych niż zalecana dawka standardowa. U dzieci, na podstawie danych z badań prospektywnych, częstość powstawania osadów po podaniu dożylnym była różna, w niektórych badaniach ponad 30%. Przy powolnym wstrzykiwaniu leku (przez 20–30 minut) częstość powstawania osadów wydaje się niższa. Powstawanie osadów zazwyczaj nie towarzyszą objawy, ale w rzadkich przypadkach wystąpiły objawy kliniczne, takie jak ból, nudności i wymioty. W takich przypadkach zaleca się leczenie objawowe. Po zaprzestaniu stosowania ceftryaksone osady zazwyczaj ustępują (zob. punkt „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Okres ważności. 3 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w miejscu chronionym przed światłem, niedostępnym dla dzieci, w temperaturze nie przekraczającej 25 °C. Przygotowany roztwór do wstrzykiwania dożylnego należy użyć natychmiast, natomiast roztwór do wstrzykiwania domięśniowego zachowuje stabilność przez 1–3 dni w temperaturze pokojowej oraz 3–10 dni w lodówce (4 °C). Kolor przygotowanego roztworu może się zmieniać od jasnożółtego do bursztynowego. Przy zachowaniu warunków przechowywania roztwory o takich odcieniach koloru są nadal nadające się do stosowania.

Niezgodność.

Ceftryaksone jest niezgodny z amsakryną, wancomycyną, fluconazolem i aminoglikozydami.

Nie należy mieszać ani dodawać do innych leków, poza tymi, które są wymienione w punkcie „Sposób stosowania i dawki”. Ceftryaksone nie należy mieszać z roztworami zawierającymi wapń, takimi jak roztwór Ringera lub roztwór Hartmana, ze względu na możliwość powstawania osadów. Ceftryaksone nie należy mieszać ani podawać jednocześnie z roztworami zawierającymi wapń, w tym z roztworami do żywienia pozajelitowego (zob. punkty „Sposób stosowania i dawki”, „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności” oraz „Działania niepożądane”).

Opakowanie.

Fiolka zawierająca 1 g lub 2 g proszku do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań, w pudełku tekturowym.

10 opakowań w kartonie zbiorczym.

Kategoria receptury. Na receptę.

Producent: Sance Laboratories Pvt. Ltd.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności.

VI/51B, p.o. box nr 2, Kozhuvanal, Pala, Kottayam – 686 573, Kerala, Indie.

Wniosek składający.

Alembic Pharmaceuticals Limited.

Adres wniosku składającego.

Alembic Road, Vadodara – 390003, Indie.