Alopurinol-Zdorovia

INSTRUKCJA DOTYCZĄCA STOSOWANIA LEKU ALOPURINOL-ZDOROVIA (ALLOPURINOL-ZDOROVYE)

Skład:

substancja czynna: allopurinol;

1 tabletka zawiera 100 mg lub 300 mg alopurinolu;

substancje pomocnicze: laktoza monohydrat; skrobia kukurydziana; powidon; stearynian magnezu.

Postać leku. Tabletki.

Główne właściwości fizykochemiczne: tabletki białe lub niemal białe, o kształcie okrągłym, z powierzchnią płaską, z podziałem i rowkiem z jednej strony.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki stosowane w dnie. Leki hamujące powstawanie kwasu moczowego. Alopurinol.

Kod ATX M04AA01.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika .

Alopurinol jest inhibitorem ksantynooksydazy. Alopurinol oraz jego główny metabolit oksypurinol obniżają stężenie kwasu moczowego we krwi i w moczu poprzez hamowanie ksantynooksydazy – enzymu katalizującego utlenianie hipoksantyny do ksantyny oraz ksantyny do kwasu moczowego. Oprócz hamowania katabolizmu puryn, u niektórych, ale nie u wszystkich pacjentów z hiperurykemią, biosynteza puryn de novo jest hamowana poprzez odwracalne hamowanie fosforybolozydylotransferazy hipoksantyna-guanina. Oprócz oksypurinolu, innymi metabolitami alopurinolu są alopurinol-rybozyd oraz oksypurinol-7-rybozyd.

Farmakokinetyka .

Wchłanianie. Alopurinol jest czynny po podaniu doustnym i szybko wchłania się z górnych odcinków przewodu pokarmowego. Po podaniu, alopurinol wykrywalny jest we krwi już po 30–60 minutach. Biodostępność zawiera się w granicach od 67% do 90%. Najwyższe stężenia alopurinolu we krwi osiągane są zwykle około 1,5 godziny po podaniu doustnym, jednak szybko spadają do poziomu ledwo wykrywalnego po 6 godzinach. Najwyższe stężenia oksypurinolu we krwi osiągane są zwykle po 3–5 godzinach po podaniu doustnym i są bardziej trwałe.

Rozkład. Alopurinol niemal nie wiąże się z białkami osocza, dlatego nie uważa się, że zmiany stężenia wiązania z białkami znacząco wpływają na klirens leku. Objętość rozkładu alopurinolu wynosi około 1,6 l/kg, co wskazuje na stosunkowo wyraźne wchłanianie leku przez tkanki. Stężenia alopurinolu w tkankach człowieka nie były badane, jednak najprawdopodobniej najwyższe stężenia alopurinolu i oksypurinolu występują w wątrobie i błonie śluzowej jelita, gdzie aktywność ksantynooksydazy jest wysoka.

Biotransformacja. Głównym metabolitem alopurinolu jest oksypurinol. Innymi metabolitami są alopurinol-rybozyd oraz oksypurinol-7-rybozyd.

Wydalanie. Oколо 20% podanego doustnie alopurinolu wydala się kałem. Wydalanie alopurinolu odbywa się poprzez jego przemiany metaboliczne do oksypurinolu za pomocą ksantynooksydazy oraz aldehydooksydazy. Mniej niż 10% leku wydala się w niezmienionej postaci z moczem. Okres półtrwania wynosi około 0,5–1,5 godziny. Oksypurinol jest słabszym inhibitorem ksantynooksydazy niż alopurinol, jednak jego okres półtrwania u ludzi jest znacznie dłuższy – od 13 do 30 godzin. Z tego powodu skuteczne hamowanie ksantynooksydazy trwa ponad 24 godziny po jednorazowym podaniu dobowej dawki leku. Pacjenci z prawidłową funkcją nerek stopniowo gromadzą oksypurinol aż do osiągnięcia stałego stężenia oksypurinolu we krwi. Pacjenci przyjmujący 300 mg alopurinolu dziennie zazwyczaj osiągają stężenia oksypurinolu we krwi w granicach 5–10 mg/l.

Oksypurinol wydala się z moczem, ale ma długi okres półtrwania ze względu na ponowne wchłanianie w kanalikach nerkowych. Zbadany okres półtrwania wynosił od 13,6 do 29 godzin. Różnice w tych wartościach mogą wynikać z odmienności w projektowaniu badań oraz/lub różnego klirensu kreatyniny u pacjentów.

Farmakokinetyka u pacjentów z zaburzoną funkcją nerek. U pacjentów z zaburzoną funkcją nerek klirens alopurinolu i oksypurinolu jest istotnie obniżony, co prowadzi do wzrostu stężenia we krwi podczas leczenia ciągłego. U pacjentów z zaburzoną funkcją nerek, u których klirens kreatyniny wynosił 10–20 ml/min, po długotrwałym leczeniu alopurinolem w dawce 300 mg dziennie stwierdzono stężenia oksypurinolu we krwi rzędu około 30 mg/l. Odpowiada to stężeniu, które zostałoby osiągnięte u pacjenta z prawidłową funkcją nerek przy dawce 600 mg dziennie. U pacjentów z zaburzoną funkcją nerek dawkę leku należy zmniejszyć.

Farmakokinetyka u pacjentów w wieku podeszłym. U pacjentów w wieku podeszłym zmiany kinetyki leku są mało prawdopodobne, z wyjątkiem pacjentów z zaburzoną funkcją nerek (patrz sekcja „Farmakokinetyka u pacjentów z zaburzoną funkcją nerek”).

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

Lek jest wskazany w celu zmniejszenia powstawania kwasu moczowego i jego soli w przypadku potwierdzonego ich nagromadzenia (np. artretyzm dny moczanowej, tofy dny moczanowej, kamica nerkowa) lub gdy istnieje przewidywalne ryzyko kliniczne ich nagromadzenia (np. leczenie nowotworów złośliwych może potencjalnie prowadzić do ostrej niefropatii moczanowej).

Główne warunki kliniczne, w których może dochodzić do nagromadzania się kwasu moczowego i jego soli: podagra idiopatyczna; kamica moczowa (powstawanie konkrementów z kwasu moczowego); ostra niefropatia moczanowa; choroby nowotworowe i mieloproliferacyjne z wysoką szybkością odnowy komórek, gdy wzrost stężenia moczynanów występuje spontanicznie lub po przeprowadzeniu terapii cytotoksycznej; niektóre enzymopatie prowadzące do nadmiernego powstawania moczynanów, np.: niedobór hipoksantynoguaninofosforibotransferazy, w tym zespół Lescha-Nyhana; niedobór glukozy-6-fosfatazy, w tym glikogenozy; zaburzenia aktywności fosforibozylopirofosforan-syntetazy, fosforibozylopirofosforan-aminotransferazy, adenynofosforibotransferazy.

Lek jest wskazany w leczeniu chorób spowodowanych niedostateczną aktywnością adenynofosforibotransferazy i powstawaniem w nerkach kamieni z 2,8-dihydroksyadeniny (2,8-DHA).

Lek jest wskazany w leczeniu nawracającego powstawania mieszanych kamieni wapniowo-oxalatowych w nerkach przy hiperurykozurii, gdy dieta, zwiększone spożycie płynów i podobne środki okazały się nieskuteczne.

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość na alopurynol lub którykolwiek z pozostałych składników preparatu.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

6-merkaptopuryna i azatiopryna. Azatiopryna metabolizowana jest do 6-merkaptopuryny, która jest inaktywowana przez ksantynooksydazę. W przypadku stosowania łącznie z alopurynolem, inhibitorem ksantynooksydazy, dochodzi do przedłużenia działania 6-merkaptopuryny lub azatiopryny. Stężenia 6-merkaptopuryny lub azatiopryny w surowicy mogą osiągnąć poziomy toksyczne, prowadząc do potencjalnie śmiertelnej pancytopenii i mielosupresji przy jednoczesnym stosowaniu tych leków z alopurynolem. Dlatego należy unikać jednoczesnego stosowania alopurynolu z 6-merkaptopuryną lub azatiopryną. Jeżeli jednoczesne stosowanie z 6-merkaptopuryną lub azatiopryną jest klinicznie uzasadnione, dawkę należy zmniejszyć do jednej czwartej (25%) standardowej dawki 6-merkaptopuryny lub azatiopryny oraz zapewnić częste monitorowanie hematologiczne (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Pacjentom należy zalecić informowanie o wszelkich objawach lub objawach sugerujących zahamowanie szpiku kostnego (niezwykłe siniaki lub krwawienia, ból gardła, gorączka).

Widarabina (adenina arabinozyd). Dane wskazują, że przy obecności alopurynolu wydłuża się okres półtrwania widarabiny w osoczu krwi. W przypadku jednoczesnego stosowania tych leków konieczne jest dodatkowe monitorowanie w celu wykrycia nasilenia efektów toksycznych.

Salicylany i środki urikozyuryczne. Oksypurinol, główny metabolit alopurynolu o własnej aktywności terapeutycznej, wydalany jest przez nerki podobnie jak sole kwasu moczowego. Zatem leki o działaniu urikozyurycznym, takie jak probenecyd lub wysokie dawki salicylanów, mogą przyspieszyć wydalanie oksypurinolu. Może to zmniejszyć skuteczność terapeutyczną leku, jednak tę możliwość należy ocenić w każdym konkretnym przypadku.

Chlorpropamid. Przy jednoczesnym stosowaniu alopurynolu z chlorpropamidem u pacjentów z zaburzeniem funkcji nerek zwiększa się ryzyko wystąpienia długotrwałej hipoglikemii, ponieważ alopurynol i chlorpropamid mogą konkurować o wydalanie na etapie sekrecji kanalikowej.

Antykoagulanta cumarynowe. Istnieją pojedyncze doniesienia o nasileniu działania warfaryny i innych antykoagulantów cumarynowych przy jednoczesnym stosowaniu z alopurynolem, dlatego konieczne jest staranne monitorowanie wszystkich pacjentów przyjmujących antykoagulanta.

Fenytoina. Alopurynol może hamować wątrobowe utlenianie fenytoiny, jednak znaczenie kliniczne tej interakcji nie zostało potwierdzone.

Teofilina. Donoszono o hamowaniu metabolizmu teofiliny. Mechanizm interakcji można wyjaśnić udziałem ksantynooksydazy w biotransformacji teofiliny w organizmie. Na początku terapii alopurynolem lub przy zwiększeniu jego dawki należy kontrolować stężenia teofiliny w osoczu krwi.

Ampicylina/amoksycylina. Przy jednoczesnym stosowaniu alopurynolu z ampicyliną lub amoksycyliną odnotowano większą częstość występowania alergicznych reakcji skórnych w porównaniu z pacjentami, którzy nie przyjmowali tych leków jednocześnie. Przyczyna tej interakcji nie została ustalona. Niemniej jednak pacjentom przyjmującym alopurynol zaleca się stosowanie innych środków przeciwbakteryjnych.

Cytostatyki. Przy jednoczesnym stosowaniu alopurynolu z cytostatykami (np. cyklofosfamid, doksorubycyna, bleomycyna, prokarbazyd, alkilohalogenki) częściej obserwowano dyskrazje krwi niż przy stosowaniu tych substancji oddzielnie, dlatego u takich pacjentów należy regularnie kontrolować parametry krwi.

Cyklosporyna. Przy jednoczesnym stosowaniu z alopurynolem możliwe jest podwyższenie stężenia cyklosporyny w osoczu krwi. Należy również wziąć pod uwagę możliwość nasilenia toksyczności cyklosporyny.

Dydanozyna. U zdrowych ochotników i pacjentów z HIV przyjmujących dydanozynę jednoczesnie z alopurynolem (300 mg dziennie), wartości Cmax i AUC w osoczu podwoiły się, bez wpływu na terminalny okres półtrwania. Zazwyczaj nie zaleca się jednoczesnego stosowania tych dwóch leków. Jeżeli jednoczesne stosowanie jest konieczne, może być wymagane zmniejszenie dawki dydanozyny oraz staranne monitorowanie pacjenta.

Diuretyki. Interakcja między alopurynolem a furosemidem prowadzi do podwyższenia stężenia moczynanów w surowicy krwi i oksypurinolu w osoczu krwi.

Donoszono o zwiększonego ryzyka wystąpienia nadwrażliwości przy stosowaniu alopurynolu z diuretykami, w szczególności z tiazydami, szczególnie przy zaburzeniu funkcji nerek.

Inhibitory ACE. Donoszono o zwiększonego ryzyka wystąpienia nadwrażliwości przy stosowaniu alopurynolu z inhibitorami ACE, szczególnie przy zaburzeniu funkcji nerek.

Wodorotlenek glinu. Przy jednoczesnym stosowaniu z wodorotlenkiem glinu działanie alopurynolu może być osłabione. Między przyjmowaniem tych leków należy zachować odstęp co najmniej 3 godziny.

Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania.

Należy unikać jednoczesnego stosowania alopurinolu z 6-merkaptopuryną lub azatiopryną, ponieważ donoszono o przypadkach śmiertelnych (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami oraz inne rodzaje oddziaływań”).

Zespół nadwrażliwości, zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne uogólnione martwicze rozerwanie nabłonka. Reakcje nadwrażliwości mogą objawiać się na różne sposoby, w tym makulopapularną egzantemą, zespołem nadwrażliwości (znany również jako DRESS), zespołem Stevensa-Johnsona i toksycznym uogólnionym martwiczym rozerwaniem nabłonka. Te reakcje są klinicznie istotne i stanowią podstawę do podjęcia decyzji dotyczącej dalszego leczenia. Jeśli takie reakcje wystąpią podczas leczenia, alopurinol należy natychmiast odstawić. Nie należy ponownie przepisywać leku pacjentom z zespołem nadwrażliwości, zespołem Stevensa-Johnsona lub toksycznym uogólnionym martwiczym rozerwaniem nabłonka. W leczeniu reakcji skórnych może być wskazane stosowanie kortykosteroidów.

Alel HLA-B *5801. Obecność genu HLA-B *5801 wiąże się z ryzykiem wystąpienia zespołu nadwrażliwości na alopurinol, zespołu Stevensa-Johnsona i toksycznego uogólnionego martwicze­go rozerwania nabłonka. Częstość występowania tego markera genetycznego znacznie różni się w zależności od grupy etnicznej (obecny u 20% Chińczyków z grupy etnicznej Han, u 8–15% Tajców, u 12% mieszkańców Korei, u 1–2% Japończyków oraz osób o cechach europejskich). Przed rozpoczęciem leczenia alopurinolem u podgrup pacjentów z wysokim prawdopodobieństwem obecności genu HLA-B *5801 należy rozważyć wykonanie jego badań przesiewowych. Przewlekła niewydolność nerek może dodatkowo zwiększać ryzyko. Jeśli genotypowanie w celu wykrycia obecności HLA-B *5801 nie jest dostępne dla pacjentów z chińskiej grupy etnicznej Han, Tajców lub Koreańczyków, należy przed rozpoczęciem leczenia dokładnie ocenić potencjalne większe ryzyko w porównaniu do oczekiwanej korzyści. Jeśli u pacjenta stwierdzono allel HLA-B *5801 (szczególnie u osób pochodzących z chińskiej grupy etnicznej Han, Tajców lub Koreańczyków), leczenie alopurinolem może być rozważane tylko wtedy, gdy nie ma innych opcji terapeutycznych i oczekiwana korzyść przewyższa ryzyko. Konieczna jest dodatkowa obserwacja pacjentów pod kątem wystąpienia objawów zespołu nadwrażliwości, zespołu Stevensa-Johnsona lub toksycznego uogólnionego martwicze­go rozerwania nabłonka. Pacjent powinien zostać poinformowany o konieczności przerwania leczenia przy pierwszych objawach nadwrażliwości.

Zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne uogólnione martwicze rozerwanie nabłonka mogą wystąpić nawet u pacjentów, u których nie wykryto genu HLA-B *5801, niezależnie od pochodzenia etnicznego.

Przewlekła niewydolność nerek. U pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek oraz przy jednoczesnym stosowaniu diuretyków, w szczególności tiazydowych, może występować zwiększone ryzyko reakcji nadwrażliwości, w tym zespołu Stevensa-Johnsona i toksycznego uogólnionego martwicze­go rozerwania nabłonka związanych z alopurinolem. Konieczna jest dodatkowa obserwacja pacjentów pod kątem wystąpienia objawów zespołu nadwrażliwości lub zespołu Stevensa-Johnsona, a pacjent powinien zostać poinformowany o konieczności natychmiastowego i trwałego przerwania leczenia przy pierwszych objawach (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Naruszenie funkcji wątroby lub nerek. Pacjentom z zaburzeniem funkcji wątroby lub nerek należy stosować zmniejszone dawki leku (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”). Pacjenci przyjmujący leki stosowane w leczeniu nadciśnienia tętniczego lub niewydolności serca, takie jak diuretyki lub inhibitory ACE, mogą mieć współistniejące zaburzenie funkcji nerek, dlatego alopurinol należy stosować u nich z ostrożnością.

Bezobjawowa hiperurykemia. Samo w sobie bezobjawowe podwyższenie stężenia kwasu moczowego nie jest wskazaniem do stosowania alopurinolu. Zwiększenie spożycia płynów oraz zmiana diety w połączeniu z leczeniem przyczyny podstawowej mogą poprawić stan.

Ostre napady podagry. W przypadku obecności napadów ostrej podagry nie należy rozpoczynać leczenia alopurinolem do całkowitego ustąpienia objawów, ponieważ może to prowadzić do nawrotów napadów.

Na początku leczenia alopurinolem, podobnie jak przy stosowaniu leków moczopędnych działających na kwas moczowy, może dojść do ostrego napadu podagrycznego zapalenia stawów. Dlatego zaleca się profilaktykę odpowiednim środkiem przeciwzapalnym lub kolchicyną przez co najmniej 1 miesiąc. Należy zapoznać się z szczegółowymi informacjami dotyczącymi dawkowania, środków ostrożności i ostrzeżeń dotyczących ich stosowania w dostępnej literaturze.

Jeśli ostre napady występują u pacjentów podczas terapii alopurinolem, leczenie należy kontynuować w tej samej dawce, a ostry napad leczyć odpowiednim środkiem przeciwzapalnym.

Odkładanie ksen­tyny. W przypadkach, gdy szybkość powstawania uronianów jest znacznie zwiększona (np. w przypadku nowotworów złośliwych i ich leczenia, zespołu Leshiego-Nyhana), absolutne stężenie ksen­tyny w moczu może w rzadkich przypadkach wzrosnąć do poziomów wystarczających do odkładania się w drogach moczowych. Ryzyko to można zminimalizować poprzez odpowiednie nawadnianie w celu osiągnięcia optymalnego rozcieńczenia moczu.

Wpływ na kamienie kwasu moczowego w nerkach. Odpowiednia terapia alopurinolem prowadzi do rozpuszczania dużych kamieni nerkowych z kwasu moczowego, co może w dalszej kolejności prowadzić do obturacji miedniczki nerkowej.

Zaburzenia tarczycy. U pacjentów poddawanych długotrwałemu leczeniu alopurinolem (5,8%) obserwowano zwiększenie stężenia hormonu tyreotropowego (TSH) (> 5,5 μIU/ml). Należy zachować ostrożność przy stosowaniu alopurinolu u pacjentów z zaburzeniami funkcji tarczycy.

Lek zawiera laktozę. Jeśli u pacjenta stwierdzono nietolerancję niektórych cukrów, należy skonsultować się z lekarzem przed przyjmowaniem tego leku.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża. Brakuje wystarczających dowodów na bezpieczeństwo alopurinolu w czasie ciąży, choć istnieje doświadczenie jego wieloletniego stosowania bez widocznych skutków niepożądanych.

Alopurinol można stosować w czasie ciąży tylko wtedy, gdy nie ma bezpieczniejszej alternatywy oraz gdy samo schorzenie stanowi ryzyko dla matki lub płodu.

Karmienie piersią. Alopurinol i jego metabolit oksypurinol przenikają do mleka matki. Istnieją doniesienia o stężeniach 1,4 mg/l alopurinolu i 53,7 mg/l oksypurinolu w mleku matki kobiety przyjmującej 300 mg alopurinolu dziennie. Brakuje jednak danych dotyczących wpływu alopurinolu lub jego metabolitów na karmiące niemowlę. Alopurinol nie jest zalecany w okresie karmienia piersią.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn.

Ponieważ u pacjentów przyjmujących alopurinol mogą wystąpić takie działania niepożądane jak senność, zawroty głowy i ataksja, pacjenci powinni zachować ostrożność podczas prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn, dopóki nie ustalą, czy alopurinol nie wywołuje tych działań niepożądanych.

Sposób stosowania i dawki.

Dawki.

Dorośli. Lek należy przyjmować w niewielkich dawkach, np. 100 mg na dobę, w celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia działań niepożądanych, a dawkę należy zwiększać dopiero wtedy, gdy stężenie moczynianów we krwi nie jest satysfakcjonujące. Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku niewydolności nerek (patrz rozdział „Sposób stosowania i dawki. Niewydolność nerek”). Zalecane są następujące dawkowania:

w stanach łagodnych – od 100 mg do 200 mg na dobę;

w stanach umiarkowanie ciężkich – od 300 mg do 600 mg na dobę;

w stanach ciężkich – od 700 mg do 900 mg na dobę.

Podczas obliczania dawki leku według masy ciała należy stosować dawki 2–10 mg/kg masy ciała na dobę.

Dzieci. Dzieci w wieku do 15 roku życia: od 10 do 20 mg/kg masy ciała na dobę. Maksymalna dawka dzienna – 400 mg. Alopurinol stosuje się rzadko w praktyce pediatrycznej. Wyjątkami są nowotwory złośliwe (szczególnie białaczka) oraz niektóre enzymopatie (np. zespół Lescha–Nyhana).

Pacjenci w podeszłym wieku. Ze względu na brak danych specyficznych należy stosować najniższą dawkę zapewniającą satysfakcjonujące obniżenie poziomu moczynianów. Należy uwzględnić możliwość obniżenia funkcji nerek (patrz rozdziały „Sposób stosowania i dawki. Niewydolność nerek” oraz „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Niewydolność nerek.

Ponieważ alopurinol i jego metabolity są wydalane przez nerki, zaburzenia ich funkcji mogą prowadzić do gromadzenia się leku i/lub jego metabolitów oraz wydłużenia okresu półwydalenia z osocza. W przypadku ciężkiej niewydolności nerek może być wskazane stosowanie dawki mniejszej niż 100 mg na dobę lub podawanie pojedynczych dawek 100 mg w dłuższych odstępach niż co dobę. Jeśli możliwy jest monitoring stężenia oksypurinolu we krwi, dawkę należy dostosować tak, aby utrzymać stężenie oksypurinolu we krwi poniżej 100 µmol/l (15,2 mg/l). Alopurinol i jego metabolity są usuwane podczas hemodializy. Jeśli dializa jest konieczna 2–3 razy w tygodniu, należy rozważyć alternatywny schemat dawkowania – 300–400 mg alopurinolu bezpośrednio po każdej dializie bez dodatkowych dawek w dni poza dializą.

Niewydolność wątroby. Pacjentom z zaburzoną funkcją wątroby należy przepisać niższe dawki. Na początku leczenia zaleca się okresowe monitorowanie wskaźników badań czynności wątroby.

Leczenie przy wysokiej szybkości przemiany moczynianów, np. nowotwory, zespół Lescha–Nyhana. Przed rozpoczęciem terapii cytotoksycznej zalecane jest skorygowanie istniejącej hiperurykemii i/lub hiperurykozurii za pomocą alopurinolu. Ważne jest zapewnienie odpowiedniego nawodnienia w celu utrzymania optymalnego diurezy oraz alkalizacja moczu w celu zwiększenia rozpuszczalności kwasu moczowego i jego soli. Dawka alopurinolu powinna być na dolnym poziomie zalecanego zakresu dawkowania.

Jeśli występuje nefropatia moczynianowa lub inne zaburzenie funkcji nerek, należy stosować się do zaleceń podanych w rozdziale „Sposób stosowania i dawki. Niewydolność nerek”.

Opatrzności te mogą zmniejszyć ryzyko gromadzenia się ksantyny i/lub oksypurinolu, które może nasilić stan kliniczny (patrz również rozdziały „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji” oraz „Działania niepożądane”).

Wskazówki dotyczące monitorowania. Dawki należy dostosować na podstawie monitorowania stężeń moczynianów we krwi oraz poziomu kwasu moczowego i jego soli w moczu w odpowiednich odstępach czasu.

Sposób stosowania. Lek należy przyjmować doustnie, raz na dobę, po posiłku. Dobrze jest tolerowany, szczególnie przy stosowaniu po posiłku. Jeśli dawka dzienna przekracza 300 mg i występują objawy nietolerancji ze strony przewodu pokarmowego, może być wskazane podzielenie dawki.

Dzieci. Dzieci w wieku do 15 roku życia. Alopurinol stosuje się rzadko w praktyce pediatrycznej. Wyjątkami są nowotwory złośliwe (szczególnie białaczka) oraz niektóre enzymopatie (np. zespół Lescha–Nyhana).

Przedawkowanie.

Zgłaszano przypadki doustnego przyjęcia do 22,5 g alopurinolu bez wystąpienia niekorzystnych skutków u jednego pacjenta. U innego pacjenta po przyjęciu doustnym 20 g alopurinolu zaobserwowano nudności, wymioty, biegunkę, zawroty głowy. W celu wygojenia zastosowano ogólne środki wspierające. Wchłonięcie dużych dawek alopurinolu może prowadzić do istotnego hamowania ksantynooksydazy, co nie powoduje niepożądanych skutków, chyba że stosuje się jednocześnie inne leki, szczególnie 6-merkaptopurynę i/lub azatioprynę. Odpowiednie nawodnienie w celu utrzymania optymalnego diurezy sprzyja wydalaniu alopurinolu i jego metabolitów. W razie potrzeby możliwe jest przeprowadzenie hemodializy.

Efekty uboczne.

Nie istnieje aktualne dane kliniczne dotyczące leku, które można wykorzystać do określenia częstości występowania działań niepożądanych. Częstość działań niepożądanych może zmieniać się w zależności od dawki, a także przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami.

Poniżej przedstawiono szacunkowe kategorie częstości występowania działań ubocznych: dla większości reakcji brak odpowiednich danych umożliwiających obliczenie częstości zachorowania. Działania uboczne wykryte w ramach nadzoru posprzedażowego uważane są za rzadkie lub bardzo rzadkie. Częstość działań ubocznych szacowano w następujący sposób:

Nieznane – nie można ocenić na podstawie dostępnych danych

Reakcje niepożądane związane z alopurinolem są rzadkie i u większości populacji są nieznaczne. Częstość ich występowania jest wyższa przy obecności patologii nerek i/lub wątroby.

1. Pojawiały się bardzo rzadkie doniesienia o trombocytopenii, agranulocytozie i anemii aplastycznej, szczególnie u osób z zaburzeniami funkcji nerek i/lub wątroby, co wymaga starannego nadzoru nad takimi pacjentami.

2. Opisywano reakcje nadwrażliwościowego typu opóźnionego (znane jako zespół DRESS), towarzyszone gorączką, wysypką, zapaleniem naczyń, chłoniakami, pseudolimfomą, artralgią, leukopenią, eozynofiliczną hepatosplenomegalią, patologicznymi zmianami wskaźników czynności wątroby, zespołem destrukcji przewodów żółciowych (uszkodzenie i zanik wewnątrzwątrobowych przewodów żółciowych), które mogą występować w różnych kombinacjach. Inne narządy (np. wątroba, płuca, nerki, trzustka, mięsień sercowy i okrężnica) również mogą być zaangażowane. Jeśli wystąpią takie reakcje, alopurinol należy natychmiast i trwale odstawić.

W przypadku wystąpienia reakcji nadwrażliwościowych, w tym zespołu Stevensa-Johnsona i toksycznego nekrodermatyty epidermalnej, ponowne stosowanie alopurinolu jest bezwskazane. W leczeniu skórnych reakcji nadwrażliwościowych można stosować kortykosteroidy. Ogólnoustrojowe reakcje nadwrażliwościowe są zwykle towarzyszone zaburzeniami czynności nerek i/lub wątroby, szczególnie w przypadkach śmiertelnych.

3. Bardzo rzadko opisywano angioimmunoblastyczną limfomę komórek T po biopsji uogólnionej limfadenopatii. Choroba ta okazała się odwracalna po odstawieniu alopurinolu.

4. W wczesnych badaniach klinicznych opisywano nudności i wymioty. Problem ten można uniknąć, przyjmując alopurinol po posiłku.

5. Opisywano zaburzenia czynności wątroby bez wystąpienia ogólnoustrojowej reakcji nadwrażliwościowej.

6. Reakcje skórne są najbardziej powszechne i mogą wystąpić w dowolnym momencie podczas leczenia. Mogą one objawiać się świądem, wysypką makulopapularną, czasem łuszczem, wysypką purpuryczną, rzadko – wysypką eksfoliatywną (taką jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczny nekrodermatyt epidermalny). Największe ryzyko wystąpienia zespołu Stevensa-Johnsona, toksycznego nekrodermatytu epidermalnego lub innych poważnych reakcji nadwrażliwościowych istnieje w pierwszych tygodniach leczenia. Wczesna diagnoza i natychmiastowe zaprzestanie stosowania wszelkich podejrzanych leków umożliwia osiągnięcie najlepszego rezultatu w leczeniu takich reakcji. Alopurinol należy natychmiast odstawić w przypadku wystąpienia takich reakcji. Po wyzdrowieniu po łagodnych reakcjach, w razie potrzeby, alopurinol może być ponownie podany w niskiej dawce (np. 50 mg/dobę) z stopniowym zwiększaniem dawki. Wykazano, że obecność allelu HLA-B *5801 wiąże się z ryzykiem rozwoju reakcji nadwrażliwościowych oraz zespołu Stevensa-Johnsona i toksycznego nekrodermatytu epidermalnego. Jednakże zastosowanie genotypowania jako narzędzia skriningowego w decyzji o leczeniu alopurinolem nie zostało potwierdzone. Jeśli podczas leczenia alopurinolem ponownie wystąpią wysypki, lek należy natychmiast odstawić, ponieważ może rozwinąć się cięższa nadwrażliwość (patrz sekcja „Efekty niepożądane. Ze strony układu immunologicznego”). Jeśli nie można wykluczyć rozwoju zespołu Stevensa-Johnsona, toksycznego nekrodermatytu epidermalnego lub innych poważnych reakcji nadwrażliwościowych, nie należy ponownie stosować alopurinolu, ponieważ może to prowadzić do poważnych lub nawet śmiertelnych skutków. Kliniczny rozpoznanie zespołu Stevensa-Johnsona i toksycznego nekrodermatytu epidermalnego stanowi podstawę do decyzji o dalszym leczeniu alopurinolem. Jeśli takie reakcje wystąpią w dowolnym czasie trwania leczenia, stosowanie alopurinolu należy natychmiast i trwale zaprzestać.

7. Opisywano wystąpienie obrzęku naczynioruchowego z objawami i objawami ogólnoustrojowej reakcji nadwrażliwościowej lub bez nich.

8. Opisywano wystąpienie gorączki z objawami i objawami ogólnoustrojowej reakcji nadwrażliwościowej lub bez nich.

9. Wykrycie podwyższonego poziomu TSH w odpowiednich badaniach nie wskazuje na wpływ na poziom wolnego T4 lub ten poziom TSH wskazuje na subkliniczny hipotyreozę.

**Okres ważności. ** 2 lata.

Warunki przechowywania. Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie przekraczającej 25 °C.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie. Tabletki 100 mg nr 50 (10×5) w blisterze w pudełku lub 300 mg nr 10 (10×1), nr 50 (10×5) w blisterze w pudełku.

Kategoria wydania. Na receptę.

Producent. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ „KORPORACJA „ZDROWIE”.

Miejsce produkcji i adres siedziby. Ukraina, 61013, obwód charkowski, miasto Charków, ulica Szewczenki 22.