Aripikad

ULOTKA DOLECZNA DO LEKU Aripikad (Aripikad)

Skład:

substancja czynna: aripiprazol;

1 tabletka zawiera aripiprazolu 10 mg lub 30 mg;

substancje pomocnicze: laktoza monohydrat, celuloza mikrokryształowa, hydroksypropyloceluloza, skrobia kukurydziana, stearynian magnezu, tlenek żelaza czerwony (E 172).

Postać leku. Tabletki.

Główne właściwości fizykochemiczne:

• tabletki 10 mg: prostokątne tabletki różowego koloru bez powłoki, z wygrawerowanym oznaczeniem „C173” po jednej stronie;
• tabletki 30 mg: okrągłe tabletki różowego koloru bez powłoki, z wygrawerowanym oznaczeniem „C176” po jednej stronie.

Grupa farmakoterapeutyczna. Środki psycholeptyczne. Środki przeciwpsychotyczne.
Inne środki przeciwpsychotyczne. Aripiprazol. Kod ATC N05A X12.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Mechanizm działania

Przypuszcza się, że skuteczność aripiprazolu w schizofrenii oraz zaburzeniu dwubiegunowym typu I jest pośredniczona przez kombinację jego aktywności jako agonisty częściowego receptorów dopaminowych D2 i serotoniny 5HT1 oraz antagonisty receptorów serotoniny 5HT2. Aripiprazol wykazuje właściwości antagonistyczne u zwierząt z nadmierną aktywnością dopaminergiczną oraz właściwości agonistyczne u zwierząt z niedostateczną aktywnością dopaminergiczną. Aripiprazol wykazuje wysoką powinność wiązania in vitro do receptorów dopaminowych D2 i D3, receptorów serotoniny 5HT1a i 5HT2 oraz umiarkowaną powinność do receptorów dopaminowych D4, receptorów serotoniny 5HT2c i 5HT7, adrenergicznych alfa-1 oraz histaminowych H1. Ponadto aripiprazol wykazuje umiarkowaną powinność wiązania do zwrotnego wychwytu serotoniny i nie wykazuje istotnej powinności do receptorów muskarynowych. Oddziaływanie z innymi receptorami poza podtypami dopaminowymi i serotonergowymi może tłumaczyć niektóre inne efekty kliniczne aripiprazolu.

Aripiprazol podawany osobom zdrowym w dawkach od 0,5 do 30 mg raz dziennie przez 2 tygodnie spowodował zależne od dawki zmniejszenie wiązania 11C-rakloprydu, liganda receptora D2/D3, w jądrze prążkowatym i okrężnicy wykryte za pomocą tomografii emisyjnej pozytonowej.

Skuteczność i bezpieczeństwo kliniczne

Pacjenci dorośli

Schizofrenia

W trzech krótkoterminowych (od 4 do 6 tygodni) badaniach kontrolowanych placebo z udziałem 1228 dorosłych pacjentów z chorobą schizofreniczną z objawami pozytywnymi lub negatywnymi, aripiprazol był skojarzony ze statystycznie istotnym poprawieniem objawów psychicznych w porównaniu do placebo.

Aripiprazol jest skuteczny w utrzymaniu poprawy klinicznej podczas kontynuacji terapii u dorosłych pacjentów, którzy wykazali wstępne odpowiedzi na leczenie. W badaniu kontrolowanym haloperydolem część pacjentów odpowiadających na terapię, którzy zachowali odpowiedź na lek po 52 tygodniach, była podobna w obu grupach (aripiprazol 77 %, haloperydol 73 %). Ogólna częstość zakończeń była istotnie wyższa u pacjentów otrzymujących aripiprazol (43 %) niż u pacjentów otrzymujących haloperydol (30 %). Rzeczywiste wyniki w skalach oceny używanych jako wtórne punkty końcowe, w tym PANSS i Skala Oceny Depresji Montgomery’ego-Åsberga (MADRS), wykazały istotną poprawę w porównaniu do haloperydolu.

W 26-tygodniowym badaniu kontrolowanym placebo z udziałem dorosłych pacjentów z przewlekłą schizofrenią w stanie stabilnym, aripiprazol wykazał istotnie niższą częstość nawrotów – 34 % w grupie aripiprazolu i 57 % w grupie placebo.

Zwiększenie masy ciała

Stwierdzono, że aripiprazol nie powoduje klinicznie istotnego zwiększenia masy ciała. W 26-tygodniowym badaniu wielonarodowym kontrolowanym olanzapinem w schizofrenii, obejmującym 314 dorosłych pacjentów, gdzie głównym punktem końcowym była zmiana masy ciała, istotnie mniejsza liczba pacjentów miała co najmniej 7 % zwiększenie masy ciała w porównaniu do wartości początkowej (czyli co najmniej 5,6 kg przy średniej początkowej masie ciała ~80,5 kg) w grupie aripiprazolu (n = 18, czyli 13 % pacjentów ocenianych) w porównaniu do grupy otrzymującej olanzapinę (n = 45, czyli 33 % pacjentów ocenianych).

Wskaźniki lipidów

Aripiprazol nie powoduje klinicznie istotnych zmian w całkowitym poziomie cholesterolu, trójglicerydów, lipoprotein o wysokiej gęstości (HDL) i lipoprotein o niskiej gęstości (LDL).

Prolaktyna

Poziomy prolaktyny oceniano we wszystkich badaniach wszystkich dawek aripiprazolu (n = 28242). Częstość hiperprolaktynemii lub podwyższenia poziomu prolaktyny w surowicy krwi u pacjentów otrzymujących aripiprazol (0,3 %) była podobna do częstości w grupie placebo (0,2 %). U pacjentów otrzymujących aripiprazol średni czas do wystąpienia choroby wynosił 42 dni, a średnia długość trwania – 34 dni.

Częstość hipoprolaktynemii lub obniżenia poziomu prolaktyny w surowicy krwi u pacjentów otrzymujących aripiprazol wynosiła 0,4 % w porównaniu do 0,02 % u pacjentów otrzymujących placebo. U pacjentów otrzymujących aripiprazol średni czas do wystąpienia wynosił 30 dni, a średnia długość trwania – 194 dni.

Epizody maniakalne w zaburzeniu dwubiegunowym typu I

W dwóch trzytygodniowych badaniach kontrolowanych placebo z monoterapią o zmiennej dawce z udziałem pacjentów z epizodem maniakalnym lub mieszanym zaburzenia dwubiegunowego typu I aripiprazol wykazał większą skuteczność niż placebo w zmniejszaniu objawów maniakalnych w ciągu 3 tygodni. Badania te obejmowały pacjentów z objawami psychicznymi lub bez nich oraz z szybkim przebiegiem choroby lub bez niego. W jednym trzytygodniowym badaniu kontrolowanym placebo z monoterapią o stałej dawce z udziałem pacjentów z epizodem maniakalnym lub mieszanym zaburzenia dwubiegunowego typu I aripiprazol nie wykazał większej skuteczności niż placebo.

W dwóch 12-tygodniowych badaniach monoterapii kontrolowanych placebo i aktywnie z udziałem pacjentów z epizodem maniakalnym lub mieszanym zaburzenia dwubiegunowego typu I z lub bez objawów psychicznych aripiprazol wykazał większą skuteczność niż placebo w 3. tygodniu oraz utrzymanie efektu porównywalnego z litami lub haloperydolem w 12. tygodniu. Aripiprazol wykazał również porównywalną część pacjentów z remisją objawową manii w porównaniu z litami lub haloperydolem w 12. tygodniu.

W sześciotygodniowym badaniu kontrolowanym placebo z udziałem pacjentów z epizodem maniakalnym lub mieszanym zaburzenia dwubiegunowego typu I z lub bez objawów psychicznych, którzy częściowo nie odpowiadali na monoterapię litami lub walproatem przez 2 tygodnie przy terapeutycznych poziomach w surowicy krwi, dodanie aripiprazolu jako terapii wspomagającej prowadziło do lepszej skuteczności w zmniejszaniu objawów maniakalnych niż monoterapia litami lub walproatem.

W 26-tygodniowym badaniu kontrolowanym placebo z dalszym przedłużeniem do 74. tygodnia z udziałem pacjentów maniakalnych, którzy osiągnęli remisję na aripiprazolu w fazie stabilizacji przed randomizacją, aripiprazol wykazał przewagę nad placebo w zapobieganiu nawrotom zaburzenia dwubiegunowego, głównie w zapobieganiu nawrotom manii, ale nie wykazał przewagi nad placebo w zapobieganiu nawrotom depresji.

W 52-tygodniowym badaniu kontrolowanym placebo z udziałem pacjentów z aktualnym epizodem maniakalnym lub mieszanym zaburzenia dwubiegunowego typu I, którzy osiągnęli trwałą remisję (Young Mania Rating Scale [YMRS] i MADRS z całkowitym wynikiem ≤ 12) na aripiprazolu (10 mg/dobę do 30 mg/dobę) w połączeniu z litami lub walproatem przez 12 tygodni, dodatkowy aripiprazol wykazał przewagę nad placebo ze zmniejszeniem ryzyka nawrotów zaburzenia dwubiegunowego o 46 % (współczynnik ryzyka 0,54) oraz zmniejszeniem ryzyka nawrotów manii o 65 % (współczynnik ryzyka 0,35) w porównaniu z dodatkowym placebo, ale nie wykazał przewagi nad placebo w zapobieganiu nawrotom depresji. Aripiprazol jako terapia wspomagająca wykazał przewagę nad placebo w drugorzędnej ocenie wyników w punktach Clinical Global Impression – Bipolar version (CGI-BP) Severity of Illness (SOI; mania). W tym badaniu badacze przepisywali pacjentom otwartą monoterapię litami lub walproatem w celu ustalenia częściowej braku odpowiedzi. Pacjenci byli stabilizowani przez co najmniej 12 tygodni przy użyciu kombinacji aripiprazolu i tego samego stabilizatora nastroju. Następnie stabilizowanych pacjentów randomizowano do kontynuacji tego samego stabilizatora nastroju z podwójnie ślepym aripiprazolem lub placebo. W fazie randomizacji oceniano cztery podgrupy stabilizatorów nastroju: aripiprazol + lit; aripiprazol + walproat; placebo + lit; placebo + walproat. Wskaźniki Kaplana-Meiera dla nawrotu dowolnego epizodu nastroju w grupie terapii wspomagającej wynosiły 16 % w grupie aripiprazol + lit i 18 % w grupie aripiprazol + walproat w porównaniu z 45 % w grupie placebo + lit i 19 % w grupie placebo + walproat.

Pacjenci w wieku dziecięcym

Schizofrenia u nastolatków

W sześciotygodniowym badaniu kontrolowanym placebo z udziałem 302 nastolatków (w wieku od 13 do 17 lat) z chorobą schizofreniczną z objawami pozytywnymi lub negatywnymi, aripiprazol był skojarzony ze statystycznie istotnym poprawieniem objawów psychicznych w porównaniu do placebo. W podanalizie nastolatków w wieku od 15 do 17 lat, stanowiących 74 % populacji ogólnej, utrzymanie efektu obserwowano w 26-tygodniowym otwartym badaniu rozszerzonym.

W randomizowanym, podwójnie ślepiem, kontrolowanym placebo badaniu trwającym 60–89 tygodni z udziałem nastolatków (n = 146; w wieku od 13 do 17 lat) z chorobą schizofreniczną zaobserwowano statystycznie istotną różnicę w częstości nawrotów objawów psychicznych między grupą aripiprazolu (19,39 %) a grupą placebo (37,50 %). Punktowa ocena współczynnika ryzyka (HR) wyniosła 0,461 (95 % przedział ufności, 0,242 do 0,879) w pełnej populacji. W analizie podgrup punktowa ocena HR wyniosła 0,495 dla podgrupy w wieku od 13 do 14 lat w porównaniu do 0,454 dla podgrupy w wieku od 15 do 17 lat. Jednak ocena HR dla młodszej grupy (13–14 lat) nie była precyzyjna, co odzwierciedlało mniejszą liczbę uczestników w tej grupie (aripiprazol, n = 29; placebo, n = 12), a przedział ufności (od 0,151 do 1,628) nie pozwalał na wyciągnięcie wniosku o istnieniu efektu leczenia. Natomiast 95 % przedział ufności dla HR w starszej podgrupie (aripiprazol, n = 69; placebo, n = 36) wyniósł 0,242–0,879, co pozwalało na wyciągnięcie wniosku o efekcie leczenia u starszych pacjentów.

Epizody maniakalne w zaburzeniu dwubiegunowym u dzieci i nastolatków

Aripiprazol badano w 30-tygodniowym badaniu kontrolowanym placebo z udziałem 296 dzieci i nastolatków (w wieku od 10 do 17 lat), spełniających kryteria DSM-IV (Podręcznik diagnostyczny i statystyczny zaburzeń psychicznych) dla zaburzenia dwubiegunowego typu I z epizodami maniakalnymi lub mieszanymi z lub bez objawów psychicznych i z oceną YMRS ≥ 20 na wstępie. Wśród pacjentów włączonych do pierwotnej analizy skuteczności, 139 pacjentów miało współistniejące rozpoznanie ADHD.

Aripiprazol wykazał przewagę nad placebo w zmianie całkowitego wyniku Y-MRS w porównaniu do wartości początkowej w 4. tygodniu i 12. tygodniu. W analizie podgrup poprawa w porównaniu do placebo była bardziej wyraźna u pacjentów z współistniejącym ADHD w porównaniu do grupy bez ADHD, gdzie nie stwierdzono różnic w porównaniu do placebo. Zapobieganie nawrotom nie zostało ustalone.

Najczęstsze działania niepożądane pojawiające się podczas leczenia u pacjentów otrzymujących tabletki 30 mg to: zaburzenia pozapiramidowe (28,3 %), senność (27,3 %), ból głowy (23,2 %) i nudności (14,1 %). Średnie zwiększenie masy ciała w ciągu 30 tygodni leczenia wyniosło 2,9 kg w porównaniu do 0,98 kg u pacjentów leczonych placebo.

Irytowalność spowodowana zaburzeniem autystycznym u pacjentów w wieku dziecięcym (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”)

Aripiprazol badano u pacjentów w wieku od 6 do 17 lat w dwóch 8-tygodniowych badaniach kontrolowanych placebo [jedno o zmiennej dawce (od 2 mg/dobę do 15 mg/dobę) i jedno o stałej dawce (5 mg/dobę, 10 mg/dobę lub 15 mg/dobę)] oraz w jednym 52-tygodniowym otwartym badaniu. Dawkowanie w tych badaniach rozpoczynano od 2 mg/dobę, zwiększając do 5 mg/dobę po tygodniu i zwiększając o 5 mg/dobę tygodniowo do dawki docelowej. Ponad 75 % pacjentów było młodszych niż 13 lat. Aripiprazol wykazał statystycznie wyższą skuteczność niż placebo w podskali Skali Oceny Zachowania Nieprawidłowego „Irytowalność”. Jednak znaczenie kliniczne tego wyniku nie zostało ustalone. Profil bezpieczeństwa obejmował zwiększenie masy ciała i zmiany poziomu prolaktyny. Czas trwania długoterminowego badania bezpieczeństwa był ograniczony do 52 tygodni. W połączonych badaniach częstość niskich poziomów prolaktyny w surowicy krwi u kobiet (< 3 ng/ml) i mężczyzn (< 2 ng/ml) u pacjentów otrzymujących aripiprazol wyniosła odpowiednio 27/46 (58,7 %) i 258/298 (86,6 %). W badaniach kontrolowanych placebo średnie zwiększenie masy ciała wyniosło 0,4 kg dla placebo i 1,6 kg dla aripiprazolu.

Aripiprazol badano również w długoterminowym, kontrolowanym placebo badaniu wspomagającym. Po 13–26 tygodniowej stabilizacji na aripiprazolu (od 2 mg/dobę do 15 mg/dobę) pacjentów ze stabilną odpowiedzią kontynuowano przyjmować aripiprazol lub zamieniono na placebo przez kolejne 16 tygodni. Częstość nawrotów według Kaplana-Meiera w 16. tygodniu wyniosła 35 % dla aripiprazolu i 52 % dla placebo; współczynnik ryzyka nawrotu w ciągu 16 tygodni (aripiprazol/placebo) wyniósł 0,57 (różnica statystycznie nieistotna). Średnie zwiększenie masy ciała w fazie stabilizacji (do 26 tygodni) na aripiprazolu wyniosło 3,2 kg, a dalsze średnie zwiększenie wyniosło 2,2 kg dla aripiprazolu w porównaniu do 0,6 kg dla placebo w drugiej fazie (16 tygodni) badania. Objawy pozapiramidowe obserwowano głównie w fazie stabilizacji u 17 % pacjentów, drżenie wyniosło 6,5 %.

Na podstawie wyników badań stwierdzono, że aripiprazol wykazał statystycznie większą skuteczność niż placebo.

Zespół Tourette’a u pacjentów w wieku dziecięcym (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”)

Skuteczność aripiprazolu badano u dzieci z zespołem Tourette’a (aripiprazol: n = 99, placebo: n = 44) w randomizowanym, podwójnie ślepiem, kontrolowanym placebo 8-tygodniowym badaniu z użyciem stałej dawki w grupie leczonej, zakres dawek od 5 mg/dobę do 20 mg/dobę i dawką początkową 2 mg. Pacjenci byli w wieku od 7 do 17 lat i mieli średni wynik 30 w Ogólnej Skali Oceny Tików według Yale’a (TTS-YGTSS) na wstępie. Aripiprazol wykazał poprawę zmian TTS-YGTSS od wartości początkowej do 8. tygodnia o 13,35 w grupie niskich dawek (5 mg lub 10 mg) i 16,94 w grupie wysokich dawek (10 mg lub 20 mg) w porównaniu do poprawy o 7,09 w grupie placebo.

Skuteczność aripiprazolu u pacjentów pediatrycznych z zespołem Tourette’a (aripiprazol: n = 32, placebo: n = 29) oceniano również w zakresie dawek od 2 mg/dobę do 20 mg/dobę i dawką początkową 2 mg w 10-tygodniowym randomizowanym, podwójnie ślepiem, kontrolowanym placebo badaniu przeprowadzonym w Korei Południowej. Pacjenci byli w wieku od 6 do 18 lat i mieli średni wynik 29 w TTS-YGTSS na początku badania. Grupa aripiprazolu wykazała poprawę o 14,97 w zmianie TTS-YGTSS od wartości początkowej do 10. tygodnia w porównaniu do poprawy o 9,62 w grupie placebo.

W obu tych krótkoterminowych badaniach znaczenie kliniczne wyników skuteczności nie zostało ustalone, biorąc pod uwagę wielkość efektu leczenia w porównaniu do dużego efektu placebo i niejasne efekty na funkcjonowanie psychospołeczne. Brak danych długoterminowych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa aripiprazolu w tym zaburzeniu o zmiennej dynamice.

Europejska Agencja Leków odroczyła obowiązek przedstawienia wyników badań leku oryginalnego w jednej lub kilku podgrupach populacji pediatrycznej w leczeniu schizofrenii i zaburzenia afektywnego dwubiegunowego (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki” w celu uzyskania informacji o zastosowaniu u dzieci).

Farmakokinetyka.

Wchłanianie

Aripiprazol jest dobrze wchłaniany, a maksymalne stężenie w osoczu krwi osiągane jest po 3–5 godzinach po podaniu dawki. Aripiprazol ulega minimalnemu metabolizmowi przedsystemowemu. Biodostępność absolutna postaci tabletkowej leku wynosi 87 %. Jedzenie o wysokiej zawartości tłuszczu nie wpływa na właściwości farmakokinetyczne aripiprazolu.

Rozkład

Aripiprazol szeroko rozkłada się w tkankach organizmu. Objętość rozkładu wynosi 4,9 l/kg, co wskazuje na rozległy rozkład pozanaczyniowy. Przy stężeniach terapeutycznych więcej niż 99 % aripiprazolu i dehydroaripiprazolu wiąże się z białkami surowicy krwi, głównie z albuminą.

Biotransformacja

Aripiprazol jest intensywnie metabolizowany w wątrobie, głównie trzema drogami biotransformacji: dehydrogenacją, hydroksylacją i N-dealkilacją. Na podstawie badań in vitro enzymy CYP3A4 i CYP2D6, odpowiedzialne za dehydrogenację i hydroksylację aripiprazolu oraz N-dealkilację, są katalizowane przez enzym CYP3A4. Aripiprazol jest dominującą substancją leku w dużym obiegu krwi. W stanie stacjonarnym dehydroaripiprazol, aktywny metabolit, stanowi około 40 % wartości AUC aripiprazolu w osoczu krwi.

Wydalanie

Średni okres półtrwania aripiprazolu wynosi około 75 godzin u osób z aktywnym metabolizmem CYP2D6 i około 146 godzin u osób z osłabionym metabolizmem CYP2D6.

Całkowity klirens aripiprazolu wynosi 0,7 ml/min/kg i odbywa się głównie w wątrobie.

Po jednorazowej dawce doustnej aripiprazolu około 27 % wydala się z moczem i około 60 % – z kałem. Mniej niż 1 % niewiadomionej postaci aripiprazolu wydala się z moczem, około 18 % podanej dawki w niewiadomionej postaci wydala się z kałem.

Dzieci

Właściwości farmakokinetyczne aripiprazolu i hydroaripiprazolu u pacjentów w wieku od 10 do 17 lat były podobne do tych u dorosłych, przy uwzględnieniu masy ciała.

Pacjenci starsi

Nie stwierdzono różnic w właściwościach farmakokinetycznych aripiprazolu między zdrowymi pacjentami starszymi a dziećmi, nie stwierdzono również istotnego wpływu wieku pacjentów na analizę farmakokinetyczną u pacjentów z chorobą schizofreniczną.

Płeć

Nie stwierdzono różnic w właściwościach farmakokinetycznych aripiprazolu między zdrowymi osobami płci żeńskiej i męskiej, nie stwierdzono również istotnego wpływu płci populacji na analizę farmakokinetyczną u pacjentów z chorobą schizofreniczną.

Palenie

Ocena grup pacjentów nie wykazała dowodów klinicznie istotnych skutków wpływu palenia na właściwości farmakokinetyczne aripiprazolu.

Rasa

Ocena grup pacjentów nie wykazała dowodów klinicznie istotnych skutków wpływu rasy na właściwości farmakokinetyczne aripiprazolu.

Niewydolność nerek

Właściwości farmakokinetyczne aripiprazolu i hydroaripiprazolu u pacjentów z chorobą nerek były podobne do tych u młodych osób zdrowych.

Niewydolność wątroby

Jednodawkowe badanie kliniczne u pacjentów z różnymi stopniami marskości wątroby (klasy A, B i C wg klasyfikacji Childa-Pugha) nie wykazało istotnego wpływu niewydolności wątroby na właściwości farmakokinetyczne aripiprazolu i hydroaripiprazolu, jednak badanie przeprowadzono tylko na 3 pacjentach z marskością wątroby klasy C, co jest niewystarczające do wyciągnięcia wniosków dotyczących ich zdolności metabolicznych.

Charakterystyki kliniczne.

Wskazania.

Lek Aripikad jest wskazany w leczeniu schizofrenii u dorosłych i u dzieci w wieku od 15 lat.

Lek Aripikad jest wskazany w leczeniu umiarkowanych i ciężkich epizodów maniakalnych w zaburzeniu dwubiegunowym typu I oraz w zapobieganiu nowym epizodom maniakalnym u dorosłych, którzy wcześniej przejawiali epizody maniakalne i odpowiadali na leczenie aripiprazolem (patrz sekcja „Właściwości farmakologiczne”).

Lek Aripikad jest wskazany w leczeniu epizodów maniakalnych o nasileniu od umiarkowanego do ciężkiego u dzieci w wieku od 13 lat z zaburzeniem dwubiegunowym typu I do 12 tygodni (patrz sekcja „Właściwości farmakologiczne”).

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość na aripiprazol lub którykolwiek z pozostałych składników leku.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Ze względu na antagonizm wobec receptorów α1-adrenergicznych aripiprazol może nasilać działanie niektórych leków przeciw nadciśnieniu.

Z uwagi na główne działanie aripiprazolu na ośrodkowy układ nerwowy należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu aripiprazolu z innymi lekami działającymi na OUN, ze względu na możliwość wystąpienia wzajemnie nasilających się działań niepożądanych, takich jak działanie sedytywne (patrz sekcja „Działania niepożądane”).

Należy również powstrzymać się od spożycia alkoholu podczas terapii aripiprazolem. Należy stosować aripiprazol z ostrożnością w połączeniu z innymi lekami, które wydłużają odstęp QT lub zaburzają równowagę elektrolitową.

Potencjalny wpływ innych leków na działanie aripiprazolu.

Inhibitor sekrecji kwasu solnego, antagonist H2-receptorów histaminowych – famotydyna – obniża szybkość wchłaniania aripiprazolu, jednak efekt ten nie jest uważany za klinicznie istotny. Aripiprazol jest metabolizowany kilkoma drogami z udziałem enzymów CYP2D6 i CYP3A4, ale nie CYP1A. W związku z tym nie ma potrzeby dostosowywania dawki u palaczy.

Chinidyna i inne inhibitory CYP2D6.

Silne inhibitory CYP2D6 (chinidyna) zwiększają AUC aripiprazolu o 107%, podczas gdy maksymalna stężenie (Cmax) pozostaje niezmienione.

AUC i Cmax dihydroaripiprazolu, aktywnego metabolitu, obniżają się odpowiednio o 32% i 47%. Dawka aripiprazolu powinna być zmniejszona o połowę przy jednoczesnym stosowaniu z chinidyną. Inne inhibitory CYP2D6, takie jak fluoksetyna i paroksetyna, mogą wywoływać podobny efekt i może być konieczne zmniejszenie dawki leku.

Ketonazol i inne inhibitory CYP3A4.

Badania wykazały, że silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol) zwiększały AUC i Cmax aripiprazolu odpowiednio o 63% i 37%. AUC i Cmax dehydroaripiprazolu zwiększały się odpowiednio o 77% i 43%. Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 może prowadzić do podwyższonego stężenia aripiprazolu we krwi. Przy jednoczesnym stosowaniu ketokonazolu lub innych silnych inhibitorów CYP3A4 należy rozważyć potencjalną korzyść i możliwe ryzyko dla pacjenta. Przy jednoczesnym stosowaniu ketokonazolu zalecaną dawkę aripiprazolu należy zmniejszyć o około połowę. Przy stosowaniu innych silnych inhibitorów CYP3A4, takich jak itrakonazol lub inhibitory proteazy HIV, można oczekiwać podobnych efektów, dlatego również konieczne jest zmniejszenie dawki. Po zakończeniu stosowania inhibitorów CYP2D6 lub CYP3A4 dawkę aripiprazolu należy zwiększyć do poziomu początkowego. Przy jednoczesnym stosowaniu słabych inhibitorów CYP3A4 (np. diltyazem) lub CYP2D6 (np. escytałopram) można oczekiwać umiarkowanego wzrostu stężenia aripiprazolu.

Karbamazepina i inne induktory CYP3A4.

Przy jednoczesnym stosowaniu karbamazepiny, silnego induktora CYP3A4, i doustnego aripiprazolu u pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową i schizofrenią, geometryczne wartości Cmax i AUC aripiprazolu były o 68% i 73% niższe w porównaniu z monoterapią aripiprazolem w dawce 30 mg. Średnie geometryczne wartości Cmax i AUC dehydroaripiprazolu przy jednoczesnym stosowaniu z karbamazepiną obniżały się o 69% i 71% w porównaniu z monoterapią aripiprazolem.

Dawkę aripiprazolu należy podwoić w przypadku jednoczesnego przyjmowania z karbamazepiną. Inne silne induktory CYP3A4 (takie jak ryfampicyna, ryfabutyna, fenytoina, fenobarbital, primidon, efawirenz, nevirapina i napar z zioła św. Jana) teoretycznie mają podobny wpływ, dlatego konieczne jest odpowiednie zwiększenie dawki aripiprazolu. Po zakończeniu przyjmowania silnych induktorów CYP3A4 dawkę aripiprazolu należy zmniejszyć do zalecanego poziomu.

Waleprat i lit.

Przy jednoczesnym przyjmowaniu walepratu lub litu z aripiprazolem nie zaobserwowano klinicznie istotnych zmian stężenia aripiprazolu, dlatego dostosowanie dawki nie jest wymagane.

Potencjalny wpływ aripiprazolu na działanie innych leków.

Przy przyjmowaniu aripiprazolu w dawce 10–30 mg/dobę nie stwierdzono wpływu na metabolizm substratów CYP2D6 (stosunek dextrometorfan/3-metoksymorfin), CYP2C9 (warczaryna), CYP2C19 (omeprazol) i CYP3A4 (dextrometorfan). Ponadto aripiprazol i jego główny metabolit dehydroaripiprazol nie zmieniały metabolizmu z udziałem enzymu CYP1A2 in vitro. Mało prawdopodobny jest klinicznie istotny wpływ aripiprazolu na leki metabolizowane z udziałem tych enzymów. W związku z tym aripiprazol nie powoduje klinicznie istotnych interakcji pośrednich poprzez działanie tych enzymów.

Przy jednoczesnym stosowaniu aripiprazolu z walepratem, litem lub lamotrydżynem nie stwierdzono klinicznie istotnych zmian stężeń walepratu, litu lub lamotrydżyny.

Zespół serotonergiczny.

U pacjentów przyjmujących aripiprazol obserwowano przypadki zespołu serotonergicznego, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami serotonergicznymi, takimi jak SSRI (selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny/selktywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny/noradrenaliny) lub z lekami, które zwiększają stężenie aripiprazolu (patrz sekcja „Działania niepożądane”).

Особливості stosowania.

Leczenie lekami przeciwpsychotycznymi może poprawić stan kliniczny pacjenta po kilku dniach lub kilku tygodniach. W tym czasie należy dokładnie monitorować stan pacjenta.

Skołonność do samobójstw: zachowania samobójcze są charakterystyczne dla pacjentów z chorobami psychicznymi i zaburzeniami afektywnymi i w niektórych przypadkach pojawiały się krótko po rozpoczęciu leczenia lekami przeciwpsychotycznymi lub zmianie jednego leku przeciwpsychotycznego na inny, w tym podczas leczenia aripiprazolem (patrz sekcja „Efekty niepożądane”). Leczenie lekami przeciwpsychotycznymi powinno odbywać się pod dokładnym nadzorem u pacjentów należących do grupy podwyższonego ryzyka.

Zaburzenia sercowo-naczyniowe: aripiprazol należy stosować z ostrożnością u pacjentów z wywiadem chorób sercowo-naczyniowych (zawał mięśnia sercowego lub choroba niedokrwienna serca, niewydolność serca lub zaburzenia przewodnictwa), zaburzeń mózgowonaczyniowych, stanów predysponujących do hipotensji (odwodnienie, hipowolemia, stosowanie leków przeciwhypertensyjnych) lub hipertensji, w tym hipertensji postępującej lub złośliwej.

Podczas leczenia lekami przeciwpsychotycznymi obserwowano przypadki zakrzepicy żylnej i zatorowości płucnej (ZTE).

Ponieważ u pacjentów przyjmujących leki przeciwpsychotyczne często występują nabyte czynniki ryzyka ZTE, przed i podczas leczenia aripiprazolem należy wykryć wszystkie możliwe czynniki ryzyka ZTE i podjąć wszystkie możliwe środki zapobiegawcze.

Wydłużenie odcinka QT: częstość wydłużenia odcinka QT podczas leczenia aripiprazolem była porównywalna do tej obserwowanej przy stosowaniu placebo. Należy jednak zachować ostrożność przy stosowaniu aripiprazolu u pacjentów z wywiadem rodzinnym wydłużenia odcinka QT (patrz sekcja „Efekty niepożądane”).

Pląsawica późna: rzadko zgłaszano objawy pląsawicy późnej u pacjentów przyjmujących aripiprazol przez okres do jednego roku. W przypadku pojawienia się objawów pląsawicy późnej u pacjenta przyjmującego aripiprazol należy rozważyć możliwość zmniejszenia dawki lub przerwania leczenia (patrz sekcja „Efekty niepożądane”). Objawy te mogą czasowo nasilić się lub nawet pojawić po przerwaniu leczenia.

Inne objawy pozapiramidowe: podczas stosowania aripiprazolu u dzieci obserwowano akatyzję i objawy parkinsonizmu. W przypadku pojawienia się objawów innych zaburzeń pozapiramidowych należy rozważyć możliwość zmniejszenia dawki i prowadzić dokładne kliniczne monitorowanie stanu pacjenta.

Zespół neuroleptyczny złośliwy (ZNS): podczas leczenia lekami przeciwpsychotycznymi, w tym aripiprazolem, opisano zespół zagrożony dla życia znany jako zespół neuroleptyczny złośliwy. Objawami klinicznymi ZNS są hiperpiresja, sztywność mięśni, zmiany stanu psychicznego oraz objawy zaburzeń układu autonomicznego (nieregularne tętno lub ciśnienie krwi, tachykardia, nasilone pocenie się i arytmia serca). Dodatkowe objawy mogą obejmować podwyższenie poziomu kinazy kreatynowej, mioglobinurię (rabdomiolizę) i ostre niewydolność nerek. Obserwowano jednak również pojedyncze przypadki podwyższenia poziomu kinazy kreatynowej i rabdomiolizy niekoniecznie związane z ZNS. W przypadku pojawienia się u pacjenta objawów ZNS lub nieuzasadnionej bardzo wysokiej gorączki bez dodatkowych objawów klinicznych ZNS należy przerwać przyjmowanie wszystkich leków przeciwpsychotycznych, w tym aripiprazolu.

Udary padaczkowe: w badaniach klinicznych aripiprazolu rzadko zgłaszano przypadki napadów padaczkowych. Dlatego aripiprazol należy stosować z ostrożnością u pacjentów z wywiadem napadów padaczkowych lub w stanach związanych z występowaniem napadów (patrz sekcja „Efekty niepożądane”).

Pacjenci starsi z psychotycznymi zaburzeniami na tle demencji.

Zwiększona śmiertelność: w badaniach klinicznych aripiprazolu u pacjentów starszych z chorobą Alzheimera (średnia wieku 82 lata) zaobserwowano zwiększone ryzyko śmiertelności w porównaniu do placebo. Poziom śmiertelności wynosił 3,5% przy stosowaniu aripiprazolu w porównaniu do 1,7% przy stosowaniu placebo. Chociaż przyczyny śmiertelności były różne, w tym choroby sercowo-naczyniowe (np. niewydolność serca, nagła śmierć sercowa) i infekcje (np. zapalenie płuc) (patrz sekcja „Efekty niepożądane”).

Reakcje niepożądane o charakterze mózgowonaczyniowym: u pacjentów starszych (średni wiek – 84 lata; zakres 78–88 lat) obserwowano reakcje niepożądane mózgowonaczyniowe (np. udar, przejściowy atak niedokrwienny mózgu), w tym zakończone śmiercią. Ogólnie rzecz biorąc, reakcje niepożądane sercowo-naczyniowe wystąpiły u 1,3% pacjentów przyjmujących aripiprazol w porównaniu do 0,6% pacjentów przyjmujących placebo. Różnica ta nie była statystycznie istotna. Ponadto, w trakcie badań z zastosowaniem ustalonej dawki zaobserwowano związek między przyjmowaniem aripiprazolu a występowaniem reakcji niepożądanych mózgowonaczyniowych (patrz sekcja „Efekty niepożądane”).

Aripikad nie jest wskazany do leczenia pacjentów z psychotycznymi zaburzeniami spowodowanymi demencją.

Hyperglikemia i cukrzyca: hyperglikemia, w niektórych przypadkach bardzo ciężka i związana z kwasocukrzycą lub hiperosmolarną śpiączką, w tym zakończona śmiercią, została zaobserwowana u pacjentów przyjmujących atypowe leki przeciwpsychotyczne, w tym aripiprazol. Czynniki ryzyka poważnych powikłań obejmują otyłość i wywiad rodziny z cukrzycą. W badaniach klinicznych aripiprazolu nie stwierdzono istotnych różnic w częstości występowania reakcji niepożądanych związanych z hyperglikemią (w tym cukrzycą) ani w nieprawidłowych wynikach badań laboratoryjnych dotyczących glikemii w porównaniu do placebo. Brak dokładnej porównawczej oceny ryzyka reakcji niepożądanych związanych z hyperglikemią u pacjentów przyjmujących aripiprazol i inne atypowe leki przeciwpsychotyczne. Należy dokładnie monitorować stan pacjentów przyjmujących wszystkie leki przeciwpsychotyczne, w tym aripiprazol, notując objawy hyperglikemii (takie jak polidyppsja, poliuria, polifagia i osłabienie), a stan pacjentów z cukrzycą lub czynnikami ryzyka rozwoju cukrzycy należy regularnie kontrolować pod kątem wzrostu poziomu glukozy (patrz sekcja „Efekty niepożądane”).

Nadwrażliwość: przy stosowaniu aripiprazolu mogą rozwijać się reakcje nadwrażliwości charakteryzujące się objawami alergicznymi (patrz sekcja „Efekty niepożądane”).

Zwiększenie masy ciała: u pacjentów z schizofrenią i manią dwubiegunową często obserwuje się przyrost masy ciała z powodu współistniejących chorób, stosowania leków przeciwpsychotycznych, które znane są z powodowania przyrostu masy ciała, oraz braku zdrowego stylu życia; zjawisko to może prowadzić do poważnych powikłań. Zgłaszano przyrost masy ciała w okresie postmarketingowym wśród pacjentów przyjmujących aripiprazol. Przyrost masy ciała podczas leczenia aripiprazolem obserwowano zazwyczaj u pacjentów z istotnymi czynnikami ryzyka, takimi jak cukrzyca, zaburzenia tarczycy lub adenoma przysadki w wywiadzie.

W badaniach klinicznych nie wykazano, że aripiprazol powoduje klinicznie istotny przyrost masy ciała u dorosłych (patrz sekcja „Farmakodynamika”). W badaniach z udziałem pacjentów w wieku nastoletnim z manią dwubiegunową zaobserwowano przyrost masy ciała podczas leczenia aripiprazolem po 4 tygodniach terapii. Należy monitorować masę ciała u nastolatków z manią dwubiegunową. W przypadku istotnego przyrostu masy ciała może być wskazane zmniejszenie dawki (patrz sekcja „Efekty niepożądane”).

Dysfagia: leki przeciwpsychotyczne, w tym aripiprazol, mogą powodować zaburzenia motoryki przełyku i aspirację treści żołądka. Aripiprazol i inne leki przeciwpsychotyczne należy stosować z ostrożnością u pacjentów z podwyższonym ryzykiem zapalenia płuc aspiracyjnego.

Patologiczna skłonność do hazardu: pacjenci mogą doświadczać nasilenia przypadków patologicznej skłonności, szczególnie do hazardu, oraz niemożności kontrolowania tych napadów podczas przyjmowania aripiprazolu. Zgłaszano również hiperseksualność, nieodpartą chęć zakupów, przejadanie się lub niekontrolowaną ochotę na jedzenie oraz inne zaburzenia zachowania impulsywnego i kompulsywnego. Ważne jest, aby lekarze informowali pacjentów o rozwoju nowych lub wspomnianych powyżej zaburzeń podczas leczenia aripiprazolem. Należy zaznaczyć, że objawy zaburzeń kontroli impulsów mogą być związane z podstawowym zaburzeniem; jednak czasem zgłaszano ustąpienie napędów po zmniejszeniu dawki leku lub po przerwaniu leczenia. Zaburzenia kontroli impulsów mogą szkodzić pacjentowi i innym osobom, jeśli nie zostaną zidentyfikowane. Jeśli u pacjenta rozwiną się takie skłonności podczas przyjmowania aripiprazolu, należy rozważyć zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia (patrz sekcja „Efekty niepożądane”).

Laktoza: lek Aripikad zawiera laktozę. Pacjentom z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami, takimi jak nietolerancja galaktozy, niedobór laktoazy lub zaburzenia wchłaniania glukozy-galaktozy, nie należy przyjmować tego leku.

Pacjenci z współistniejącym zaburzeniem ADHD (zespół niedostatecznej uwagi i nadaktywności): pomimo wysokiej częstości współistniejących zaburzeń dwubiegunowych typu I i ADHD, istnieją bardzo ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa jednoczesnego stosowania aripiprazolu i środków stymulujących, dlatego przy jednoczesnym przepisywaniu tych leków należy zachować szczególną ostrożność.

Upadki: aripiprazol może powodować senność, hipotensję ortostatyczną, niestabilność motoryczną i czuciową, co może prowadzić do upadków. Należy zachować ostrożność podczas leczenia pacjentów z podwyższonym ryzykiem i rozpoczynać leczenie od niższych dawek początkowych (np. u pacjentów starszych lub osłabionych; patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”).

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża.

Brak wystarczających i dobrze kontrolowanych badań stosowania aripiprazolu u kobiet w ciąży. Zgłaszano wady wrodzone, jednak nie można ustalić związku przyczynowego z aripiprazolem. Badania na zwierzętach nie wykluczyły potencjalnego niekorzystnego wpływu na rozwój wewnątrzmaciczny. Pacjentom należy zalecić powiadamianie lekarza, jeśli zajdą w ciążę lub planują zajść w ciążę podczas leczenia aripiprazolem. Z uwagi na niedostateczną informację o bezpieczeństwie u ludzi i problemy wykryte w badaniach rozrodczych na zwierzętach, ten lek nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że oczekiwana korzyść wyraźnie uzasadnia potencjalne ryzyko dla płodu.

U noworodków, których matki przyjmowały leki przeciwpsychotyczne (w tym aripiprazol) w trzecim trymestrze ciąży, istnieje ryzyko wystąpienia reakcji niepożądanych, w tym objawów pozapiramidowych i/lub zespołu odstawienia, które mogą różnić się pod względem ciężkości i długości trwania. Znane są przypadki pobudzenia, hipertensji, hipotensji, drżenia, senności, napięcia oddechowego lub zaburzeń karmienia. Dlatego należy dokładnie monitorować stan takich noworodków (patrz sekcja „Efekty niepożądane”).

Okres karmienia piersią.

Aripiprazol przenika do mleka matki. Należy podjąć decyzję o przerwaniu karmienia piersią lub przerwaniu/odstąpieniu od terapii aripiprazolem, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka i korzyści terapii dla kobiety.

Fertylność.

Zgodnie z danymi z badań toksyczności rozrodczej aripiprazol nie wpływa na płodność.

Możliwość wpływu na szybkość reakcji podczas prowadzenia pojazdów lub innych maszyn.

Aripiprazol ma nieznaczny lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów lub innych maszyn z powodu potencjalnego wpływu na układ nerwowy i narządy wzroku oraz występowania efektów niepożądanych, takich jak sedacja, senność, omdlenia, zamazanie wzroku, podwójne widzenie (patrz sekcja „Efekty niepożądane”).

Sposób stosowania i dawki.

Dorośli

Schizofrenia: zalecana dawka początkowa leku Aripikad wynosi 10 lub 15 mg na dobę, dawka utrzymująca to 15 mg na dobę, raz dziennie niezależnie od posiłków. Lek Aripikad jest skuteczny w zakresie dawkowania od 10 do 30 mg na dobę. Nie wykazano poprawy skuteczności przy dawkach przekraczających 15 mg na dobę, jednakże u niektórych pacjentów wyższe dawki mogą okazać się korzystne. Maksymalna dawka dobową nie powinna przekraczać 30 mg.

Epizody maniakalne w zaburzeniu dwubiegunowym typu I: zalecana dawka początkowa leku Aripikad wynosi 15 mg raz dziennie niezależnie od posiłków, jako monoterapia lub terapia skojarzona (patrz sekcja „Właściwości farmakologiczne”). U niektórych pacjentów mogą okazać się korzystne wyższe dawki. Maksymalna dawka dobową nie powinna przekraczać 30 mg.

Profilaktyka nowych epizodów maniakalnych w zaburzeniu dwubiegunowym typu I: w celu zapobiegania nawrotom epizodów maniakalnych u pacjentów leczonych aripiprazolem jako monoterapią lub terapią skojarzoną, leczenie kontynuuje się w tej samej dawce. Korektę dawki dobowej, w tym zmniejszenie dawki, należy rozważyć w oparciu o stan kliniczny.

Pacjenci w wieku dziecięcym

Schizofrenia u nastolatków w wieku od 15 lat: zalecana dawka aripiprazolu wynosi 10 mg na dobę, raz dziennie niezależnie od posiłków. Leczenie należy rozpocząć od dawki 2 mg (używając roztworu doustnego aripiprazolu 1 mg/ml) przez 2 dni, następnie dawkę należy stopniowo zwiększać do 5 mg* przez kolejne 2 dni, aby osiągnąć zalecaną dawkę dobową 10 mg. W razie potrzeby dalsze zwiększanie dawki należy prowadzić krokami po 5 mg*, nie przekraczając maksymalnej dawki dobowej 30 mg (patrz sekcja „Właściwości farmakologiczne”). Aripiprazol jest skuteczny w zakresie dawek od 10 mg na dobę do 30 mg na dobę. Nie wykazano zwiększenia skuteczności przy dawkach wyższych niż 10 mg na dobę, choć niektórzy pacjenci mogą korzystać z wyższych dawek.

Aripiprazolu nie zaleca się stosować pacjentom z chorobą afektywną dwubiegunową w wieku do 15 lat ze względu na niewystarczające dane dotyczące bezpieczeństwa i skuteczności (patrz sekcje „Efekty niepożądane” i „Właściwości farmakologiczne”).

Epizody maniakalne w zaburzeniu dwubiegunowym typu I u nastolatków w wieku od 13 lat: zalecana dawka aripiprazolu wynosi 10 mg na dobę, raz dziennie niezależnie od posiłków. Leczenie należy rozpocząć od dawki 2 mg (używając roztworu doustnego aripiprazolu 1 mg/ml) przez 2 dni, następnie dawkę należy stopniowo zwiększać do 5 mg* przez kolejne 2 dni, aby osiągnąć zalecaną dawkę dobową 10 mg. Czas trwania leczenia powinien być jak najkrótszy, konieczny do kontroli objawów, i nie powinien przekraczać 12 tygodni. Nie wykazano zwiększenia skuteczności przy dawkach wyższych niż 10 mg na dobę, a dawka dobową 30 mg wiązano z istotnie wyższym występowaniem poważnych efektów niepożądanych, w tym objawów związanych z objawami pozapiramidowymi, sennością, zmęczeniem i przyrostem masy ciała (patrz sekcja „Efekty niepożądane”). Dlatego dawki wyższe niż 10 mg na dobę należy stosować wyłącznie w wyjątkowych przypadkach i pod ścisłym nadzorem klinicznym (patrz sekcje „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”, „Efekty niepożądane” oraz „Właściwości farmakologiczne”). Pacjenci w młodszym wieku mają zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych związanych z zastosowaniem aripiprazolu. Dlatego aripiprazolu nie zaleca się stosować pacjentom w wieku do 13 lat (patrz sekcje „Efekty niepożądane” i „Właściwości farmakologiczne”).

Irytability związana z autyzmem: bezpieczeństwo i skuteczność aripiprazolu u dzieci i nastolatków w wieku do 18 lat nie zostały jeszcze ustalone. Dane dostępne do tej pory opisano w sekcji „Właściwości farmakologiczne”, jednak nie można podać zaleceń dotyczących dawkowania.

Drżenie tężyczkowe spowodowane zespołem Tourette’a: bezpieczeństwo i skuteczność aripiprazolu u dzieci i nastolatków w wieku od 6 do 18 lat nie zostały jeszcze ustalone. Dane dostępne do tej pory opisano w sekcji „Właściwości farmakologiczne”, jednak nie można podać zaleceń dotyczących dawkowania.

*Stosować leki aripiprazolu w odpowiednim dawkowaniu.

Niewydolność wątroby

U pacjentów z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością wątroby nie jest wymagana korekta dawkowania. U pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby dane są niewystarczające, aby sformułować zalecenia. U tych pacjentów dawkowanie należy prowadzić ostrożnie. Jednak maksymalną dawkę dobową 30 mg u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby należy stosować z ostrożnością (patrz sekcja „Właściwości farmakologiczne”).

Niewydolność nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek nie jest wymagana korekta dawkowania.

Pacjenci w wieku podeszłym

Skuteczność leku Aripikad w leczeniu schizofrenii i zaburzenia dwubiegunowego typu I u pacjentów w wieku powyżej 65 lat nie została ustalona. Ze względu na zwiększoną wrażliwość tej grupy pacjentów, w obecności czynników klinicznych należy rozważyć zmniejszenie dawki początkowej (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Płeć

Pacjenci płci żeńskiej nie wymagają korekty dawkowania w porównaniu z pacjentami płci męskiej (patrz sekcja „Właściwości farmakologiczne”).

Palenie tytoniu

Zgodnie z drogą metabolizmu aripiprazolu, korekta dawki dla palaczy nie jest wymagana (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Korekta dawki w wyniku interakcji

W przypadku jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów CYP3A4 lub CYP2D6 dawkę aripiprazolu należy zmniejszyć. Po odstawieniu inhibitora CYP3A4 lub CYP2D6 w ramach terapii skojarzonej, dawkę aripiprazolu należy zwiększyć (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

W przypadku jednoczesnego stosowania silnych induktorów CYP3A4 dawkę aripiprazolu należy zwiększyć. Po odstawieniu induktora CYP3A4 w ramach terapii skojarzonej, dawkę aripiprazolu należy zmniejszyć do zalecanej dawki (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Dzieci.

Aripiprazol stosuje się w leczeniu schizofrenii u nastolatków w wieku od 15 lat oraz w leczeniu epizodów maniakalnych o umiarkowanym do ciężkiego nasileniu u nastolatków w wieku od 13 lat z zaburzeniem dwubiegunowym typu I przez okres do 12 tygodni.

Przedawkowanie.

U dorosłych opisano przypadki celowego lub przypadkowego ostrego przedawkowania aripiprazolu w dawkach do 1260 mg bez śmiertelnego skutku. Potencjalnie istotne z medycznego punktu widzenia objawy, które zaobserwowano, to letargia, podwyższone ciśnienie tętnicze, senność, tachykardia, nudności, wymioty i biegunka. Ponadto zgłoszono przypadki przypadkowego przedawkowania wyłącznie aripiprazolu (w dawce do 195 mg) u dzieci, bez śmiertelnego skutku. Potencjalnie istotne z medycznego punktu widzenia objawy, które zaobserwowano, to senność, krótkotrwała utrata przytomności oraz objawy pozapiramidowe.

Leczenie przedawkowania powinno obejmować terapię wspomagającą, zapewnienie drożności dróg oddechowych, tlenoterapię, wentylację mechaniczną oraz kontrolę objawów. Należy wziąć pod uwagę możliwość przedawkowania wieloma lekami. Dlatego konieczne jest natychmiastowe rozpoczęcie kontroli stanu układu sercowo-naczyniowego, w tym ciągłego monitorowania EKG w celu wykrycia możliwych arytmii.

Po potwierdzonym lub podejrzanym przedawkowaniu aripiprazolu wymagany jest dokładny nadzór medyczny i kontrola stanu pacjenta aż do jego wyzdrowienia.

Węgiel aktywowany (50 g), podany godzinę po przyjęciu aripiprazolu, zmniejszał wartość Cmax aripiprazolu o około 41%, a wartość AUC – o około 51%, co wskazuje na możliwą skuteczność węgla aktywowanego w leczeniu przedawkowania.

Choć brakuje informacji o wpływie hemodializy na leczenie przedawkowania aripiprazolu, mało prawdopodobne jest, że hemodializa może być skuteczna w leczeniu przedawkowania, ponieważ aripiprazol silnie wiąże się z białkami osocza krwi.

Działania niepożądane.

Krótki przegląd profilu bezpieczeństwa.

Najczęstsze działania niepożądane to akatyzja i nudności. Każdy z tych objawów wystąpił u ponad 3% pacjentów przyjmujących aripiprazol doustnie.

Lista działań niepożądanych.

W poniższej tabeli przedstawiono działania niepożądane obserwowane podczas badań klinicznych oraz w okresie poszerегистrowym stosowania aripiprazolu.

Wszystkie działania niepożądane są wymienione według układów i narządów oraz częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 – <1/10), rzadko (≥1/1000 – <1/100), pojedynczo (≥1/10000 – <1/1000), bardzo rzadko (<1/10000), częstość nieznana (nie można oszacować na podstawie dostępnych danych). W ramach każdej grupy częstości działania niepożądane są wymienione według malejącej częstości występowania.

Częstość działań niepożądanych zarejestrowanych w okresie posprzedażowym nie może być oszacowana, ponieważ dane te pochodzą ze zgłoszeń spontanicznych, dlatego częstość tych działań niepożądanych sklasyfikowano jako nieznaną.

Opis poszczególnych działań niepożądanych

Dorośli

Zaburzenia pozapiramidowe (EPS)

Schizofrenia: w 52-tygodniowym badaniu kontrolowanym u pacjentów przyjmujących aripiprazol częstość występowania EPS, w tym parkinsonizmu, akatyzji, dystonii i dyskinezy, była niższa (25,7%) w porównaniu z pacjentami przyjmującymi haloperidol (57,3%). W długotrwałym 26-tygodniowym badaniu placebo-kontrolowanym częstość EPS wynosiła 19% u pacjentów leczonych aripiprazolem i 13,1% u pacjentów przyjmujących placebo. W innym 26-tygodniowym badaniu kontrolowanym częstość EPS wynosiła 14,8% u pacjentów leczonych aripiprazolem i 15,1% u pacjentów leczonych olanzapinem.

Epizody maniakalne w zaburzeniu dwubiegunowym typu I: w kontrolowanym 12-tygodniowym badaniu częstość EPS wynosiła 23,5% u pacjentów leczonych aripiprazolem i 53,3% u pacjentów przyjmujących haloperidol. W innym 12-tygodniowym badaniu częstość występowania EPS wynosiła 26,6% u pacjentów przyjmujących aripiprazol i 17,6% u pacjentów przyjmujących lit.

W długotrwałej 26-tygodniowej fazie badania placebo-kontrolowanego częstość EPS wynosiła 18,2% u pacjentów przyjmujących aripiprazol i 15,7% u pacjentów przyjmujących placebo.

Akatyzja

W badaniach placebo-kontrolowanych częstość akatyzji u pacjentów z zaburzeniem dwubiegunowym wynosiła 12,1% przy leczeniu aripiprazolem i 3,2% w grupie placebo. U pacjentów cierpiących na schizofrenię częstość akatyzji wynosiła 6,2% przy stosowaniu aripiprazolu i 3,0% w grupie placebo.

Dystonia

Efekt charakterystyczny dla klasy leków: u wrażliwych pacjentów w pierwszych dniach leczenia mogą występować objawy dystonii, tj. długotrwałe, nieprawidłowe skurcze grup mięśni. Objawy dystonii obejmują: skurcz mięśni szyi, czasem postępujący do napięcia gardła, trudności z połykaniem, trudności z oddychaniem oraz/lub wystawianie języka. Choć objawy te mogą występować przy niskich dawkach, to pojawiają się częściej i są bardziej nasilone przy wyższych dawkach leków przeciwpsychotycznych pierwszej generacji. Zwiększony ryzyko wystąpienia ostrej dystonii obserwuje się u mężczyzn i w młodszych grupach wiekowych.

Prolaktyna

W badaniach klinicznych przeprowadzonych w zakresie zatwierdzonych wskazań oraz w okresie po rejestrowym obserwowano zarówno wzrost, jak i spadek stężenia prolaktyny w surowicy krwi w porównaniu do poziomu wyjściowego (patrz sekcja „Farmakodynamika”).

Parametry laboratoryjne

Porównanie parametrów laboratoryjnych (w tym profilu lipidowego) u pacjentów przyjmujących aripiprazol i placebo (patrz sekcja „Farmakodynamika”) nie wykazało potencjalnie klinicznie istotnych różnic. Wzrost stężenia CK (kreatynofosfokinazy), najczęściej przemijający i bezobjawowy, obserwowano u 3,5% pacjentów przyjmujących aripiprazol, w grupie placebo wskaźnik ten wynosił 2,0%.

Pacjenci w wieku dziecięcym

Schizofrenia u nastolatków w wieku od 15 lat

W krótkotrwałym badaniu placebo-kontrolowanym, w którym wzięło udział 302 nastolatków (w wieku od 13 do 17 lat) z diagnozą schizofrenii, częstość i rodzaj działań niepożądanych były podobne do tych występujących u dorosłych, z wyjątkiem poniższych reakcji, które obserwowano częściej u nastolatków niż u dorosłych przyjmujących aripiprazol (częściej niż placebo).

Bardzo często zgłaszano senność/sedację oraz zaburzenia pozapiramidowe (bardzo często), a także suchość w ustach, zwiększony apetyt i hipotensję ortostatyczną (często). Profil bezpieczeństwa leku ustalony w 26-tygodniowym badaniu otwartym był podobny do profilu bezpieczeństwa ustalonego w krótkotrwałym badaniu placebo-kontrolowanym.

Profil bezpieczeństwa ustalony w długotrwałym, podwójnie ślepych, placebo-kontrolowanym badaniu klinicznym był również podobny, z wyjątkiem następujących działań niepożądanych, które występowały często i częściej obserwowano je u dzieci i nastolatków w porównaniu z grupą otrzymującą placebo: spadek masy ciała, wzrost stężenia insuliny we krwi, zaburzenia rytmu serca i leukopenia (często).

W połączonej grupie nastolatków z schizofrenią w wieku 13–17 lat przy ekspozycji na lek do 2 lat częstość spadku stężenia prolaktyny u dziewcząt (< 3 ng/ml) i chłopców (< 2 ng/ml) wynosiła odpowiednio 29,5% i 48,3%. U nastolatków z schizofrenią w wieku 13–17 lat, którzy przyjmowali od 5 do 30 mg aripiprazolu przez okres do 72 miesięcy, częstość spadku stężenia prolaktyny u dziewcząt (< 3 ng/ml) i chłopców (< 2 ng/ml) wynosiła odpowiednio 25,6% i 45,0%.

W dwóch badaniach klinicznych z udziałem nastolatków (w wieku 13–17 lat) z schizofrenią i zaburzeniem dwubiegunowym, którzy przyjmowali aripiprazol, częstość spadku stężenia prolaktyny u dziewcząt (< 3 ng/ml) i chłopców (< 2 ng/ml) wynosiła odpowiednio 37,0% i 59,4%.

Epizody maniakalne w zaburzeniu dwubiegunowym typu I u nastolatków w wieku od 13 lat

Częstość i rodzaj działań niepożądanych u nastolatków z zaburzeniem dwubiegunowym typu I były podobne do tych występujących u dorosłych, z wyjątkiem następujących działań niepożądanych: bardzo często (≥ 1/10) — senność (23,0%), zaburzenia pozapiramidowe (18,4%), akatyzja (16,0%) i zmęczenie (11,8%); często (≥ 1/100, <1/10) — ból w górnej części brzucha, przyspieszone bicie serca, przyrost masy ciała, zwiększony apetyt, mimowolne skurcze mięśni i dyskineza.

Działania niepożądane, które mogą być zależne od dawki: zaburzenia pozapiramidowe (częstość występowania przy stosowaniu aripiprazolu w dawce 10 mg — 9,1%, 30 mg — 28,8%, przy stosowaniu placebo — 1,7%); akatyzja (częstość występowania przy stosowaniu aripiprazolu 10 mg — 12,1%, 30 mg — 20,3%, placebo — 1,7%).

Średnia wartość zmiany masy ciała u nastolatków z zaburzeniem dwubiegunowym typu I w 12. i 30. tygodniu leczenia aripiprazolem wynosiła odpowiednio 2,4 kg i 5,8 kg, a w grupie placebo — 0,2 kg i 2,3 kg.

W populacji pediatrycznej częściej obserwowano senność i zmęczenie u pacjentów z zaburzeniem dwubiegunowym w porównaniu z pacjentami z chorobą afektywną dwubiegunową.

U pacjentów pediatrycznych w wieku 10–17 lat przy ekspozycji na lek do 30 tygodni częstość spadku stężenia prolaktyny u dziewcząt (< 3 ng/ml) i chłopców (< 2 ng/ml) wynosiła odpowiednio 28,0% i 53,3%.

Patologiczna skłonność do hazardu i inne zaburzenia kontroli impulsywnego zachowania

Pacjenci przyjmujący aripiprazol mogą doświadczać patologicznej skłonności do hazardu, zwiększonego popędu seksualnego (hiperseksualizm), skłonności do kompulsywnego zakupywania i kompulsywnego przejadania się.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych po rejestracji leku ma istotne znaczenie. Umożliwia to kontynuowanie monitorowania bilansu korzyści i ryzyka terapii. Informacje o wszelkich podejrzewanych działaniach niepożądanych należy zgłaszać zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Okres ważności. 2 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 30 °C. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Po 10 tabletek w blistrze; po 3 lub 10 blisterów w tekturowym pudełku.

Kategoria wydawania. Na receptę.

Producent. Cadila Pharmaceuticals Limited.

Miejsce produkcji i adres siedziby producenta.

1389, Trasad Road, Dholka – 382 225, Ahmedabad, Gujarat, Indie.