Acyclovir 200 Stada®

INSTRUKCJA dotyczÄ cÄ zastosowania leczniczego leku ACYCLOVIR 200 STADA® (ACYCLOVIR 200 STADA®)

SkÅad:

substancja czynna: acyklowir;

1 tabletka zawiera 200 mg akycyklowiru;

substancje pomocnicze: celuloza mikrokryształowa, dwutlenek krzemu koloidalny bezwodny, skrobiopochodna sodu (typ A), kopowidon, stearyna magnezu.

PostaÄ leku. Tabletki.

GÅówne cechy fizykochemiczne: biaÅ e, okrÄ gÅ e, dwuwypukÅ e tabletki z oznaczeniem „VS 1”.

Grupa farmakoterapeutyczna. Å rodki przeciwwirusowe do stosowania systemowego.

Kod ATC J05AB01.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Akyclovir jest syntetycznym analogiem nukleozydu purynowego o aktywności hamującej in vivo oraz in vitro w stosunku do wirusów opryszczki człowieka, w tym wirusa opryszczki pospolitej typu I i II, wirusa ospy wietrznej i półpaśca, wirusa Epsteina-Barra oraz cytomegalowirusa. W kulturze komórkowej akyclovir wykazuje największą aktywność przeciwko wirusowi opryszczki pospolitej typu I, a następnie – w miarę zmniejszania się aktywności – przeciwko wirusowi opryszczki pospolitej typu II, wirusowi ospy wietrznej i półpaśca, wirusowi Epsteina-Barra oraz cytomegalowirusowi.

Działanie hamujące akycloviru wobec powyższych wirusów jest wysoce selektywne. Enzym tymidynokinaza w normalnej, niezainfekowanej komórce nie wykorzystuje akycloviru jako substratu, dlatego działanie toksyczne wobec komórek organizmu gospodarza jest minimalne. Natomiast tymidynokinaza zakodowana w wirusach opryszczki pospolitej, wirusach ospy wietrznej i półpaśca oraz wirusach Epsteina-Barra przekształca akyclovir na monofosforan akycloviru – analog nukleozydu, który następnie jest kolejno przekształcany na difosforan i trifosforan za pomocą enzymów komórkowych. Po wbudowaniu się trifosforanu akycloviru do wirusowego DNA wchodzi on w interakcję z wirusową polimerazą DNA, co prowadzi do przerwania syntezy nici wirusowego DNA.

Przy długotrwałych lub powtarzanych cyklach leczenia ciężko chorych z obniżoną odpornością możliwe jest zmniejszenie wrażliwości niektórych szczepów wirusów, które nie zawsze odpowiadają na leczenie akyclovirem. Stwierdzono, że większość przypadków niewrażliwości wiąże się z niedoborem wirusowej tymidynokinazy, jednak istnieją doniesienia o uszkodzeniach wirusowej tymidynokinazy i DNA. In vitro interakcja niektórych wirusów opryszczki pospolitej z akyclovirem może również prowadzić do powstawania mniej wrażliwych szczepów. Wzajemna zależność między wrażliwością poszczególnych wirusów opryszczki pospolitej in vitro a skutecznością kliniczną leczenia akyclovirem nie została w pełni wyjaśniona.

Farmakokinetyka.

Akyclovir jest tylko częściowo wchłaniany w przewodzie pokarmowym. Średnie stężenie stacjonarne (C_ssmax) w osoczu po dawce 200 mg podawanej co 4 godziny wynosi 3,1 µmol (0,7 µg/ml), odpowiednie stężenie w osoczu (C_ssmin) wynosi 1,8 µmol (0,4 µg/ml). Odpowiednie wartości C_ssmax po dawkach 400 mg i 800 mg podawanych co 4 godziny wynoszą 5,3 µmol (1,2 µg/ml) i 8 µmol (1,8 µg/ml), odpowiednie wartości C_ssmin wynoszą 2,7 µmol (0,6 µg/ml) i 4 µmol (0,9 µg/ml).

U dorosłych okres półtrwania końcowego po podaniu dożylnej dawki akycloviru wynosi około 2,9 godziny. Większość leku wydzielana jest w postaci niezmienionej przez nerki. Klirens nerkowy akycloviru jest istotnie wyższy niż klirens kreatyniny, co wskazuje, że wydalenie leku przez nerki odbywa się nie tylko na drodze filtracji kłębuszkowej, ale również sekrecji kanalikowej.

9-karboksymetoksymetyloguanina jest jedynym istotnym metabolitem akycloviru, który może być wykrywany w moczu i stanowi około 10–15% podanej dawki. Jeśli akyclovir podaje się godzinę po podaniu 1 g probenecydu, okres półtrwania końcowego oraz pole pod krzywą „stężenie/czas” (AUC) zwiększają się odpowiednio o 18% i 40%.

U chorych z przewlekłą niewydolnością nerek średni okres półtrwania końcowego wynosi 19,5 godziny. Średni okres półtrwania akycloviru podczas hemodializy wynosi 5,7 godziny. Stężenie akycloviru w osoczu podczas dializy obniża się o około 60%.

Stężenie leku w płynie mózgowo-rdzeniowym wynosi około 50% odpowiedniego stężenia w osoczu. Poziom wiązania z białkami osocza jest stosunkowo niski (od 9 do 33%) i nie zmienia się podczas interakcji z innymi lekami.

Podczas jednoczesnego stosowania akycloviru i zidowudyny w leczeniu chorych zakażonych HIV nie stwierdzono żadnych zmian farmakokinetyki tych leków.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

• Leczenie wirusowych infekcji skóry i błon śluzowych wywołanych wirusem opryszczki pospolitej, w tym pierwotnej i nawracającej opryszczki narządów płciowych.
• Supresja (profilaktyka nawrotów) infekcji wywołanych przez wirusa opryszczki pospolitej u pacjentów z prawidłową odpornością.
• Profilaktyka infekcji wywołanych przez wirusa opryszczki pospolitej u pacjentów z niedoborem odporności.
• Leczenie infekcji wywołanych przez wirusa Varicella zoster (ospa wietrzna i opryszczka zoster).

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość na acyklowir, walecyklowir lub którykolwiek z pozostałych składników preparatu.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Nie wykazano klinicznie istotnych interakcji acyklowiru z innymi lekami.

Acyklowir wydzielany jest głównie w postaci niezmienionej z moczem drogą sekrecji kanalikowej, dlatego leki o podobnym mechanizmie wydzielania mogą zwiększać stężenie acyklowiru we krwi. Pobinecyd i cymetryna wydłużają okres półtrwania acyklowiru oraz AUC.

W przypadku jednoczesnego stosowania acyklowiru z lekami immunosupresyjnymi, takimi jak mykofenolan mofetylu stosowany u pacjentów po przeszczepach narządów, stężenie acyklowiru oraz nieaktywnego metabolitu mykofenolanu mofetylu we krwi również wzrasta, jednak ze względu na szeroki indeks terapeutyczny acyklowiru nie ma potrzeby modyfikacji dawki.

Badanie eksperymentalne przeprowadzone u pięciu mężczyzn wskazuje, że terapia towarzysząca acyklowirem wydłuża okres półtrwania całkowicie podanego teofiliny o około 50%. Zaleca się oznaczanie stężenia teofiliny we krwi podczas jednoczesnej terapii acyklowirem.

Szczególne środki ostrożności.

Pacjenci z niewydolnością nerek oraz pacjenci w podeszłym wieku

Akycyklowir jest wydalany z organizmu głównie drogą nerkową, dlatego u pacjentów z niewydolnością nerek należy zmniejszyć dawkę (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”). U pacjentów w podeszłym wieku również istnieje większe prawdopodobieństwo zaburzeń czynności nerek, dlatego u tej grupy pacjentów może również być konieczne zmniejszenie dawki. Oba te grupy (pacjenci z niewydolnością nerek oraz pacjenci w podeszłym wieku) należą do grupy ryzyka wystąpienia reakcji neurotoksycznych, dlatego powinni być poddawani ścisłej kontroli w celu ich wykrywania. Takie reakcje są zazwyczaj odwracalne po zaprzestaniu leczenia lekiem (patrz sekcja „Efekty niepożądane”).

Długotrwałe lub powtarzające się cykle leczenia akycyklowirem u pacjentów z bardzo osłabionym układem odpornościowym mogą prowadzić do pojawienia się szczepów wirusa o zmniejszonej wrażliwości, które mogą nie odpowiadać na długotrwałe leczenie akycyklowirem.

Należy zwracać szczególną uwagę na utrzymanie odpowiedniego poziomu nawodnienia u pacjentów otrzymujących wysokie dawki akycyklowiru.

Ryzyko uszkodzenia nerek wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami nefrotoksycznymi.

Dane z badań klinicznych nie są wystarczające, aby stwierdzić, że leczenie akycyklowirem zmniejsza częstość powikłań związanych z ospy wietrznej u pacjentów z funkcjonującym układem odpornościowym.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

W rejestrze nadzoru po rejestracji dotyczącym ciężarnych udokumentowano wyniki stosowania różnych postaci farmaceutycznych akycyklowiru u kobiet w ciąży. Nie stwierdzono zwiększonej liczby wad wrodzonych u dzieci matek, które stosowały akycyklowir w czasie ciąży, w porównaniu z populacją ogólną. Jednak tabletek akycyklowiru należy stosować tylko wtedy, gdy potencjalna korzyść z leku dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu.

Po doustnym przyjęciu 200 mg akycyklowiru 5 razy dziennie, akycyklowir przenika do mleka matki w stężeniach stanowiących 0,6–4,1% odpowiedniego poziomu akycyklowiru w osoczu krwi. Dziecko karmione tym mlekiem może potencjalnie wchłonąć akycyklowir w dawce do 0,3 mg/kg masy ciała dziennie. Dlatego akycyklowiru należy przepisywać kobietom karmiącym piersią z ostrożnością, biorąc pod uwagę stosunek ryzyko/korzyść.

Brak informacji o wpływie akycyklowiru na płodność kobiet.

W badaniu u 20 mężczyzn z normalną liczbą plemników, po doustnym stosowaniu w dawce do 1 g dziennie przez 6 miesięcy, nie stwierdzono klinicznie istotnego wpływu na liczbę plemników, ruchliwość ani morfologię.

Wpływ na zdolność do prowadzenia samochodu lub obsługi innych mechanizmów.

Przy rozstrzyganiu kwestii możliwości prowadzenia samochodu lub pracy z innymi mechanizmami należy wziąć pod uwagę stan kliniczny pacjenta oraz profil efektów niepożądanych leku. Wpływ akycyklowiru na szybkość reakcji podczas prowadzenia samochodu lub pracy z innymi mechanizmami nie był badany. Ponadto farmakologia akycyklowiru nie daje podstaw do oczekiwania jakiegokolwiek negatywnego wpływu.

Sposób stosowania i dawki

Tabletkę należy przyjmować całą, popijając wodą. W przypadku stosowania wysokich dawek acyklowiru należy utrzymywać odpowiedni poziom nawodnienia organizmu.

Dorośli

Leczenie infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej

W leczeniu infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej tabletki acyklowiru należy przyjmować w dawce 200 mg 5 razy na dobę w odstępach około 4-godzinnych, z wyłączeniem okresu nocnego.

Leczenie powinno trwać 5 dni, jednak w przypadku ciężkiej infekcji pierwotnej może być przedłużone.

U pacjentów z ciężkim niedoborem odporności (np. po przeszczepie szpiku kostnego) lub u pacjentów z obniżoną absorpcją w jelicie dawkę można podwoić do 400 mg lub stosować odpowiednią dawkę do wstrzykiwania dożylnego.

Leczenie należy rozpoczynać jak najszybciej po początku rozwoju infekcji. W przypadku nawrotów opryszczki najlepiej rozpocząć leczenie w okresie prodromalnym lub bezpośrednio po pojawieniu się pierwszych objawów zmian skórnych.

Profilaktyka nawrotów (terapia supresyjna) infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej

U pacjentów z prawidłową odpornością w celu zapobiegania nawrotom infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej tabletki w dawce 200 mg należy przyjmować 4 razy na dobę w odstępach 6-godzinnych.

Dla wygody większość pacjentów może przyjmować 400 mg acyklowiru 2 razy na dobę w odstępach 12-godzinnych.

Leczenie będzie skuteczne nawet po zmniejszeniu dawki acyklowiru do 200 mg, którą należy przyjmować 3 razy na dobę w odstępach 8-godzinnych lub nawet 2 razy na dobę w odstępach 12-godzinnych.

U niektórych pacjentów znaczące poprawy obserwuje się po przyjęciu dobowej dawki acyklowiru 800 mg.

W celu obserwacji możliwych zmian w naturalnym przebiegu choroby terapię acyklowirem należy okresowo przerywać w odstępach 6–12 miesięcy.

Profilaktyka infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej

W celu zapobiegania infekcjom wywołanym wirusem opryszczki pospolitej pacjentom z niedoborem odporności tabletki w dawce 200 mg należy przyjmować 4 razy na dobę w odstępach 6-godzinnych. U pacjentów z ciężkim niedoborem odporności (np. po przeszczepie szpiku kostnego) lub u pacjentów z obniżoną absorpcją w jelicie dawkę można podwoić do 400 mg lub stosować odpowiednią dawkę do wstrzykiwania dożylnego.

Czas trwania profilaktyki zależy od czasu trwania okresu ryzyka.

Leczenie ospy wietrznej i opryszczki nerwowej

W leczeniu infekcji wywołanych wirusami osy wietrznej i opryszczki nerwowej należy przyjmować tabletki w dawce 800 mg 5 razy na dobę w odstępach 4-godzinnych, z wyłączeniem okresu nocnego. Leczenie powinno trwać 7 dni.

Pacjentom z ciężkim niedoborem odporności (np. po przeszczepie szpiku kostnego) lub pacjentom z obniżoną absorpcją w jelicie lepiej stosować wstrzykiwanie dożylne.

Leczenie należy rozpoczynać jak najszybciej po wystąpieniu choroby; efekt będzie lepszy, jeśli leczenie rozpocznie się bezpośrednio po pojawieniu się wysypek.

Dzieci

W leczeniu i profilaktyce infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej dzieciom z niedoborem odporności w wieku od 2 lat można stosować dawki jak u dorosłych.

W leczeniu osy wietrznej u dzieci w wieku od 6 lat przepisuje się 800 mg acyklowiru 4 razy na dobę, dzieci w wieku od 2 do 6 lat mogą przyjmować 400 mg acyklowiru 4 razy na dobę. Czas trwania leczenia wynosi 5 dni.

Dokładniejszą dawkę leku można obliczyć na podstawie masy ciała dziecka: 20 mg/kg masy ciała na dobę (nie więcej niż 800 mg) acyklowiru w 4 dawkach.

Nie należy stosować tej postaci leku u dzieci poniżej 2. roku życia.

Pacjenci w podeszłym wieku

Należy brać pod uwagę możliwość zaburzeń funkcji nerek u pacjentów w podeszłym wieku; dawkę leku należy odpowiednio dostosować (patrz „Niewydolność nerek”). Należy utrzymywać odpowiedni poziom nawodnienia organizmu.

Niewydolność nerek

Acyklowir należy przepisywać z ostrożnością pacjentom z niewydolnością nerek. Należy utrzymywać odpowiedni poziom nawodnienia organizmu.

W profilaktyce i leczeniu infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej u pacjentów z niewydolnością nerek zaleca się dawki doustne, które nie prowadzą do kumulacji acyklowiru na poziomie przekraczającym bezpieczny poziom ustalony dla wstrzykiwania dożylnego. Jednak u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny poniżej 10 ml/min) zaleca się dawkę 200 mg 2 razy na dobę w odstępach około 12 godzin.

W leczeniu infekcji wywołanych wirusem Varicella zoster (osa wietrzna i opryszczka nerwowa) u pacjentów z istotnie obniżoną odpornością w przypadku ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny poniżej 10 ml/min) zaleca się dawkę 800 mg 2 razy na dobę w odstępach około 12 godzin, a u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny w zakresie 10–25 ml/min) – 800 mg 3 razy na dobę w odstępach około 8 godzin.

Dzieci

Tabletki stosuje się dzieciom z niedoborem odporności w wieku od 2 lat.

Nie ma specjalnych danych dotyczących stosowania acyklowiru w celu profilaktyki (zapobiegania nawrotom) infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej lub w leczeniu infekcji wywołanych wirusem opryszczki nerwowej u dzieci z prawidłową odpornością.

Przecenienie.

Objawy

Acyklowir jest jedynie częściowo wchłaniany z przewodu pokarmowego. Opisywano przypadkowe przyjęcie doustne przez pacjentów do 20 g acyklowiru bez wystąpienia efektu toksycznego. Przy przypadkowym wielokrotnym przedawkowaniu acyklowiru doustnie w ciągu kilku dni pojawiają się objawy gastroenterologiczne (nudności i wymioty) oraz neurologiczne (bóle głowy i dezorientacja).

Przy przedawkowaniu acyklowiru dożylne zwiększa się stężenie kreatyniny i azotu mocznika we krwi, co prowadzi do niewydolności nerek. Objawami neurologicznymi przedawkowania mogą być dezorientacja, halucynacje, pobudzenie, drgawki i śpiączka.

Leczenie

Pacjenta należy dokładnie przebadać w celu wykrycia objawów zatrucia. Ponieważ acyklowir jest dobrze eliminowany z krwi za pomocą hemodializy, należy stosować hemodializę w przypadku przedawkowania.

Działania niepożądane.

Poniżej wymienione działania niepożądane sklasyfikowano według narządów i układów oraz częstości występowania. Kategorie częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 i <1/10), nieczęsto (≥1/1000 i <1/100), rzadko (≥1/10000 i <1/1000), bardzo rzadko (<1/10000).

Ze strony krwi i układu chłonnego:

bardzo rzadko – anemia, trombocytopenia, leukopenia.

Ze strony układu odpornościowego:

rzadko – anafilaksja.

Zaburzenia psychiczne i zaburzenia ze strony układu nerwowego:

często – ból głowy, zawroty głowy;

bardzo rzadko – pobudzenie, dezorientacja, drżenie, ataksja, dysartria, halucynacje, objawy psychotyczne, drgawki, senność, encefalopatia, śpiączka.

Wymienione powyżej reakcje neurologiczne są zazwyczaj odwracalne i występują głównie u pacjentów z niewydolnością nerek lub z innymi czynnikami ryzyka (patrz rozdział „Szczególne wskazania”).

Ze strony układu oddechowego i narządów klatki piersiowej:

rzadko – duszność.

Ze strony układu pokarmowego:

często – nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha.

Ze strony układu wątrobowo-pęcherzykowego:

rzadko – odwracalne podwyższenie poziomu bilirubiny i enzymów wątrobowych;

bardzo rzadko – żółtaczka, zapalenie wątroby.

Ze strony skóry i tkanki podskórnej:

często – świąd, wysypka (w tym nadwrażliwość na światło);

nieczęsto – pokrzywka, przyspieszone, rozproszone wypadanie włosów (ponieważ wypadanie włosów może być związane z dużą liczbą chorób i stosowanych leków, nie stwierdzono jednoznacznej zależności z acyklowirem);

rzadko – obrzęk naczynioruchowy.

Ze strony nerek i układu moczowego:

rzadko – podwyższenie stężenia mocznika i kreatyniny we krwi;

bardzo rzadko – ostra niewydolność nerek, ból nerek.

Ból nerek może być związany z niewydolnością nerek i krystalurią.

Zaburzenia ogólne:

często – osłabienie, gorączka.

Okres ważności. 5 lat.

Nie stosować leku po upływie okresu ważności.

Warunki przechowywania.

Nie wymaga szczególnych warunków przechowywania.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Po 25 tabletek w blistrze; 4 blistery w pudełku kartonowym;

po 5 tabletek w blistrze; 5 blisterów w pudełku kartonowym.

Kategoria receptury. Na receptę.

Producent.

STADA Arzneimittel AG.

Miejsce położenia producenta oraz adres siedziby prowadzącej działalność.

Stadashtrasse 2-18, 61118 Bad Vilbel, Niemcy.