Co-Diovan®

INSTRUKCJA stosowania leku Co-Diovan®

Skład:

substancje czynne: walzartan, hydrochlorotiazyd zmikronizowany;

1 tabletka zawiera 80 mg walzartanu i 12,5 mg hydrochlorotiazydu zmikronizowanego, lub 160 mg walzartanu i 12,5 mg hydrochlorotiazydu zmikronizowanego, lub 160 mg walzartanu i 25 mg hydrochlorotiazydu zmikronizowanego, lub 320 mg walzartanu i 12,5 mg hydrochlorotiazydu zmikronizowanego, lub 320 mg walzartanu i 25 mg hydrochlorotiazydu zmikronizowanego;

substancje pomocnicze:

dwutlenek krzemu koloidalny bezwodny; krosppiwidon; hipromeloza/ hydroksypropylometyloceluloza; stearynian magnezu; celuloza mikrokryształowa; makrogol 8000/ polietylenoglikol; talk; dwutlenek tytanu (E 171); tlenek żelaza czerwony (E 172) – wyłącznie dla tabletek o mocy 80/12,5 mg, 160/12,5 mg, 160/25 mg, 320/12,5 mg; tlenek żelaza żółty (E 172) – wyłącznie dla tabletek o mocy 80/12,5 mg, 160/25 mg, 320/25 mg; tlenek żelaza czarny (E 172) – wyłącznie dla tabletek o mocy 160/25 mg, 320/12,5 mg.

Postać leku. Tabletki powlekane o powłoce błonowej.

Główne właściwości fizykochemiczne:

Co-Diovan® 80/12,5 mg: jasnopomarańczowe, owalne, lekko wypukłe, z oznaczeniami (wytłoczeniami) „HGH” z jednej strony i „CG” – z drugiej;

Co-Diovan® 160/12,5 mg: ciemnoczerwone, owalne, lekko wypukłe, z oznaczeniami (wytłoczeniami) „HНH” z jednej strony i „CG” – z drugiej;

Co-Diovan® 160/25 mg: brązowopomarańczowe, owalne, lekko wypukłe, z oznaczeniami (wytłoczeniami) „HХH” z jednej strony i „NVR” – z drugiej;

Co-Diovan® 320/12,5 mg: różowe, owalne, z bokami ukośnymi, z oznaczeniami (wytłoczeniami) „NVR” z jednej strony i „HIL” – z drugiej;

Co-Diovan® 320/25 mg: żółte, owalne, z bokami ukośnymi, z oznaczeniami (wytłoczeniami) „NVR” z jednej strony i „CTI” – z drugiej.

Grupa farmakoterapeutyczna. Antagoniści angiotensyny II i środki moczopędne. Walzartan i środki moczopędne. Kod ATC C09D A03.

Właściwości farmakodynamiczne.

Farmakodynamika.

Aktywnym hormonem układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS) jest angiotensyna II, powstająca z angiotensyny I przy udziale enzymu konwertującego angiotensynę (ACE). Angiotensyna II wiąże się z receptorami specyficznymi, zlokalizowanymi w błonach komórkowych różnych tkanek. Ma szeroki zakres działania fizjologicznego, w tym bezpośredni i pośredni udział w regulacji ciśnienia tętniczego. Jako silna substancja zwężająca naczynia, angiotensyna II wywiera bezpośredni efekt wazopresyjny. Ponadto sprzyja zatrzymaniu sodu i stymuluje sekrecję aldosteronu.

Walsartan jest aktywnym i specyficznym antagonistą receptorów angiotensyny II przeznaczonym do stosowania doustnego. Działa selektywnie na receptory podtypu AT1, odpowiedzialne za działanie angiotensyny II. Zwiększone stężenia angiotensyny II w wyniku blokady receptorów AT1 przez walsartan mogą stymulować wolne receptory AT2, co równoważy działanie receptorów AT1. Walsartan nie wykazuje żadnej częściowej aktywności agonistycznej wobec receptorów AT1 i ma znacznie większą (około 20 000 razy) powinność do receptorów AT1 niż do receptorów AT2.

Walsartan nie hamuje ACE, znanego również jako kininaza II, który przekształca angiotensynę I w angiotensynę II i rozkłada bradykininę. Nie obserwuje się żadnych działań niepożądanych związanych z bradykininą. W badaniach klinicznych, w których porównywano walsartan z inhibitorem ACE, częstość występowania suchego kaszlu była istotnie niższa (p < 0,05) u pacjentów leczonych walsartanem niż u pacjentów przyjmujących inhibitor ACE (2,6 % w porównaniu do 7,9 % odpowiednio). U pacjentów, którzy wcześniej leczeni byli inhibitorem ACE i mieli suchy kaszel, podczas leczenia walsartanem to powikłanie stwierdzono w 19,5 % przypadków, a podczas leczenia diuretykiem tiazydowym – w 19 % przypadków, podczas gdy w grupie chorych leczonych inhibitorem ACE kaszel występował w 68,5 % przypadków (p < 0,05).

W kontrolowanych badaniach klinicznych częstość występowania kaszlu u pacjentów przyjmujących kombinację walsartanu i hydrochlorothiazidu wyniosła 2,9 %.

Walsartan nie wchodzi w interakcje i nie blokuje receptorów innych hormonów ani kanałów jonowych, które odgrywają ważną rolę w regulacji funkcji układu sercowo-naczyniowego.

Miejscem działania diuretyków tiazydowych jest korowa część dystalnych kanalików nerkowych, gdzie zlokalizowane są receptory o wysokiej wrażliwości na działanie diuretyków i gdzie zachodzi hamowanie transportu jonów Na i Cl. Mechanizm działania tiazydów wiąże się z hamowaniem pompy Na+Cl-, co najprawdopodobniej zachodzi poprzez konkurencję o miejsca transportu Cl-. W wyniku tego wzrasta wydalanie jonów sodu i chloru w przybliżeniu w równym stopniu. Wskutek działania diuretycznego obserwuje się zmniejszenie objętości plazmy krwi, co prowadzi do zwiększenia aktywności reniny, sekrecji aldosteronu, wydalania potasu z moczem i w konsekwencji do obniżenia stężenia potasu w surowicy. Związek między reniną a aldosteronem jest pośredniczony przez angiotensynę II, dlatego stosowanie antagonisty receptorów angiotensyny II zmniejszy utratę potasu związaną z zastosowaniem diuretyku tiazydowego.

Podawanie leku pacjentom z nadciśnieniem prowadzi do obniżenia ciśnienia tętniczego bez wpływu na częstość tętna.

U większości pacjentów po podaniu doustnej pojedynczej dawki leku początek działania przeciwciśnieniowego występuje w ciągu 2 godzin, a maksymalne obniżenie ciśnienia tętniczego osiągane jest w ciągu 4–6 godzin. Działanie przeciwciśnieniowe utrzymuje się ponad 24 godziny po przyjęciu pojedynczej dawki. Przy regularnym stosowaniu leku maksymalny efekt terapeutyczny osiągany jest zazwyczaj w ciągu 2–4 tygodni i utrzymuje się na osiągniętym poziomie podczas długotrwałej terapii. Kombinacja z hydrochlorothiazidem skuteczniej obniża ciśnienie tętnicze.

Przestanie stosowania walsartanu nie prowadzi do nagłego wzrostu ciśnienia tętniczego (zespół odbicia) ani innych działań niepożądanych.

Walsartan nie wpływa na poziom całkowitego cholesterolu, trójglicerydów, glukozy we krwi lub kwasu moczowego u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym.

Farmakokinetyka.

Walsartan. Po doustnym przyjęciu walsartanu maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu 2–4 godzin. Średnia wartość absolutnej dostępności biologicznej walsartanu wynosi 23 % (zakres 23 ± 7). W zakresie badanych dawek kinetyka walsartanu ma charakter liniowy. Przy powtarzalnym stosowaniu leku nie zaobserwowano zmian w parametrach kinetycznych. Przy podawaniu raz dziennie akumulacja jest nieznaczna. Stężenia leku w osoczu krwi u kobiet i mężczyzn były takie same.

Po podaniu walsartanu z posiłkiem pole pod krzywą „stężenie–czas” (AUC) zmniejsza się o 48 %, a Cmax – o 59 %, choć około 8 godzin po podaniu stężenie leku w osoczu zarówno po podaniu na czczo, jak i po posiłku jest takie samo. Zmniejszenie AUC i Cmax nie wiąże się z klinicznie istotnym obniżeniem efektu terapeutycznego, co oznacza, że walsartan można przyjmować niezależnie od posiłku.

Walsartan w dużym stopniu wiąże się z białkami osocza krwi (94–97 %), głównie z albuminą. Stan równowagi osiągany jest w ciągu 1 tygodnia. Objętość rozdziału w stanie równowagi po podaniu dożylnym wynosi około 17 l, co wskazuje, że walsartan w niewielkim stopniu rozkłada się w tkankach. W porównaniu z przepływem wątrobą (około 30 l/h) klirens osoczowy walsartanu jest stosunkowo powolny (około 2 l/h). Walsartan nie ulega znacznej biotransformacji, ponieważ około 20 % dawki wydalone jest w postaci metabolitów. W osoczu stwierdza się hydroksymetabolit w niskich stężeniach (mniej niż 10 % AUC walsartanu). Metabolit ten jest farmakologicznie nieaktywny.

Walsartan wykazuje kinetykę rozpadu wielofazowego (początkowy okres półtrwania < 1 godzina, końcowy (beta) okres półtrwania – około 9 godzin). Walsartan wydzielany jest głównie z kałem (około 83 % dawki) i moczem (około 13 % dawki), głównie w niezmienionej postaci. Po podaniu dożylnym klirens osoczowy walsartanu wynosi około 2 l/h, a klirens nerkowy – 0,62 l/h (około 30 % całkowitego klirensu). Okres półtrwania walsartanu wynosi 6 godzin.

Hydrochlorothiazid. Wchłanianie hydrochlorothiazidu po podaniu doustnym zachodzi szybko (tmax – około 2 godziny). Zwiększenie średniego AUC jest liniowe i proporcjonalne do dawki w zakresie terapeutycznym. Przy jednoczesnym stosowaniu hydrochlorothiazidu z posiłkiem obserwowano zarówno wzrost, jak i spadek jego dostępności systemowej w porównaniu z podaniem na czczo. Zakres tych zmian jest niewielki i nie ma znaczenia klinicznego. Absolutna biodostępność hydrochlorothiazidu po podaniu doustnym wynosi około 70 %. Farmakokinetyka leku w fazach rozdziału i eliminacji ogólnie opisywana jest jako dwufazowa. Umiemny objętość rozdziału wynosi 4–8 l/kg. W krążeniu hydrochlorothiazid wiąże się z białkami osocza krwi (40–70 %), głównie z albuminą osoczową. Akumulacja hydrochlorothiazidu w erytrocytach jest około trzykrotnie wyższa niż stężenie w osoczu.

Hydrochlorothiazid wydzielany jest głównie w niezmienionej postaci. Hydrochlorothiazid wydzielany jest z osocza ze średniym okresem półtrwania 6–15 godzin w końcowej fazie eliminacji. Nie obserwuje się zmian w kinetyce hydrochlorothiazidu przy powtarzalnym dawkowaniu; akumulacja jest minimalna przy dawkowaniu raz dziennie. Ponad 95 % wchłoniętej ilości wydzielane jest z moczem w niezmienionej postaci.

Walsartan/hydrochlorothiazid. Przy jednoczesnym stosowaniu z walsartanem systemowa biodostępność hydrochlorothiazidu zmniejsza się o około 30 %. Z kolei jednoczesne podawanie hydrochlorothiazidu nie wywiera istotnego wpływu na kinetykę walsartanu. Jednak ta interakcja nie wpływa na skuteczność połączonego stosowania walsartanu i hydrochlorothiazidu. W kontrolowanych badaniach klinicznych stwierdzono wyraźny efekt przeciwciśnieniowy tej kombinacji, który przewyższał efekt każdego z komponentów stosowanych oddzielnie.

Farmakokinetyka u określonych grup pacjentów

Zaburzenia funkcji wątroby

W badaniach farmakokinetyki z udziałem pacjentów z łagodnym i umiarkowanym niedostatecznością wątroby stężenie walsartanu było około dwukrotnie wyższe niż u zdrowych ochotników. Dane dotyczące pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby są niedostępne. Ogólnie choroby wątroby z niewydolnością wątrobową od łagodnego do umiarkowanego stopnia nie wpływają istotnie na farmakokinetykę hydrochlorothiazidu.

Pacjenci z zaburzeniami funkcji nerek

Zgodnie z oczekiwaniami dla substancji, której klirens nerkowy stanowi tylko 30 % całkowitego klirensu osoczowego, nie stwierdzono korelacji między funkcją nerek a ogólną dostępnością walsartanu. Dlatego pacjentom z zaburzeniami funkcji nerek nie jest wymagana korekta dawki (w przypadku ciężkiej niewydolności nerek patrz sekcja „Przeciwwskazania”). Badania z udziałem pacjentów poddawanych dializie nie były prowadzone. Jednakże, ponieważ walsartan w dużym stopniu wiąże się z białkami osocza, jego usuwanie za pomocą dializy nie jest oczekiwane.

Wydalanie hydrochlorothiazidu przez nerki odbywa się przez pasywną filtrację i aktywną sekrecję do światła kanalików nerkowych. Stan funkcji nerek odgrywa dużą rolę w farmakokinetyce hydrochlorothiazidu, ponieważ ten lek wydzielany jest wyłącznie przez nerki. W przypadku niewydolności nerek średnie stężenia szczytowe w osoczu i wartości AUC hydrochlorothiazidu wzrastają, a wydalanie z moczem zmniejsza się. U pacjentów z łagodną i umiarkowaną niewydolnością nerek średni okres półtrwania wydłuża się niemal dwukrotnie wskutek istotnego spadku klirensu nerkowego. Hydrochlorothiazid poddaje się usuwaniu za pomocą dializy.

Pacjenci w wieku podeszłym

U niektórych pacjentów w wieku podeszłym (> 65 lat) działanie systemowe walsartanu było nieco bardziej wyrażone niż u młodszych pacjentów, jednak nie było to klinicznie istotne.

Stężenia równowagowe hydrochlorothiazidu są wyższe, a klirens systemowy znacznie wolniejszy u pacjentów w wieku podeszłym w porównaniu z młodymi pacjentami. Dlatego stan pacjentów w wieku podeszłym przyjmujących hydrochlorothiazid wymaga starannego monitorowania.

Nieczerniakowy rak skóry (NMSC)

Dostępne dane badań epidemiologicznych wskazują na skumulowaną zależność dawka–odpowiedź między ekspozycją na hydrochlorothiazid a rozwojem NMSC. W jednym badaniu zdiagnozowano 71 533 przypadków raka podstawokomórkowego na 1 430 833 osób w grupie kontrolnej i 8 629 przypadków raka płaskokomórkowego na 172 462 osoby w grupie kontrolnej. Wysokie dawkowanie hydrochlorothiazidu (≥ 50000 mg skumulowane) było związane z poprawionym stosunkiem szans (OR) 1,29 (95 % CI: 1,23–1,35) dla raka podstawokomórkowego i 3,98 (95 % CI: 3,68–4,31) dla raka płaskokomórkowego. Zależność dawka–odpowiedź była obserwowana zarówno w przypadku raka podstawokomórkowego, jak i raka płaskokomórkowego. Inne badanie wykazało możliwy związek między rakiem warg a stosowaniem hydrochlorothiazidu: 633 przypadki raka warg porównano z 63067 grupami kontrolnymi populacji przy użyciu strategii wyboru ryzyka. Zależność dawka–odpowiedź została wykazana z poprawionym OR 2,1 (95 % CI: 1,7–2,6), rosnącym do OR 3,9 (3,0–4,9) przy stosowaniu wysokiej dawki (~ 25000 mg) i OR 7,7 (5,7–10,5) przy stosowaniu najwyższej dawki (~ 100000 mg). Na przykład, dawka skumulowana 100000 mg odpowiada codziennemu stosowaniu dawki dobowej 25 mg przez okres dłuższy niż 10 lat.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

Co-Diovan® stosuje się w leczeniu łagodnej i umiarkowanej pierwotnej nadciśnienia tętniczego u pacjentów, u których ciśnienie krwi nie jest odpowiednio kontrolowane monoterapią.

Przeciwwskazania.

• Podwyższona wrażliwość na którykolwiek składnik leku Co-Diovan® lub inne pochodne sulfonamidów.
• Ciężkie zaburzenia funkcji wątroby, marskość wątroby i cholestaza.
• Anuria.
• Odporna hipokaliemia, hiponatremia, hiperkalcemia, objawowa hiperurykemia.
• Jednoczesne stosowanie antagonistów receptora angiotensyny (ARA), w tym walzartanu, lub inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę (IEK) z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą (typu I i II) lub zaburzeniami funkcji nerek (eGFR < 60 ml/min/1,73 m²).
• Ciąża, planowanie ciąży i laktacja (patrz „Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią”).
• Dziedziczny obrzęk naczynioruchowy lub obrzęk naczynioruchowy podczas wcześniejszego stosowania inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę (IEK) lub antagonistów receptora angiotensyny (ARA).

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Interakcje związane zarówno z walzartanem, jak i z hydrochlorotiazydem

Jednoczesne stosowanie nie jest zalecane

Lit. Odwracalne podwyższenie stężenia litu we krwi i objawy toksyczności zaobserwowano przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów IEK, antagonistów receptora angiotensyny II lub tiazydów, w tym hydrochlorotiazydu. Ze względu na brak doświadczeń z jednoczesnym stosowaniem walzartanu i litu, kombinacja ta nie jest zalecana. Ponieważ tiazydy obniżają klirens nerkowy litu, toksyczność litu może się nasilić po podaniu leku Co-Diovan®. Jeśli konieczne jest zastosowanie takiej kombinacji, zaleca się staranne monitorowanie stężenia litu we krwi.

Jednoczesne stosowanie wymaga ostrożności

Inne leki przeciw nadciśnieniowe

Co-Diovan® może nasilać działanie innych leków o działaniu przeciw nadciśnieniowym (takich jak guanetydyna, metyldopa, rozkurczacze naczyń, inhibitory IEK, antagoniści receptora angiotensyny, beta-blokery, blokery kanałów wapniowych, bezpośrednie inhibitory reniny i inhibitory zwrotnego wychwytu dopaminy).

Nieprzeciwwskazane leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym selektywne inhibitory cyklooksygenazy-2 (COX-2)

NLPZ lub inhibitory COX-2 mogą osłabiać działanie przeciw nadciśnieniowe antagonistów receptora angiotensyny II (ARA II).

U osób starszych, pacjentów z obniżoną objętością krążącą (w tym tych leczonych terapią moczopędną) lub z zaburzeniami funkcji nerek jednoczesne stosowanie NLPZ (lub inhibitorów COX-2) z ARA II zwiększa ryzyko pogorszenia funkcji nerek, w tym ostrej niewydolności nerek. Stosowanie tych leków łącznie wymaga ostrożności i monitorowania funkcji nerek.

Interakcje związane z walzartanem

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS) przez ARA, inhibitory IEK lub aliskiren

W przypadku jednoczesnego stosowania ARA, w tym walzartanu, z innymi lekami blokującymi RAAS, takimi jak inhibitory IEK lub aliskiren, należy zachować ostrożność.

Związane jest to z częstszym występowaniem hipotensji, utraty przytomności, hiperkaliemii i zaburzeń funkcji nerek (w tym ostrej niewydolności nerek) w porównaniu z monoterapią. W związku z tym nie zaleca się podwójnej blokady RAAS przez stosowanie łączone inhibitorów IEK, leków blokujących receptory angiotensyny lub aliskirenu. Jeśli podwójna blokada RAAS jest uznawana za absolutnie konieczna, leczenie powinno odbywać się wyłącznie pod nadzorem specjalisty i towarzyszyć mu monitorowanie funkcji nerek, poziomu elektrolitów i ciśnienia tętniczego.

Jednoczesne stosowanie antagonistów receptora angiotensyny (ARA), w tym walzartanu, lub inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę (IEK) z aliskiremem u pacjentów z cukrzycą (typu I i II), cukrzycową chorobą nerek lub zaburzeniami funkcji nerek (eGFR < 60 ml/min/1,73 m²) jest przeciwwskazane.

Jednoczesne stosowanie nie jest zalecane

Leki moczopędne zatrzymujące potas, suplementy potasu, leki zastępcze zawierające potas oraz inne substancje, które mogą podnosić poziom potasu

W razie potrzeby stosowania leku wpływającego na poziom potasu w połączeniu z walzartanem zaleca się monitorowanie poziomu potasu we krwi.

Przy jednoczesnym stosowaniu antagonistów receptora angiotensyny II z innymi lekami zdolnymi do podnoszenia stężenia potasu we krwi (takimi jak leki moczopędne zatrzymujące potas, leki zawierające potas, heparyna) zwiększa się ryzyko rozwoju hiperkaliemii. W takich przypadkach Co-Diovan®, zawierający walzartan, należy stosować z ostrożnością i monitorować poziom potasu.

Transportery

Dane uzyskane in vitro wskazują, że walzartan jest substratem transportera wchłaniania wątrobowego OATP1B1/OATP1B3 oraz wątrobowego transportera efliuksowego MRP2. Kliniczne znaczenie tych danych nie jest jeszcze w pełni ustalone. Jednoczesne stosowanie inhibitorów transportera wchłaniania (np. ryfampicyny, cyklosporyny) lub transportera efliuksu (np. rytonawiru) może prowadzić do zwiększenia ekspozycji systemowej na walzartan. Przy rozpoczęciu lub kończeniu jednoczesnego leczenia takimi lekami zaleca się zachować niezbędną ostrożność.

Brak interakcji

W badaniach interakcji lekowych nie zaobserwowano klinicznie istotnych interakcji walzartanu z następującymi lekami: cyklosporyna, warfaryna, furozemyd, digoksyna, atenolol, indometacyna, hydrochlorotiazyd, amlodypina, glibenkamid. Digoksyna i indometacyna mogą oddziaływać na składnik hydrochlorotiazydowy leku Co-Diovan® (patrz interakcje związane z hydrochlorotiazydem).

Interakcje związane z hydrochlorotiazydem

Jednoczesne stosowanie wymaga ostrożności

Leki, których stosowanie wiąże się z utratą potasu i hipokaliemią Efekt hipokaliemiczny hydrochlorotiazydu może się nasilać przy jednoczesnym stosowaniu moczopędnych wydalających potas, kortykosteroidów, środków przeczyszczających, hormonów adrenokortykotropowych (ACTH), amfoterycyny, karbenoksolonu, penicyliny G, kwasu salicylowego i jego pochodnych, leków przeciwarytmicznych.

Jeśli istnieje konieczność przepisania tych leków w połączeniu z kombinacją hydrochlorotiazydu i walzartanu, zaleca się monitorowanie poziomu potasu we krwi.

Leki mogące wywoływać tachyarytmie komorową typu „torsades de pointes”

Z uwagi na ryzyko hipokaliemii hydrochlorotiazyd należy stosować z ostrożnością jednoczesnie z lekami, które mogą indukować tachyarytmię komorową typu „torsades de pointes”, w szczególności z lekami przeciwarytmicznymi klasy Ia i III oraz z niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi.

Leki wpływające na poziom sodu w surowicy krwi

Efekt hiponatremiczny moczopędnych może się nasilać przy jednoczesnym przyjmowaniu takich leków, jak leki przeciwdepresyjne, leki przeciwpsychotyczne, leki przeciwpadaczkowe itp. W przypadku długotrwałego stosowania tych leków zaleca się ostrożność.

Leki mogące wywoływać dwukierunkową tachyarytmię (torsades de pointes)

• Leki przeciwarytmiczne klasy Ia (np. chinidyna, hydrochinidyna, dysopyramid)
• Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, sotalol, dofetylid, ibutylyd)
• Niektóre neuroleptyki (np. tiorydazyna, chloropromazyna, lewomepromazyna, trifluoperazyna, cyamemazyna, sulpiryda, sulpirydyd, amisulpryd, tiapryd, pimozyd, haloperidol, droperydol)
• Inne (np. beprydyl, cyzapyryda, difemanil, erytromycyna dożylne, halofantryna, ketanseryna, mizolastyna, pentamidyna, sparfloksacyna, terfenadyna, winokamin dożylne)

Z uwagi na ryzyko rozwoju hipokaliemii hydrochlorotiazyd należy stosować z ostrożnością jednoczesnie z lekami, które mogą wywołać dwukierunkową tachyarytmię (torsades de pointes).

Glikozydy naparstnicy

Indukowana przez tiazydy hipokaliemia lub hipomagnezemia może wystąpić jako niepożądany efekt sprzyjający rozwojowi arytmii serca indukowanej lekami naparstnicy.

Sole wapnia i witamina D

Stosowanie moczopędnych tiazydowych, w tym hydrochlorotiazydu, jednoczesnie z witaminą D lub solami wapnia może sprzyjać podniesieniu poziomu wapnia we krwi. Jednoczesne stosowanie moczopędnych tiazydowych z solami wapnia może powodować hiperkalcemię u pacjentów skłonnych do hiperkalcemii (np. pacjentów z nadczynnością przytarczyc, nowotworami lub stanami pośredniczonymi przez witaminę D) z powodu nasilenia resorpcji kanalikowej wapnia.

Leki przeciwcukrzycowe (leki doustne i insulina)

Leczenie tiazydami może wpływać na tolerancję glukozy. Może być konieczna korekta dawki insuliny i leku przeciwcukrzycowego.

Metforminę należy stosować z ostrożnością ze względu na ryzyko kwasicy mlecznej indukowanej możliwą niewydolnością nerek funkcjonalną związaną z hydrochlorotiazydem.

Blokery beta i diazoksyd

Jednoczesne stosowanie moczopędnych tiazydowych, w tym hydrochlorotiazydu, z blokerami beta zwiększa ryzyko hiperglikemii. Moczopędne tiazydowe, w tym hydrochlorotiazyd, mogą nasilać hiperglikemiczny efekt diazoksydu.

Leki stosowane w leczeniu podagry (probencyd, sulfinpirazon i allopurinol)

Może być konieczna korekta dawki leków sprzyjających wydalaniu kwasu moczowego, ponieważ hydrochlorotiazyd może podnosić poziom kwasu moczowego we krwi. Może być konieczne zwiększenie dawki probencydu lub sulfinpirazonu. Jednoczesne stosowanie moczopędnych tiazydowych, w tym hydrochlorotiazydu, może zwiększyć częstość reakcji nadwrażliwości na allopurinol.

Leki przeciwbłoniaste (np. atropina, biperidyna)

Biodostępność moczopędnych tiazydowych może być zwiększona przez leki przeciwbłoniaste, prawdopodobnie z powodu obniżenia ruchomości przewodu pokarmowego i szybkości opróżniania żołądka. Z drugiej strony można oczekiwać, że leki prokinetyczne, takie jak cyzapyryda, mogą obniżać biodostępność moczopędnych tiazydowych.

Amantadyna

Tiazydy, w tym hydrochlorotiazyd, zwiększają ryzyko niepożądanych efektów wywołanych amantadyną.

Żywice jonowymienne

Wchłanianie moczopędnych tiazydowych, w tym hydrochlorotiazydu, jest zmniejszane przez cholestyraminę lub kolestypol. Może to prowadzić do efektów subterapeutycznych moczopędnych tiazydowych. Jednak przesunięcie w czasie podawania hydrochlorotiazydu i żywic jonowymiennych w taki sposób, aby hydrochlorotiazyd był stosowany nie wcześniej niż 4 godziny przed lub nie wcześniej niż 4–6 godzin po ich podaniu, minimalizuje ryzyko interakcji.

Leki cytotoksyczne (np. cyklofosfamid, metotreksat)

Tiazydy, w tym hydrochlorotiazyd, mogą zmniejszać wydalanie nerkowe leków cytotoksycznych i nasilać ich działanie mielosupresyjne.

Niedepolaryzujące relaksanty mięśni szkieletowych (np. tubokuraryna)

Tiazydy, w tym hydrochlorotiazyd, nasilają działanie takich relaksantów mięśni szkieletowych, jak pochodne kurary.

Cyklosporyna

Jednoczesne przepisanie z cyklosporyną zwiększa ryzyko hiperurykemii i powikłań podobnych do podagry.

Alkohol, anestetyki i leki uspokajające

W przypadku jednoczesnego stosowania moczopędnych tiazydowych z lekami, które również mogą obniżać ciśnienie tętnicze (np. poprzez obniżenie aktywności ośrodkowego układu nerwowego współczulnego lub bezpośrednie działanie rozszerzające naczynia), możliwe jest potencjowanie hipotensji ortostatycznej.

Metyldopa

Otrzymano pojedyncze doniesienia o anemii hemolitycznej u pacjentów leczonych jednoczesną terapią metyldopą i hydrochlorotiazydem.

Karbamazepina

U pacjentów otrzymujących hydrochlorotiazyd jednoczesnie z karbamazepiną może rozwinąć się hiponatremia. Takich pacjentów należy poinformować o możliwości reakcji hiponatremicznej i odpowiednio obserwować ich stan.

Substancje kontrastowe zawierające jod

W przypadku wywołanej moczopędem dehydratacji istnieje zwiększony ryzyko rozwoju ostrej niewydolności nerek, szczególnie przy wysokich dawkach leku zawierającego jod. Należy przeprowadzić odpowiednie uzupełnienie płynów u pacjenta przed podaniem.

Aminy presorowe

Hydrochlorotiazyd może zmniejszać reakcję na aminy presorowe, takie jak noradrenalina. Jednak kliniczne znaczenie tego efektu nie jest wystarczająco ustalone, aby wykluczyć ich stosowanie.

Szczególne środki ostrożności stosowania.

Zmiany elektrolitów

Potas

Diurety tiazydowe mogą powodować hipokaliemię lub nasilać już istniejącą hipokaliemię.

Zaleca się korygowanie hipokaliemii przed rozpoczęciem terapii tiazydami. Hipomagnezemia współwystępująca może powodować hipokaliemię trudną do skorygowania.

Ponieważ Co-Diovan® zawiera antagonistę receptorów angiotensyny II, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z solami potasu, diuretykami zatrzymującymi potas, zamiennikami soli zawierającymi potas lub innymi lekami, które mogą podnosić stężenie potasu (takimi jak heparyna). Opisywano przypadki hipokaliemii podczas leczenia diuretykami tiazydowymi. Zaleca się regularne sprawdzanie stężenia potasu i magnezu w osoczu u pacjentów z chorobami powodującymi nasilone utraty potasu. U wszystkich pacjentów stosujących diuretyki tiazydowe należy kontrolować równowagę elektrolitów.

Pacjenci z niedoborem sodu i/lub objętości krwi krążącej (OBKK)

Leczenie diuretykami tiazydowymi często wiąże się z wystąpieniem hiponatremii lub nasileniem już istniejącej hiponatremii oraz zasadowicy hipochlorymicznej. Może to towarzyszyć objawom neurologicznym (wymioty, dezorientacja, apatia). Diuretyki tiazydowe należy stosować dopiero po skorygowaniu hiponatremii. Należy regularnie kontrolować stężenie sodu w osoczu.

Tiazydy nasilają wydalanie magnezu z moczem, co może prowadzić do hipomagnezemii.

U pacjentów z ciężkim niedoborem sodu i/lub objętości krwi krążącej, np. u pacjentów przyjmujących wysokie dawki diuretyków, w pojedynczych przypadkach po rozpoczęciu leczenia lekiem Co-Diovan® może wystąpić hipotensja objawowa. Dlatego przed rozpoczęciem terapii tym lekiem należy skorygować zawartość sodu i/lub objętość krwi krążącej.

W przypadku hipotensji pacjenta należy ułożyć w pozycji leżącej i w razie potrzeby przeprowadzić wlew dożylny roztworu soli. Leczenie można kontynuować natychmiast po ustabilizowaniu ciśnienia tętniczego.

Wapń

Diuretyki tiazydowe zmniejszają wydalanie wapnia z moczem i mogą powodować wzrost stężenia wapnia w osoczu krwi. Diuretyki tiazydowe należy stosować dopiero po skorygowaniu hiperkalcemii lub leczeniu stanów, które ją powodują. Należy regularnie kontrolować stężenie wapnia w osoczu krwi.

Zawał tętnicy nerkowej

Co-Diovan® należy stosować z szczególną ostrożnością u pacjentów z jedno- lub dwustronnym zwężeniem tętnicy nerkowej lub zwężeniem tętnicy jedynego nerki, ponieważ u tych pacjentów może dochodzić do wzrostu stężenia mocznika we krwi i kreatyniny w osoczu.

Zaburzenia funkcji nerek.

U pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami funkcji nerek (klirens kreatyniny > 30 ml/min) nie jest wymagana korekta dawki.

Należy zachować ostrożność przy stosowaniu Co-Diovan® u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min). Diuretyki tiazydowe mogą wywoływać azotemię u pacjentów z przewlekłym zaburzeniem funkcji nerek. Są one nieskuteczne jako monoterapia w ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min), ale mogą być stosowane z należytą ostrożnością w połączeniu z diuretykami pętlowymi nawet u pacjentów z klirens kreatyniny < 30 ml/min.

Pacjentom z zaburzeniami funkcji nerek (klirens kreatyniny < 60 ml/min) jednoczesne stosowanie leków blokujących receptory angiotensyny, w tym leku Co-Diovan® lub inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę, z aliskirenem jest przeciwwskazane.

Brak danych dotyczących stosowania walzartanu u pacjentów z końcowym stadium niewydolności nerek (klirens kreatyniny < 10 ml/min) lub u pacjentów poddawanych dializie.

Przeszczep nerki

Obecnie brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania leku u pacjentów, którym niedawno przeszczepiono nerki.

Zaburzenia funkcji wątroby

Wymagana jest ostrożność przy leczeniu pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby. U pacjentów z niewielkimi i umiarkowanymi zaburzeniami funkcji wątroby bez żółtaczki korekta dawki nie jest wymagana. Jednak Co-Diovan® należy stosować z ostrożnością. Choroby wątroby nie wpływają istotnie na parametry farmakokinetyczne hydrochlorotiazydu.

Tiazydy mogą powodować zaburzenia elektrolitów, encefalopatię wątrobą i zespół hepatorenalny. W związku z tym Co-Diovan® należy przepisywać tym pacjentom dopiero po ocenie stosunku ryzyka do korzyści oraz monitorowania wskaźników klinicznych i laboratoryjnych. Co-Diovan® jest przeciwwskazany u pacjentów z marskością żółciową lub żółtaczką.

Obrzęk naczynioruchowy

Zapadanie się obrzęku Quinckego (w tym obrzęku krtani i szpary głosowej prowadzącego do obturacji dróg oddechowych i/lub obrzęku twarzy, warg, gardła i/lub języka) obserwowano u pacjentów przyjmujących walzartan, niektórzy z nich mieli w wywiadzie obrzęk Quinckego po stosowaniu innych leków, w tym innych antagonistów receptorów angiotensyny II, w tym inhibitorów ACE. W przypadku wystąpienia obrzęku Quinckego leczenie antagonistami receptorów angiotensyny II należy natychmiast przerwać. Powtórne stosowanie leku jest przeciwwskazane.

Łupieżowate zapalenie skóry

Opisywano przypadki nasilenia lub aktywacji objawów toczeń rumieniowatego układowego po stosowaniu diuretyków tiazydowych.

Inne zaburzenia metaboliczne

Diuretyki tiazydowe mogą zmieniać tolerancję na glukozę i podnosić stężenia cholesterolu, trójglicerydów i kwasu moczowego w osoczu, co może nasilać hiperurikemię i prowadzić do podagry. Dlatego Co-Diovan® nie powinien być stosowany u pacjentów z hiperurikemią i/lub podagrą. Pacjentom z cukrzycą może być potrzebna korekta dawki insuliny lub doustnych leków hipoglikemizujących. Tiazydy mogą zmniejszać wydalanie wapnia z moczem i powodować tymczasowy niewielki wzrost stężenia wapnia w osoczu przy braku zaburzeń metabolizmu wapnia. Znaczna hiperkalcemia może wskazywać na obecność u pacjenta podstawowego nadczynności przytarczyc. Należy przerwać stosowanie tiazydów przed przeprowadzeniem badań oceniających funkcję gruczołów przytarczycznych.

Ogólne środki ostrożności

Należy zachować ostrożność przy stosowaniu leku u pacjentów z podwyższoną wrażliwością na inne antagonisty receptorów angiotensyny II w wywiadzie. Reakcje nadwrażliwości na hydrochlorotiazyd są bardziej prawdopodobne u pacjentów z alergią i astmą.

Wypływ choroidei, ostre krótkowzroczność i wtórna jaskra kąta zamkniętego

Sulfonamidy i ich pochodne mogą powodować reakcje idiosynkrazyjne, które mogą prowadzić do wypływu z choroidei z nadżerką, przejściowego krótkowzroczności i ostrej jaskry kąta zamkniętego. Objawy obejmują nagłą utratę wzroku lub ból oczu i zazwyczaj pojawiają się w ciągu kilku godzin lub tygodni po rozpoczęciu leczenia. Nieleczona jaskra kąta zamkniętego może prowadzić do trwałej utraty wzroku. Pierwszym leczeniem jest natychmiastowe przerwanie przyjmowania leku. Jeśli ciśnienie wewnątrzgałkowe pozostaje podwyższone, należy rozważyć natychmiastowe leczenie farmakologiczne lub interwencję chirurgiczną. Czynniki ryzyka rozwoju jaskry kąta zamkniętego obejmują alergię na sulfonamidy lub penicylinę w wywiadzie.

Pacjenci z niewydolnością serca, po przebytym zawałach mięśnia sercowego

U pacjentów, u których funkcja nerek zależy od aktywności układu renina-angiotensyna-aldosteron (np. pacjenci z ciężką niewydolnością serca), leczenie inhibitorami ACE lub antagonistami receptorów angiotensyny może wiązać się z oligurią i/lub postępującą azotemią, a w pojedynczych przypadkach – z ostrą niewydolnością nerek i śmiercią. Ocena stanu pacjentów z niewydolnością serca lub po zawałach mięśnia sercowego powinna zawsze obejmować ocenę funkcji nerek.

Plodność

Brak informacji o wpływie walzartanu na płodność człowieka. Badania na szczurach nie wykazały wpływu walzartanu na płodność.

U pacjentów w podeszłym wieku korekta dawki nie jest wymagana.

Hydrochlorotiazyd może obniżać stężenie jodu związanego z białkami w osoczu krwi. Hydrochlorotiazyd może podnosić stężenie wolnego bilirubiny w osoczu krwi.

Nieczerniakowy rak skóry (NCRK)

Zwiększony ryzyko NCRK (rak podstawnokomórkowy i rak płaskokomórkowy) ze wzrostem skumulowanej dawki hydrochlorotiazydu obserwowano w dwóch badaniach epidemiologicznych opartych na duńskim krajowym rejestrze nowotworów. Fotouczulenie wywołane przez hydrochlorotiazyd może być potencjalnym mechanizmem rozwoju NCRK.

Pacjentów przyjmujących hydrochlorotiazyd należy poinformować o ryzyku NCRK. Zaleca się regularne sprawdzanie skóry tych pacjentów pod kątem nowych zmian i natychmiastowe zgłaszanie wszelkich podejrzanych zmian skóry. Możliwe są działania zapobiegawcze mające na celu zminimalizowanie ryzyka rozwoju raka skóry, takie jak ograniczenie oddziaływania promieni słonecznych i promieni ultrafioletowych, przy ekspozycji na światło słoneczne – stosowanie odpowiedniej ochrony. Podejrzane zmiany skóry należy natychmiast zbadać, w tym przeprowadzić badania histologiczne, biopsje. Stosowanie hydrochlorotiazydu należy również przejrzeć u pacjentów, którzy przebyli NCRK.

Hydrochlorotiazyd

Ostra toksyczność oddechowa

Opisywano bardzo rzadkie przypadki ostrej toksyczności oddechowej, w tym ostrego zespołu ostrej niewydolności oddechowej (ARDS), po przyjęciu hydrochlorotiazydu. Opuchlizna płuc zwykle rozwija się w ciągu kilku minut lub godzin po przyjęciu hydrochlorotiazydu. Początkowe objawy obejmują duszność, gorączkę, pogorszenie funkcji płuc i hipotensję tętniczą. W przypadku podejrzenia ARDS należy przerwać stosowanie leku Co-Diovan® i rozpocząć odpowiednie leczenie. Hydrochlorotiazyd nie powinien być przepisywany pacjentom, którzy wcześniej przebyli ARDS po przyjęciu hydrochlorotiazydu.

Pacjenci z ciężką przewlekłą niewydolnością serca lub innymi stanami z podwyższoną aktywnością układu renina-angiotensyna-aldosteron

U pacjentów, u których funkcja nerek może zależeć od aktywności układu renina-angiotensyna-aldosteron (np. u pacjentów z ciężką niewydolnością serca), leczenie inhibitorami enzymu konwertującego angiotensynę wiąże się z oligurią i/lub postępującą azotemią i rzadko – z ostrą niewydolnością nerek. Stosowanie leku Co-Diovan® u pacjentów z ciężką przewlekłą niewydolnością serca nie jest uzasadnione.

Ponieważ nie można wykluczyć, że z powodu hamowania układu renina-angiotensyna-aldosteron stosowanie leku Co-Diovan® może również wiązać się z zaburzeniem funkcji nerek, Co-Diovan® nie powinien być stosowany tym pacjentom.

Pierwotny hiperaldosteronizm

Nie należy stosować Co-Diovan® u pacjentów z pierwotnym hiperaldosteronizmem, ponieważ ich układ renina-angiotensyna nie jest aktywny.

Zawał zastawki aortalnej i dwudzielnej, hipertroficzna kardiomiopatia obturacyjna

Tak jak przy stosowaniu innych leków rozszerzających naczynia, przepisywanie leku Co-Diovan® pacjentom z zawałem zastawki aortalnej i dwudzielnej lub hipertroficznej kardiomiopatią obturacyjną wymaga szczególnej ostrożności.

Wrażliwość na światło

Opisywano przypadki wystąpienia reakcji fotouczulenia przy stosowaniu diuretyków tiazydowych. Jeśli podczas leczenia wystąpi reakcja fotouczulenia, zaleca się przerwanie leczenia. Jeśli ponowne stosowanie środka moczopędnego jest uznane za konieczne, zaleca się ochronę odsłoniętych części skóry przed promieniami słonecznymi lub sztucznym promieniowaniem ultrafioletowym.

Ciąża

W okresie ciąży nie należy rozpoczynać stosowania antagonistów receptorów angiotensyny II. Jeśli tylko kontynuacja terapii antagonistami receptorów angiotensyny II nie jest uznana za konieczną, pacjentki planujące zajście w ciążę powinny być przekwalifikowane na alternatywne metody leczenia przeciw nadciśnieniu, które mają potwierdzony profil bezpieczeństwa w okresie ciąży. W przypadku stwierdzenia ciąży leczenie antagonistami receptorów angiotensyny II należy natychmiast przerwać i w razie potrzeby rozpocząć leczenie alternatywne.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża

Walzartan

Lek nie powinien być stosowany przez kobiety w ciąży ani przez kobiety planujące zajście w ciążę. Jeśli podczas leczenia tym lekiem potwierdzona zostanie ciąża, należy natychmiast przerwać jego stosowanie i zastąpić innym lekiem dozwolonym w ciąży.

Wiadomo, że stosowanie antagonistów receptorów angiotensyny II w II i III trymestrze powoduje u ludzi fetotoksyczność (obniżenie funkcji nerek, małowodzie, opóźnienie kostnienia czaszki) oraz toksyczność noworodkową (niewydolność nerek, hipotensja, hiperkaliemia).

Jeśli antagonisty receptorów angiotensyny II były stosowane od II trymestru ciąży, zaleca się przeprowadzenie kontroli nerek i czaszki metodą ultradźwiękową.

Noworodki matek, które przyjmowały antagonisty receptorów angiotensyny II, wymagają starannego monitorowania pod kątem hipotensji.

Hydrochlorotiazyd

Doświadczenie w stosowaniu hydrochlorotiazydu w okresie ciąży jest ograniczone, szczególnie w I trymestrze. Badania na zwierzętach są niewystarczające. Hydrochlorotiazyd przenika przez łożysko. Na podstawie farmakologicznych mechanizmów działania hydrochlorotiazydu przewiduje się, że jego stosowanie w II i III trymestrze ciąży może prowadzić do zaburzeń krążenia fetoplacentalnego i wywoływać u płodu i noworodka takie efekty, jak żółtaczka, zaburzenia równowagi elektrolitów i trombocytopenia.

Lekarz przepisujący lek działający na UKA powinien informować kobietę o potencjalnych ryzykach w okresie ciąży.

Z uwagi na mechanizm działania antagonistów receptorów angiotensyny II nie można wykluczyć ryzyka chorób embrionalnych i płodowych. Zgodnie z danymi retrospektywnymi, stosowanie inhibitorów ACE w pierwszym trymestrze wiąże się z potencjalnym ryzykiem wad wrodzonych. Ponadto odnotowano uszkodzenia płodu i śmierć w związku ze stosowaniem w drugim i trzecim trymestrze leków bezpośrednio wpływających na układ renina-angiotensyna-aldosteron (UKA). U ludzi przepływ krwi przez nerki płodu, zależny od rozwoju UKA, rozpoczyna się w drugim trymestrze. W związku z tym ryzyko związane z leczeniem walzartanem jest większe w drugim i trzecim trymestrze. Opisywano przypadki samoistnych poronień, oligohydramniosu i zaburzeń funkcji nerek u noworodków matek, które przypadkowo przyjmowały walzartan w okresie ciąży.

Noworodki, które były narażone na działanie leku wewnątrzmaczynowo, wymagają starannego monitorowania diurezy, wskaźników hiperkaliemii i ciśnienia tętniczego. W razie potrzeby należy podjąć odpowiednie działania medyczne (np. przeprowadzić rehydratację), aby usunąć lek z krążenia.

Wewnątrzmaczynowe działanie diuretyków tiazydowych, w tym hydrochlorotiazydu, może powodować żółtaczkę lub trombocytopenię u płodu i noworodka lub inne działania niepożądane obserwowane u dorosłych.

Okres karmienia piersią

W badaniach na zwierzętach (szczurach) walzartan wydzielany był z mlekiem. Hydrochlorotiazyd przenika przez łożysko i wydzielany jest z mlekiem matki. Brak badań z udziałem kobiet karmiących piersią, dlatego leczenie lekiem Co-Diovan® nie powinno być prowadzone w okresie karmienia piersią.

Jeśli stosowanie leku jest absolutnie konieczne, należy przerwać karmienie piersią. Brak informacji dotyczących stosowania walzartanu w okresie karmienia piersią. Hydrochlorotiazyd przenika przez łożysko i do mleka matki w niewielkich ilościach. Tiazydy w wysokich dawkach powodują działanie moczopędne, które może hamować produkcję mleka. W okresie karmienia piersią zaleca się stosowanie alternatywnych metod leczenia z lepiej potwierdzonym profilem bezpieczeństwa, szczególnie w okresie karmienia noworodka lub dziecka przedterminowego.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi mechanizmów.

Na początku stosowania leku (okres ustalany indywidualnie przez lekarza) zabrania się prowadzenia samochodu i wykonywania pracy, która może prowadzić do wypadku, ze względu na możliwość wystąpienia zawrotów głowy lub zmęczenia. Później stopień zakazu ustala lekarz.

Sposób stosowania i dawki.

Zalecana dawka leku Co-Diovan® to 1 tabletka 80 mg/12,5 mg na dobę. W przypadku niewystarczającego obniżenia ciśnienia tętniczego po 3–4 tygodniach leczenia zaleca się rozważyć kontynuację leczenia w dawce 1 tabletka 160 mg/12,5 mg na dobę. Tabletki 160 mg/25 mg przepisuje się pacjentom, u których nie osiąga się wystarczającego obniżenia ciśnienia tętniczego przy stosowaniu tabletek 160 mg/12,5 mg. Jeśli nadal nie uzyskuje się wystarczającego obniżenia ciśnienia tętniczego przy stosowaniu tabletek 160 mg/25 mg, zaleca się rozważyć kontynuację leczenia w dawce 320 mg/12,5 mg. Tabletki 320 mg/25 mg przepisuje się pacjentom, u których nie osiąga się wystarczającego obniżenia ciśnienia tętniczego przy stosowaniu tabletek 320 mg/12,5 mg.

Maksymalna dawka dobową wynosi 320 mg/25 mg.

W przypadku braku efektu po 8 tygodniach leczenia lekiem Co-Diovan® należy rozważyć stosowanie dodatkowego lub alternatywnego leku.

Maksymalny efekt przeciw nadciśnieniowy osiąga się w ciągu 2–4 tygodni. U niektórych pacjentów może być konieczne 4–8 tygodni leczenia.

Lek Co-Diovan® można przyjmować niezależnie od spożycia pokarmu. Tabletki należy popijać niewielką ilością wody.

Stosowanie u pacjentów w wieku podeszłym (powyżej 65 roku życia)

Co-Diovan® można stosować pacjentom w każdym wieku.

Stosowanie u pacjentów z niewydolnością nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek może być konieczne zmniejszenie dawki. Ze względu na zawartość hydrochlorothiazidu, lek Co-Diovan® jest przeciwwskazany u pacjentów z anurią, a w przypadku stosowania u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min) wymagana jest szczególna ostrożność.

Brak danych dotyczących stosowania walzartanu u pacjentów z nerek w końcowym stadium niewydolności (klirens kreatyniny < 10 ml/min) oraz u pacjentów poddawanych dializie.

Niewydolność wątroby

U pacjentów z niewydolnością wątroby może być konieczne zmniejszenie dawki. Ze względu na zawartość hydrochlorothiazidu, lek należy stosować z ostrożnością u pacjentów z niewydolnością wątroby. Ze względu na zawartość walzartanu, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z cyrozem żółciowym lub cholestazą.

Dawka walzartanu u pacjentów z łagodną i umiarkowaną niewydolnością wątroby nieżółciowego pochodzenia i bez cholestazy nie powinna przekraczać 80 mg.

Dzieci

Lek Co-Diovan® nie jest zalecany do stosowania u dzieci ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.

Przedawkowanie

Przedawkowanie walzartanu może powodować nasilone hipotensję, która z kolei może prowadzić do osłabienia świadomości, rozwoju niewydolności naczyniowej i/lub wstrząsu.

Przy przedawkowaniu hydrochlorothiazidu mogą wystąpić takie objawy jak nudności, senność, hipowolemia, zaburzenia równowagi elektrolitowej i w konsekwencji – arytmia oraz skurcze mięśni. Najbardziej charakterystycznymi objawami przedawkowania są również tachykardia, hipotensja tętnicza, wstrząs, osłabienie, dezorientacja, zawroty głowy, skurcze mięśni, parestezje, wyczerpanie, zaburzenia świadomości, wymioty, pragnienie, poliuria, oliguria, anuria, alkaloza, podwyższony poziom azotu moczanego we krwi (głównie niewydolność nerek).

We wszystkich przypadkach przedawkowania należy podjąć ogólne środki wspomagające, w tym monitorowanie stanu pacjenta oraz działania mające na celu ustabilizowanie funkcji sercowo-naczyniowej.

Środki terapeutyczne zależą od czasu, który upłynął od przyjęcia dużej dawki leku, oraz od nasilenia objawów; priorytetem jest normalizacja krążenia.

Jeśli lek został przyjęty niedawno, należy wywołać wymioty. Jeśli od przyjęcia leku upłynął dłuższy czas, należy podać pacjentowi wystarczającą ilość węgla aktywowanego.

W przypadku hipotensji należy ułożyć pacjenta w pozycji poziomej i natychmiast przywrócić równowagę wodno-elektrolitową poprzez wlew dożylny izotonicznego roztworu soli.

Walzartanu nie można usunąć z organizmu za pomocą hemodializy ze względu na jego wiązanie z białkami osocza, natomiast hemodializa jest skuteczną metodą usuwania hydrochlorothiazidu z organizmu.

Reakcje niepożądane

Poniżej wymienione reakcje niepożądane obserwowano w trakcie 5 kontrolowanych badań klinicznych z udziałem 7616 pacjentów, z których 4372 otrzymywało walsartan w połączeniu z hydrochlorotyazidem.

Częstość występowania niepożądanych reakcji niepożądanych określono następująco: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100, <1/10); nieczęsto (≥1/1000, <1/100); rzadko (≥1/10000, <1/1000); bardzo rzadko (<1/10000), nieznane (nie można oszacować na podstawie dostępnych danych). W obrębie każdej grupy według częstości występowania reakcje niepożądane są wymienione w kolejności zmniejszającej się ciężkości.

Reakcje niepożądane występujące podczas stosowania walsartanu/hydrochlorotyazidu

Obniżenie stężenia potasu w surowicy powyżej 20% obserwowano u 3,7% pacjentów przyjmujących Co-Diovan®, oraz u 3,1% pacjentów przyjmujących placebo.

Zwiększenie stężenia kreatyniny i azotu moczanego we krwi obserwowano odpowiednio u 1,9% i 14,7% pacjentów przyjmujących Co-Diovan® oraz odpowiednio u 0,4% i 6,3% pacjentów przyjmujących placebo w kontrolowanych badaniach klinicznych.

Podczas badań klinicznych u pacjentów z nadciśnieniem obserwowano poniższe zjawiska niezależnie od związku przyczynowo-skutkowego z badanym lekiem: hipestezja, grypa, bezsenność, napięcie więzadeł, napięcie mięśni, zatkany nos, zapalenie nosa i gardła, ból szyi, obrzęk obwodowy, zatkanie zatok.

Poniżej opisane reakcje były związane z monoterapią walzartanem, ale nie obserwowano ich przy stosowaniu leku Co-Diovan®.

W rzadkich przypadkach terapia walzartanem może być związana ze spadkiem stężenia hemoglobiny i hematokrytu. W kontrolowanych badaniach klinicznych znaczące (>20%) obniżenie hematokrytu i stężenia hemoglobiny obserwowano odpowiednio u 0,8% i 0,4% pacjentów. U 0,1% pacjentów przyjmujących placebo obserwowano obniżenie hematokrytu lub stężenia hemoglobiny.

Neutropenia występowała u 1,9% pacjentów przyjmujących walzartan oraz u 1,6% pacjentów przyjmujących inhibitory ACE.

W kontrolowanych badaniach klinicznych znaczny wzrost stężenia kreatyniny, potasu i bilirubiny całkowitej w surowicy obserwowano odpowiednio u 0,8%, 4,4% i 6% pacjentów przyjmujących walzartan oraz u 1,6%, 6,4% i 12,9% pacjentów przyjmujących inhibitory ACE.

U pacjentów przyjmujących walzartan rzadko obserwowano podwyższenie poziomu enzymów wątrobowych.

Nie ma potrzeby specjalnego monitorowania parametrów laboratoryjnych u pacjentów z nadciśnieniem pierwotnym leczonych walzartanem.

Poniższe reakcje obserwowano podczas badań klinicznych u chorych na nadciśnienie tętnicze: ból brzucha w górnej części brzucha, niepokój, artretyzm, ból pleców, zapalenie oskrzeli, ostre zapalenie oskrzeli, ból w klatce piersiowej, zawroty głowy, dyspepsja, duszność, suchość w ustach, krwawienia z nosa, impotencja, gastroenteryt, ból głowy, nadmierne pocenie się, hipestezja, grypa, bezsenność, napięcie więzadeł, skurcze mięśni, napięcie mięśni, nudności, zatkany nos, zastój w zatokach przynosowych, ból szyi, obrzęk, obrzęk obwodowy, zapalenie ucha środkowego, ból kończyn, przyspieszone bicie serca, ból gardła i krtani, polakiuria, podwyższenie temperatury, zapalenie nosa i gardła, zapalenie zatok, senność, tachykardia, infekcje górnych dróg oddechowych, infekcje dróg moczowych, zawroty głowy, infekcje wirusowe, zaburzenia widzenia. Nie wiadomo, czy te efekty miały związek przyczynowy z terapią.

W okresie posprzedażowym zgłaszano omdlenia oraz bardzo rzadkie przypadki obrzęku naczynioruchowego, wysypki, utraty przytomności oraz innych reakcji nadwrażliwościowych, takich jak choroba surowicza i naczyniak, a także przypadki dysfunkcji nerek.

Zgłaszano o bulozowym zapaleniu skóry, częstotliwość występowania nieznana.

Dodatkowe informacje dotyczące poszczególnych składników

Niepożądane reakcje występujące przy stosowaniu walzartanu i hydrochlorotiazydu oddzielnie mogą stanowić potencjalne niepożądane działania również przy stosowaniu leku Co-Diovan®, nawet jeśli nie były one obserwowane w badaniach klinicznych lub w okresie posprzedażowym.

Niepożądane reakcje występujące przy stosowaniu walzartanu

Reakcje obserwowane podczas badań klinicznych u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, niezależnie od związku przyczynowego z badanym lekiem: artreagia, osłabienie, ból pleców, biegunka, zawroty głowy, ból głowy, bezsenność, obniżenie libidum, nudności, obrzęk, zapalenie gardła, katar, zapalenie zatok, infekcje górnych dróg oddechowych, infekcje wirusowe.

Reakcje niepożądane występujące podczas stosowania hydrochlorotiazydu

Hydrochlorotiazyd jest stosowany od wielu lat, często w dawkach wyższych niż te zawarte w leku Co-Diovan®. Poniżej wymienione reakcje niepożądane zostały zarejestrowane u pacjentów otrzymujących diuretyki tiazydowe, w tym hydrochlorotiazyd, jako monoterapię.

Opis poszczególnych działań niepożądanych oraz informacja dodatkowa

Niemelanocytowy rak skóry (NMRK) (rak podstawnokomórkowy i rak płaskokomórkowy). Na podstawie dostępnych danych z badań epidemiologicznych zaobserwowano skumulowaną zależność dawkowo-rozwojową między działaniem hydrochlorotiazydu a występowaniem NMRK.

Zgłaszanie działań niepożądanych po rejestracji leku ma istotne znaczenie. Umożliwia to monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka w przypadku stosowania tego leku. Personel medyczny i farmaceutyczny, a także pacjenci lub ich ustawowi przedstawiciele, powinni zgłaszać wszystkie przypadki podejrzewanych działań niepożądanych oraz braku skuteczności leku poprzez zautomatyzowany system informacyjny nadzoru farmakologicznego pod adresem: https://aisf.dec.gov.ua.

Termin ważności.

3 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 30 °C w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed wilgocią. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Po 14 tabletek w blisterze, po 1 lub 2 blisterach w kartonowym pudełku pakunkowym.

Kategoria wydawania.

Na receptę.

Producent.

Novartis Farma S.p.A./Novartis Farma S.p.A.

Adres siedziby producenta oraz miejsce prowadzenia działalności.

ul. Provinciale Schito 131, 80058 Torre Annunziata (NA), Włochy /
Via Provinciale Schito 131, 80058 Torre Annunziata (NA), Italy.